đề cương Quản lý hành chính

Điều hành hợp lý cơ cấu bậc học cơ cấu ngành nghề cơ cấu vùng trong hệ thống Giáo dục và đào tạo quan tâm đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuât lành nghề hướng vào mục tiêu phát triển kinh

Câu 05:

Các quan điểm đường lối của Đảng về

Giáo dục và Đào tạo

Quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam

Giáo dục và đào tạo là một vấn đề hết

sức quan trọng trong đời sống chính trị của

mỗi nước là biểu hiện trình độ phát triển của

mỗi nước Vì vậy ngay từ khi giành được

chính quyền Hồ Chí Minh đã chỉ rõ "một

dân tộc dốt là một dân tộc yếu" Do đó xác

định Giáo dục và đào tạo là một nhiệm vụ

quan trọng của cách mạng Việt Nam

Bắt đầu từ Nghị quyết của Đại hội lần thứ

IV của Đảng (1979) đã ra quyết định số

14-NQTƯ về cải cách giáo dục với tư tưởng:

Xem giáo dục là bộ phận quan trong của

cuộc cách mạng tư tưởng; thực thi nhiệm vụ

chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ từ nhỏ đến

lúc trưởng thành; thực hiện tốt nguyên lý

giáo dục học đi đôi với hành giáo dục kết

hợp với lao động sản xuất nhà trường gắn liền với xã hội

Tư tưởng chỉ đạo trên được phát triển bổ sung hoàn thiện cho phù hợp với yêu cầu thực tế qua các kỳ Đại hội VI VII VIII IX Xcủa Đảng cộng sản Việt Nam

Đặc biệt sự nghiệp Giáo dục và Giáo dục lý luận chính trị được Đại hội toàn quốc lần thứ X đặc biệt quan tâm và nhấn mạnh hơn nữa nhằm giáo dục con người phát triển toàn diện nhất là thế hệ trẻ

Đại hội X đã xác định mục tiêu giáo dục là nhằm bồi dưỡng thế hệ trẻ tinh thần yêu nước lòng tự tôn dân tộc lý tưởng chủ nghĩa

xã hội lòng nhân ái ý thức tôn trọng pháp luật tinh thần hiếu học ý chí tiến thủ lập nghiệp không cam chịu nghèo nàn đào tạo lớp người lao động có kiến thức cơ bản làm chủ năng lực nghề nghiệp quan tâm hiệu quả thiết thực nhạy cảm với chính trị có ý

chí vươn lên về khoa học - công nghệ

Để cụ thể chủ trương đó Đảng và Nhà nước

ta đã chủ trương phát triển giáo dục một cách tổng thể và toàn diện bắt đầu từ chủ trương phát triển giáo dục mầm non thực hiện xoá mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở trên phạm vi cả nướctạo môi trường thuận lơi để cho mọi người học tập và học tập suốtđời Điều hành hợp

lý cơ cấu bậc học cơ cấu ngành nghề cơ cấu vùng trong hệ thống Giáo dục và đào tạo quan tâm đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuât lành nghề hướng vào mục tiêu phát triển kinh tế thực hiện tốt chính sách giáo dục gắn với phát triển kinh tế xã hội.

Hiện nay Đảng và Nhà nước ta lại càng phảiquan tâm hơn nũa đến sự nghiệp Giáo dục

và đào tạo nhằm nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ và nhân dân lao động để họ tham gia hội nhập mà vẫn giữ vững truyền

thống văn hoá dân tộc đồng thời tiếp thu

tinh hoa văn hoá nhân loại làm chủ khoa

học tiên tiến

I Tính tất yếu khách quan và sự lãnh đạo

của Đảng đối với GD-ĐT

1 Vị trí vai trò của GD-ĐT

Hiện nay cuộc cách mạng khoa học công

nghệ phát triển ngày càng nhanh Kinh tế tri

thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá

trình phát triển lực lượng sản xuất Trong

bối cảnh đó giáo dục đã trở thành nhân tố

quyết định đối với sự phát triển kinh tế xã

hội Các nước trên thế giới kể cả những

nước đang phát triển đều coi giáo dục là

nhân tố hàng đầu quyết định sự phát triển

nhanh và bền vững của mỗi quốc gia

Đảng và Nhà nước ta đã đặt giáo dục ở vị trí

cao Nghị quyết Trung ương 2 khoá IIX đã

xác định phát triển giáo dục và đào tạo là

quốc sách hàng đầu là nền tảng động lực

thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước

Đánh giá thực trạng giáo dục đào tạo sau 20năm đổi mới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã khẳng định sự nghiệp giáo dục đàotạo nước ta tiếp tục phát triển và được đầu

tư nhiều hơn Cơ sở vật chất được tăng cường quy mô đào tạo mở rộng nhất là bậc trung học và dạy nghề Trình độ dân trí được năng cao Điều đó được thể hiện :Phổ cập giáo dục tiểu học tiếp tục được củng cố phổ cập giáo dục bậc trung học cơ

sở được triển khai tích cực Đến hết năm

2005 có 31 tỉnh thành phố đạt tiêu chuẩn phổ cập trung học cơ sở Tỷ lệ học sinh trong độ tuổi đi học ở bậc tiểu học đạt 97 5%

Quy mô giáo dục và đào tạo tiếp tục được

mở rộng và trình độ dân trí được năng lên rõ

rệt Số học sinh trung học chuyên nghiệp và dạy nghề sinh viên các trường đại học và cao đẳng đều tăng Các trường sư phạm tiếptục được củng cố và phát triên bước đầu đã hình thành mạng lưới dạy nghề cho lao động nông thôn thanh niên dân tộc thiểu số tàn tật gắn dạy nghề với tạo việc làm xoá đói giảm nghèo Chất lượng dạy nghề có chuyển biến tích cực

