Bai giang 5 (slide) CD revised

Đặc điểm của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo • Đường cầu trước doanh nghiệp trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo là một đường thẳng nằm ngang song song với trục hoành... Lựa chọn sản lư

CHƯƠNG 5 THỊ TRƯỜNG CẠNH

TRANH HOÀN HẢO (Perfect Competition)

1

CHƯƠNG 5

THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH HOÀN HẢO

5.1 Một số vấn đề cơ bản

5.1.1 Đặc điểm của thị trường cạnh tranh hoàn hảo

5.1.2 Đặc điểm của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo

5.2 Phân tích đặc điểm của thị trường cạnh tranh hoàn hảo

5.2.1 Tối đa hóa lợi nhuận

5.2.2 Tối thiểu hóa lỗ

5.2.3 Trường hợp hòa vốn

5.2.4 Đường cung ngắn hạn của doanh nghiệp

5.2.5 Đường cung ngắn hạn của ngành (thị trường)

5.2.6 Cân bằng dài hạn trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo

5.3 Hiệu quả của thị trường cạnh tranh hoàn hảo

5.3.1 Về giá cả và chi phí trung bình

5.3.2 Về hiệu quả kinh tế

2

5.1 Một số vấn đề cơ bản

5.1.1 Đặc điểm của thị trường cạnh tranh hoàn hảo

Thị trường CTHH là thị trường có vô số người mua và

vô số người bán về một hàng hóa thuần túy đồng nhất.

3

Doanh nghiệp phải là người “chấp nhận giá thị trường”

Các doanh nghiệp tự do gia nhập và rời khỏi ngành

Qui mô doanh nghiệp cực nhỏ << qui mô thị trường (cực lớn)

Các sản phẩm thuần túy đồng nhất,

có khả năng thay thế hoàn hảo cho nhau

Thông tin giữa bên mua và bán là thông tin hoàn hảo

5.1.2 Đặc điểm của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn

hảo

• Đường cầu trước doanh nghiệp trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo là một đường thẳng nằm ngang song song với trục hoành

4q

P

P

PP

S

DDoanh nghiệp Toàn ngành (Thị trường)

d, MR, AR

5.1.2 Đặc điểm của doanh nghiệp cạnh tranh

– Doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo: MR = P

• Doanh thu trung bình (AR) là doanh thu trung bình trên một đơn vị sản phẩm bán được

MR = P

5.2 Phân tích các đặc điểm của thị trường cạnh

tranh hoàn hảo

Bảng: Các thu nhập và chi phí trong thời gian ngắn của một hãng

q P tt Doan

h thu ($)

Tổng chi phí

Lợi nhuận ($)

5.2.1 Tối đa hóa lợi nhuận

Từ bảng trên cho thấy,

FC= 50$

Khi những mức sản lượng đầu ra thấp, lợi nhuận của hãng <0 do thu nhập không đủ để bù đắp chi phí cố định và chi phí biến đổi

Khi sản lượng tăng, lợi nhuận trở thành dương và tăng cho đến khi đầu

ra đạt tới 8 đơn vị Vượt quá 8 đơn vị sản phẩm, lợi nhuận giảm,

phản ảnh sự tăng nhanh trong tổng chi phí sản xuất

Lợi nhuận tối đa ở q* = 8, ở đó doanh thu biên (MR) sát gần chi phí biên (MC)

Hình sau sẽ cho thấy điều đó bằng đồ thị

8

50

(- TFC)

50

qq*

Lợi nhuận max

0

5.2.1 Tối đa hóa lợi nhuận

Tại q*: MC = MR = P và P > AC

TR = P x q* TC = AC x q*

Lợi nhuận = TR - TC = (P – AC).q*

hay lợi nhuận là diện tích hình chữ nhật ABCD

5.2.2 Tối thiểu hóa lỗ

• Dấu hiệu doanh nghiệp bị lỗ

Giá($/sản phẩm)

0

5.2.2.2 Đóng cửa doanh nghiệp

5.2.2.2 Đóng cửa doanh nghiệp

AVC

Giá($/sản phẩm)

5.2.2.2 Đóng cửa doanh nghiệp

• Nếu đóng cửa: lỗ = TFC

• Nếu tiếp tục sản xuất: lỗ cũng bằng TFC

• Trong trường hợp này, tùy thuộc chủ doanh nghiệp dự báo tình hình thị trường sắp tới như thế nào để có thể đưa ra quyết định phù hợp

– Nếu tình hình thị trường sắp tới sẽ xấu hơn: quyết định đóng cửa doanh nghiệp.

