Đặc điểm, yêu cầu của tòa soạn hội tụ

Học viện Báo chí và Tuyên truyền TIỂU LUẬN Đề tài: Đặc điểm, yêu cầu của tòa soạn hội tụ và vấn đề đặt ra cho Việt Nam I. Nhận thức về tòa soạn hội tụ Môi trường truyền thông số có thể được hiểu là môi trường do kỹ thuật công nghệ số làm nền tảng, tạo ra những khả năng siêu việt cho hoạt động báo chí truyền thông; đó là quá trình tạo ra khả năng siêu kết nối và siêu tương tác xã hội, công chúng chủ động và hệ dữ liệu lớn (big data), hệ sinh thái truyền thông online… Vậy nên, trong môi trường truyền thông số hiện nay, nhìn lại cách thức tổ chức sản xuất tin của các tòa soạn báo chí hiện có những bất cập, cần thay đổi theo hướng tòa soạn hội tụ mới có thể tận dụng tối đa nguồn lực, sản xuất ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu phong phú, đa dạng và nhiều chiều của công chúng xã hội, từ đó thu phục được công chúng vào tầm ảnh hưởng, làm tốt công tác tư tưởng… Mô hình, cách thức tổ chức tòa soạn truyền thống đã một thời tạo nên giá trị tin tức nhưng nay, nó trở nên bất cập. Đó là vì nó tổ chức sản xuất tin theo đơn tuyến, khép kín và khó tận dụng khả năng siêu kết nối và siêu tương tác xã hội, ngày càng xa lánh công chúng chủ động, khó thích ứng hệ sinh thái truyền thông online trên nền tảng dữ liệu lớn (big data). Trong thực tế, khi một phương tiện truyền thông mới ra đời, người ta thường quan tâm và nhắc nhiều đến sự tồn tại của các phương tiện truyền thông truyền thống. Tuy nhiên, với xu thế hội tụ truyền thông mạnh mẽ như hiện nay, các phương tiện truyền thông truyền thống và truyền thông mới lại có xu hướng cùng tích hợp, tương tác và hỗ trợ nhau, bằng những phương thức đa dạng và phức tạp hơn trước. Vấn đề đặt ra là, hội tụ truyền thông không có nghĩa là sự cộng dồn một cách máy móc các loại hình báo chí trong cùng một cơ quan, mà thực chất trước xu thế hội tụ, một tòa soạn sẽ phải cấu trúc, sắp xếp lại để trở thành một guồng máy sản xuất tin tức, chế ra nhiều món ăn đáp ứng các thị hiếu của công chúng hiện đại. Qua đó có thể thấy, các phương tiện truyền thông mới và truyền thống có thể tương tác theo sự phát triển của công nghệ số hóa. Điều đó đã khiến báo chí, phát thanh và truyền hình từng bước bị Internet tấn công mạnh mẽ, và trong môi trường hội tụ truyền thông đó, công chúng có thể tự do tìm kiếm thông tin một cách nhanh nhất trên các phương tiện truyền thông mà họ ưa thích. Có thể thấy, tòa soạn hội tụ là một chiến lược biên tập, nhằm thúc đẩy công chúng có thể sử dụng bất cứ thiết bị nào để tiếp cận thông tin. Tuy nhiên, tòa soạn hội tụ phải phụ thuộc vào các quy định cũng như luật báo chí của từng quốc gia, đặc biệt là nền tảng khoa học và công nghệ, cũng như văn hóa tòa soạn. Do đó, sự ra đời và phát triển tòa soạn hội tụ là một tất yếu khách quan của đời sống truyền thông hiện đại. Và sự tích hợp giữa các phương tiện truyền thông mới và cũ trong cùng một tòa soạn là đặc điểm nổi bật nhất của tòa soạn hội tụ. Có người cho rằng, sự tích hợp này giống như như một cuộc hôn nhân, bao gồm nhiều chủ thể: báo in, báo mạng, phát thanh, truyền hình và tạp chí. Các chủ thể phải điều tiết lẫn nhau, kết hợp linh hoạt với nhau để tạo ra những đứa con tinh thần mà công chúng dễ dàng đón nhận trong bất kỳ hình thức nào. II. Đặc điểm mô hình tòa soạn hội tụ Như đã nêu ở trên, tòa soạn hội tụ được hiểu là một mô hình tòa soạn hiện đại, trong đó có sự hợp nhất giữa các phòng ban chuyên môn trong tòa soạn, các phóng viên, biên tập viên cũng như lãnh đạo cùng làm việc trong một không gian mở trên một mặt phẳng, lấy trung tâm sản xuất và phân phối tin tức đa phương tiện làm hạt nhân nơi có thể giúp lãnh đạo tòa soạn đưa ra chỉ thị nhanh nhất và thống nhất về nội dung đến từng nhân viên trong tòa soạn. Qua nghiên cứu một số mô hình tòa soạn hội tụ trên thế giới, có thể khái quát các đặc điểm sau: 2.1. Hội tụ về không gian làm việc Kinh nghiệm của một số tòa soạn nổi tiếng trên thế giới cho thấy, một trong những đặc điểm cơ bản nhất của tòa soạn hội tụ là từ sếp đến nhân viên đều làm việc trên một mặt phẳng. Trong tòa soạn, các phóng viên đầu quân cho các loại hình truyền thông khác nhau như truyền hình, phát thanh, báo in,