Đổi mới giáo dục đang được triển khai từ giáo dục mầm non phổ thông dạy nghề đến cao dẳng đại học Việc xã hội hoá giáo dục

và đào tạo đã đạt được những kết quả bước đầu Nhiều trường dân lập tư thục bậc đại học trung học chuyên nghiệp được thành lập

Đầu tư cho sự nghiệp giáo dục đào tạo tăng lên đáng kể Năm 2005 chi cho giáo dục đàotạo chiếm gần 18% tổng chi ngân sách nhà nước Ngoài ra Nhà nước đã huy động được

nhiều nguồn vốn khác để phát triển giáo dục

như thông qua phát hành công trái huy động

đóng góp của nhân dân của doanh nghiệp có

vốn đầu tư nước ngoài

Cơ sở vật chất trong các cơ sở giáo dục và

đào tạo các cấp được tăng cường đặc biệt là

vùng núi vùng đồng bào dân tộc thiểu số

nhiều tỉnh đã xây dựng được các trường

chuẩn quốc gia

Cùng với kết quả quan trọng nêu trên trong

thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục và

đào tạo còn nhiều yếu kém thể hiện ở các

điểm sau :

Giáo dục và đào tạo chưa đáp ứng được đòi

hỏi ngày càng cao về nguồn nhân lực trong

giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hoá hiện

đại hoá và chủ động hội nhập kinh tế quốc

tế Nhiều vấn đề hạn chế yếu kém chậm

được khắc phục

Chất lượng giáo dục còn nhiều yếu kém khả

năng chủ động sáng tạo của học sinh sinh viên còn yếu Chương trình phương pháp dạy và học còn lạc hậu nặng nề chưa thật phù hợp phát triển giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học chưa cân đối với giáo dục phổ thông Đào tạo nghề còn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng

Việc xã hội hoá giáo dục được thực hiện chậm thiếu đồng bộ Công tác giáo dục đào tạo ở vùng sâu vùng xa còn nhiều khó khăn chất lượng thấp chưa quan tâm đúng mức phát triển giáo dục đào tạo ở đồng bằng sông Cửu Long để giáo dục và đào tạo ở vùng này tụt hậu dài so với các vùng khác trong cả nước

Công tác quản lý nhà nước về giáo dục đào tạo chậm đổi mới và còn nhiều bất cập

Công tác thanh tra giáo dục còn yếu kém

Những hiện tượng tiêu cực như bệnh thành tích thiếu trung thực trong đánh giá kết quả

giáo dục trong học tập tuyển sinh thi cử cấp bằng và tình trạng dạy thêm học thêm tràn lan kéo dài chậm được khắc phục

2 Sự lãnh đạo của Đảng đối với giáo dục

Giáo dục và đào tạo là một lĩnh vực rất quantrọng của đời sống xã hội nó liên quan đến nhiều lĩnh vực khác cho nên Đảng ta rất chútrọng phát triển giáo dục và đào tạo Những năm qua quan điểm của Đảng về đường lối phát triển giáo dục và đào tạo chủ yếu tập trung ở nghị quyết trung ương 2 khoá IIX ( nghị quyết chuyên đề về giáo dục và đào tạo); kết luận của hội nghị lần 6 Ban chấp hành trung ương Đảng khóa 9; nghị quyết hội nghị lần thứ 9 Ban chấp hành trung ườn Đảng khoá IX; Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX X

Qua các văn kiện này thể hiện một số quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục đào tạo như sau:

- Giáo dục và đào tạo nhằm xây dựng con

người có đầy đủ phẩm chất để xây dựng và

bảo vệ đất nước

- Giữ vững mục tiêu xã hội chủ nghĩa trong

giáo dục và đào tạo nhát là chính sách công

bằng xã hội

- Thực sự coi giáo dục là quốc sách hàng

đầu cùng với khoa học và công nghệ là yếu

tố quyết định góp phần tăng trưởng kinh tế

và phát triển xã hội

- Giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của toàn

Đảng toàn dân; mọi người mọi cấp chăm lo

cho giáo dục và đào tạo

- Giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu

phát triển kinh tế-xã hội với khoa học công

nghệ và củng cố quốc phòng an ninh

- Giữ vững nòng cốt của các trường công

lập song song với đa dạng hoá các loại hình

giáo dục đào tạo

- Chăm lo giáo dục đào tạo là chăm lo cho

con người và xã hội phát triển với các yêu cầu và tiêu chí được xác lập

- Phát triển giáo dục và đào tạo phải theo nguyên lý: học đi đôi với hành giáo dục kết hợp với lao động sản xuất lý luận gắn lion với thực tiễn giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội

3 Yêu cầu của thời kì đổi mới

Đảng lãnh đạo giáo dục đào tạo là một tất yếu khách quan để đáp ứng yêu cầu của thời

kỳ đổi mới

Xuất phát từ nhu cầu phát triển nhân cách của con người mới xã hội chủ nghĩa Nhân cách con người là do nhiều yếu tố tạo nên nhưng giáo dục đào tạo là yếu tố quan trọnggiữ vai trò quyết định trong sự phát triển trí tuệ và nhân cách con người Mà công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta rất cần thiết có những con người mới xã hội chủ nghĩa do đó phải chăm lo đến việc phát triển

giáo dục đào tạo Chính vì vậy cần có Đảng lãnh đạo để đảm bảo yêu cầu về xây dựng con người xã hội chủ nghĩa

Xuất phát từ nhu cầu phát triển nền kinh tế tri thức trong nền kinh tế tri thức các sản phẩm được sản xuất với công nghệ cao có hàm lượng chất xám cao từ 70% trở lên sảnxuất hàng hóa sử dụng ít tài nguyên thiên nhiên hơn ít ô nhiễm môi trường hơn giá thành hạ chất lượng cao hơn ngày nay những phát minh mới về khoa học công nghệ được ứng dụng nhanh vào sản xuất và hiệu quả sản xuất Những phát minh mới những tiến bộ mới về khoa học công nghệ tồn tại không lâu nhanh chóng bị lạc hậu Yêu cầu tất yếu đặt ra là lãnh đạo phải đượcđào tạo và đào tạo đạt trình độ cao để tham gia sản xuất để sử dụng sản phẩm có hàm lượng tri thức cao

Xuất phát từ nhu cầu được học tập và không

ngừng nâng cao tri thức của nhân dân.

