GIAO AN TU CHON 11 KI 1

TIẾT 1 TIẾT 1, 2, 3, 4 RÈN KỸ NĂNG LÀM VĂN NGHI LUẬN XÃ HỘI A MỤC TIÊU BÀI HỌC Rèn luyện kĩ năng làm bài văn NLXH B CHUẨN BỊ CỦA GV – HS 1 Giáo viên sgk, sgv, giáo án 2 Học sinh SGK, vở ghi C TIẾN TRÌ.

TIẾT 1, 2, 3, 4: RÈN KỸ NĂNG LÀM VĂN NGHI LUẬN XÃ HỘI

A MỤC TIÊU BÀI HỌC: Rèn luyện kĩ năng làm bài văn NLXH

+ Thế nào là game online?

+ Thực trạng, biểu hiện của tình

trạng nghiện game online?

I Nghị luận về một hiện tượng đời sống

1 Cách làm

a Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận

b Thân bài:

* Nêu thực trạng/biểu hiện

* P.tích các mặt đúng – sai; lợi - hại (nếu có)

Đề bài: Viết một bài văn ngắn (khoảng 400 từ)

trình bày suy nghĩ của em về hiện tượng nghiệngame online của giới trẻ hiện nay

Dàn ý

a Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần NL

b Thân bài

* Khái niệm, thực trạng, biểu hiện

- Khái niệm game online:

+ Online: trực tuyến, mở một hệ thống kết nốitoàn cầu, có thể trao đổi thông tin với mọi đốitượng trong phạm vi toàn thế giới, có thể lấythông tin và cung cấp thông tin đến nhiều địađiểm…

+ Game online: trò chơi trực tuyến, cho phépmọi người cùng chơi một trò chơi, trao đổi vớinhau nhưng không nhất thiết phải ngồi cạnhnhau

- Thực trạng, biểu hiện+ Khoảng 30% số người chơi bị nghiện gameonline

+ Biểu hiện:

 Ngồi chơi game online hơn năm giờ/

 Luôn mồm nhắc về game online

 Buồn bã khi bị kéo ra khỏi máy tính

 Luôn mồm kể về nhân vật của mình

 Luôn tính toán chi tiết các yếu tố trongthế giới ảo

…

* Nguyên nhân

- Thiếu các địa điểm vui chơi cho trẻ em:

- Do sự yếu kém của cá nhân

- Ảnh hưởng từ môi trường sống xung quanh

- Do đặc tính của game online:

+ Tính Giải trí + Tính Tương tác và tính Ảo + Tính Thử thách và tính Treo thưởng + Tính Liên tục

+ Tính Cộng đồng: đây chính là đặc tính

QUAN TRỌNG NHẤT tạo nên sự khác biệtgiữa game offline và game online, là nguyênnhân chính tạo nên sức hấp dẫn của gameonine, và cũng là nguyên nhân chính gây ra cáchậu quả của game online

…

* Hậu quả:

- Sao nhãng các công việc khác như học tập, làm việc, tập luyện,

- Ngồi quá nhiều trước máy tính, mải chơi mà

ăn uống không điều độ, lại không tập luyện thể dục thể thao khiến sức khoẻ giảm sút nghiêm trọng

- Ảnh hưởng về tính cách, nhân cách, chẳnghạn như thích bạo lực, đánh đấm, chém giết…;

ở nước ngoài đã có nhiều vụ xả súng giết ngườihàng loạt, phá hoại, ăn cắp xe, chỉ vì muốnbắt chước game (như GTA, Halflife, )

- Phạm tội vì những mục đích hoặc lý do liênquan đến game online: giết người, cướp của đểlấy tiền chơi game online, hoặc đánh giết nhau

vì mâu thuẫn hoặc lợi ích trong game online,giết cả cha mẹ, họ hàng của mình để lấy tiềncống cho game online hoặc vì họ ngăn cấm việcchơi game…