Học viện Báo chí và Tuyên truyền

TIỂU LUẬN

Đề tài: Đặc điểm, yêu cầu của tòa soạn hội tụ

và vấn đề đặt ra cho Việt Nam

I Nhận thức về tòa soạn hội tụ

Môi trường truyền thông số có thể được hiểu là môi trường do kỹ thuật công nghệ số làm nền tảng, tạo ra những khả năng siêu việt cho hoạt động báo chí -truyền thông; đó là quá trình tạo ra khả năng siêu kết nối và siêu tương tác xã hội, công chúng chủ động và hệ dữ liệu lớn (big data), hệ sinh thái truyền thông online… Vậy nên, trong môi trường truyền thông số hiện nay, nhìn lại cách thức tổ chức sản xuất tin của các tòa soạn báo chí hiện có những bất cập, cần thay đổi theo hướng tòa soạn hội tụ mới có thể tận dụng tối đa nguồn lực, sản xuất ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu phong phú, đa dạng và nhiều chiều của công chúng xã hội,

từ đó thu phục được công chúng vào tầm ảnh hưởng, làm tốt công tác tư tưởng…

Mô hình, cách thức tổ chức tòa soạn truyền thống đã một thời tạo nên giá trị tin tức nhưng nay, nó trở nên bất cập Đó là vì nó tổ chức sản xuất tin theo đơn tuyến, khép kín và khó tận dụng khả năng siêu kết nối và siêu tương tác xã hội, ngày càng xa lánh công chúng chủ động, khó thích ứng hệ sinh thái truyền thông online trên nền tảng dữ liệu lớn (big data)

Trong thực tế, khi một phương tiện truyền thông mới ra đời, người ta thường quan tâm và nhắc nhiều đến sự "tồn tại" của các phương tiện truyền thông truyền thống

Tuy nhiên, với xu thế hội tụ truyền thông mạnh mẽ như hiện nay, các phương tiện truyền thông truyền thống và truyền thông mới lại có xu hướng cùng tích hợp, tương tác và hỗ trợ nhau, bằng những phương thức đa dạng và phức tạp hơn trước

Vấn đề đặt ra là, hội tụ truyền thông không có nghĩa là sự cộng dồn một cách máy móc các loại hình báo chí trong cùng một cơ quan, mà thực chất trước xu thế hội tụ, một tòa soạn sẽ phải cấu trúc, sắp xếp lại để trở thành một

"guồng máy" sản xuất tin tức, chế ra nhiều "món ăn" đáp ứng các thị hiếu của công chúng hiện đại