Xuất phát từ nhu cầu về sự bình đẳng của xã

hội đòi hỏi phải đảm bảo quyền con người

Để kinh tế phát triển xã hội ổn định thì

quyền con người phải được đảm bảo như :

quyền học hành quyền lao động quyền làm

chủ xã hội Trong rất nhiều quyền con

người ấy thì quyền cao nhất là quyền làm

chủ Muốn làm chủ tự nhiên làm chủ xã hội

làm chủ bản thân thì điểm đầu tiên là phải

có tri thức Muốn có tri thức thì phải học

nhưng không phải ai cũng có điều kiện để

học vì vậy cần có Đảng lãnh đạo để đảm

bảo thực hiện quyền đó

Nhận thức rõ điều đó Đảng đã có nghị quyết

trung ương 2 khoá IIX Nghị quyết chuyên

đề về giáo dục đào tạo khẳng định: Giáo

dục đào tạo cùng với khoa học công nghệ là

quốc sách hàng đầu Là động lực và điều

kiện để thực hiện những mục tiêu kinh tế xã

hội Là chìa khóa để mở cửa để mở cửa tiến vào tương lai Là một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước là điều kiện để phát huy nguồn lực con người yếu

tố cơ bản để phát triển xã hội tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững

Phải có đầu tư cho giáo dục đào tạo là đầu

tư phát triển phải tạo điều kiện cho giáo dục

đi trước để phục vụ đắc lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội

Giáo dục và đào tạo là một vấn đề hết sức quan trọng trong đời sống chính trị của

mỗi nước là biểu hiện trình độ phát triển củamỗi nước Vì vậy ngay từ khi giành được chính quyền Hồ Chí Minh đã chỉ rõ "một dân tộc dốt là một dân tộc yếu" Do đó xác định Giáo dục và đào tạo là một nhiệm vụ quan trọng của cách mạng Việt Nam

Bắt đầu từ Nghị quyết của Đại hội lần thứ

IV của Đảng (1979) đã ra quyết định số NQTƯ về cải cách giáo dục với tư tưởng: Xem giáo dục là bộ phận quan trong của cuộc cách mạng tư tưởng; thực thi nhiệm vụchăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ từ nhỏ đến lúc trưởng thành; thực hiện tốt nguyên lý giáo dục học đi đôi với hành giáo dục kết hợp với lao động sản xuất nhà trường gắn liền với xã hội

14-Tư tưởng chỉ đạo trên được phát triển bổ sung hoàn thiện cho phù hợp với yêu cầu thực tế qua các kỳ Đại hội VII VIII IX X của Đảng cộng sản Việt Nam

Cùng với khoa học và công nghệ giáo dục

và đào tạo đã được Đại hội VII xem là quốc sách hàng đầu Đó là một động lực thúc đẩy

và là một điều kiện cơ bản bảo đảm việc thực hiện những mục tiêu kinh tế - xã hội xây dựng và bảo vệ đất nước Phải coi đầu

tư cho giáo dục là một trong những hướng

chính của đầu tư phát triển tạo điều kiện cho

giáo dục đi trước và phục vụ đắc lực sự phát

triển kinh tế - xã hội Huy động toàn xã hội

làm giáo dục động viên các tầng lớp nhân

dân giúp sức xây dựng nền giáo dục quốc

dân dưới sự quản lý của Nhà nước Phát

triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí đào tạo

nhân lực bồi dưỡng nhân tài đào tạo những

con người có kiến thức văn hoá khoa học có

kỹ năng nghề nghiệp lao động tự chủ sáng

tạo và có kỷ luật giàu lòng nhân ái yêu nước

yêu chủ nghĩa xã hội sống lành mạnh đáp

ứng nhu cầu phát triển đất nước những năm

90 và chuẩn bị cho tương lai Phải mở rộng

quy mô đồng thời chú trọng nâng cao chất

lượng hiệu quả giáo dục gắn học với hành

tài với đức Giáo dục phải vừa gắn chặt với

yêu cầu phát triển đất nước vừa phù hợp với

xu thế tiến bộ của thời đại Thực hiện một

nền giáo dục thường xuyên cho mọi người xác định học tập suốt đời là quyền lợi và trách nhiệm của mỗi công dân Đa dạng hóacác hình thức đào tạo Thực hiện công bằng

xã hội trong giáo dục: Người đi học phải đóng học phí người sử dụng lao động qua đào tạo phải đóng góp chi phí đào tạo Nhà nước có chính sách bảo đảm cho người nghèo và các đối tượng chính sách đều được

đi học

Đại hội Đảng lần thứ VIII khẳng định một lần nữa vai trò quan trọng của khoa học công nghệ và giáo dục đào tạo "Cùng với khoa học và công nghệ giáo dục và đào tạo

là quốc sách hàng đầu" Coi trọng cả 3 mặt của giáo dục: mở rộng qui mô nâng cao chấtlượng và phát huy hiệu quả để phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá hiện đại hoá Đổi mới hệ thống giáo dục chuyên nghiệp và đại học kết hợp

