tiểu luận báo chí về tòa soạn hội tụ

TIỂU LUẬN VỀ “TÒA SOẠN HỘI TỤ” Thực hiện NCS Phạm Thu Hương Học viện Báo chí và Tuyên truyền Lời mở đầu Hiện em đang làm việc tại Truyền hình Quốc hội VN Vài năm trước, cơ quan truyền hình của em từn.

TIỂU LUẬN VỀ “TÒA SOẠN HỘI TỤ”

Thực hiện: NCS Phạm Thu Hương Học viện Báo chí và Tuyên truyền

*Lời mở đầu

Hiện em đang làm việc tại Truyền hình Quốc hội VN Vài năm trước, cơ quan truyền hình của em từng là một kênh thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam Đã được làm việc khoảng 4-5 năm trong trụ sở của VOV tại 58 Quán Sứ, nên em cũng có ý thức quan tâm đến mô hình tòa soạn hội tụ Mặc dù chưa triển khai thực sự được

mô hình mới mẻ này, song Đài Tiếng nói VN cũng đã tích hợp đầy đủ các loại hình báo chí (bao gồm phát thanh, báo in, báo điện tử và truyền hình); nhờ đó mà phóng viên chúng em có điều kiện tương trợ lẫn nhau khá thuận tiện khi tác nghiệp Ở góc nhìn của một người đã từng trải qua sự chia sẻ công việc trong một

cơ quan truyền thông đa phương tiện là VOV, em xin nêu đôi điều suy nghĩ của mình về tòa soạn hội tụ Trước hết, phải nói rằng sự ra đời và phát triển mô hình hiện đại này là một tất yếu khách quan trong xu thế hội tụ truyền thông đương đại, khi mà sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật cùng công nghệ số đã tạo nên thói quen mới trong cách tiếp nhận thông tin của độc giả khán giả -thính giả Giờ đây, với những chiếc máy tính hoặc điện thoại thông minh, ai ai cũng có thể đọc - xem - nghe tin tức ở mọi nơi, mọi lúc

* Đặc điểm của tòa soạn hội tụ

1 Hội tụ về không gian tác nghiệp:

Mô hình tòa soạn hội tụ tích hợp các phương tiện truyền thông mới và cũ trong một văn phòng lớn - nơi mà các phóng viên, biên tập viên, kĩ thuật viên và người lãnh đạo cùng nhau làm việc giữa một không gian mở; cũng chính là nơi hợp nhất các phòng ban chuyên môn, bao gồm nhiều chủ thể: báo in, báo mạng, phát thanh, truyền hình, tạp chí Các chủ thể này phải kết hợp linh hoạt, tương

hỗ, điều tiết lẫn nhau; đồng thời phải có một hệ thống quản lý nội dung dựa trên nền tảng của Web Ở vị trí trung tâm của tòa soạn hiện đại này là bàn “siêu biên tập” (super desk) Vị Tổng biên tập (hoặc Phó Tổng biên tập) sẽ ngồi tại đó, trực tiếp đưa ra ý kiến chỉ đạo đến tất cả mọi người Bên cạnh đó, người của từng phòng ban chuyên môn cũng dễ dàng trao đổi trực tiếp với nhau, thống nhất nội dung và đưa ra phản hồi nhanh chóng ngay sau khi nhận được chỉ thị của lãnh đạo

2 Hội tụ về cách thức tác nghiệp:

Thay vì tác nghiệp độc lập trên từng loại hình báo chí truyền thống như trước đây, tại tòa soạn hội tụ, các nhà báo sẽ cùng nhau xây dựng kế hoạch sản xuất, hỗ trợ nhau thực hiện tin bài Với cách bố trí trên cùng một mặt phẳng, tòa soạn hội

tụ cần tích hợp được kỹ thuật - công nghệ, để đội ngũ biên tập viên và kĩ thuật viên có thể thu thập, xử lý thông tin ngay tại chỗ, tiến hành trao đổi, sắp xếp, đánh giá, phân loại, điều phối, và cuối cùng quyết định nên sử dụng thông tin đó