Qua đó có thể thấy, các phương tiện truyền thông mới và truyền thống có thể tương tác theo sự phát triển của công nghệ số hóa Điều đó đã khiến báo chí, phát thanh và truyền hình từng bước bị Internet "tấn công" mạnh mẽ, và trong môi trường hội tụ truyền thông đó, công chúng có thể tự do tìm kiếm thông tin một cách nhanh nhất trên các phương tiện truyền thông mà họ ưa thích

Có thể thấy, tòa soạn hội tụ là một "chiến lược biên tập", nhằm thúc đẩy công chúng có thể sử dụng bất cứ thiết bị nào để tiếp cận thông tin Tuy nhiên, tòa soạn hội tụ phải phụ thuộc vào các quy định cũng như luật báo chí của từng quốc gia, đặc biệt là nền tảng khoa học và công nghệ, cũng như văn hóa tòa soạn

Do đó, sự ra đời và phát triển tòa soạn hội tụ là một tất yếu khách quan của đời sống truyền thông hiện đại Và sự tích hợp giữa các phương tiện truyền thông mới và cũ trong cùng một tòa soạn là đặc điểm nổi bật nhất của tòa soạn hội tụ

Có người cho rằng, sự tích hợp này giống như như một cuộc "hôn nhân", bao gồm nhiều chủ thể: báo in, báo mạng, phát thanh, truyền hình và tạp chí Các chủ thể phải điều tiết lẫn nhau, kết hợp linh hoạt với nhau để tạo ra "những đứa con tinh thần" mà công chúng dễ dàng đón nhận trong bất kỳ hình thức nào

II Đặc điểm mô hình tòa soạn hội tụ

Như đã nêu ở trên, tòa soạn hội tụ được hiểu là một mô hình tòa soạn hiện đại, trong đó có sự hợp nhất giữa các phòng ban chuyên môn trong tòa soạn, các phóng viên, biên tập viên cũng như lãnh đạo cùng làm việc trong một không gian mở trên một mặt phẳng, lấy trung tâm sản xuất và phân phối tin tức đa phương tiện làm hạt nhân - nơi có thể giúp lãnh đạo tòa soạn đưa ra chỉ thị nhanh nhất và thống nhất về nội dung đến từng nhân viên trong tòa soạn Qua nghiên cứu một số mô hình tòa soạn hội tụ trên thế giới, có thể khái quát các đặc điểm sau:

2.1 Hội tụ về không gian làm việc

Kinh nghiệm của một số tòa soạn nổi tiếng trên thế giới cho thấy, một trong những đặc điểm cơ bản nhất của tòa soạn hội tụ là từ "sếp" đến nhân viên đều làm việc trên một mặt phẳng Trong tòa soạn, các phóng viên "đầu quân" cho các loại hình truyền thông khác nhau như truyền hình, phát thanh, báo in,

báo mạng điện tử cùng hợp nhất địa điểm làm việc trong một văn phòng lớn, thay vì mỗi loại hình bố trí riêng rẽ một tầng hay một tòa nhà riêng biệt

Thực ra, ý tưởng về một văn phòng của tòa soạn hội tụ rất đơn giản, đó

là sự phá vỡ những rào cản giữa báo in, truyền hình, phát thanh và báo mạng điện tử, từ đó tạo ra một hệ thống giao tiếp mở - nơi các nhà báo có thể thu thập, xử lý thông tin ngay tại chỗ, sau đó thể hiện các bản tin qua các phương tiện truyền thông khác nhau

Điển hình nhất là: Tòa soạn VnExpress tại trụ sở chính ở Hà Nội được

thiết kế theo không gian mở để có thể vận hành được tòa soạn hội tụ theo tiêu chuẩn quốc tế Toàn bộ phóng viên, biên tập viên, thư ký tòa soạn làm việc trên cùng một mặt bằng rộng 960m2, không có ngăn cách