- Siết chặt quản lý bằng luật pháp và việc thựcthi luật pháp: quy định số giờ chơi tối đa trẻ em,vào quán chơi game phải có nguời lớn đi kèm;không cho phép mở quán internet gần trường…

- Tạo ra những sân chơi bổ ích cho giới trẻ

c Kết bài: Khẳng định sự nguy hại của game

online; có ý thức chơi game online trong giớihạn thích hợp

II Nghị luận về một tư tưởng đạo lí

1 Cách làm

a Bố cục:

Bài nghị luận về tư tưởng đạo lí cũng gồm baphần: Mở bài, thân bài, kết bài

b Các bước tiến hành ở phần thân bài: phần

này phụ thuộc vào yêu cầu của thao tác Nhữngvấn đề chung nhất là:

-Giải thích khái niệm của đề bài

-Giải thích và chứng minh vấn đề đặt ra

- Phân tích những mặt đúng, bác bỏ những biểuhiện sai có liên quan đến vấn đề cần bàn luận

- Nêu ý nghĩa của vấn đề, rút ra bài học nhậnthức và hành động

? Biểu hiện, tác hại của tính ích

* Giải thích khái niệm

- Thế nào là tính ích kỉ? Ích kỉ là chỉ biết vì lợi

ích cho riêng mình Còn ích kỉ hại nhân là chỉbiết vì lợi ích riêng mình mà làm hại ngườikhác

- Thế nào là lòng vị tha? Vị tha là có tinh thần

chăm lo một cách vô tư đến lợi ích của ngườikhác, có thể vì người khác mà hi sinh lợi íchcủa cá nhân mình

* Bàn luận vấn đề

- Biểu hiện của tính ích kỉ

+ Kẻ có tính ích kỉ thường so đo, tính toán đểtrong bất cứ việc gì cũng có lợi cho mình.Phương châm sống của họ là: Ăn cỗ đi trước,lội nước đi sau

+ Tính ích kỉ thể hiện dưới nhiểu hình thức và ởnhiều mức độ khác nhau như: lười biếng, tham

ăn, dối trá, gian xảo, tham nhũng…Trong họctập, tính ích kỉ bộc lộ qua thái độ thiếu quantâm tới bạn bè, tới công việc của lớp, củatrường (Dẫn chứng)

- Tác hại của tính ích kỉ:

+ Gây ra sự chia rẽ mất đoàn kết, làm suy giảmsức mạnh của tập thể, của cộng đồng (Dẫnchứng)

+ Những người có chức có quyền mà ích kỉ thìchỉ làm hại dân, hại nước (Dẫn chứng)

- Biểu hiện, tác của lòng vị tha.

+ Lòng vị tha là đức tính cần thiết mà mỗingười cần phải có Trong xã hội, giữa mọingười có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau.Mỗi cá nhân không chỉ thể biết tới quyền lợicủa riêng mình mà phải biết nghĩ tới quyền lợicủa người khác

+ Trong một gia đình, cha mẹ làm gì cũng phảinghĩ tới con cái và ngược lại, con phải hiếu thảovới cha mẹ

+ Trong một lớp, học sinh phải biết quan tâm,giúp đỡ lẫn nhau để cùng tiến bộ.`

+ Truyền thống nhân ái và đoàn kết của dân tộc

ta từ xưa tới nay; phong trào từ thiện phát triểnrộng rãi trong cả nước hiện nay… là biểu hiệncủa lòng vị tha Trong lịch sử của nước ta có rấtnhiều gương sáng tiêu biểu cho đức tính tốt đẹp

Tiết 3:

- Thực trạng của tai nạn giao

thông hiện nay?