ở loại hình truyền thông nào, sao cho phù hợp với tính quan trọng, sức ảnh hưởng của mỗi tin tức, đề tài Có thể nói, mối quan hệ đa chiều và tính tương tác giữa các bộ phận cũng như giữa các đồng nghiệp thể hiện rất rõ, bởi mỗi người vừa cần giỏi chuyên môn trong lĩnh vực của mình, vừa phải nêu cao tinh thần cộng tác, làm việc nhóm…

Cách tác nghiệp này có những thuận lợi như: Giản lược quá trình thu thập thông tin, nhưng lại tăng tốc độ sản xuất cũng như nâng cao chất lượng, tránh được sự trùng lặp tin bài, giúp giảm chi phí và tiết kiệm nhân lực cho tòa soạn Ví dụ: Phóng viên báo in có thể sử dụng tư liệu, ảnh trong bài viết; phóng viên truyền hình có thể sử dụng phần text của báo in làm lời dẫn… Các bản tin trên truyền hình cũng có thể sử dụng phần đồ họa hoặc số liệu của báo in và báo mạng… Đối với báo mạng điện tử, có thể sử dụng thêm sản phẩm của truyền hình và file audio của phát thanh…

Bên cạnh những thuận lợi nêu trên, toà soạn hội tụ cũng có một số hạn chế nhất định như: Khó khăn trong việc xây dựng một bố cục phù hợp cho cả tổng thể tập hợp nhiều loại hình truyền thông khác nhau… Do yếu tố hội tụ trong nhiều khâu dẫn đến khả năng các toà soạn vô tình trùng lặp về ý tưởng… Ngoài

ra, cũng có ý kiến cho rằng mô hình này đề ra những yêu cầu khá cao về năng lực Bản thân mỗi thành viên trong tòa soạn bắt buộc phải có kiến thức và kỹ thuật sâu rộng trên nhiều mảng, trong khi mặt bằng nhuận bút nói chung còn thấp

3 Hội tụ về nội dung tin tức:

Trước khi hội tụ được nội dung tin tức, cần liên kết các phòng, nhóm chức năng độc lập tại cơ quan báo chí, tạo thành một thể thống nhất Một toà soạn tích hợp hiệu quả sẽ đáp ứng tốt cho tất cả các loại hình báo chí Các tác phẩm báo chí

sẽ được trình bày phong phú bằng hình thức đa phương tiện, có thể kết hợp chữ viết, hình ảnh, âm thanh, video, blog, liên kết đến các trang video, audio trực tuyến… Việc hội tụ về nội dung cho thấy tin tức rõ ràng và nhất quán trên tất cả các thiết bị và loại hình báo chí sẽ góp phần củng cố thương hiệu cho cơ quan

báo chí - bằng cách tòa soạn có thể sử dụng mọi khả năng và thế mạnh của các kênh khác nhau, tiếp cận đối tượng ở bất cứ đâu và lúc nào thông qua các phương tiện truyền thông phù hợp nhất

4 Hội tụ giữa người làm báo với độc giả hoặc khán - thính giả:

Với mô hình tòa soạn hiện đại, có một yếu tố không kém phần quan trọng, đó

là thúc đẩy sự góp sức của công chúng, khai thác sự hiểu biết (và cả cảm xúc của họ) cho nội dung chương trình Ở đây có thể liên hệ đến hoạt động của Kênh Phát thanh Giao thông Quốc gia VOV - Đài Tiếng nói Việt Nam Nhà Đài đã tận dụng tối đa nguồn cung thông tin từ thính giả; qua đó, thính giả không chỉ là người tiếp nhận, mà còn là người cung cấp thông tin và được tham gia sản xuất chương trình, cùng (hào hứng) lên sóng với phát thanh viên, biên tập viên

