nhất của một số bệnh trên Vịt, Ngan và có các phác đồ điều trị hiệu quả.. - Với cuốn sách này sẽ giúp được các bạn nhận biết chính xác bệnh và có biện pháp phòng, trị các bệnh thường gặp
Trang 11
PHƯƠNG PHÁP PHÒNG, TRỊ HIỆU QUẢ NHẤT
Trang 2nhất của một số bệnh trên Vịt, Ngan và có các phác đồ điều trị hiệu quả
- Với cuốn sách này sẽ giúp được các bạn nhận biết chính xác bệnh và có biện pháp phòng, trị các bệnh thường gặp trên Vịt, Ngan hiệu quả nhất
- Qua cuốn sách này tôi gửi lời cảm ơn tới các đồng nghiệp, người chăn nuôi Vịt, Ngan đã cung cấp các ảnh để tôi hoàn thành cuốn sách này
- Rất mong được sự đón nhận, đóng góp ý kiến để cuốn sách hoàn thiện hơn, cuốn sách sẽ là một cẩm nang cần thiết cho những người làm thú y, chăn nuôi
Xin chân thành c ảm ơn !
Trang 33
1 BÊNH VIÊM GAN DO VIRUS
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Vịt, ngan từ 1 tuần tuổi trở lên nhưng nặng nhất là từ 1 đến 3 tuần tuổi tỷ lệ chết
95 đến 100%
2 Nguyên nhân gây b ệnh
- Do vi rút viêm gan Picornavirus gây nên
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Bệnh tiến triển nhanh khó phát hiện kịp Vịt, ngan sã cánh, buồn ngủ, bỏ ăn, mệt
mỏi nặng, nằm đầu ngoẹo ra sau hay về một bên, co giật toàn thân sau đó mới
chết ở tư thế duỗi thẳng Bệnh tiến triển rất nhanh, trong vòng 2 h, tỉ lệ bệnh 100% đàn, tỉ lệ chết 95- 100% ở vịt con 1- 3 tuần tuổi , 50% ở vịt 4 tuần trở lên
Vịt, ngan chết ở tư thế duỗi thẳng chân, đầu ngọe lên lưng
4 B ệnh tích điển hình
- Gan chuyển màu vàng úa, nhũn dễ vỡ hoặc xuất huyết
Trang 44
Gan v ịt, ngan bị xuất huyết
Gan vịt, ngan chuyển mầu vàng, xuất huyết
Trang 55
5 Bi ện pháp phòng
- Tiêm phòng vắc xin viêm gan cho vịt, ngan con và vịt trưởng thành
- Hoặc dùng kh áng thể viêm gan tiêm cho vịt, ngan con lúc 3-7 ngày tuổi
- Dùng ICO-Anti virus để tăng cường khả năng miễn dịch tiêu diệt virus
6 Bi ện pháp điều trị
- Dùng kháng thể viêm gan để tiêm nhưng do bệnh phát triển nhanh và trầm trọng nên điều trị không hiệu quả
- Dùng ICO-Anti virus 1g/2 lít nước uống + ICO-A xít hữu cơ chanh 1g/lít nước
uống + ICO-Kháng viêm thảo dược 1ml/2 lít nước uống 5 ngày cho toàn đàn
2 BỆNH ADENO TRÊN VỊT
Một căn bệnh mới được gọi là bệnh Adeno trên vịt, đã lưu hành trên đàn vịt Muscovy của Trung Quốc từ năm 2014, với biểu hiện là mệt mỏi, tiêu chảy, chết đột ngột và viêm gan cấp tính với gan có màu vàng và xuất huyết
1 Nguyên nhân gây bệnh
- Bệnh Adeno trên vịt do một loại virus có tên Adenovirus gây ra
- Có 3 chủng virus Adeno gây bệnh trên gia cầm
- Chủng DadV-1 (Duck adenovirus-1) gây bệnh cho thủy cầm hoang dã, nhưng không gây bệnh tích lâm sàng (Chenier và cs, 2019) Nhưng DadV-1gây hội chứng giảm đẻ trên gà (Shi và cs, 2019)