Trung tâm của tòa soạn là bàn siêu biên tập (super desk) nơi tập trung 9 thư ký tòa soạn - các biên tập viên cao cấp (mỗi người phụ trách 1-2 mảng thông tin), xung quanh sẽ là các ban chuyên môn được bố trí theo từng khối Ngay sát các ban chuyên môn là khu vực kỹ thuật (gồm trung tâm Nghiên cứu và Phát triển và trung tâm Thiết kế mỹ thuật sáng tạo) để đảm bảo sự hỗ trợ, tích hợp đa phương tiện trong cùng văn phòng Ở góc của văn phòng là khu vực thư giãn với góc thiên nhiên nhằm đem lại cảm giác thư thái của cho phóng viên giữa cường

độ làm việc nhiều áp lực

Cùng với thiết kế văn phòng mới, phương thức triển khai nội dung cũng

được VnExpress thực hiện theo mô hình tòa soạn hội tụ, nhằm giúp dòng chảy

thông tin giữa các bộ phận được mạch lạc

Đặc điểm mô hình tòa soạn hội tụ ở VnExpress Trước hết, điều dễ dàng

nhận thấy là mô hình tòa soạn VnExpress đã thể hiện được sự hội tụ về không

gian làm việc Các thành phần của của tòa soạn từ thư ký tòa soạn, trưởng ban chuyên môn, biên tập viên cao cấp và phóng viên đều cùng làm việc trên một văn phòng mở không hề có vách ngăn, cũng không có sự chia tách theo từng cabin như các tòa soạn thông thường khác Như vậy, từ cấp phóng viên - bộ phận sản xuất tin tức cho đến cấp quản lý, chịu trách nhiệm xác minh, biên tập,

“nhấn nút” xuất bản tin tức, từ phóng viên ban thời sự, xã hội cho đến ban đời sống, thể thao… tất cả đều hợp nhất về không gian làm việc, thay vì mỗi ban, bộ phận được bố trí riêng rẽ theo từng phòng hay tòa nhà riêng biệt

Hình 1: Mô hình tòa soạn hội tụ báo điện tử VnExpress

(nguồn do tòa soạn cung cấp)

Không gian làm việc đó đã tạo ra sự gần gũi và khuyến khích các phóng viên có thể hợp tác với nhau trong công việc, thay vì thường xuyên tác nghiệp

"đơn thương độc mã" như trước

Lãnh đạo các phòng ban có thể trao đổi trực tiếp với nhau và lên kế hoạch sản xuất tin tức, từ đó chỉ đạo phóng viên đưa tin một cách tốt nhất cho các loại hình báo chí

Với cách sắp xếp trên một mặt phẳng như vậy, tòa soạn hội tụ buộc phải tích hợp công nghệ và kỹ thuật Tất cả các công nghệ để sản xuất ra một bài báo mạng, hoặc clip truyền hình, audio phát thanh đều được tích hợp trong một văn phòng

2.2 Hội tụ trong phương thức tác nghiệp của nhà báo

Ban biên tập: kiểm duyệt toàn bộ thông tin lên trang, đảm bảo việc sản xuất nội dung phù hợp, hiệu quả.

Các ban tin khác: được bố trí xung quanh ban biên tập, không phân chia theo cabin, tạo không gian làm việc mở.

Trong tòa soạn hội tụ, phóng viên, biên tập viên, phóng viên ảnh cùng hợp tác làm tin, bài thay vì hoạt động độc lập như trước Nói một cách đơn giản, khi xảy ra sự kiện có tính thời sự, một nhóm phóng viên cùng thu thập tin tức, đồng thời chia sẻ những thông tin đã thu thập được và thống nhất chọn cách tốt nhất

để đưa tin

Mô hình vận hành tòa soạn của VnExpress cũng đã thể hiện được sự hội tụ

trong phương thức tác nghiệp của nhà báo Với mô hình này, lực lượng phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên đã tăng cường sự hợp tác với nhau thay vì tác nghiệp có phần riêng rẽ như trước Khi xảy ra những sự kiện, một hay một nhóm phóng viên sẽ thu thập tin tức, đồng thời chia sẻ những thông tin thu thập được với nhau qua một phòng chung newsroom (tương tự dạng chat nhóm nhưng có dung lượng lưu trữ lớn hơn) Ở đấy, các phóng viên (sử dụng tài khoản riêng để hoạt động) sẽ thiết lập các hệ thống dữ liệu để tiện trao đổi Đặc biệt, thông tin thu được từ hiện trường sẽ được chuyển về một cách nhanh nhất đến bàn siêu biên tập để các thư ký tòa soạn - biên tập viên cao cấp quyết định lựa chọn phương thức nào để sản xuất thông tin