đào tạo với nghiên cứu tạo nguồn nhân lực

đủ khả năng tiếp cận với công nghệ tiên tiến.Sau khi Liên Xô và hệ thống xã hội chủnghĩa ở Đông Âu sụp đổ Đảng ta đã có những chuyển hướng về hợp tác quốc tế trong đào tạo cán bộ Nghị quyết 02-NQ/HNTW của Ban Chấp hành Trung ươngĐảng khóa VIII đó nhấn mạnh quan điểm hợp tác đào tạo với các nước như sau:

- Dành ngân sách nhà nước thỏa đáng để cử những người giỏi và có phẩm chất tốt đi đàotạo và bồi dưỡng về những ngành nghề và lĩnh vực then chốt ở những nước có nền khoa học công nghệ phát triển

- Khuyến khích đi học nước ngoài bằng con đường tự túc hướng vào những ngành mà đất nước đang cần theo quy định của Nhà nước

Thực hiện Nghị quyết này Chính phủ đã dành 100 tỉ đồng đầu tư cho việc đào tạo ở

nước ngoài vào năm 2000 (tương đương với

7 12 triệu USD tại thời điểm đó) Vấn đề

nhân tài ngày càng trở nên bức thiết đến Đại

hội IX Trung ương Đảng một lần nữa nhấn

mạnh rằng: "Có chính sách hỗ trợ đặc biệt

những học sinh có năng khiếu hoàn cảnh

sống khó khăn được theo học ở các bậc học

cao Có quy hoạch và chính sách tuyển chọn

người giỏi đặc biệt chú ý đến con em công

nhân và nông dân để đào tạo ở các bậc đại

học và sau đại học Tăng ngân sách nhà

nước cho việc cử người đi học ở các nước

có nền khoa học và công nghệ tiên tiến

Khuyến khích việc du học tự túc"

Đại hội Đảng lần thứ IX nêu rõ: "Tiếp tục

nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đổi

mới nội dung phương pháp dạy và học hệ

thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo

dục; thực hiện chuẩn hoá hiện đại hoá xã

hội hoá" Nâng cao chất lượng hiệu quả

giáo dục

Tạo chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục trước hết nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo thực hiện giáo dục toàn diện đặc biệt chú trọng giáo dục tư tưởng - chính trị nhân cách đạo đức lối sống cho người học

Tăng cường phối hợp nhà trường và gia đình phát huy vai trò giáo dục gia đình

Đổi mới nội dung chương trình phương pháp giáo dục theo hướng chuẩn hóa hiện đại hóa tăng cường giáo dục tư duy sáng tạonăng lực tự học tự tu dưỡng tự tạo việc làm

Tăng cường giáo dục hướng nghiệp đáp ứngnhu cầu nguồn nhân lực của đất nước và cácđịa phương vùng miền Nâng cao chất lượng giảng dạy các môn khoa học xã hội nhân văn nhất là các môn học Mác - Lê-nin

tư tưởng Hồ Chí Minh Một số trường đại học phải sớm đạt chất lượng ở trình độ quốctế.Hoàn thiện hệ thống cơ chế chính sách

phát hiện đào tạo bồi dưỡng sử dụng nhân tài đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa Sớm xây dựng chính sách sử dụng

và tôn vinh các nhà giáo cán bộ quản lý giỏi

có công lao lớn trong sự nghiệp giáo dục đào tạo Nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học chấn chỉnh việc phong chức danh học vị cấp văn bằng Phát triển quy mô giáodục cả đại trà và mũi nhọn trên cơ sở bảo đảm chất lượng và điều chỉnh cơ cấu đào tạo gắn đào tạo với yêu cầu phát triển kinh

tế - xã hội đào tạo với sử dụng

Mở rộng hệ thống trường lớp giáo dục mầmnon trên mọi địa bàn dân cư đặc biệt ở miềnnúi vùng dân tộc thiểu số nông thôn

Hoàn thành cơ bản phổ cập trung học cơ sở vào năm 2010 củng cố kết quả phổ cập tiểu học đặc biệt ở vùng núi vùng sâu vùng xa Tiếp tục xóa mù chữ ngăn ngừa tái mù chữ giáo dục cho người lớn Thực hiện phổ cập

trung học ở những nơi đó phổ cập xong

trung học cơ sở

Điều chỉnh cơ cấu đào tạo tăng nhanh dạy

nghề và trung học chuyên nghiệp Hiện đại

hóa một số trường dạy nghề nhằm chuẩn bị

đội ngũ công nhân bậc cao có trình độ tiếp

thu và sử dụng công nghệ mới và công nghệ

cao

Phát triển giáo dục không chính quy các

hình thức học tập cộng đồng ở các xã

phường gắn với nhu cầu thực tế của đời

sống kinh tế - xã hội tạo điều kiện thuận lợi

cho mọi người có thể học tập suốt đời

hướng tới xã hội học tập

- Thực hiện công bằng xã hội trong giáo

dục Có chính sách hỗ trợ học sinh sinh viên

thuộc các gia đình nghèo và các đối tượng

chính sách xã hội Ưu tiên phát triển giáo

dục ở vùng sâu vùng xa vùng dân tộc thiểu

cử tuyển đào tạo theo địa chỉ đối với vựng dõn tộc thiểu số vựng sõu vựng xa cú nhiều khó khăn Có chớnh sỏch bổ tỳc kiến thức cần thiết cho số học sinh dõn tộc thiểu số đótốt nghiệp trung học phổ thụng hoặc trung học cơ sở mà không có điều kiện học tiếp đểcỏc em trở về địa phương tham gia công tác