Nhắc đến vai trò của công chúng, lại cần nói thêm về một đặc điểm trong mô hình tòa soạn hội tụ, đó là yếu tố tương tác Sự xuất hiện của yếu tố tương tác là điều cần được quan tâm đặc biệt Nó không chỉ đáp ứng nhu cầu của công chúng,

mà còn giúp duy trì, gắn kết tác phẩm báo chí với độc giả - khán giả - thính giả Ngay từ khi xử lý nguồn tin, các biên tập viên phải tính toán, làm sao đưa được thông tin lên mạng xã hội, website… để độc giả, khán - thính giả có thể tương tác được Khi công chúng được đặt ở vị trí trung tâm, sự phản hồi của họ thông qua mạng xã hội hoặc các hoạt động tương tác như chia sẻ, bình luận, gửi phản hồi…

sẽ trở thành hình thức thẩm định hữu hiệu, giúp tòa soạn đánh giá toàn diện hơn chất lượng của tác phẩm, đồng thời nắm bắt được nhu cầu tiếp theo, hoặc thu thập thêm nguồn tin từ công chúng Việc đáp ứng liên tục nhu cầu của công chúng không chỉ giúp tạo nên cộng đồng khán giả bền vững, lâu dài, mà còn mở

ra nhiều cơ hội phát triển nguồn thu (quảng cáo) cho các cơ quan báo chí

* Yêu cầu của tòa soạn hội tụ:

Cần nhấn mạnh: Hội tụ truyền thông không có nghĩa là cộng - gom một cách đơn giản các loại hình báo chí vào trong một cơ quan; mà tòa soạn cũ cần được cấu trúc, sắp xếp, tổ chức lại bộ máy, nhân lực, quy trình làm việc, trở thành một

"guồng máy" thống nhất, để sản xuất tin bài theo kiểu mới, đáp ứng được yêu cầu

về tin tức đa phương tiện Xây dựng tòa soạn hội tụ không đơn thuần là hợp nhất, sắp xếp lại vị trí làm việc; mà còn là cấu trúc lại quy trình phối hợp giữa các bộ phận trong tòa soạn Việc phát triển mô hình tòa soạn hội tụ sẽ đảm bảo chất lượng nội dung thông tin được kiểm soát theo hướng tập trung Để đạt được các yếu tố nêu trên, cần lưu ý một số yêu cầu dưới đây

1 Yêu cầu về nhân lực:

Muốn xây dựng thành công tòa soạn hội tụ, trước hết cần một đội ngũ có năng lực nghề nghiệp vững vàng, có sự am hiểu về nhiều loại hình báo chí, có sự nhạy bén để xử lý thông tin cho các kênh truyền thông khác nhau Mỗi thành viên góp sức trong tòa soạn cần cần được đào tạo nhiều kỹ năng, vừa có kỹ năng viết lách, biên tập (bao gồm cả biên tập text và biên tập hình), vừa biết sử dụng các thiết bị

kỹ thuật - công nghệ (cho cả báo mạng điện tử, phát thanh, truyền hình) Nhà báo

vừa trau dồi sự "đa năng" vừa phải rèn kỹ năng chuyên sâu như kỹ năng điều tra, phỏng vấn, thực hiện phóng sự, chân dung, kỹ năng khai thác mạng xã hội khi tác nghiệp… Trong xu thế truyền thông hội tụ, mỗi nhà báo cần biết ứng dụng công nghệ, biết cách thao tác trên các thiết bị kỹ thuật hiện đại, thông minh, để tự mình

cung cấp các sản phẩm truyền thông đến tận mắt, tận tay công chúng

2 Yêu cầu về hạ tầng (cơ sở vật chất):

Yêu cầu về hạ tầng cũng là một yếu tố then chốt đối với toà soạn tích hợp

trong xu thế hội tụ truyền thông Các tòa soạn cần có không gian thoáng rộng để

tổ chức văn phòng theo mô hình hội tụ Việc hiện đại hóa cơ sở vật chất của cơ quan báo chí là một trong những vấn đề quan trọng đối với công tác truyền, phát thông tin tới công chúng

(Trong yêu cầu về hạ tầng cơ sở, xin nhấn mạnh thêm về công nghệ hiện đại như sau):

Mô hình tòa soạn hội tụ cần được đầu tư trang bị các phương tiện kỹ thuật hiện đại, được hỗ trợ những giải pháp kỹ thuật tối đa, bởi muốn có nội dung tốt thì không thể tách rời kỹ thuật Kỹ thuật hiện đại sẽ giúp cho nội dung bứt phá