16

5.2.2.2 Đóng cửa doanh nghiệp

– Trong trường hợp không dự báo được, doanh

nghiệp thường được khuyên là nên tiếp tục sản

xuất vì những lý do sau:

Sản xuất để giữ máy móc thiết bị

Sản xuất để giữ công nhân có tay nghề cao

Sản xuất để giữ khách hàng

Sản xuất để giữ nhà cung cấp

17

5.2.3 Trường hợp hòa vốn

• Tại q*: MC = MR = P và P = ACmin

• Lợi nhuận = 0

19q* Sản lượng

P = MR

AC MC

AVC

Giá($/sản phẩm)

0

Điểm hòa vốn (P = AC min )

1 80 309 389 7,2 28 35,2 42 1

2 80 359 439 6,7 29,9 36,7 2050

Lựa chọn sản lượng trong ngắn hạn

♣ Tóm tắt các quyết định sản xuất trong trường hợp lựa chọn sản lượng trong ngắn hạn:

Lợi nhuận đạt tối đa (lỗ tối thiểu) khi: MC = MR = P

• Nếu P > ACmin doanh nghiệp hoạt động có lãi

• Nếu P = ACmin doanh nghiệp hoạt động hòa vốn

• Nếu AVCmin < P < ACmin doanh nghiệp tiếp tục hoạt động dù bị lỗ

• Nếu P < AVCmin < AC doanh nghiệp đóng cửa

22

5.2.4 Đường cung ngắn hạn của

doanh nghiệp

• “Đường cung ngắn hạn của một doanh nghiệp cho biết lượng sản

phẩm mà doanh nghiệp cung ứng cho thị trường ở mỗi mức giá có thể có”

• Trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo, nếu giá cả thấp hơn chi phí biến đổi trung bình tối thiểu (AVCmin) thì doanh nghiệp sẽ đóng cửa sản xuất

• Đường cung ngắn hạn của doanh nghiệp chính là đường MC phần nằm phía trên điểm cực tiểu của đường AVC (đường có gạch chéo

ở hình sau)

• Lượng cung của doanh nghiệp sẽ bằng không ở bất cứ mức giá nào nhỏ hơn chi phí biến đổi trung bình tối thiểu

23

5.2.4 Đường cung ngắn hạn của

P = AVCmin

5.2.5 Đường cung ngắn hạn của ngành (thị trường)

• “Đường cung ngắn hạn của ngành cho biết tổng sản lượng mà

các doanh nghiệp trong ngành sẵn lòng cung ứng trong ngắn hạn với mọi mức giá có thể có”

• Nó là đường tổng hợp theo chiều ngang của những đường

cung của từng doanh nghiệp

25

5.2.5 Đường cung ngắn hạn của

5.2.6 Cân bằng dài hạn trong thị

trường cạnh tranh hoàn hảo

• Khi doanh nghiệp thu được lợi nhuận thì các doanh nghiệp mới sẽ tham gia vào thị trường, điều này làm cho đường cung của thị trường dần dần dịch chuyển về bên phải, đẩy giá cả hạ xuống Do đó lợi

nhuận của doanh nghiệp bị sút giảm đến khi mức giá cả ngang với cực tiểu của đường AC, doanh nghiệp sẽ hòa vốn Khi đó không có doanh nghiệp nào rút lui khỏi thị trường vì hòa vốn thu hồi được cả định phí và biến phí, nếu rút lui sẽ bị lỗ ngay phần định phí Cũng không có doanh nghiệp mới tham gia thị trường Người ta gọi đây là cân bằng thị trường hay cân bằng ngành

27

5.2.6 Cân bằng dài hạn trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo

• Giá cân bằng dài hạn ban đầu của sản phẩm là P1 ở hình (a) - giao điểm đường cung S1 và đường cầu D.

• Hình (b) cho thấy rằng các doanh nghiệp thu được lợi nhuận dương (diện tích hình chữ nhật ABCP1) 28

S 1 S

2

D

(b) (a)

Q1 Q2

A B

E 1

E 2

5.2.6 Cân bằng dài hạn trong thị trường cạnh

tranh hoàn hảo (tt)

• Khoản lợi nhuận >0 này khuyến khích các doanh nghiệp mới

gia nhập ngành, làm cho đường cung dịch chuyển đến S2, cân

bằng dài hạn xảy ra ở giá P2

• Vì doanh nghiệp thu được lợi nhuận =0, và không có động cơ

khiến các doanh nghiệp gia nhập hoặc rút khỏi ngành Giá của

sản phẩm ở mức mà lượng cung của ngành bằng lượng cầu

của tất cả những người tiêu dùng

5.3 Hiệu quả của thị trường cạnh

tranh hoàn hảo

5.3.1 Về giá cả và chi phí trung bình

• Do sự dễ dàng trong việc gia nhập và rời bỏ ngành trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo, bảo đảm cho giá sản phẩm ngang bằng với chi

đích của hoạt động kinh tế là thỏa mãn tối đa cho người tiêu thụ được lợi trên hai mặt: mua được khối lượng sản phẩm lớn với mức giá thấp.

• Thị trường cạnh tranh hoàn hảo có lợi cho người tiêu dùng.

5.3.2 Về hiệu quả kinh tế

• Trong dài hạn, lợi nhuận kinh tế của các doanh nghiệp hoạt động trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo sẽ bằng không Doanh nghiệp sẽ lựa chọn quy mô sản xuất tối ưu và sẽ sản xuất tại điểm mà chi phí trung bình dài hạn (LAC) đạt giá trị tối thiểu.

30