- Chủng DadV-2 (Duck adenovirus-2) thường gây bệnh trên vịt con
- Chủng DaVd-3 (Duck adenovirus-3) gây bệnh Adeno trên vịt ở mọi lứa tuổi
- Adenovirus bị tiêu diệt bởi formaldehyde và tia cực tím (Zhang và cs, 2016)
2 Lứa tuổi bị bệnh
- Bệnh thường xả ra trên vịt từ 1 đến 40 ngày tuổi Vịt con thường dễ nhiễm bệnh hơn vịt lớn
- Tỷ lệ mắc bệnh từ 40%-50%, tỷ lệ chết từ 35%-43 % trên tổng đàn (Shi và cs, 2019)
Trang 66
3 Đường lây truyền
- Bệnh Adeno trên vịt được truyền ngang từ vịt ốm sang vịt khỏe qua đường tiêu hóa, thông qua thức ăn, nước uống và dụng cụ chăn nuôi
- Adeno trên vịt còn được truyền dọc từ mẹ sang con thông qua phôi trứng
4 Triệu chứng lâm sàng
- Vịt bệnh thường rụt cổ, đi lại khó khăn, do liệt một chân, chảy nước mắt, nước mũi
- Bệnh xảy ra nhanh trong vòng 1 tuần sau đó giảm dần
5 Bệnh tích điển hình
- Bệnh tích của bệnh Adeno trên vịt đặc trưng với hiện tượng vàng gan, xuất huyết chấm tròn lan rộng
Gan vàng , xuất huyết điểm
- Tim sưng biến dạng, xuất huyết chấm tròn, viêm rộp màng bao tim, tim bơi trong dịch trong
Trang 77
Tim sưng, biến dạng, viêm màng rộp
- Thận sưng, sung huyết nặng
Trang 88
Thận sung huyết
6 Giải pháp phòng bệnh
- Bệnh Adeno trên vịt là bệnh do virus, hiện tại chưa có vắc xin và kháng thể
- Việc phòng bệnh Adeno hiệu quả bằng cách không nhập giống từ đàn bố mẹ
có tiền sử bị bệnh Adeno do virus truyền dọc từ mẹ sang con
- Thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học cao
- Sử dụng ICO-ANTI VIRUS để tăng cường hệ thống miễn dịch, tạo lá chắn bảo
vệ vịt khỏi bị Adenovirus xâm nhập
- Liều dùng: 1ml/5 kg thể trọng/ngày Sử dụng suốt quá trình nuôi đối với vịt thịt, định kỳ 1 tháng 6 ngày liên tục đối với vịt đẻ để tránh hiện tượng mang trùng
- Định kỳ sử dụng thuốc sát trùng 1 tuần 2-3 lần
Trang 99
7 Giải pháp điều trị bệnh
- Tách loại vịt có biểu hiện bệnh
- Phun thuốc khử trùng chuồng nuôi, dụng cụ chăn nuôi
- Sử dụng ICO-ANTI VIRUS 1 ml/3 - 5 kg thể trọng/ngày + ICO-KHÁNG VIÊM THẢO DƯỢC 1 ml/3 - 5 kg thể trọng/ngày + ICO-ACID HỮU CƠ
CHANH 1g/3 - 5 kg thể trọng/ngày, dùng liên tục 5-7 ngày Sau đó giảm liều và dụng đến xuất bán
3 B ỆNH DỊCH TẢ VỊT
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Vịt, ngan từ 15 ngày tuổi trở lên
2 Nguyên nhân gây b ệnh
- Do Herpesvirus gây nên
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Chảy nước mắt, nước mũi, bại liệt, tiêu chảy phân xanh, giảm đẻ, giảm tiếng kêu, sưng phù đầu dẫn đến chết
Vịt chảy nước mắt, bại liệt
Trang 1010
Vịt tiêu chảy phân xanh dính xung quanh hậu môn
Trang 1111
4 B ệnh tích điển hình