Cơ quan báo chí cần bồi dưỡng được đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên chuyên nghiệp,

có khả năng làm chủ công nghệ thông tin Tại trung tâm sản xuất tin bài, cần có

hệ thống quản lý nội dung dựa trên nền tảng của Web Song song với đó, kỹ thuật giải mã đa phương tiện hữu dụng sẽ giúp truyền đi âm thanh và hình ảnh tới các thiết bị xem tin đa phương tiện theo yêu cầu, đảm bảo tin bài được truyền tải đến nhiều loại hình báo chí, và được khai thác trên tất cả các loại thiết bị Ngoài ra, tòa soạn cũng phải bảo đảm tờ báo mạng điện tử có chức năng nhúng với các mạng xã hội, cho phép người đọc lưu trữ, chia sẻ, tái sử dụng và bình luận hay công cụ khác tương tự cho tất cả các máy tính Cũng cần xây dựng hệ thống bảo mật tốt để phòng tránh, đối phó với tin tặc

3 Yêu cầu về đổi mới tư duy:

Để xây dựng uy tín, thương hiệu, lãnh đạo các cơ quan báo chí cần có sự đổi mới tư duy trong việc tổ chức thông tin Phải cơ cấu, phân bổ lại lực lượng lao động một cách hữu ích nhất, đồng thời xây dựng quy trình sản xuất phù hợp trên

cơ sở đa nền tảng Chú trọng bám sát lối viết tin bài theo xu hướng “thông tin nhiều cửa”, với những bài báo ngắn nhưng hàm chứa thông tin sâu, nhiều chiều, gợi mở cho độc giả nhiều cách tiếp cận Tránh những bài viết quá dài, dày đặc chữ Chú ý đan xen các yếu tố: nội dung - ảnh - bảng biểu, hộp thông tin Thông tin đưa đến độc giả phải là thông tin có giá trị nhất, thông tin đến cùng, phải dùng nhiều hình thức minh họa để người đọc nhanh chóng hiểu thấu đáo về bài viết Ảnh phải liên quan chặt chẽ đến nội dung phần text

Nếu như cách làm truyền thống ở một tờ báo in là tập trung nguồn lực cho tờ báo in, rồi sau đó mới sản xuất nội dung cho các loại hình báo chí khác ( như Web, TV, mobile)… Nếu ở Đài truyền hình là tập trung làm tin trước để phát hình rồi mới biên tập nội dung trên các thiết bị khác… thì với tòa soạn hội tụ, người phụ trách sẽ chủ động điều phối kênh thông tin Tin nóng sẽ được ưu tiên đẩy lên mobile, tiếp đó là lên trang điện tử, chạy phần tin tức trên truyền hình… Đối với một vấn đề, cần xây dựng nội dung thống nhất và nội dung riêng cho từng kênh thông tin Luôn chú ý việc kéo độc giả từ kênh thông tin này sang kênh thông tin khác Ví dụ, độc giả đọc tin tức trên mobile để biết về sự kiện, nhưng họ sẽ có nhu cầu tìm hiểu kỹ hơn, sâu hơn trên web hoặc trên báo in, trên kênh truyền hình…

4 Yêu cầu học hỏi không ngừng:

Để xây dựng mô hình tòa soạn hội tụ thành công, mỗi cơ quan báo chí cần có bước đi thích hợp theo từng giai đoạn và điều kiện cụ thể Cần tăng cường hợp tác, trao đổi tại tòa soạn ở các nước có nền báo chí phát triển, để có cơ hội tiếp thu, học hỏi, nghiên cứu kinh nghiệm và kỹ thuật - công nghệ của họ; từ đó áp dụng, vận dụng linh hoạt cho mô hình trong nước Cũng cần đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ, kỹ năng cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên, để theo kịp xu thế của các đồng nghiệp trong khu vực

và trên thế giới

* …Và vấn đề đặt ra cho Việt Nam

Trên thế giới, mô hình tòa soạn hội tụ đã được hình thành và phát triển từ vài chục năm nay, và đạt được những thành công đáng kể Tuy nhiên, để xây dựng nên những tòa soạn hội tụ phù hợp với môi trường báo chí Việt Nam, vẫn cần rất nhiều cố gắng Mục tiêu đặt ra trong “Chiến lược phát triển thông tin quốc gia đến năm 2025, tầm nhìn đến 2030” là 80% cơ quan báo chí nước ta sẽ hoạt động,