- Nếu ai cũng có lòng vị tha và sống đúng theophương châm mà Bác Hồ đã dạy.: Mình vì mọingười, mọi người vì mình xã hội sẽ ngày càngtốt đẹp hơn

III Luyện tập

Đề 1: Trình bày suy nghĩ của em về tình trạng

tai nạn giao thông đang diễn ra ở nước ta hiện nay.

a Mở bài: Nêu được vấn đề cần nghị luận

b Thân bài

- Trình bày thực trạng

+ Tai nạn giao thông diễn ra hằng ngày, hànggiờ trên khắp đất nước, với nhiều loại phươngtiện, trênh nhiều loại đường

- Phân tích nguyên nhân

+ Sự hiểu biết, ý thức chấp hành luật lệ giaothông của người tham gia giao thông còn hạnchế

+ Cơ sở hạ tầng, phương tiện giao thông chưađảm bảo tiêu chuẩn

- Hậu quả: Tai nạn giao thông gây ra nhữngthiệt hại lớn về người, về của và ảnh hưởng đếntrật tự an toàn xã hội

vi phạm

c Kết bài: Bài học nhận thức và hành động

Đề 2: Anh/ chị nghĩ như thế nào về câu nói:

“Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố”.

a Mở bài: giới thiệu câu nói

- Câu nói có ý nghĩa gì?

- Câu nói đúng hay sao? Tại

sao?

b Thân bài

* Giải thích các khái niệm+ Giông tố: những gian nan, thử thách, những khó khăn xảy ra với con người trong cuộc sống+ Cúi đầu: đầu hàng, lùi bước, chấp nhận thất bại

→ Câu nói khuyên con người không đầu hàng, lùi bước trước những khó khăn, thất bại trong cuộc đời, dám chấp nhận giông tố

* Bàn luận + Khẳng định ý nghĩa sâu sắc của câu nói: cuộcđời con người thường có nhiều khó khăn, thử thách, thăng trầm

+Phân tích,chứng minh, đánh giá biểu hiện-Cuộc sống không bao giờ bình lặng mà luôn có

vô vàn những khó khăn, thử thách, có thành công – thất bại, hạnh phúc – khổ đau,…

-Phải trải qua giông tố giúp con người trưởng thành, vững vàng về mọi mặt (tự hiểu về mình, cuộc sống, có kinh nghiệm,…)

-Vượt qua khó khăn, thử thách không phải là điều dễ dàng, song ta phải luôn luôn dũng cảm đối mặt, không được hèn nhát, nao núng, né tránh

+Bàn bạc vấn đề :-Nhưng để làm được điều đó, con người cần có bản lĩnh, nghị lực, kỹ năng, tri thức

-Trong thực tế cuộc sống, có biết bao những tấm gương về những con người có nghị lực, bảnlĩnh, vượt lên số phận, vượt lên hoàn cảnh (các tấm gương xưa và nay)

– Phê phán lối sống thiếu nghị lực, bản lĩnh Bên cạnh đó, ta không khỏi đau lòng cho nhữngngười, đặc biệt là các bạn trẻ thiếu nghị lực, bảnlĩnh, sống ích kỷ, dựa dẫm

- Em rút ra được bài học nhận

thức và hành động gì cho bản

thân?

* Bài học nhận thức, hành động -Muốn thành công, con người phải trải qua nhiều sóng gió Trước sóng gió, mỗi người phải

tự vươn lên bằng niềm tin và nghị lực bản thân, vượt qua những yếu đuối, hèn nhát của chính mình

– Gian nan chính là môi trường rèn luyện, tôi luyện ý chí của con người

– Nếu có ý chí nghị lực, vượt khó thì công việc nào cũng đi đến đích

c Kết bài

4 Củng cố: Cách làm bài NL về một hiện tượng đời sống và NL về một tư

tưởng đạo lí

5 Dặn dò: Ôn tập các đề đã luyện, chuẩn bị bài mới

TIẾT 5,6: RÈN LUYỆN KĨ NĂNG PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

A MỤC TIÊU BÀI HỌC :

- Củng cố, nắm vững cách thức phân tích đề văn nghị luận

- Thành thạo kĩ năng lập dàn ý bài văn nghị luận

Đề bài: Cảm nghĩ của anh/chị về

giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn

+ Phạm vi bài viết đến đâu?

