- Kiểm tra nguồn nước - Tiêu độc khử trùng chuồng trại, dụng cụ chăn nuôi - Dùng một trong các loại kháng sinh có thành phần sau để uống phòng định kỳ: ICO-Bercoc, Enrofloxacin, Fosfomyc
Trang 11
TRÊN GÀ
PHƯƠNG PHÁP PHÒNG, TRỊ HIỆU QUẢ NHẤT
TÁC GI Ả: DOVA HÙNG
Trang 22
Thân g ửi:
- Các bạn đọc, những người có đam mê với ngành thú y, đặc biệt là bệnh về Gà
- Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn, chẩn đoán và theo dõi bệnh trên
gà ở Việt Nam Tôi đã tập hợp các triệu chứng và bệnh tích đặc trưng nhất của 22
bệnh trên gà và có các phác đồ điều trị hiệu quả
- Với cuốn sách này sẽ giúp được các bạn nhận biết chính xác bệnh và có biện pháp phòng, trị các bệnh thường gặp trên gà hiệu quả nhất
- Qua cuốn sách này tôi gửi lời cảm ơn tới các đồng nghiệp, người chăn nuôi gà đã cung cấp các ảnh để tôi hoàn thành cuốn sách này
- Rất mong được sự đón nhận, đóng góp ý kiến để cuốn sách hoàn thiện hơn, cuốn sách sẽ là một cẩm nang cần thiết cho những người làm thú y, chăn nuôi
Xin chân thành c ảm ơn !
Trang 33
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Bệnh có tên gọi khác là nhiễm trùng máu do E.coli hoặc E.coli kéo màng
- Gà ở mọi lứa tuổi, gà càng bị sớm bệnh càng trầm trọng gây ảnh hướng lớn tới sức tăng trọng
- Nguyên nhân là do E.coli gây nên E.coli có thể là nguyên nhân chính hoặc kế phát sau bệnh CRD
- Bệnh có thể truyền dọc từ bố mẹ, nhiễm qua đường tiêu hóa và hô hấp
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Biểu hiện gà ủ rũ, nóng sốt, khô chân, kém ăn hoặc bỏ ăn
Trang 44
- Tạo bọt ở các màng treo ruột, màng túi khí, viêm fibrin ở các màng trên và màng bao tim
Tạo bọt ở màng treo ruột Tạo Fibrin ở màng cơ quan nội tạng
- Gà đẻ ngoài bệnh tích trên thì buồng trứng viêm, xuất huyết, trứng non thoái hóa thành dạng bã đậu
Viêm Fibrin ở nội tạng và buồng trứng Trứng bị hỏng, thoái hóa trong ống dẫn trứng
- Kiểm soát sự lây nhiễm mầm bệnh từ gà bố, mẹ, trứng, lò ấp, dụng cụ chăn nuôi
Chọn lựa con giống ở nơi uy tín
- Kiểm tra nguồn nước
- Tiêu độc khử trùng chuồng trại, dụng cụ chăn nuôi
- Dùng một trong các loại kháng sinh có thành phần sau để uống phòng định kỳ:
ICO-Bercoc, Enrofloxacin, Fosfomycin, Oxytetracyclin, Amoxicillin, Cefalexin
Trang 55
- Dùng ICO-Men cao t ỏi 1ml/2lít nước hoặc ICO-Bercoc 1ml/2 lít nước + ICO-Acid
h ữu cơ chanh 1g/2lít nước + ICO-Anti virus 1g/ 2 lít nước uống suốt quá trình nuôi
Khi thấy phân khô, khuôn thì có thể giảm liều
+ Dùng ICO-H ạ sốt thảo dược 1ml/1 lít nước uống sau 2h ta tiêm
+ Đối với gà con: Dùng thuốc có thành phần Lincomycin + Spectinomycin hoặc Gentamycin + Tylosin tiêm dưới da cổ liều gấp 2 lần nhà sản xuất trong 2-3 ngày + Đối với gà lớn, gà đẻ ta nên kết hợp thuốc như sau:
Dùng thuốc có thành phần Lincomycin + Spectinomycin kết hợp với thuốc có thành
phần Flofenicol + Doxycinlin hoặc Gentamycin + Tylosin
Trang 6- Do vi khuẩn Salmonella pullorum gây bệnh ở gà con, Salmonella enterica ssp gà
con có thể bị nhiễm Salmonela từ phôi, từ thức ăn nước uống
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Gà con bị bệnh ỉa chảy, phân màu trắng phớt vàng, phân dính xung quanh hậu môn, bịt kín lỗ hậu môn, gầy đầy hơi chướng bụng, chết nhanh
- Gà lớn thấy hiện tựng tiêu chảy phân trắng, phớt vàng
Trang 77
Hoại tử đinh ghim ở gan Túi lòng đỏ viêm, xanh, cứng lại