Khi phòng ban báo in họp bàn về nội dung, những phóng viên của báo mạng điện tử cũng biết chính xác vấn đề gì đang được thảo luận để chủ động tổ chức tin bài, mặc dù hai ban này được tổ chức riêng rẽ

Ngoài ra, phóng viên báo in hoàn toàn có thể sử dụng tư liệu, ảnh trong bài viết, phóng viên truyền hình có thể sử dụng phần text của báo in làm lời dẫn cho clip của mình… Các bản tin trên truyền hình cũng có thể sử dụng đồ họa hay các số liệu của báo in và báo mạng đã đăng tải Đối với báo mạng điện tử có thể sử dụng những sản phẩm của truyền hình và file audio của phát thanh

Trong quá trình tác nghiệp, tòa soạn thường xuyên tổ chức các khóa bồi dưỡng và đào tạo cho phóng viên báo in biết cách tường thuật tin tức trên truyền hình; đối với phóng viên ảnh không chỉ biết chụp ảnh, mà còn có thể quay phim

và tiến hành các cuộc phỏng vấn

Nói cách khác, khi làm việc trong tòa soạn hội tụ, các nhà báo sẽ phải làm việc "đa năng" hơn và phải đối mặt với hình thức hội tụ đa phương tiện, dù bản tin đó chỉ là một mẩu tin của kênh truyền hình, hay báo mạng hoặc tờ báo in Nhà báo tác nghiệp trong môi trường này phải chuẩn bị những bản tin đó một cách đa dạng hơn để có thể đăng tải trên nhiều phương tiện truyền thông khác nhau

Qua đó có thể thấy, muốn làm tốt nội dung hội tụ, phóng viên, biên tập viên của tòa soạn hội tụ phải là phóng viên "đa năng", vừa có kỹ năng viết bài, vừa biết sử dụng các thiết bị kỹ thuật cho cơ quan báo chí đa phương tiện

Hình 2: Trong hình là quy trình làm việc hội tụ trong tòa soạn đa phương tiện

Nguồn ảnh: researchgate.net

2.3 Hội tụ về nội dung

Một trong những nguyên tắc cơ bản nhất khi xây dựng tòa soạn hội tụ là việc hội tụ nội dung tin tức Các tác phẩm báo chí được trình bày dưới dạng đa phương tiện, kết hợp chữ viết, hình ảnh, âm thanh, video, blog, liên kết đến các trang video, audio trực tuyến… Theo đánh giá của các chuyên gia, hội tụ nội dung vẫn còn trong giai đoạn sơ khai, nhưng trong một tương lai không xa, các tác phẩm báo chí hội tụ sẽ xuất hiện nhiều hơn trên các tờ báo mạng điện tử

Việc hội tụ về nội dung cho thấy, tin tức rõ ràng và nhất quán trên tất cả các thiết bị và loại hình báo chí sẽ góp phần củng cố thương hiệu cho cơ quan báo chí bằng cách tòa soạn có thể sử dụng các khả năng và thế mạnh của các kênh khác nhau, tiếp cận đối tượng ở bất cứ đâu và lúc nào thông qua các phương tiện truyền thông thích hợp nhất

Hội tụ về mặt nội dung cũng được thể hiện rõ qua cách vận hành ở tòa

soạn VnExpress Với những sự kiện nóng, các tin, bài lớn, các tác phẩm báo chí của VnExpress luôn được trình bày dưới dạng đa phương tiện kết hợp cả chữ

viết, hình ảnh, âm thanh, video, đồ họa hay liên kết “nhúng”, liên kết bên ngoài đến các bài báo, trang video, audio trực tuyến… Qua đó, bổ trợ hiệu quả và thể hiện được chiều sâu nội dung thông tin