- Xuất huyết, tụ máu cơ tim, xuất huyết thực quản, hậu môn, ruột, xuất huyết
hoại tử hình nhẫn, khí quản xuất huyết hình nhẫn
- Gan xuất huyết, máu có thể chảy ra ở các lỗ hậu môn, mũi, mồm, con đực lòi dương vật ra ngoài
Xuất quản xuất huyết hình nhẫn
Bệnh tích xuất huyết dạ dày tuyến, ruột
Trang 1212
5 Bi ện pháp phòng bệnh
- Dùng vắc xin dịch tả vịt tiêm vào lúc vịt được 10 – 14 ngày tuổi tiêm nhắc lại sau 15 ngày
- Trước và sau khi tiêm phòng vắc xin 3 ngày nên dùng ICO-Anti virus liều 1g/2
lít nước uống, để tăng hiệu quả phòng bệnh của vắc xin
6 Bi ện pháp điều trị
- Tiêm dưới da 3 liều vắc xin dịch tả vịt/con/lần Có thể pha vắc chung với
Ceftiofur để tiêm cùng 1 lúc nhằm mục địch trị E.coli và Riemerella gây bại huyết
- Khi tiêm vắc xin xong thì dùng Men cao tỏi 1ml/2 lít nước uống +
ICO-Acid h ữu cơ chanh 1g/2 lít nước uống + ICO- Anti virus 1g/2 lít nước uống để
tăng hiệu quả của vắc xin Allicin trong tỏi được chứng minh có tác dụng tiêu
diệt virus dịch tả
4 B ỆNH RỤT MỎ VỊT (BỆNH DERZSY’S)
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Vịt dưới 30 ngày tuồi, giai đoạn 15 – 30 ngày rất dễ xảy ra bệnh
2 Nguyên nhân gây b ệnh
- Bệnh do chủng Paravovirus gây ra
3 Tri ệu chứng
- Vịt chậm chạp, ăn uống khó khăn
4 B ệnh tích điển hình
- Vịt dưới 30 ngày tuổi xuất hiện một số có có vết nám trên mỏ, phồng rộp hoặc
một số con lưỡi thè dài hơn mỏ Bệnh càng nặng thì mỏ càng rụt và lưỡi càng thè ra
Trang 1313
Vịt bị rụt mỏ, lưỡi thè dài hơn mỏ
5 Bi ện pháp phòng
- Tiêm kháng thể rụt mỏ vịt vào 1 ngày tuổi Một số công ty lớn có máy tiêm với
liều 0.25 ml/con ngay tai lò ấp, cho hiệu quả phòng bệnh rất tốt
6 Bi ện pháp điều trị
- Cần phát hiện và điều trị sớm, dùng kháng thể rụt mỏ tiêm 0,5 ml/con
- Bổ sung ICO-Siêu tăng tốc, vỗ béo 1ml/3 lít nước suốt quá trình nuôi
- Sử dụng ICO-Acid hữu cơ chanh 1g/2 lít nước uống + ICO- Anti virus 1ml/2 lít
nước uống để tăng hiệu quả điều trị bệnh
5 H ỘI CHỨNG GIẢM ĐẺ TRÊN VỊT – BYD - TEMBUSU
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Vịt, ngan từ 3 tuần tuổi trở lên và Vịt đẻ gây thiệt hại nặng
2.Nguyên nhân gây bênh
- Bệnh do Tembusu virus thuộc chủng Flavivirus gây nên bệnh hội chứng giảm
đẻ ở vịt gọi tắt là (BYD)
- Các động vật mạng mầm bệnh là: vịt, gà, ngỗng, chim bồ câu, chim sẻ và đặc
biệt muỗi truyền bệnh là tác nhân lây nhiễm từ vịt ốm sang vịt khỏe
Trang 1414
3 Tri ệu chưng lâm sàng
- Các triệu chứng sốt, giảm ăn, thần kinh không điển hình, vịt bệnh hay ngã
ngửa và đưa chân dãy lên không trung
- Tiêu chảy phân xanh màu nõn chuối non
- Vịt đẻ giảm tỷ lệ đẻ xuống còn 10 %, sau thời gian 30 ngày thì tỷ lệ đẻ tăng lên
