CHUONG 4 SLIDE BAI GIANG

MỤC TIÊU:  Phân tích được các quan niệm về đánh giá công nghệ;  Phân tích được đặc điểm, mục đích và nguyên tắc đánh giá công nghệ;  Trình bày được nội dung tổng quát trong ĐGCN;  T

Chương 4 ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ

Giảng viên:

MỤC TIÊU:

 Phân tích được các quan niệm về đánh giá công nghệ;

 Phân tích được đặc điểm, mục đích và nguyên tắc đánh giá công nghệ;

 Trình bày được nội dung tổng quát trong ĐGCN;

 Trình bày được phương pháp phân tích chi phí lợi ích

TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG

Việt nam vào top 5 của các nhà cung ứng cao su tự nhiên

Trong vòng 20 năm gần đây giá cao sư tự nhiên của thế giới liên tục tăng Ngành trồng và chế biến cao su của Việt Nam cũng liên tục có tốc độ tăng trưởng cao Cây cao su không chỉ được trồng ở các vùng đất đỏ Đông Nam Bộ và Tây Nguyên mà cả ở vùng ven biển các tỉnh Miền Trung như Quảng Bình và Quảng Trị Thật không may, hai cơn bão số 10 và 11 năm 2013 đã phá hủy khoảng 80% cây cao su ở khu vưc này Tuy vậy, khi được phỏng vấn về phòng chống cơn bão

số 14, một lãnh đạo của tỉnh Quảng Bình đã thể hiện quyết tâm phục hồi lại diện tích cây cao su ở tỉnh nhà.

1 Việc phát triển cây cao su ở các tỉnh ven biển Miền Trung có phù hợp không? Tại sao?

2 Hãy bình luận về sự quyết tâm của lãnh đạo tỉnh

NỘI DUNG:

Khái quát về đánh giá công nghệ

1

Nội dung đánh giá công nghệ 2

Công cụ và kỹ thuật sử dụng trong đánh giá công nghệ

3

4.1 KHÁI QUÁT VỀ ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ

(1) ĐGCN là một dạng nghiên cứu chính sách nhằm cung cấp sự hiểu biết toàn diện về một CN hay một hệ thống CN cho đầu vào của quá trình ra quyết định

(2) ĐGCN là quá trình tổng hợp xem xét tác động giữa công nghệ với bối cảnh xung quanh nhằm đưa ra các kết luận về khả năng thực tế và tiềm năng của một CN hay một hệ thống CN

(3) ĐGCN là việc phân tích định lượng hay định tính các tác động

của một CN hay một hệ thống CN đối với các yếu tố của bối cảnh xung quanh

4.1.1 Các quan điểm:

4.1.2 Mục đích: ba mục đích chính

(2) ĐGCN để điều chỉnh và kiểm soát công nghệ Thông qua ĐGCN để nhận biết các lợi ích và bất lợi của CN

(1) ĐGCN để xác định tính thích hợp của CN theo thứ tự ưu tiên, trên cơ sở đó để chuyển giao hay áp dụng CN

4.1 KHÁI QUÁT VỀ ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ (tiếp)

(3) ĐGCN để xây dựng cơ sở dữ liệu về CN, làm đầu vào cho quá trình ra quyết định:

 Xác định thứ tự ưu tiên phát triển CN theo từng giai đoạn, vv.

4.1.2 Mục đích: ba mục đích chính

4.1 KHÁI QUÁT VỀ ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ (tiếp)

 ĐGCN đề cập tới các yếu tố xung quanh CN: Kinh tế, dân số, môi trường, đầu vào, văn hóa-xã hội, chính trị - pháp lý

 ĐGCN phải xem xét tới các yếu tố tác động trực tiếp và gián tiếp

 ĐGCN phải quan tâm tới nhiều nhóm người trong XH

 ĐGCN liên quan tới nhiều bộ môn khoa học

 ĐGCN phải cân đối nhiều mục tiêu, nhiều ràng buộc với các thứ nguyên khác nhau

 ĐGCN mang đặc tính động, vv

4.1.3 Đặc điểm:

4.1 KHÁI QUÁT VỀ ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ (tiếp)

(3) Khoa học: Phải

xem xét các yếu tố dựa trên cơ sở khoa học, không dựa trên kinh nghiệm, chủ

(2) Khách quan:

khi đánh giá cần phải xem xét đến tất cả các vấn đề liên quan tới các nhóm lợi ích và các quan điểm khác nhau

4.1.4 Nguyên tắc: có ba nguyên tắc

4.1 KHÁI QUÁT VỀ ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ (tiếp)

(1) Toàn diện: phải xem

xét tất cả các tác động có

thể có, của công nghệ đối

với tất cả các yếu tố của

bối cảnh xung quanh

4.2 NỘI DUNG TỔNG QUÁT TRONG ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ

Thứ nhất, miêu tả CN và phác hoạ các phương án:

- Bước 1: Thu thập dữ liệu, thông tin liên quan tới

CN

- Bước 2: Giới hạn phạm vi đánh giá: như bị ràng

buộc bởi tài chính, năng lực chuyên gia, thời gian hoàn thành, vv

- Bước 3: Phác hoạ các phương án sẽ đánh giá:

mô tả chi tiết ở mức cần thiết để có thể đánh giá được

Có ba nội dung:

4.2 NỘI DUNG TỔNG QUÁT TRONG ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ

Thứ nhất, miêu tả CN và phác hoạ các phương án:

- Bước 1: Thu thập dữ liệu, thông tin liên quan tới

CN

- Bước 2: Giới hạn phạm vi đánh giá: do bị ràng

buộc bởi tài chính, năng lực chuyên gia, thời gian hoàn thành, vv

- Bước 3: Phác hoạ các phương án sẽ đánh giá:

mô tả chi tiết ở mức cần thiết để có thể đánh giá

Có ba nội dung:

Thứ hai, dự báo và

đánh giá tác động

- Bước 1: Lựa chọn tiêu

chuẩn cho mỗi tác

động.

- Bước 2: Đo lường và

dự báo các tác động.

- Bước 3: Tính toán

và trình bày tác động.

chính sách

- Mức 1: Hình thành phương

án được coi là tốt nhất, thiết

lập tổ chức để thực hiện phương án.

các trở ngại còn tiềm tàng Đề xuất giải pháp mới, có thể nằm ngoài phạm vi đã đánh gia ở trên.

4.2 NỘI DUNG TỔNG QUÁT TRONG ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ

Có ba nội dung (tiếp):

4.3 CÔNG CỤ VÀ KỸ THUẬT SỬ DỤNG TRONG ĐGCN

4.3.1 Các công cụ và kỹ thuật sử dụng trong ĐGCN

4.3.2 Phân tích chi phí-lợi ích trong ĐGCN

4.3.1 CÔNG CỤ VÀ KỸ SỬ DỤNG TRONG ĐGCN

(1) Các cộng cụ ĐGCN:

 Phân tích kinh tế;

 Phân tích hệ thống;

 Đánh giá mạo hiểm;

 Phương pháp tổng hợp.

4.3.1 CÔNG CỤ VÀ KỸ SỬ DỤNG TRONG ĐGCN (tiếp)

(2) Các kỹ thuật :

 Phương pháp chuyên gia;

 Phương pháp mô hình;

 Phân tích xu thế;

 Phân tích ảnh hưởng liên ngành;

4.3.2 PHÂN TÍCH CHI PHÍ -LỢI ÍCH TRONG ĐGCN

Bước 1: Liệt kê các

phương án CN (i=1,2, n)

Bước 2: Xác định các yếu

tố chi phí (j=1,2, m)

Bước 3: Tính tổng chi

phí hiện tại của các

phương án CN : C i

Bước 4: Xác định các yếu

tố lợi ích (j=1,2, k)

Bước 8: Điều chỉnh sự lựa chọn ở bước 7

Bước 7: Chọn phương án

CN thích hợp

Bước 6: Xác định NPV i =B i -C i và Ri=B i /C i

(%)

Bước 5: Tính tổng lợi ích hiện tại của các phương

án CN : B i

(1) Phân tích chi phí-lợi ích định lượng

4.3.2 PHÂN TÍCH CHI PHÍ -LỢI ÍCH TRONG ĐGCN (tiếp)

Bước 1: Liệt kê các

phương án CN (i=1,2, n)

Bước 2: Lựa chọn các

tiêu chuẩn để đánh giá

(j=1,2, m)

Bước 3: Xác định tầm

quan trọng tương đối của

các tiêu chuẩn: W j

Bước 7: Điều chỉnh sự lựa chọn ở bước 6

Bước 6: Chọn phương án

CN thích hợp theo V i

Bước 5: Tính tổng giá trị của từng P/án CN:

V i =W j V ij

Bước 4: Đánh giá giá trị của từng P/án theo từng t/chuẩn dựa trên ý kiến (2) Phân tích chi phí-lợi ích định tính

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

Câu hỏi:

1 Việc phát triển cây cao su ở các tỉnh ven biển Miền Trung

có phù hợp không? Tại sao?

2 Hãy bình luận về sự quyết tâm của lãnh đạo tỉnh Quảng Bình

Trả lời:

1 Không, vì không phù hợp với khí tượng thủy văn, đầu tư dài hạn rủi ro cao

2 Chủ quan và không mang tính khoa học

CÂU HỎI MỞ

Sau khi học xong bài này, anh/chị nêu được các nhận xét cơ bản về thực hành đánh giá công nghệ ở Việt Nam?

Trả lời:

20