vận hành theo mô hình tòa soạn hội tụ, để phù hợp với sự phát triển của khoa học, công nghệ tiên tiến trên thế giới Do vậy, Hội Nhà báo Việt Nam coi việc xây dựng mô hình tòa soạn hội tụ là vấn đề quan trọng trong đổi mới hoạt động của các cơ quan báo chí hiện nay Trong xu thế đó, các tòa soạn trong nước đã và đang vận động, phát triển hướng tới mô hình tòa soạn hội tụ Đây vừa là cơ hội vừa là thách thức đối với các cơ quan báo chí

Để bắt kịp xu thế, tận dụng cơ hội, thúc đẩy triển vọng xây dựng và phát triển các tòa soạn hội tụ tại Việt Nam, một số cơ quan báo chí Trung ương và địa phương đã tích cực tổ chức các hội thảo tư vấn xây dựng chiến lược phát triển mô hình hiện đại này Có thể kể như: Đài Truyền hình VN, Đài Tiếng nói VN, Thông tấn xã Việt Nam, Báo Nông thôn ngày nay, Đài PT-TH Quảng Trị, và báo Đảng ở một số tỉnh thành… Hội Nhà báo Việt Nam cũng tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, như Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí mở các lớp bồi dưỡng, Ban

Nghiệp vụ tổ chức các cuộc hội thảo, tọa đàm về tòa soạn hội tụ và báo chí đa

phương tiện Tuy nhiên, một số cơ quan báo chí chưa thực sự vào cuộc Chắc chắn rằng họ cũng hiểu rõ về ưu thế của mô hình tòa soạn hội tụ ở nhiều khía cạnh, từ khả năng liên kết giữa các bộ phận trong tòa soạn đến việc tận dụng lợi thế tối đa về công nghệ, để mang đến cho công chúng những tin bài nhanh nhạy, chính xác và hấp dẫn, nhằm tạo ra bước đột phá trong hoạt động báo chí Biết vậy, nhưng nhiều khi “Cái khó bó cái khôn” Bởi nếu chưa hội đủ những đặc điểm, yêu cầu như đã trình bày ở phần trên (đặc biệt là nguồn nhân lực “tinh nhuệ”, thực sự giỏi và đa năng), thì việc xây dựng và phát triển tòa soạn hội tụ vẫn còn nhiều gian nan phía trước

Trong những khó khăn chung như vậy, thật mừng là có nhiều cơ quan báo chí vẫn nỗ lực tìm giải pháp xây dựng và vận hành tòa soạn hội tụ Ví như Đài Tiếng nói VN đã tích hợp đầy đủ các loại hình báo chí Một số cơ quan báo chí lớn như Thông tấn xã VN, Đài Truyền hình VN, Báo Nhân Dân, Cổng thông tin điện tử Chính phủ cũng đã tích hợp nhiều loại hình báo chí Xin nêu thêm dẫn chứng

về vài ba trường hợp tiêu biểu, trở thành những tờ báo tiên phong mở lối cho việc vận hành tòa soạn hội tụ, và đã đạt được những kết quả đáng khích lệ - đó là:

- Báo điện tử VnExpress

- Báo Tuổi Trẻ

- Báo điện tử Vietnamnet…

Tính chất hội tụ của những tờ báo có tiếng tăm này không chỉ thể hiện qua việc xây dựng không gian làm việc theo mô hình mở, mà còn thể hiện qua các yếu tố chuyên nghiệp như hội tụ về nội dung tin tức, phương thức tác nghiệp, mở rộng nhiều loại hình truyền thông, lấy báo mạng làm trung tâm, tương tác mật thiết với công chúng, nhằm giúp luồng chảy thông tin giữa các bộ phận được mạch lạc, đảm bảo yếu tố tốc độ và tối ưu hóa nhân lực Song song với các bản báo in truyền thống, chúng ta có thể dễ dàng xem qua mạng internet hoặc phiên bản Tuổi Trẻ mobile trên điện thoại di động Hoặc như kênh Truyền hình Vietnamnet, Truyền hình Tuổi Trẻ, rồi kênh đọc báo qua radio… cũng dần trở thành lựa chọn quen thuộc của khán - thính giả, kéo theo đó là hợp đồng quảng cáo của nhiều doanh nghiệp