- Bệnh tích ở gà lớn gây hoại tử đinh ghim ở gan, gia cầm đẻ phôi trứng biến dạng, nổi rõ các mạch máu làm cho các phôi trứng có màu đỏ rõ, đôi khi thấy trứng non dập
vỡ gây viêm dính phúc mạc, ống dẫn trứng viêm, xuất huyết
- Gà lớn khi thời tiết thay đổi ta dùng một trong các thuốc trên để phòng bệnh
6 Bi ện pháp điều trị
+ Dùng ICO-H ạ sốt thảo dược 1ml/1 lít nước uống
- Dùng Flofenicol hoặc Flofenicol + Oxytetracyclin vừa pha vào nước và trộn vào
thức ăn cho gà liều theo nhà sản xuất tăng 2 lần trong 3-5 ngày
Trang 88
ICO-Anti virus 1g/lít nước uống ngày 1-2 lần 5 ngày liên tục
- Những con gà bị dinh phân ở hậu môn phải gỡ phân ra và cắt bớt lông gần lỗ hậu môn
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Gà mắc chủ yếu ở 3 đến 8 tuần tuổi
- Bệnh do Birnavirus tác động vào túi Fabricius gây suy giảm miễn dịch ở gà
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Khi đàn gà bị bệnh thì bệnh xảy ra đột ngột, tiêu chảy loãng, phân nhớt màu trắng, vàng, đôi khi lẫn máu, sốt cao, uống nhiều nước, đàn gà tụm đống mặc dù không bị lạnh vậy nên gà hay bị chết do đè lên nhau
- Nên sử dụng ICO-Anti virus liều 1g/2 lít nước trước và sau khi làm vắc xin
Trang 99
6 Bi ện pháp điều trị
- Tách riêng những con gà bị bệnh, tiêm thuốc và bơm thuốc cho uống ngày 2-3 lần
- Dùng kháng thể KTG tiêm bắp mỗi con 1 – 2 ml/ con, trước khi tiêm bỏ lọ kháng
thể ra ngoài 15-20 phút cho bớt lạnh rồi tiêm, tiêm riêng mũi kim giữa con khỏe và
yếu
- Dùng thuốc có thành phần Paracetamol hoặc ICO-Hạ sốt thảo dược 1 ml/lít nước + ICO-Bercoc 1ml/1 lít nước uống + ICO-Acid hữu cơ chanh 1g/1 lít nước uống + ICO-Anti virus 1g/lít nước uống (1), sau 2h tiêm kháng thể và cho uống thuốc
kháng sinh để chữa bệnh ghép, ngày 1-2 lần 5 ngày liên tục
Lưu ý: với đàn gà mà đã dùng 2 – 3 lần vac xin Gum A, Gum 228E thì nếu bị bệnh
thì chỉ cần dùng thuốc uống ICO-Hạ sốt thảo dược + ICO-Bercoc mỗi loại 1 ml/lít nước uống + ICO-Anti virus + ICO-Acid hữu cơ chanh mỗi loại 1g/1 lít nước uống
ngày 1-2 lần 5 ngày liên tục, không cần tiêm KTG
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Gà ở mọi lứa tuổi, nhưng chủ yếu vào lúc 15 đến 56 ngày tuổi
- Nguyên nhân chủ yếu là do vi khuẩn Mycoplasma galisepticum gây nên, có thể lây
từ bố mẹ qua trứng, tác động lớn đến bệnh như: bụi, khí độc trong không khí quá nhiều, trời quá nóng, quá lạnh Gà từ 1-10 ngày, 18-45 ngày và bắt đầu lên đẻ, đẻ rộ
bị nặng nhất
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Khi gà bị bệnh có triệu chứng hen, sặc khẹc, bệnh phát triển chậm nhưng tỷ lệ bệnh cao, tỷ lệ chết thấp, tiêu chảy phân trắng xanh, một số gà bị sưng khớp
- Điều trị ko triệt để gà chậm lớn, xác gầy, FCR cao
- Gia cầm đẻ giảm đẻ tử 10-25 %
4 B ệnh tích điển hình
- Viêm màng túi khí, túi khi dầy lên mất sự trong suốt
- Gia cầm đẻ nhiều trứng non, méo mó, vỏ xù xì
Trang 1010
Hi ện tượng màng túi khí mờ đục và dày lên
5 Bi ện pháp phòng bệnh
- Hạn chế tới mức tối đa những yếu tố bất lợi đến đàn gia cầm như: nóng quá, lạnh
quá, lượng bụi, kiểm soát khí độc trong chuồng nuôi bằng ICO-Men cao tỏi với liều
1ml/2 lít nước dùng liên tục trong quá trình nuôi
- Tăng cường hệ miễn dịch để tăng thực bào của cớ thể để tiêu diệt Mycoplasma galisepticum bằng ICO-Anti virus 1g/2 lít nước uống dùng liên tục 1 tuần