ở cơ sởHội nghị Trung ương 6 khóa IX đó đề ra 3

nhiệm vụ để tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII: Một là nõng cao chất lượng hiệu quả giỏo dục và đào tạo nhõn tài Trong nhiệm vụ này trọng tâm là đổi mới nội dung chương trỡnh phương pháp giáo dục theo hướng chuẩn húa hiện đại húa ứng dụng cụng nghệ thụng tin vào cỏc cấp học bậc học Tiếp tục hoàn thiện hệ thống cơ chế chớnh sỏch tổ chức phỏt hiện đào tạo bồi dưỡng sử dụng nhõn tài Hai là phỏt triển hợp lý quy mụ giỏo dục cả đại trà

và mũi nhọn phục vụ quỏ trỡnh chuyển đổi

cơ cấu ngành nghề cơ cấu trỡnh độ cơ cấu

xú hội; vấn đề bổ tỳc trờn tiểu học cho người lớn và phỏt triển giỏo dục khụng chớnh quy; xõy dựng hệ thống trung tõm học tập cộng đồng Ba là thực hiện cụng bằng xú hội trong giỏo dục tạo cơ hội học tập cho mọi tầng lớp nhõn dõn nhất là cơ hội học cao đẳng và đại học cho con em

nông dân và các gia đỡnh diện chớnh sỏch.

Nhỡn lại tỡnh hỡnh đất nước trải qua hơn

20 năm thực hiện đường lối đổi mới nhân

dân ta đó đạt được những thành tựu to lớn

cú ý nghĩa lịch sử Tuy nhiên cho đến nay

nước ta vẫn chưa thoát ra khỏi tỡnh trạng

kộm phỏt triển

Trong khi Việt Nam bước vào quỏ trỡnh

cụng nghiệp hỳa hiện đại húa thỡ nhiều

nước đó vượt qua thời đại cỏch mạng cụng

nghiệp đi vào thời đại cỏch mạng thụng tin

xõy dựng nền kinh tế tri thức và xú hội tri

thức Khoảng cỏch về trỡnh độ kinh tế khoa

học và cụng nghệ giữa nước ta với các nước

phỏt triển trờn thế giới kể cả một số nước

trong khu vực có xu hướng ngày càng mở

rộng thờm mà một nguyờn nhõn quan trọng

là do chất lượng trớ tuệ năng lực sỏng tạo

và kỹ năng chuyên môn cũn bất cập của

nguồn nhừn lực

Trước những thỏch thức của thời đại cỏch mạng tri thức gắn liền với quỏ trỡnh toàn cầu hỳa và hội nhập quốc tế khi mà nước ta

đó trở thành thành viờn thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) trong cuộc đua tranh quyết liệt về mọi mặt mà chủyếu là đua tranh về trớ tuệ của cỏc quốc gia trờn toàn cầu sự yếu kộm bất cập và tụt hậu của giỏo dục và đào tạo đang trở thành lực cản đối với sự phỏt triển nhanh và bền vữngcủa đất nước

Đặc biệt sự nghiệp Giáo dục và Giáo dục lý luận chính trị được Đại hội toàn quốc lần thứ X đặc biệt quan tâm và nhấn mạnh hơn nữa nhằm giáo dục con người phát triển toàn diện nhất là thế hệ trẻ

Đại hội X đã xác định mục tiêu giáo dục là nhằm bồi dưỡng thế hệ trẻ tinh thần yêu nước lòng tự tôn dân tộc lý tưởng chủ nghĩa

xã hội lòng nhân ái ý thức tôn trọng pháp

luật tinh thần hiếu học ý chí tiến thủ lập nghiệp không cam chịu nghèo nàn đào tạo lớp người lao động có kiến thức cơ bản làm chủ năng lực nghề nghiệp quan tâm hiệu quả thiết thực nhảy cảm với chính trị có ý chí vươn lên về khoa học - công nghệ

Để cụ thể chủ trương đó Đảng và Nhà nước

ta đã chủ trương phát triển giáo dục một cách tổng thể và toàn diện bắt đầu từ chủ trương phát triển giáo dục mầm non thực hiện xoá mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở trên phạm vi cả nướctạo môi trường thuận lơi dể cho mội người học tập và học tập suốtđời Điều hành hợp

lý cơ cấu bậc học cơ cấu ngành nghề cơ cấu vùng trong hệ thống Giáo dục và đào tạo quan tâm đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuât lành nghề hướng vào mục tiêu phát triển kinh tế thực hiện tốt chính sách giáo dục gắn với phát triển kinh tế xã hội

Hiện nay Đảng và Nhà nước ta lại càng phải

quan tâm hơn nũa đến sự nghiệp Giáo dục

và đào tạo nhằm nâng cao trình độ của đội

ngũ cán bộ và nhân dân lao động để họ

tham gia hội nhập mà vẫn giữ vững truyền

thống văn hoá dân tộc đồng thời tiếp thu

tinh hoa văn hoá nhân loại làm chủ khoa

học tiên tiến Đại hội Đảng lần thứ X tiếp

tục khẳng định: "Giỏo dục và đào tạo cựng

với khoa học và cụng nghệ là quốc sách

hàng đầu là nền tảng và động lực thúc đẩy

cụng nghiệp hoỏ hiện đại hoá đất nước" ;

Nõng cao chất lượng giỏo dục toàn diện;