Bên cạnh đó, tin tức của VnExpress cũng được thể hiện một cách rõ ràng,

nhất quán trên tất cả các phương tiện, thiết bị nhằm tạo sự thuận lợi tối đa cho độc giả trong quá trình tiếp nhận và thỏa mãn nhu cầu thông tin ở họ, qua đó khẳng định được thương hiệu và chỗ đứng vững chắc trong lòng công chúng

2.4 Thúc đẩy công chúng nói

Trong môi trường hội tụ, hoạt động nghiên cứu công chúng, thúc đẩy sự tham gia tích cực của công chúng là một trong những công việc hết sức quan

trọng, quyết định sự "sinh tồn" của báo VnExpress cũng rất thành công trong

việc tạo sự tương tác, thúc đẩy công chúng tham gia trong quá sản xuất, phản hồi thông tin Bằng những tin bài nóng, có sức lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội,

VnExpress luôn nhận được sự quan tâm, chia sẻ từ nhiều góc nhìn, quan điểm, ý

kiến của độc giả Hiện trung bình mỗi ngày, tòa soạn nhận đến khoảng 14.000 bình luận, thể hiện những góc nhìn đa chiều từ công chúng và đây cũng là cơ sở

để làm phong phú cho nội dung của báo VnExpress ý thức một cách rõ ràng

rằng - cách tốt nhất để thu hút độc giả chính là tạo mối dây liên kết và sự thân thiện với họ

Tờ báo mạng điện tử này kết hợp âm thanh và video của truyền hình, có khả năng tương tác và lưu trữ rất cao Qua đánh giá của một số chuyên gia, phần lớn các tin tức ở trang này do công chúng cung cấp Đây vừa là một cách thức thể hiện mới, đồng thời cũng là loại hình mới trong việc đưa tin của tòa soạn hội tụ

2.5 Hạn chế, thách thức cần khắc phục

Bên cạnh những ưu thế đã thể hiện được, VnExpress cũng gặp phải không

ít khó khăn, áp lực khi vận hành mô hình tòa soạn hội tụ

Trước hết, cũng như đa số các tòa soạn hội tụ trên thế giới, việc bố trí các

bộ phận cùng làm việc trong cùng một mặt phẳng và thậm chí không có vách ngăn giữa các bàn làm việc vô tình tạo ra độ “choáng” nhất định với phóng viên Gần như không hề có không gian riêng tư, khi tòa soạn bắt đầu làm việc cũng là lúc chỉ có tiếng lách cách của bàn phím và thỉnh thoảng là sự trao đổi giữa các

cá nhân với nhau Tất cả tạo nên một áp lực không nhỏ đến tiến trình và độ tập

trung làm việc của phóng viên Duy trì không gian làm việc của tất cả các bộ phận trên một mặt phẳng mở là điểm tích cực nhưng nếu tòa soạn bố trí thêm các vách ngăn nhỏ giữa các bàn thì sẽ đảm bảo sự hài hòa giữa yếu tố thông suốt trong việc liên hệ, trao đổi thông tin và tạo được tính riêng tư nhất định cho cá nhân, qua đó tăng độ tập trung mà vẫn giữ mối liên kết chặt chẽ giữa các bộ phận

Một thử thách nữa và cũng là động lực mà tờ báo luôn tâm niệm đó là làm sao duy trì được tối đa tốc độ chuyển tải thông tin, đúng như tên đầy đủ của báo

(báo điện tử Tin nhanh Việt Nam) Nhà báo Lữ Linh (Thư ký ban biên tập của

VnExpress) chia sẻ: “Với mô hình hội tụ, báo luôn cố gắng nâng cao tốc độ đẩy

tin, bài nhưng vẫn phải chú ý đảm bảo chất lượng, giá trị của thông tin Bất cứ tin, bài gì cũng luôn được xác minh, biên tập qua nhiều lớp Chính điều này tạo

ra những thách thức không nhỏ mà tờ báo đang cần cải thiện hơn nữa”