+ Dùng thuốc ICO-Kháng viêm thảo dược 1ml/2lít nước uống định kỳ 7 ngày 1 lần
- Kết hợp sử dụng ICO-Men rắc chuồng 1 kg/100m2 rắc định kỳ vào đệm lót
- Từ khi gà được 1 ngày tuổi cho gà uống một trong các loại thuốc sau: Tylosin, Oxytetracyclin, Spiracin, Enrfloxacin, Erythomycin, Tilmicosin, Lincomycin liên tục
5 ngày, nghỉ 3 ngày và uống lại 3-5 ngày
6 Bi ện pháp điều trị bệnh
- Một số loại thuốc có tác dụng điều trị tốt với vi khuẩn Mycoplasma : Tilmycosin, Tilosin, Tiamulin, Erythromycin, Azithromycin, Lincomycin Doxycilin, Oxytetracyclin, Enrofloxacin, Flofenicol
- Bệnh rất hay ghép với E.coli bại huyết nên khi điều trị ta nên kết hợp với một trong các thuốc trị E.coli như:
+ Dùng để cho uống: Flofenicol, Oxytetracyclin, Doxycilin, Fosfomycin
+ Ví dụ: Dùng cho uống Tilmicosin + Flofenicol hoặc Doxycilin hoặc Fosfomycin, Azithromycin + Flofenicol hoặc Doxycilin hoặc Fosfomycin dùng để cho uống
Trang 1111
+ Dùng để tiêm: Dùng Tilosin hoặc Lincomycin + Gentamycin hoặc Spectinomycin
Nếu bệnh nặng có thể kết hợp thêm Flofenicol + Doxycillin
+ Dùng ICO-Acid h ữu cơ chanh + ICO-Anti virus mỗi loại 1g/lít nước uống ngày 1-2
lần 5 -7 ngày liên tục để giải độc, tăng cường thực bào
+ Dùng thuốc ICO-Kháng viêm thảo dược 1ml/lít nước uống liên tục 5-7 ngày
- Dọn hoặc dùng ICO-Men rắc chuồng 1kg/50-100 m3 để khử mùi, khí độc, bụi
chuồng nuôi
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Gà ở 10 ngày tuổi trở đi đối với nuôi lứa đầu và 6 ngày tuổi với lứa sau
- Do cầu ký trùng, có 9 chủng thường gắp nhất là 6 chủng E Tenela ký sinh ở ruột
thừa, E Acervulina ký sinh ở tá tràng, E.Necaltrix ký sinh ở ruột non nhưng không ở
tá tràng, E Mitis – cuối ruột non đầu ruột già; E Bruneti - ở ruột già và manh tràng;
E Praecox ở tá tràng và không tràng; E Haeami - ở tá tràng; E.Maxima - ở ruột non nhưng không ở tá tràng; E Mivati ký sinh - ở tá tràng và ruột non
- Cầu ký trùng gây bệnh cầu trùng trên gà tồn tại rất lâu ngoài môi trường và rất khó tiêu diệt bằng các loại thuốc sát khuẩn cũng như vôi bột vì vậy đàn gà rất dễ bị mắc
bệnh từ môi trường Bệnh gây tổn thương ruột nên tạo điều kiện cho bệnh E.coli xâm
nhập vào máu bại huyết, viêm ruột hoại tử
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Những con gà bị bệnh biểu hiện rù, xã cánh, gầy yếu, ỉa chảy phân có máu tươi sau
đó chuyển dần thành mầu cà phê
- Cầu trùng ruột non gà ăn uống bình thường nhưng tiêu chảy phân như cháo bột màu vàng nhạt, mầu nâu, đen
Trang 12- Dùng các loại thuốc có thành phần sau để điều trị cầu trùng như: ICO-Bercoc,
Sulfachloropyridazine, Sulfadimidine, Sulfadimithoxine, Sufamonomethoxine,
Toltarazurin, Diclazurin, Amprolium, Clopidol… vào nước uống cho gà uống từ 10 ngày tuổi đối với lần đầu và 6 ngày tuổi với các lứa sau 1 tuần dùng 1-2 lần đến khi
qua giai đoạn phát bệnh của trại mình
- Cần thay đổi các loại thuốc trong các lứa khác nhau
6 Bi ện pháp điều trị
- Do đặt tính bệnh cầu trùng hay ghép với E.coli và Viêm ruột hoại thử nên khi điều
trị cần kết hợp giữa thuốc trị cầu trùng và thuốc trị E.coli và Viêm ruột hoại tử Cần điều trị liên tục 3 ngày sau đó nghỉ 3 ngày và cho uống lặp lại Trong quá trình điều
trị nếu chuồng nền không nên bồi hoặc thay chấu mới