đổi mới cơ cấu tổ chức cơ chế quản lý nội

dung phương pháp dạy và học; thực hiện

"chuẩn hoỏ hiện đại hoỏ xú hội hoỏ" chấn

hưng nền giỏo dục Việt Nam; Chuyển dần

mụ hỡnh giỏo dục hiện nay sang mụ hỡnh

giỏo dục mở - mụ hỡnh xú hội học tập với

hệ thống học tập suốt đời đào tạo liờn tục

liờn thụng giữa cỏc bậc học ngành học; xõy dựng và phỏt triển hệ thống học tập cho mọingười và những hỡnh thức học tập thực hành linh hoạt đáp ứng nhu cầu học tập thường xuyên; tạo nhiều khả năng cơ hội khác nhau cho người học bảo đảm sự công bằng xã hội trong giáo dục

Đại hội Đảng XII và định hướng đổi mới

căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo và

phát triển nguồn nhân lực

Trong các văn kiện trình Đại hội XII, Đảng

ta nhấn mạnh sự quan tâm đặc biệt và làm

rõ hơn lập trường, quan điểm, tính nhất quán về sự cần thiết phải đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực.

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục,đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, đã từngđược khẳng định trong các văn kiện Đảng

trước đây, đặc biệt là trong Nghị quyết số 29của Hội nghị Trung ương 8, khóa XI, khẳngđịnh đây không chỉ là quốc sách hàng đầu,

là “chìa khóa” mở ra con đường đưa đấtnước tiến lên phía trước, mà còn là “mệnhlệnh” của cuộc sống

Trong Văn kiện đại hội XII lần này,

kế thừa quan điểm chỉ đạo của nhiệm kỳtrước, Đảng ta đưa ra đường lối đổi mớicăn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, pháttriển nguồn nhân lực, xác định đây là một

kế sách, quốc sách hàng đầu, tiêu điểm của

sự phát triển, mang tính đột phá, khai mởcon đường phát triển nguồn nhân lực ViệtNam trong thế kỷ XXI, khẳng định triết lýnhân sinh mới của nền giáo dục nước nhà

“dạy người, dạy chữ, dạy nghề”

Vì sao phải đổi mới căn bản, toàndiện giáo dục, đào tạo và phát triển nguồnnhân lực? Các văn kiện của Đảng đã chỉ rõ

chất lượng, hiệu quả giáp dục và đào tạo

còn thấp so với yêu cầu, nhất là giáo dục đại

học, giáo dục nghề nghiệp Hệ thống giáo

dục và đào tạo thiếu liên thông giữa các

trình độ và các phương thức giáo dục, đào

tao; còn nặng lý thuyết, nhẹ thực hành Đào

tạo thiếu gắn kết với nghiên cứu khoa học,

sản xuất kinh doanh và nhu cầu của thị

trường lao động; chú trọng đúng mức việc

giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng làm

việc Phương pháp giáo dục, việc thi, kiểm

tra và đánh giá kết quả còn lạc hậu và thiếu

thực chất Quản lí giáo dục và đào tạo có

mặt còn yếu kém Đội ngũ nhà giáo và cán

bộ quản lí giáo dục bất cập về chất lượng,

số lượng và cơ cấu Đầu tư cho giáo dục và

đào tạo chưa hiệu quả Chính sách cơ chế

tài chính cho giáo dục và đào tạo chưa phù

hợp Cơ sở vật chất- kỹ thuật còn thiếu và

lạc hậu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùngđặc biệt khó khăn

Việc đổi mới căn bản và toàn diệngiáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhânlực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới đang đặt

ra ngày càng cấp thiết Thứ nhất, do chất

lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo ở nước tacòn thấp so với yêu cầu của công cuộc đổimới, nhất là giáo dục đại học và giáo dụcnghề nghiệp Hiện nay, toàn quốc có hơn70.000 cử nhân, kỹ sư, thạc sĩ tốt nghiệp ratrường, nhưng không tìm được việc làm,hoặc có việc làm nhưng không đúng nghềđào tạo; nhiều người được tuyển chọn phải

đào tạo lại mới sử dụng được Thứ hai, hệ

thống giáo dục-đào tạo ở nước ta còn bịkhép kín, thiếu liên thông giữa các trình độ

và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo,

còn nặng lý thuyết, nhẹ thực hành Thứ ba,

chưa gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo với

nghiên cứu khoa học, với sản xuất kinhdoanh và nhu cầu của thị trường, dẫn đến

tình trạng thừa thầy, thiếu thợ Thứ tư, chưa

chú trọng đúng mức đến giáo dục đạo đức,nhân cách, lối sống và kỹ năng, phương

pháp làm việc Thứ năm, phương pháp giáo

dục còn lạc hậu, chủ yếu truyền thụ kiếnthức một chiều; tổ chức thi, kiểm tra, đánhgiá kết quả còn thiếu thực chất, mắc bệnhthành tích Thứ sáu, đội ngũ nhà giáo và cán

bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng,

số lượng và cơ cấu Thứ bảy, cơ chế, chínhsách, đầu tư cho giáo dục, đào tạo chưa phùhợp; cơ sở vật chất-kỹ thuật thiếu đồng bộ,còn lạc hậu…