+ Bức tranh cụ thể, sinh động về cuộc sống

xa hoa nhưng thiếu sinh khí của nhữngngười trong phủ chúa Trịnh, tiêu biểu là thế

tử Trịnh Cán

+ Thái độ phê phán nhẹ nhàng mà thấm thíacũng như dự cảm về sự suy tàn đang tới gầncủa triều Lê - Trịnh thế kỉ XVIII

- Yêu cầu về tư liệu: Dùng dẫn chứng trongđoạn trích

- Yêu cầu về phương pháp: Sử dụng thao tácphân tích kết hợp với nêu cảm nghĩ

+ Cảnh giàu sang của vua chúa khác hẳnngười thường

+ Đồ đạc nhân gian chưa từng thấy + Lầu son gác tía, rèm châu, hiên ngọc, sậpvàng

+ Đồ ăn toàn của ngon vật lạ + Bài trí cảnh sắc “cây lạ lùng”, hòn đá kì

lạ + Chúa Trịnh Sâm:

 Thánh thượng đang ngự ở đấy, xungquanh có phi tần chầu chực

 Đèn sáp chiếu sáng làm nổi màu mặtphấn và áo đỏ Xung quanh lấp lánhhương hoa ngào ngạt

+ Bức chân dung Trịnh Cán

 Vây quanh cậu bé bao nhiêu là vật dụng(gấm vóc lụa là, vàng, ngọc, sập, nến,đèn, hương hoa, màn trướng,…)

 Người hầu hạ, cung tần, mĩ nữ đứng gầnhoặc chực ở xa Tất cả chỉ là cái bóng vật

vờ, mờ ảo, thiếu sinh khí

 Trịnh Cán bị bọc kín trong cái tổ kén

vàng đẹp áo quần, oai tư thế …

 Đó là con người ốm yếu, bệnh hoạn(tinh khí khô hết, da mặt khô, rốn lồi to,gân thời xanh, chân tay gầy gò Nguyênkhí đã hao mòn, thương tổn quá mức.Mạch lại tế, sác Âm dương đều bị tổnhại) toàn những đường nét chết

- Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa.chothấy quyền uy tối thượng nằm trong tay nhàchúa

* Thái độ của LHT với cuộc sống trong phủ chúa:

- Phê phán cuộc sống ích kỷ, giàu sang, phèphỡn của nà chúa Đặt cuộc sống xa hoa ấyvào thảm cảnh của người dân thường

- Bức chân dung Trịnh Cán thể hiện sự ốmyếu, suy đồi của XHPK Đàng Ngoài Điềuđúng, việc thiện, sự sống không còn Cái áchoành hành, cái chết đe dọa

- Cuộc sống vật chất quá mức giàu sang,phú quý Trái lại, tinh thần thì rỗng tuếch,đạo đức bị xói mòn

- Đó là điển hình của giai cấp thống trị trênbước đường suy tàn của chúng

3 Kết bài: Khẳng định giá trị hiện thực sâusắc là nét đặc sắc của đoạn trích

III LUYỆN TẬP:

Đề bài: Vẻ đẹp của bài thơ “Câu cá mùa

thu” (Thu điếu) của Nguyễn Khuyến.

có như không (cái động của tiếng cá đớp bóng càng làm nổi bật cái tĩnh chung của cảnh) Ở đây, trong gắn liền với tĩnh

- Đây là cảnh thu đặc trưng của đồng bằng

- Em có nhận xét gì về bức tranh

mùa thu trong bài thơ?

- Không gian trong câu cá hiện lên

như thế nào?

Bắc Bộ, ở xứ đồng chiêm trũng Các chi tiết miêu tả trong bài đều giàu tính hiện thực, hầu như không vướng chút ước lệ nào, cụ thể gợi những cảm xúc sâu lắng về quê hương

- Dưới ngòi bút của tác giả, tất cả các sự vật được nhắc tới đều xứng hợp với nhau: ao thu nhỏ - thuyền câu bé, gió nhẹ - sóng gợn

tí, trời xanh - nước trong, khách vắng teo - người ngồi câu trầm ngâm yên lặng, đặc biệt

là các mảng màu xanh của nước, của tre trúcthật hòa điệu với màu xanh của bầu trời