* Lời kết

Cuối cùng, sau tất cả mọi khó khăn và thuận lợi, chúng ta cần xây dựng được đội ngũ những người làm báo chuyên nghiệp, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, giàu tâm huyết, sẵn sàng khắc phục mọi khó khăn gian khổ, dám dấn thân để chọn lựa giải pháp mới, con đường mới… Nếu có được những phẩm chất quí như trên, ta sẽ đồng lòng biến thách thức thành cơ hội; qua đó nâng cao nhận thức về vị trí, tầm quan trọng của tòa soạn hội tụ, chú trọng năng lực tổ chức và quản lý tòa soạn, nâng cấp cơ sở hạ tầng, công nghệ thông tin, đào tạo nguồn nhân lực đa phương tiện để sáng tạo ra những tác phẩm báo chí có giá trị về nội dung tư tưởng và cách thức thể hiện phong phú, đáp ứng nhu cầu truyền thông ngày càng đa dạng,

kĩ lưỡng của độc giả, của nhân dân

* Bài viết có tham khảo một số tài liệu dưới đây:

- Bài “Xây dựng tòa soạn hội tụ và những việc cần làm”, đăng trên tạp chí

NGƯỜI LÀM BÁO ngày 27/4/2018 Tác giả: TS Trần Bá Dung, Trưởng Ban

Nghiệp vụ Hội Nhà báo VN.

- Bài “Mô hình tòa soạn hội tụ ở VN sẽ như thế nào”, đăng trên trang web ONECMS ngày 18/3/2019

- Bài “Xây dựng tòa soạn hội tụ và hành động của những người làm báo”, đăng trên báo ĐẠI ĐOÀN KẾT ngày 22/9/2017 Tác giả: Xuân Quảng.

- Bài “Xây dựng tòa soạn hội tụ - Xu thế của báo chí hiện đại”, đăng trên báo CÔNG THƯƠNG ngày 21/6/2018 Tác giả: Cà Hường - Cấn Dũng.

- Bài “Nghĩ về một tòa soạn hội tụ”, đăng trên trang web SITE TILE ngày 08/4/2017.

Và một số tài liệu khác…

Nhận thức về tòa soạn hội tụ

Môi trường truyền thông số có thể được hiểu là môi trường do kỹ thuật - công nghệ số làm nền tảng, tạo ra những khả năng siêu việt cho hoạt động báo chí - truyền thông; đó là quá trình tạo ra khả năng siêu kết nối và siêu tương tác xã hội, công chúng chủ động và

hệ dữ liệu lớn (big data), hệ sinh thái truyền thông online… Vậy nên, trong môi trường truyền thông số hiện nay, nhìn lại cách thức tổ chức sản xuất tin của các tòa soạn báo chí hiện có những bất cập, cần thay đổi theo hướng tòa soạn hội tụ mới có thể tận dụng tối

đa nguồn lực, sản xuất ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu phong phú, đa dạng và nhiều chiều của công chúng xã hội, từ đó thu phục được công chúng vào tầm ảnh hưởng, làm tốt công tác tư tưởng…

Mô hình, cách thức tổ chức tòa soạn truyền thống đã một thời tạo nên giá trị tin tức nhưng nay, nó trở nên bất cập Đó là vì nó tổ chức sản xuất tin theo đơn tuyến, khép kín và khó tận dụng khả năng siêu kết nối và siêu tương tác xã hội, ngày càng xa lánh công chúng chủ động, khó thích ứng

hệ sinh thái truyền thông online trên nền tảng dữ liệu lớn (big data).