Như vậy, việc đổi mới căn bản và toàn diệngiáo dục, đào tao; phát triển nguồn nhân lực

là yêu cầu bức thiết Đó vừa là yêu cầu, vừa

là giải pháp giúp chúng ta vượt qua khó

khăn, thách thức của thời cuộc và phát triển

bền vững Tuy nhiên, nếu không quyết liệt

đổi mới, hoặc đổi mới “nhỏ giọt”, cục bộ,

từng phần, tức là giáo dục, đào tạo vẫn

không khác hơn kiểu cũ thì nguy cơ tụt hậu

xa hơn luôn ở kề bên; đường lối đổi mới của

Đảng sẽ mất dần động lực phát triển, chúng

ta sẽ không thể đẩy mạnh công nghiệp hóa,

hiện đại hóa đất nước, thậm chí rơi vào “cái

bẫy thu nhập trung bình” Điều kiện tiên

quyết, suy đến cùng là do con người quyết

định, trong đó giáo dục, đào tạo, nền học

vấn là nhân tố quan trọng nhất Đảng ta nhất

quán khẳng định: “Giáo dục, đào tạo là

“quốc sách hàng đầu”, “đầu tư cho giáo dục,

đào tạo là đầu tư cho phát triển” Tuy nhiên,

trên thực tế, hiệu quả thực hiện các chủ

trương, đường lối của Đảng về đổi mới giáo

dục, đào tạo từ Nghị quyết Trung ương 2,

khóa VIII đến nay vẫn còn những hạn chế,bất cập, chất lượng thấp

Đổi mới giáo dục, đào tạo cần bắtđầu từ đổi mới quan điểm, tư tưởng chỉ đạođến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơchế, chính sách, điều kiện bảo đảm thựchiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sựquản lý của Nhà nước đến hoạt động quảntrị của các cơ sở giáo dục-đào tạo và việctham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội vàbản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậchọc, ngành học Điều này không phải đếnĐại hội XII, Đảng ta mới xác định như vậy

Vấn đề là ở chỗ: Trong những năm qua,quan điểm, tư tưởng chỉ đạo, mục tiêu giáodục toàn diện chưa được hiểu và thực hiệnđúng; nay chúng ta cần nhận thức đúng hơn

và thực hiện hiệu quả hơn

Lâu nay, ở nước ta, các trường chủyếu trang bị kiến thức cho người học, lấy nó

và dựa vào nó để phát triển năng lực Nhiềunăm qua, chúng ta đã nhận ra sự bất cập,hạn chế của việc này, nên đã chuyển hướngsang phát triển phẩm chất và năng lực ngườihọc Tuy nhiên, do thiếu tính đồng bộ vànhận thức chưa thống nhất, nên việc dạy vàhọc vẫn theo cách cũ: Trang bị kiến thức làchính, phát triển phẩm chất và năng lực làphụ Từ khi có Nghị quyết số 29, Hội nghịTrung ương 8, khóa XI, trong xã hội ta, vềnhận thức đã có sự thay đổi nhất định, dần

đi đến thống nhất về sự cần thiết phảichuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếutrang bị kiến thức sang phát triển toàn diệnphẩm chất và năng lực người học Để “đổimới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo;phát triển nguồn nhân lực” đạt hiệu quả cao,

chúng ta phải đồng thời thực hiện nhiều giải

pháp

Một giải pháp quan trọng được nêu

trong dự thảo, đó là: Đổi mới mạnh mẽ và

đồng bộ mục tiêu, chương trình, nội dung,

phương pháp, hình thức giáo dục, đào tạo

theo hướng coi trọng phát triển năng lực và

phẩm chất của người học Trên cơ sở xác

định đúng, trúng mục tiêu đổi mới giáo dục,

đào tạo, công khai mục tiêu, chuẩn “đầu

vào”, “đầu ra” của từng bậc học, môn học,

chương trình, ngành và chuyên ngành đào

tạo, thì việc tiếp theo là đổi mới chương

trình khung các môn học và nội dung của nó

theo hướng phát triển mạnh năng lực và

phẩm chất người học, bảo đảm hài hòa đức,

trí, thể, mỹ; thực hiện tốt phương châm mới:

Dạy người, dạy chữ và dạy nghề (trước đây

là dạy chữ, dạy người, dạy nghề)

Tiếp tục đổi mới nội dung giáo dục theo hướng tinh giản, hiện đại, thiết thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ và ngành nghề;

tăng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Chú trọng giáo dục nhân cách,

đạo đức, lối sống, tri thức pháp luật và ýthức công dân Tập trung vào những giá trị

cơ bản của văn hóa, truyền thống và đạo lýdân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, giá trịcốt lõi và nhân văn của Chủ nghĩa Mác -Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cương lĩnh,đường lối của Đảng Tăng cường giáo dụcthể chất, kiến thức quốc phòng, an ninh vàhướng nghiệp Dạy Ngoại ngữ và Tin họctheo hướng chuẩn hóa, thiết thực, bảo đảmnăng lực sử dụng của người học Quan tâmdạy tiếng nói và chữ viết của các dân tộcthiểu số; dạy tiếng Việt và truyền bá văn hóadân tộc cho người Việt Nam ở nước ngoài

Nói một cách khác, yếu tố đầu tiên của triết

lý giáo dục Việt Nam hiện nay là tăngcường yếu tố dạy người-chủ nhân của chế

độ mới, của xã hội xã hội chủ nghĩa

Cùng với đổi mới chương trình, nộidung giáo dục, đào tạo cần đổi mới công tácbiên soạn sách giáo khoa, giáo trình, tài liệudạy học theo hướng đa dạng hóa, cập nhậttri thức mới, đáp ứng yêu cầu của từng bậchọc, các chương trình giáo dục, đào tạo vànhu cầu học tập suốt đời của từng đốitượng Cần khắc phục lối học tập trung vàomột số môn học, một “khuôn” trong mộtsách giáo khoa, giáo trình, tài liệu Ở giaiđoạn đầu của đổi mới, nên vừa nghiên cứu,biên soạn các sách giáo khoa, giáo trình, tàiliệu dạy và học chung cho mọi người, vừanghiên cứu, biên soạn các sách giáo khoa,giáo trình, tài liệu riêng cho phù hợp vớitừng loại đối tượng, đáp ứng nhu cầu pháttriển phẩm chất, năng lực, năng khiếu cá