- Từ láy trong thơ chẳng những tạo ra vẻ thuần Nôm cho tác phẩm mà còn có tác dụng làm tăng nhạc tính Từ láy vừa mô phỏng dáng dấp, động thái của sự vật, làm cho sự vật hiện lên sống động, vừa thể hiện được biến đổi tinh vi trong cảm xúc chủ quan của người sáng tạo: lạnh lẽo, tèo teo, lơlửng Lạnh lẽo không hẳn nói về cái lạnh của nước mà nói về không khi đượm vẻ hiu hắt của cảnh vật cũng như tâm trạng u uẩn của nhà thơ Tẻo teo có thể được giải thích

là rất nhỏ (chiếc thuyền câu nhỏ), âm eo được lặp lại gợi liên tưởng về một "đối tượng" đang mỗi lúc một thu hẹp diện tích, phù hợp với cái nhìn của nhà thơ muốn mọi vật thu lại vừa trong tầm mắt, không mở ra quá rộng làm cho không khí suy tư bị loãng

đi Lơ lửng vừa gợi hình ảnh đám mây đọng lại lưng chừng giữa tầng không, vừa gợi trạng thái mơ màng của nhà thơ

*Không gian trong câu cá mùa thu

Cảnh trong Thu điếu là cảnh đẹp nhưng tĩnh lặng và đượm buồn Không gian Thu điếu làmột không gian tĩnh, vắng người, vắng tiếng: Ngõ trúc quanh co khách vắng teo Các chuyển động rất nhẹ, rất khẽ không đủ tạo âm thanh: sóng hơi gợn, mây lơ lửng, lá khẽ đưa

Tựa gối ôm cần lâu chẳng được,

Cá đâu đớp động dưới chân bèo

Cá đâu đớp động dưới chân bèokhông thể hiểu theo nghĩa cá đâu có đớp (nghĩa là không đớp) Từ đâu trong câu này là đại từ

- Tâm tình của nhà thơ?

phiếm chỉ chứ không phải là hư từ phủ định.Một tiếng động duy nhất - tiếng cá đớp mồi càng làm tăng thêm sự yên ắng, tĩnh mịch của cảnh vật Cái tĩnh bao trùm được gợi lên

từ một cái "động" rất nhỏ Đây là nghệ thuậtlấy "động" nói "tĩnh", một thủ pháp nghệ thuật gợi tả quen thuộc của thơ cổ điển

*Tâm tình của nhà thơ

Nói câu cá nhưng thực ra không phải chú ý vào việc câu cá Nói câu cá nhưng thực ra là đón nhận trời thu, cảnh thu vào cõi lòng Cõilòng của nhà thơ yên tĩnh, vắng lặng Tĩnh lặng trong sự cảm nhận độ trong veo của nước, cái hơi gợn tí của sóng, cái độ rơi khe khẽ của lá Đặc biệt sự tĩnh lặng trong tâm hồn thi nhân được gợi lên một cách sâu sắc

từ tiếng động duy nhất của bài thơ: tiếng cá đớp mồi dưới chân bèo Cái động rất nhỏ ở ngoại cảnh lại gây ấn tượng đậm đến thế, vì tâm cảnh đang trong sự tĩnh lặng tuyệt đối

Sự tĩnh lặng đem đến sự cảm nhận về một nỗi cô quạnh, u uẩn trong lòng nhà thơ

- Bài thơ còn cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của tác giả: đó là một con người bình dị, gắn bó sâu sắc với quê hương, biết rung động với những vẻ đẹp đơn sơ của chốn thôn dã thanhbình, hướng về sự thanh sạch cao quý và luôn có tinh thần trách nhiệm đối với cuộc đời

3 Kết bài

- Cảm nhận được vẻ đẹp u tĩnh của cảnh sắc mùa thu, tâm hồn thanh cao và niềm ưu tư của nhân vật trữ tình trong bài

- Thấy được sự tinh tế, tài hoa trong cách miêu tả thiên nhiên và biểu lộ tâm trạng của nhà thơ