- Dùng một trong các thuốc trị cầu trùng trên kết hợp với một trong các thuốc sau: Amoxicillin, Oxytetracyclin, Enrofloxacin
Trang 1313
- Kết hợp với Vitamin K để cầm máu
- Ví dụ: Dùng Toltrazurin + Amoxicillin + Vitamin K
Hoặc dùng ICO-Bercoc 1ml/2 kg thể trọng/ngày + ICO-Acid hữu cơ chanh 1g/5kg
thể trọng/ngày + Vitamin K pha vào nước uống liên tục 5 ngày sẽ khỏi bệnh
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Bệnh thường xảy ra khi gà trên 4 tuần tuổi
2 Nguyên nhân gây bênh
- Do vi khuẩn Clostrium perfringens gây nên
- Gà tiêu chảy phân chứa niêm mạc ruột theo phân
Phân gà chứa niêm mạc ruột
4 B ệnh tích điểm hình
- Ruột có các nốt hoại tử điểm, hình tròn ở ruột, nếu nặng sẽ hoại tử toàn bộ 1 đoạn ruột
Trang 1414
Hoại tử điểm ruột Hoại tử cả 1 đoạn ruột
- Dùng một trong các thuốc ICO-Bercoc, Amoxicillin, Oxytetracyclin, Enrofloxacin,
BMD, Hanquinol vào giai đoạn nguy cơ bệnh cao
- Sử dụng ICO-Men sống cao tỏi + ICO-Acid xít hữu cơ chanh 1g/lít nước suốt quá
trình nuôi sẽ hạn chế bệnh
6 Bi ện pháp điều trị
- Dùng ICO-Bercoc 1ml/2kg th ể trọng/ngày + ICO-Acid hữu cơ chanh 1g/5 kg thể
trọng/ngày + Vitamin K dùng liên tục 5 ngày
- Hoặc Amoxicillin, Oxytetracyclin, Enrofloxacin, BMD, Hanquinol kết hợp Vitamin
K để cầm máu Một bữa dùng ICO-Acid hữu cơ chanh 1g/5 kg thể trọng/ngày
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Viêm mũi, tắc mũi, nghẹt mũi
- Mắt có bọt, chảy nước mắt
Trang 1515
- Một vài con bị bại liệt
Viêm, tắc nghẹt mũi, mắt có bọt Bại liệt
- V ắc xin HIPRAVIAR SHS , 1062/ CHỦNG B GÀ nhỏ mồm vào 7 ngày
- Vắc xin APV của pháp
- Dùng ICO-Anti virus liều 1g/2 lít nước uống trước và sau khi làm vắc xin 3 ngày
6 Bi ện pháp điều trị
- Do là bệnh virus nên ta chỉ điều trị để chống bội nhiễm
- Thuốc uống:
Trang 1616
ICO-Kháng viêm th ảo dược 1ml/5kg thể trọng/ngày Uống 3 ngày liều gấp 2 lần nhà
sản xuất, 2 ngày tiếp liều theo nhà sản xuất
- Dùng TKS-Anti virus 1g/lít nước uống 5 ngày
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Gà ở mọi lứa tuổi nhưng nặng nhất ở gà 12 tuần tuổi
- Do Ornithobacterium rhinotracheale là một vi khuẩn Gram âm
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Ho, hắt hơi, há mồm, rớn cổ thở, tím tái mào tích
Gà há mồm thở
4 B ệnh tích điển hình
- Tạo kén Fibrin trong phế quản, khí quản
Trang 1717
Tạo kén trong phế quản
- D ùng một trong các thuốc có thành phần sau để phòng: Enrofloxacin, Amoxicillin,
Erythomycin, Tilmicosin, Flofenicol, Lincomycin
- Dùng TKS-Anti virus 1g/lít nước uống ngày 1 lần vào giai đoạn nguy cơ cao
- Dùng ICO-Kháng viêm th ảo dược 1ml/5 kg thể trọng để ngăn chặn hình thành kén
6 Bi ện pháp điều trị
- Phác đồ 1: Dùng thuốc có thành phần (Gentamycin + Tylosin) + (Flofenicol + Doxycilin) + Dexamethasone hoặc Chymosin tiêm dưới da cổ 1 ngày 1 mũi tiêm 2-3 ngày
- Phác đồ 2: Dùng Tilmicosin hoặc Azithromycin hoặc Lincomycin + Flofenicol +
Doxycillin + ICO-Kháng viêm th ảo dược 1ml/5 kg thể trọng hoặc Dexamethasone
hoặc Presnisolone hoặc Chymotrypsine + Paracetamol pha vào nước cho toàn đàn
uống
- Phác đồ 3: Tiêm Amox LA hoặc Ceftiofur + Gentamycin 2-3 ngày và cho uống Enrofloxacin
- Kết hợp với thuốc kháng viêm, giảm tiết dịch, ngăn chặn hình thành kén
ICO-Kháng viêm th ảo dược 1ml/5 kg thể trọng + ICO-Hạ sốt thảo dược 1ml/5kg thể
trọng/ngày, sẽ cho hiệu quả điều trị tốt hơn!