dần
Vịt bị ngã ngửa không dậy được
Vịt tiêu chảy phân xanh màu nõn chuối non
4 B ệnh tích
- Viêm, xuất huyết màng não
Trang 1515
Cơ tim thoái hóa, hoại tử vằn, trắng
Xu ất huyết lách Lách sưng, xuất huyết, hoại tử
Trang 16- Sử dụng ICO-Anti virus 1g/2 lít nước uống để tăng cường hệ thống miễn dịch,
ngăn chặn mầm bệnh xâm nhập, tăng thực bào để tiêu diệt mầm bệnh, tăng
cường hiệu quả của vắc xin, bảo vệ chức năng đa nội tạng, giúp vật nuôi khỏe
mạnh
- Sát trùng nguồn nước uống bằng ICO-Acid xít hữu cơ chanh 1g/2 lít nước
uống
6 Bi ện pháp điều trị
- Nên điều trị các bệnh ghép như E.coli kéo màng, Riemerella gây bại huyết
- Tiêm kháng thể hoặc vắc xin Tembusu cho đàn vịt
- Thường dùng: {Gentamycin + Ceftiofur (thế hệ thứ 4) } kháng thể để tiêm
- Dùng ICO-Anti virus 1ml/3-5 kg th ể trọng/ngày + ICO-Acid hữu cơ chanh
1g/3-5 kg thể trọng/ngày + ICO-Kháng viêm thảo dược liều 1 ml/3-5 kg thể
trọng/ngày, dùng liên tục 5-7 ngày, để tăng cường hệ miễn dịch, kháng , giúp vịt
nhanh hổi phục
Trang 1717
6 B ỆNH CÚM GIA CẦM TRÊN VỊT
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Vịt, ngan mọi lứa tuổi nặng nhất là từ 4 tuần tuổi trở đi
2 Nguyên nhân gây bênh
- Bệnh do virus cúm A H5N1, virus có sự biến chủng liên tục
- Hiên tại đến năm 2021 chủng lưu hành phổ biến là H5N1 Re5, Re6, H5N6, H9N7, H5N8
- Các động vật mạng mầm bệnh là: vịt, gà, ngỗng, chim bồ câu, bệnh có thể truyền
dọc và lây qua thức ăn, nước uống và qua không khí
3 Tri ệu chưng lâm sàng
- Các triệu chứng sốt, giảm ăn, thần kinh lắc ngang đầu, bại liệt, tỷ lệ chết cao
- Tiêu chảy phân xanh thâm lẫn vàng
- Vịt đẻ giảm tỷ lệ đẻ xuống còn 50%, chết ồ ạt với những đàn chưa được tiêm
Trang 18- Nên áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học cao
- Sử dụng ICO-Men cao tỏi 1 ml/2 lít nước uốc hoặc ICO-Anti virus 1g/2 lít
nước uống để tăng cường hệ thống miễn dịch, ngăn chặn mầm bệnh xâm nhập, tăng thực bào để tiêu diệt mầm bệnh, tăng cường hiệu quả của vắc xin, bảo vệ
chức năng đa nội tạng, giúp vật nuôi khỏe mạnh
- Sát trùng nguồn nước uống bằng ICO-Acid xít hữu cơ chanh liều dùng 1 g/2 lít
nước uống
6 Bi ện pháp điều trị
- Tỷ lệ chết nhiều thì nên tiêu hủy và khử trùng chuồng trại
- Đối với đàn đã được tiêm vắc xin cúm chủng lưu hành, điều trị các bệnh ghép
- Dùng ICO-Men cao t ỏi 1ml/2 lít nước uống + ICO-Anti virus 1 g/2 lít nước
uống + ICO-Acid hữu cơ chanh 1g/2 lít nước uống sẽ có tác dụng ngăn chặn
bệnh lây lan trong đàn
- Tiêm vắc xin Cúm chủng lưu hành cho đàn vịt, ngan sau khi đã trị bệnh ghép được 1-3 ngày thấy đàn thủy cầm khỏe hơn
7 B ỆNH DO REOVIRRUS – REOVIRIDAE