Thực tế cho thấy, một số ấn phẩm báo chí đã và đang thực thi giám sát, phản biện xã hội tốt, phản ánh nhu cầu và nguyện vọng đông đảo công chúng xã hội, góp phần tạo dựng niềm tin xã hội Nhưng cũng không ít cơ quan báo chí trước nhiều vấn đề kinh tế - xã hội bức xúc lại ít hoặc chậm lên tiếng, hoặc “phụng sự” lợi ích nhóm mà bỏ qua nguyện vọng đông đảo nhân dân, hoặc chủ yếu được phản biện trên MXH, sau đó báo chí mới có thể vào cuộc.

Những vấn đề nêu trên phản ánh tập trung vào mô hình tổ chức tòa soạn - trái tim của cơ quan báo chí Tổ chức tòa soạn hội tụ tuân thủ các nguyên tắc như: Không đề tài nào cung cấp giới hạn chỉ ở một nền tảng mà là trên tất cả thiết bị (báo chí đa nền tảng) Tất

cả ý tưởng đề tài sẽ được chia sẻ tại bàn siêu biên tập, kết nối giữa các phòng thời sự, phòng chuyên đề và phát triển thông qua bàn làm việc trung tâm Các chương trình độc lập và các bản tin có thể có những thông tin độc nhưng tài liệu của họ cần phải được chia

sẻ trên tất cả phiên bản/sản phẩm đầu ra để quảng bá chéo tối đa nhằm giúp công chúng thấy được những tài liệu bạn đang sản xuất Sẽ có một đơn vị trung tâm, chia sẻ và lập kế hoạch chạy trước chương trình Tất cả yếu tố tương tác của các tác phẩm phải là các sản phẩm phụ của một hoạt động tin tức hội tụ; không đứng riêng rẽ và là các chủ thể tự quản

lý Trang web tin tức và tất cả sản phẩm số phải thể hiện được những lựa chọn chuyên môn chính có các nhóm chuyên môn phụ trách các lĩnh vực đầu ra của bàn siêu biên tập đưa ra Trang web tin tức và tất cả sản phẩm số phải tạo điều kiện cho công chúng ghé thăm một trải nghiệm tương tác bổ sung giá trị bằng việc cung cấp thông tin nền được thiết kế để giúp thúc đẩy hiểu biết về tất cả đề tài được phát sóng trên phát thanh, truyền hình, báo điện tử hay báo giấy Công chúng xã hội được khuyến khích tham gia đầy đủ và

có thể tham gia vào quy trình thu thập, sản xuất và truyền tải tin tức thông qua các công

cụ truyền thông cá nhân tương tác; kết nối xã hội trên nhiều nội dung và đa nền tảng Với nguyên tắc tổ chức tòa soạn hội tụ như vậy, sẽ khắc phục được những khiếm khuyết, hạn chế của tòa soạn truyền thống và mở ra những khả năng biến các tòa soạn báo chí thành trung tâm kết nối xã hội, mỗi nhà báo là một nhà kết nối xã hội Như vậy, tòa soạn

báo chí sẽ thu hút được công chúng chủ động, lan tỏa và chiếm lĩnh được truyền thông xã hội, MXH; từ đó chiếm lĩnh thị phần thông tin, thuyết phục công chúng xã hội và lôi kéo họ vào tầm ảnh hưởng của báo chí; nhờ đó, báo chí mới có khả năng cung cấp, lan tỏa thông tin chính thức và chính thống; đồng thời báo chí sẽ làm tốt công tác tư tưởng, tham gia vào việc giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội của địa phương.

Mô hình tòa soạn hội tụ

ở Việt Nam sẽ như thế

nào?

Là đơn vị cung cấp phần mềm quản trị nội dung (CMS) cho nhiều đầu báo điện tử, tạp chí điện tử, và trang thông tin điện tử ở Việt Nam, ONECMS hướng đến mục tiêu hỗ trợ các giải pháp kỹ thuật tối đa cho mô hình tòa soạn hội tụ trong tương lai

Vậy khái niệm mô hình tòa soạn hội tụ là gì? Nhóm biên tập Blog CMS sẽ dẫn lại bài viết khá đầy đủ về mô hình tòa soạn hội tụ trên Tạp chí Người làm báo: Tòa soạn hội tụ là gì?