III Yêu cầu của tòa soạn hội tụ

3.1 Nâng cao nhận thức về vị trí, tầm quan trọng của tòa soạn hội tụ

Tòa soạn hội tụ mang đến những hiệu quả ưu việt như cung cấp được nội dung trên nhiều loại hình, phương tiện, thiết bị tiếp nhận, tạo nên các hiệu ứng tương tác mạnh mẽ nhất, thỏa mãn tối đa nhu cầu của công chúng Đó là điều

mà các cơ quan báo chí của Việt Nam hoàn toàn có thể nhận thấy được Tuy nhiên, để thực sự có quyết tâm thực hiện sự chuyển dịch sang mô hình hiện đại này thì trước hết mỗi tòa soạn phải nâng cao nhận thức về vị trí, tầm quan trọng của mô hình này

Đầu tiên, dựa vào sự tính toán, cân đối hợp lý các nguồn lực (đặc biệt là nhân sự và nền tảng tài chính), nếu cảm thấy đủ khả năng, thời cơ thì các tòa soạn cần dũng cảm thay đổi cơ cấu tổ chức bộ máy của mình Đấy là một trong những điều kiện tiên quyết để chuyển dịch sang hoạt động mô hình hội tụ Bên cạnh đó, phải ý thức rõ về tầm quan trọng của việc xây dựng tòa soạn hội tụ và

có quyết tâm, chiến lược phát triển rõ ràng, có sự hoạch định lâu dài chứ không phải coi nó là giải pháp tạm thời Một số trường hợp các tòa soạn trên thế giới,

dù đã chuyển đổi sang mô hình hội tụ nhưng thực chất đó mới chỉ là một kiểu trúc tòa soạn mới, các tờ báo vẫn hoạt động theo lĩnh vực riêng biệt như báo in, báo điện tử và sự tương tác phối hợp rất hạn chế, chưa phát huy cao nhất hiệu

quả mà một mô hình hội tụ có thể đem đến Mô hình tòa soạn của báo Osterreich (Áo) là một ví dụ cho vấn đề này Hình thức hội tụ mà tòa soạn này đang áp dụng chưa thể được xem là một nhu cầu chiến lược mà nó mới dừng lại với tư cách là công cụ đổi mới môi trường làm việc của nhà báo

Mặt khác, các cơ quan báo chí cần phải tăng cường hoạt động hợp tác quốc tế, trao đổi chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ thuật quản lý với các tòa soạn nước ngoài, đặc biệt là những nơi đã vận dụng thành công mô hình hội tụ để có thể tiếp thu, học hỏi từ cách làm của họ

3.2 Chú trọng năng lực tổ chức và quản lý tòa soạn

Một vấn đề hết sức quan trọng đó là không ngừng nâng cao trình độ của các cán bộ quản lý nhà nước về báo chí đồng thời lãnh đạo cơ quan báo chí phải được bồi dưỡng nhiều hơn những kỹ năng quản lý trong môi trường truyền thông đa phương tiện Có thể kể đến các hướng đi hiệu quả như thực hiện các hình thức đào tạo dài hạn, ngắn hạn và có các tổ chức xã hội rộng rãi (như câu lạc bộ, hội, hiệp hội) cho các nhà báo, nhà quản lý tham gia sinh hoạt nghiệp vụ, trao đổi thông tin, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp Cần ý thức rõ ràng đội ngũ những người làm báo chuyên nghiệp cũng phải được đào tạo bài bản, có khả năng thích ứng nhanh, thực hành thành thạo mới có thể tạo ra những bước đột phá trong tư duy tổ chức và quản lý tòa soạn