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Bệnh xuất hiện từ 7 đến 35 ngày tuổi Giai đoạn hay bị bệnh và nặng nhất là từ
10 đến 25 ngày tuổi
- Tỷ lệ chết đối với vịt con là từ 60% đến 90 % trên tổng đàn
- Tỷ lệ chết đối với vịt có độ tuổi lớn hơn là từ 50 % đến 80 %
Trang 1919
- Bệnh xuất hiện từ 1 đến 22 ngày tuổi, tỷ lệ chết từ 10% đến 15 %, một số đàn tình trạng vịt mắc bệnh chết kéo dài đến 30 ngày tuổi
2 Nguyên nhân gây b ệnh
- Avian Reovirus(ARV) gây bệnh reovirus trên gà
- Goose Reovirus (GRV) vây bệnh cho ngỗng
- Các chủng reovirus trên thuộc họ reovirus, Orthoreovirus virus
3 Tri ệu chứng bệnh
Reoviridae – bệnh reovirus trên vịt do 2 nguyên nhân gây bệnh nên có triệu
chứng khác nhau
Biểu hiệu bệnh không rõ dệt, triệu chứng mềm chân, liệt chân, vịt còi cọc chậm
lớn
V ịt bại liệt
Bệnh do Muscovi Duck Reovirus (MDRV)
- Vịt ốm, suy nhược, nằm nhiều, chân sưng, khớp sưng có màu tím
Trang 20Gan v ịt bị Reoviridae và gan bình thường
- Lách có màu đỏ sẫm hoặc màu tím đen, cứng, hoại tử lách trắng, trắng vàng
Trang 2121
Lách vịt bị hoại tử do reovirus
- Một số trường hợp bị tràn dịch màng ngoài tim Đôi khi hoại tử thận mầu trắng xám
- Ở vịt lớn có hiện tượng viêm xung quanh miệng
Reoviridae gây viêm xung quanh miệng
Trang 2222
- Ngoài xuất huyết, hoại tử gan, hoại tử lách, còn gây hoại tử túi Fabricius làm cho vịt suy giảm miễn dịch
5 Bi ện pháp phòng bệnh
- Đối với vịt thịt để phòng Reoviridae – bệnh reovirus trên vịt – reovirus in duck
ta nên sử dụng kháng thể từ 1 ngày tuổi
- Trên thị trường hiện có kháng thể chứa Reovirus + Tembusu + Viêm gan Bà con nên tiêm vào 1 ngày tuổi
- Đối với vịt sinh sản sử dụng vắc xin reovirus bất hoạt 2 lần trước khí lên đẻ
- Sử dụng ICO-ANTI VIRUS 1 ml/5 kg thể trọng + ICO-KHÁNG VIÊM THẢO DƯỢC 1 ml/5 kg thể trọng 1 tuần đầu Sau đó giảm liều đi ICO-ANTI VIRUS 1 ml/10 kg thể trọng + ICO-KHÁNG VIÊM THẢO DƯỢC 1 ml/10 kg dùng suốt quá trình nuôi Hoặc sử dụng trước và sau khi làm vắc xin 3 ngày
6 Bi ện pháp điều trị
- Với công nghệ hiện đại việc điều trị bệnh do virus trở nên đơn giản hơn
- Đối với những trường hợp đàn vịt đang có tỷ lệ chết cao thì bà con sử dụng cho uống:
- ICO-ANTI VIRUS 1 ml/3 kg thể trọng + ICO-KHÁNG VIÊM THẢO DƯỢC
1 ml/3 kg thể trọng + ICO-ACID HỮU CƠ CHANH 1g/3 kg thể trọng/ngày + thuốc hạ sốt Sau 2h tiêm kháng thể Reovirus
- Đối với các bệnh ghép thì tùy theo tình trạng bệnh để có phác đồ kết hợp hiệu
quả
8 B ỆNH NHIỄM TRÙNG HUYẾT DO E.COLI
(E.COLI KÉO MÀNG)
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Vịt, ngan ở mọi lứa tuổi nhưng chủ yếu từ 3 đến 15 ngày tuổi
2 Nguyên nhân gây b ệnh