4 Củng cố: Chốt lại những ý chính của tiết học

TIẾT 7, 8: TÁC GIẢ NGUYỄN CÔNG TRỨ VÀ CAO BÁ QUÁT

A MỤC TIÊU BÀI HỌC

- Kiến thức: Giúp học sinh nắm được vài nét về cuộc đời, con người cùng sự nghiệp thơ văn của Nguyễn Công Trứ và Cao Bá Quát; đặc điểm nghệ thuật trong thơ

- Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng khái quát, kĩ năng đọc – hiểu hai tác phẩm được học trên lớp.

-Thái độ: Có ý thức trân trọng di sản văn học dân tộc, cảm thông và trân trọng sự nghiệp thơ văn của Nguyễn Công Trứ và Cao Bá Quát

B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ

- Thầy: Giáo án, đọc tài liệu tham khảo, phương án tổ chức lớp học

- Trò: Tìm hiểu về cuộc đời, con người và nội dung thơ văn của Nguyễn Công Trứ

và Cao Bá Quát qua sách báo

1 Cuộc đời và con người.

* Cuộc đời của Nguyễn Công Trứ có mấyđiểm cần chú ý sau:

- Thuở thiếu thời: Nguyễn Công Trứ theo đòinghiệp nho, ngay từ khi còn là anh học tròông đã nuôi lý tưởng giúp đời, cứu nước

- Hơn nửa cuộc đời, ông sống trong cảnhnghèo túng, bần hàn suốt 42 năm

- Cuộc đời làm quan: Khi đã 42 tuổi, NguyễnCông Trứ mới thi đỗ Giải nguyên và được bổlàm quan: Thăng chức và giáng chức liên tục

- Lòng yêu nước, ghét ngoại xâm

- Cá tính độc đáo

2) Sự nghiệp thơ văn.

* Tác phẩm: Nguyễn Công Trứ để lại một sự

nghiệp văn chương đồ sộ và phong phú, gồm:

- 1 bài phú (Hàn nho phong vị phú)

- 62 bài thơ Đường luật

- 63 bài hát nói

- 21 đôi câu đối Nôm

- 2 bản tuồng (Tủ hội và Lý Phụng Công)

* Đặc điểm sáng tác:

- Thái độ trong bần cùng: Một số bài có lẽđược làm ra trước hết là để nói về cảnhcùng túng nghèo khổ của ông nhưng giọngđiệu vẫn lạc quan tin tưởng vào tương lai,vào tài năng của mình:

“Số khá bĩ rồi thời lại thái Coi thường đông hết hẳn xuân sang” Hay: “Trong cuộc trần ai ai dễ biết Rồi ra mới rõ mặt anh hùng”

- Quan niệm hưởng nhàn: một đề tài khôngkém phần quan trọng trong thơ văn của ông là

sự hưởng nhàn:

“Đôi ba chú tiểu đồng lếch thếch, Tiêu dao nơi hàn cốc thâm sơn”

- Tình cảm lãng mạn:

“Khi đứng khi ngồi khi nói chuyện, Lúc say lúc tỉnh lúc chiêm bao Trăng soi trước mặt ngờ chân bước, Gío thổi bên tai ngỡ miệng chào”

- Triết lí nhân sinh:

“Trời đất cho ta một cái tài, Dắt lưng dành để tháng ngày chơi” Hay: “Được mất dương dương người tái thượng,

Khen chê phơi phới ngọn đông phong”.

II Cao Bá Quát.