Ngay từ năm 1978, giáo sư công nghệ truyền thông nổi tiếng người Mỹ

Nicholas Negroponte đã đưa ra khái niệm hội tụ Điều đó cho thấy, quá trình hội tụ trên thế giới đã diễn ra từ vài thập kỷ nay

Tuy nhiên, đến năm 1983, giáo sư Ithiel de Sola Pool của Học viện Công nghệ Hoa Kỳ (MIT) mới chính thức đưa ra khái niệm truyền thông hội tụ và dự đoán rằng, với sự phát triển của kỹ thuật số hóa, sẽ khiến các loại hình truyền thông vốn được phân chia rạch ròi, nay hội tụ với nhau

Và, khi thời đại truyền thông số ra đời, "con đường siêu cao tốc" bao quanh trái đất bằng hình ảnh, âm thanh và dữ liệu đã hội tụ với nhau Trong bối cảnh

đó, báo chí truyền thông phải tìm cách để thích ứng với môi trường truyền thông mới

Do vậy, việc xây dựng các tòa soạn hội tụ đã và đang trở thành xu thế phát triển của ngành báo chí - truyền thông hiện đại

Trong thực tế, khi một phương tiện truyền thông mới ra đời, người ta thường quan tâm và nhắc nhiều đến sự "tồn tại" của các phương tiện truyền thông truyền thống

Tuy nhiên, với xu thế hội tụ truyền thông mạnh mẽ như hiện nay, các phương tiện truyền thông truyền thống và truyền thông mới lại có xu hướng cùng tích hợp, tương tác và hỗ trợ nhau, bằng những phương thức đa dạng và phức tạp hơn trước

Vấn đề đặt ra là, hội tụ truyền thông không có nghĩa là sự cộng dồn một cách máy móc các loại hình báo chí trong cùng một cơ quan, mà thực chất trước xu thế hội tụ, một tòa soạn sẽ phải cấu trúc, sắp xếp lại để trở thành một "guồng máy" sản xuất tin tức, chế ra nhiều "món ăn" đáp ứng các thị hiếu của công chúng hiện đại

Trong cuốn Mô hình hội tụ truyền thông (Media Convergence Models), Kevin L.McCrudden viết: "Hội tụ truyền thông là sự giao thoa giữa mô hình truyền thông mới và truyền thông truyền thống"

Trong đó, ông đưa ra mô hình truyền thông hội tụ lấy mạng Internet làm hạt nhân và Internet là phương tiện truyền thông mạnh mẽ nhất từng được tạo ra, bởi vì nó có thể bắt chước tất cả phương tiện truyền thông khác, còn các

phương tiện khác không thể bắt chước Internet

Qua đó có thể thấy, các phương tiện truyền thông mới và truyền thống có thể tương tác theo sự phát triển của công nghệ số hóa Điều đó đã khiến báo chí, phát thanh và truyền hình từng bước bị Internet "tấn công" mạnh mẽ, và trong môi trường hội tụ truyền thông đó, công chúng có thể tự do tìm kiếm thông tin một cách nhanh nhất trên các phương tiện truyền thông mà họ ưa thích

Trở lại lịch sử báo chí thế giới, từ lâu nay, hầu hết các tòa soạn trên thế giới đều được xây dựng và vận hành theo mô hình tòa soạn riêng rẽ, phóng viên chủ yếu "phục vụ" cho một loại hình báo chí Điều đó đã khiến các tòa soạn báo không phát huy được sức mạnh tổng thể về nguồn nhân lực cũng như ưu thế vượt trội của công nghệ đa phương tiện

Vì vậy, hiện nay nhiều tờ báo trên thế giới đã tìm cách xây dựng mô hình tòa soạn đa phương tiện, lấy báo điện tử làm trung tâm và khái niệm tòa soạn hội

tụ (newsroom convergence) ra đời

Kết quả nghiên cứu của Viện nghiên cứu Giáo dục Truyền thông Medienhaus Vienna (Áo) cho thấy, mô hình tòa soạn hội tụ là từ khóa cho một trong những tiến trình thay đổi của các phương tiện thông tin đại chúng hiện nay