- Dùng ICO-Anti virus + ICO-A xít h ữu cơ chanh 1g/2lít nước uống 5 ngày
Trang 1818
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Gà ở mọi lứa tuổi nhưng bệnh nặng nhất ở gà giò (2 đến 3 tháng tuổi) và gà đẻ
- Do vi khuẩn Haemophillus Paragallinnarum Gram âm gây ra dưới sự thúc đẩy các
yếu tố stress có hại như CO2, NH3, H2S, độ ẩm cao… Bệnh thường hay bội nhiễm
bởi vi khuẩn E coli, Mycoplasma, viêm phế quản và thiếu Vitamin A và các bệnh khác
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Ở những con gà bị bệnh có triệu chứng: Chảy nước mũi, tịt mũi, lấy chân gãi mắt do viêm thối mắt, ho hen, lưỡi thâm, hơi thở ra thối
- Dùng ICO-Men cao t ỏi với liều 1ml/lít nước cho uống hàng ngày, sử lý khí độc
chuồng nuôi bằng ICO-Men rắc chuồng 1kg cho 100m2 giúp chuồng trại khô,
thoáng, ít khí CO2, NH3, H2S
- Cho ăn thức ăn bổ sung Vitamin A,D,E
- Sử dụng ICO-Kháng viêm thảo dược 1ml/2 lít nước uống định kỳ 1 tuần 1 lần
Trang 1919
- Trong giai đoạn nguy cơ bệnh cho uống 1 trong các thuốc chứa một trong những
thành phần Timicosin Tilosin, Oxytetracyclin, Amox, Enrofloxacin
6 Bi ện pháp điều trị
- Khi bệnh xảy ra ta điều trị như sau:
- Phác đồ 1: Tiêm Amoxicillin hoặc Ceftiofur Cho uống Enrofloxacin + Sulfamonomethoxin + Trithoprim, dùng liên tục 5-7 ngày
- Phác đồ 2: Tiêm 1 trong các thuốc Flodoxy, Oxytetracyclin LA, uống Tilmicosin hoặc Spiracin, điều trị từ 5 đến 7 ngày bệnh sẽ khỏi
- Cả 2 phác đồ đều phải dùng ICO-Kháng viêm thảo dược 1ml/1 lít nước uống liên
- Do Herpesvirus gây nên, có thể truyền dọc từ mẹ sang con và lây ngang
Trang 2020
thiếu Vitamin A làm cho gà dễ mắc bênh
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Gà bị bệnh có biểu hiện ho hen, ngạt từng cơn, viêm mắt, khạc đờm có lẫn máu
- Dùng vắc xin ILT-Laringo vào 15-25 ngày tuổi
- Dùng ICO-Anti virus 1g/2 lít nước uống, trước và sau khi làm vắc xin, để tăng cường hiệu quả của vắc xin
- Sử dụng ICO-Kháng viêm thảo dược 1ml/2 lít nước uống định kỳ 1 tuần 1 lần
- Bổ sung thêm Vitamin A trong khẩu phần ăn cho gà
6 Bi ện pháp điều trị
- Dùng thuốc Paracetamol + VitaminC, K + Glucose cho uống sau 2h cho toàn đàn
uống lại vắc xin ILT-Laringo
- Dùng kháng sinh để điều trị bệnh ghép
- Dùng ICO-Anti virus + ICO-Acid h ữu cơ chanh mỗi loại 1g/2lít nước uống 5 ngày
- Sử dụng ICO-Kháng viêm thảo dược 1ml/2 lít nước uống liên tục 5 ngày