- Do vi khuẩn E.coli nhưng tác động của nhiệt độ, thức ăn, nước uống ảnh
hưởng lớn đến bệnh
3 Tri ệu chứng lâm sàng
Trang 2323
- Vịt bị bệnh có triệu trứng lông xù, rụt cổ , bơi chìm mắt lim dim như buồn ngủ
và tiêu chảy phân nhớt, màu trắng, có bọt khí, rồi chết Nhiều con ốm bị thần kinh co giật, nghoẹo cổ Vịt đẻ giảm, vỏ trứng có máu, chết
V ịt khô chân, lông bết nên xuống nước bị chìm
V ịt bị E.coli tiêu chảy phân có bọt khí
Trang 2424
4 B ệnh tích điển hình
- Viêm fibrin ở trên màng các cơ quan nội tạng như màng bao tim, màng bao gan, màng treo ruột, màng túi khí
Viêm fibrin trên màng bao gan, màng bao tim
Viêm fibrin trên màng treo ru ột
Trang 2525
Trường hợp bệnh nặng fibrin phủ kín các cơ quan nội tạng
5 Bi ện pháp phòng
- Tiêm phòng vắc xin Bại huyết + E.coli 0,25 ml/con, vào 8 ngày tuổi đối với
đàn thủy cầm không có dấu hiệu bị bệnh lây qua lò ấp
Trang 2626
- Hoặc dùng kháng sinh Ceftiofur + vắc xin Tembusu và Ceftiofur + Vắc xin
dịch tả để tiêm cùng lúc sẽ đạt hiệu quả phòng bệnh tốt nhất
- Áp dụng biện pháp phòng tổng hợp
- Dùng một trong các loại kháng sinh sau pha vào nước uống hoặc trộn vào thức
ăn cho thuỷ cầm: Enrfoloxacin, Ceftiofur, ICO-Bercoc kết hợp dùng + ICO-Acid
hữu cơ chanh 1g/2 lít nước uống + ICO-Anti virus liều 1g/2 lít nước uống
Sử dụng bộ
ICO-Bercoc + ICO-Acid h ữu cơ chanh + ICO-Anti virus
giúp khống chế E.coli hiệu quả cao nhất
6 Bi ện pháp điều trị
- Buổi sáng dùng 50g Flor 4% + 50g OxyNeo + 20g Para C + 10 ml ICO -
Trang 2727
Kháng viêm thảo dược dùng cho 100 kg Vịt, Ngan/ ngày dùng liên tục 3-5 ngày
Có thể thay phác đồ trên bằng Enrofloxacin + Ceftiofur
- Buổi chiều dùng ICO-Acid hữu cơ chanh 1g/2 lít nước uống+ ICO-Anti virus 1
g/2 lít nước uống
- Trường hợp nặng có thể tiêm cặp thuốc Gentamycin + Ceftiofur + Chymosin
hoặc Amocxyllin + Gentamycin có tác dụng kéo dài hoặc dùng Gentamycin + Fosfomycin hoặc dùng Florfenicol LA hoặc Flodoxy
9 B ỆNH BẠI HUYẾT DO RIEMERELLA
1 L ứa tuổi bị bệnh
- Vịt, ngan từ đến 1 tuần đến 8 tuần tuổi, thường gặp ở giai đoạn 4 -6 tuần tuổi
2 Nguyên nhân gây b ệnh
- Do vi khuẩn Riemerella anatipestifer gây ra,nhưng tác động của nhiệt độ, thức
ăn, nước uống ảnh hưởng lớn đến bệnh
3 Tri ệu chứng lâm sàng
- Vịt bị bệnh có triệu trứng lông xù, rụt cổ , bơi chìm mắt lim dim như buồn ngủ
và tiêu chảy phân nhớt, màu trắng rồi chết Nhiều con ốm bị thần kinh co giật, nghoẹo cổ Vịt đẻ giảm, vỏ trứng có máu, chết
- Bệnh bại huyết do Riemerella có tỷ lệ chết cao hơn bệnh E.coli và hai bênh thường đi song song với nhau
4 B ệnh tích điển hình
- Viêm màng giả ở trên màng các cơ quan nội tạng như màng bao tim, màng bao gan, màng treo ruột, màng túi khí