Đặc biệt, khi hoạt động trong môi trường mở như tòa soạn hội tụ, các nhà quản lý cần không ngừng cải thiện những kỹ năng cơ bản như ra quyết định, chỉ thị nhanh chóng trong phân công công việc Ví dụ như khâu quyết định hình thức đầu ra hợp lý nhất cho sản phẩm, biết cách cân đối khối lượng làm việc giữa các nhóm hay ban chuyên môn trong tòa soạn… Ngoài ra, không thể thể bỏ qua những vấn đề ngoài quy trình công việc như phải có sự quan tâm đến môi trường, cảnh quan làm việc, đời sống của nhân viên để phát huy được tối đa sức mạnh tổng lực của đội ngũ nhân sự, mang đến những sản phẩm tốt nhất cho công chúng

3.3 Linh hoạt trong xây dựng cơ cấu tổ chức tòa soạn

Xây dựng mô hình tòa soạn hội tụ, đa phương tiện là xu hướng không thể cưỡng lại và đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới Hiện không ít tòa soạn ở Việt Nam cũng đã chuyển sang hoạt động với mô hình hội tụ và đạt hiệu quả cao như

trường hợp của VnExpress Do đó, các tòa soạn cần phải nhận thức được tầm

quan trọng của vấn đề này Dù vậy, trước khi quyết định có sự thay đổi trong mô hình vận hành, mỗi tòa soạn phải biết tính toán, cân đối các nguồn lực Khi chưa

đủ sức để xây dựng tòa soạn hội tụ mang tính hợp nhất thì cần hoạch định, tính toán, ví dụ như lên kế hoạch hội tụ từng phần trong quy trình sản xuất tin bài, tăng cường sự liên kết, hợp tác nhóm giữa các ban chuyên môn, giữa bộ phận quản lý, lãnh đạo tòa soạn và đội ngũ nhân viên

3.4 Nâng cấp cơ sở hạ tầng, công nghệ thông tin

Tòa soạn hội tụ hoạt động trên môi trường đa phương tiện với nhiều công nghệ, thiết bị hiện đại để đáp ứng tối đa yêu cầu sản xuất được nội dung trên nhiều thiết bị, loại hình khác nhau, phục vụ tối đa nhu cầu và điều kiện, phương thức tiếp nhận của công chúng

Trong bất kỳ môi trường nào, cơ sở vật chất của các cơ quan báo chí đều

có ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả hoạt động của tòa soạn Cơ sở vật chất đầy

đủ, hiện đại tạo điều kiện thuận lợi cho các phóng viên hành nghề

Riêng đối với tòa soạn hội tụ, cơ sở vật chất là yếu tố then chốt đối với việc truyền, phát thông tin tới công chúng Việc hiện đại hóa cơ sở vật chất phục

vụ cho hoạt động báo chí cũng là một trong những vấn đề đáng quan tâm của các cơ quan báo chí trong xu thế hội tụ truyền thông Mặt khác, các tòa soạn cần

có không gian rộng để tổ chức văn phòng theo mô hình hội tụ

Ngoài ra, tòa soạn cũng phải được trang bị các phương tiện kỹ thuật hiện đại, bởi nội dung không tách rời kỹ thuật, kỹ thuật tốt sẽ giúp nội dung bứt phá thể hiện sức mạnh của nó Thực tế cho thấy, tòa soạn hội tụ cần phải có một trung tâm sản xuất tin bài và một hệ thống quản lý nội dung dựa trên nền tảng của web

Ngoài ra, kỹ thuật giải mã đa phương tiện nhanh chóng, dễ sử dụng được cài đặt sẽ giúp truyền đi âm thanh và hình ảnh tới các thiết bị xem tin đa phương tiện theo yêu cầu Đồng thời, đảm bảo tin bài được truyền tải đến nhiều loại hình báo chí và được khai thác trên tất cả các loại thiết bị

Mặt khác, tòa soạn cũng phải bảo đảm tờ báo mạng điện tử có chức năng nhúng với các mạng xã hội, cho phép người đọc lưu trữ, chia sẻ, tái sử dụng và bình luận hay công cụ khác tương tự cho tất cả các máy tính Điều cũng rất quan trọng là tòa soạn cần xây dựng hệ thống bảo mật mạnh và hiện đại để tránh tin tặc