1 Cuộc đời và con người.

- Cao Bá Quát (1809 – 1855) tự là Chu Thần,hiệu là Cúc Đường, người làng Phú Thị, GiaLâm, Bắc Ninh

- Đỗ cử nhân, làm một chức quan nhỏ dướitriều Nguyễn rồi làm giáo thụ Quốc Oai, SơnTây Nổi tiếng danh sĩ Bắc Hà, tên tuổi ônggắn liền với cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương, SơnTây Tử trận, ông bị tru di tam tộc

- Ông là người có tài năng, bản lĩnh, đượcngười đời tôn vinh là Thánh Quát

2) S ự nghiệp thơ văn

- Cao Bá Quát là một nhà thơ lớn Thơ ông phong phú trong nội dung cảm hứng: tình cảmthiết tha gắn bó với quê hương xứ sở, với người thân, sự đồng cảm nhân ái với những con người lao khổ; niềm tự hào với quá khứ lịch sử dân tộc và có thái độ phê phán mạnh

mẽ đối với triều chính đương thời

Đặc biệt qua thơ văn, Cao Bá Quát còn bộc lộmột tâm hồn phóng khoáng và một trí tuệ sáng suốt tiếp nhận những hương vị, những màu sắc mới lạ khác với cái nhìn truyền

Nhờ tất cả những điều ấy mà thơ văn ông mới

mẻ, phóng khoáng, chú trọng tình cảm riêng của con người, được người đương thời rất mến mộ Xét về vị trí lịch sử, ông là nhà thơ lớn sáng tác bằng chữ Hán kế sau Nguyễn Du

- Ngay khi Cao Bá Quát tham gia cuộc khởi nghĩa ở Mỹ Lương (Sơn Tây), các tác phẩm của ông đã bị triều đình nhà Nguyễn cho thu đốt, cấm tàng trữ và lưu hành, nên đã bị thất lạc không ít Tuy vậy, trước 1984, nhóm biên soạn sách Thơ văn Cao Bá Quát, đã tìm đến kho sách cổ của Thư viện Khoa học kĩ thuật trung ương (Hà Nội), và sau khi loại trừ những bài chắc chắn không phải của ông, thì

số tác phẩm còn sót lại cũng còn được trên ngàn bài được viết bằng thứ chữ Nôm và chữ Hán

Cụ thể là hiện còn 1353 bài thơ và 21 bài văn xuôi, gồm 11 bài viết theo thể ký hoặc luận văn và 10 truyện ngắn viết theo thể truyền kỳ.Trong số này về chữ Nôm, có một số bài hát nói, thơ Đường luật và bài phú Tài tử đa cùng (Bậc tài tử lắm cảnh khốn cùng) Về chữ Hán,khối lượng thơ nhiều hơn, được tập hợp trong các tập:

-Cao Bá Quát thi tập -Cao Chu Thần di thảo -Cao Chu Thần thi tập -Mẫn Hiên thi tập

4 Củng cố: Nắm được những nội dung chính trong thơ văn của NCT và CBQ.

TIẾT 9, 10, 11: RÈN LUYỆN KĨ NĂNG LÀM VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

HS Tiết 9:

Để làm được một bài văn

nghị luận về một bài thơ, đoạn

thơ, chúng ta cần phải tiến

hành làm những công việc gì?

? Ở phần tìm hiểu đề, chúng ta

cần tìm hiểu những vấn đề gì?

? Có thể tìm ý bằng cách nào?

? Dàn ý bài văn nghị luận về

một bài thơ, đoạn thơ gồm

? Với đề bài này, chúng ta cần

đưa ra những luận điểm nào?

- Làm sáng tỏ luận điểm bằng cách đi sâu vào ýnghĩa của những hình ảnh, từ ngữ, biện phápnghệ thuật… của bài thơ, đoạn thơ

- Bình luận về vị trí đoạn thơ, bài thơ

* Kết bài:

Đánh giá vai trò và ý nghĩa đoạn thơ, bài thơtrong việc thể hiện nội dung tư tưởng và phongcách nghệ thuật của nhà thơ

II LUYỆN TẬP

Đề 1: Phân tích bài thơ “Tự tình” (II) của

Hồ Xuân Hương

1 Tìm hiểu đề

- Vấn đề cần NL: Bài thơ “Tự tình” (II) – HXH

- Thao tác lập luận chủ yếu: Phân tích

- Hai câu thực: Tâm trạng: Xót xa, cay đắng

cho duyên phận dở dang