nhân Vì vậy, trong xây dựng cấu trúc

chương trình môn học cần chú trọng nghiên

cứu, biên soạn bổ sung các sách giáo khoa,

giáo trình, tài liệu bắt buộc và tài liệu tham

khảo, bổ trợ phù hợp với phát triển phẩm

chất, năng lực riêng của một lớp đối tượng

Theo đó, cần vận dụng phương pháp, cách

thức xây dựng chương trình sau đại học để

thiết kế, xây dựng các chương trình khung

cho các bậc học theo hướng chuyên đề hóa

dành cho người học có năng khiếu về những

lĩnh vực nhất định

Đây là hướng mở để phát triển phẩm

chất, năng lực cá nhân người học, góp phần

đào tạo chuyên sâu, chuyên gia Theo đó,

nên chia tổng thời gian học thành hai phần,

trong đó, một nửa dành cho học các môn

chung, số thời gian còn lại dành cho việc

học các môn riêng theo năng khiếu để phát

triển phẩm chất, năng lực cá nhân Điều này

đòi hỏi người dạy phải tự đổi mới, nâng tầmcao tri thức và đổi mới phương pháp, hìnhthức giảng dạy cho phù hợp Hơn thế, nócũng đặt ra cho người quản lý, các khoa,trường sư phạm phải đổi mới cách tuyểnchọn nhân sự đào tạo giáo viên, giảng viêntheo hướng phát triển phẩm chất và nănglực của người giáo viên, giảng viên tươnglai Rõ ràng, khi mục tiêu giáo dục, đào tạođược thay đổi căn bản, thì bắt buộc chươngtrình khung, nội dung, phương pháp, hìnhthức giáo dục, đào tạo cũng phải thay đổicho phù hợp

Phương pháp dạy và học mới khôngchỉ làm cho người học phát triển tư duy độclập, sáng tạo mà còn giúp người thầy thêmtiến bộ, trưởng thành Cùng với đó, cần đổimới căn bản hình thức và phương pháp thi,kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo,bảo đảm trung thực, khách quan, công bằng

Cần gắn chặt giáo dục và đào tạo với nhucầu phát triển kinh tế-xã hội, với sản xuất,kinh doanh; gắn nhà trường, viện nghiêncứu với các cơ sở sản xuất, nhà máy, xínghiệp; gắn lý luận với thực tiễn công cuộcđổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đó lànhững phương cách tốt nhất, hiệu quả nhất

để đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đàotạo và phát triển nguồn nhân lực nước nhà,như văn kiện trình Đại hội XII của Đảng đã

đề ra

Đổi mới căn bản và toàn diện giáodục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực ởnước ta được nêu trong văn kiện Đại hộiXII, về thực chất, là một cuộc cách mạngtrong lĩnh vực này, hiệu ứng của nó sẽ làmbiến đổi tích cực nhiều mặt của đời sống xãhội Việt Nam, là sự vun trồng “nguyên khíquốc gia”, làm cho nền học vấn nước nhàhưng thịnh, đất nước phát triển bền vững

Giáo dục và đào tạo có vị trí, vai trò

hết sức quan trọng đối với sự phát

triển của mỗi quốc gia, dân tộc.

Nhiều quốc gia trên thế giới đã đạt

được những thành tựu to lớn trong

quá trình phát triển nhờ sớm coi

trọng vai trò của giáo dục và đào tạo

như Nhật Bản với quan điểm coi

“Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng

đầu; cần kết hợp hài hoà giữa bản

sắc văn hóa lâu đời phương Đông

với những tri thức Phương Tây hiện

đại”; hay Singapore với phương

châm “Thắng trong cuộc đua về

giáo dục sẽ thắng trong cuộc đua về

phát triển kinh tế”; cường quốc Mỹ

cũng luôn chú trọng đến việc “Tập

trung cho đầu tư giáo dục - đào tạo

và thu hút nhân tài”; một người bạn

lớn của Việt Nam là Liên xô trước

đây cũng đã khẳng định “Chính sách về con người là điểm bắt đầu

và là điểm kết thúc của mọi chính sách kinh tế - xã hội”.

Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn thế hệ trẻ

“Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang sánh vai cùng các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em” (HCM toàn tập, 1995, tập 4, tr33).

Lời dạy của Người chứa đựng toàn bộ giá trị chân lý của thời đại mang tên Người Để không bị tụt hậu, để xây dựng và phát triển thành công một đất nước độc lập tự do theo định hướng xã hội chủ nghĩa

thì rất cần phải nhận thức rõ hơn nữa vị trí và vai trò của giáo dục và đào tạo.

1 Vị trí của giáo dục và đào tạo

Trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng và Nhà nước ta đã luôn khẳng định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là những chính sách trọng tâm, có vai trò chính yếu của Nhà nước, được ưu tiên trước nhất, thậm chí đi trước một bước so với các chính sách phát triển kinh tế

- xã hội khác Ngay từ khi mới thành lập, Đảng ta đã có nhiều quan điểm chỉ đạo về phát triển GD và

ĐT Ngày 3/9/1945, trong phiên họp đầu tiên của Hội đồng Chính phủ, chủ tịch Hồ Chí Minh đã trình bày với các Bộ trưởng 6 nhiệm vụ cấp

bách của đất nước lúc bấy giờ, trong

đó có nhiệm vụ về giáo dục: Diệt

giặc dốt.

Nghị Quyết TW 3, khoá 7

năm 1993 khẳng định: “Khoa học

và công nghệ, giáo dục và đào tạo là

quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo

dục là đầu tư cho phát triển”.

Nghị quyết TW 2, khoá VIII:

“Phát triển giáo dục và đào tạo là

quốc sách hàng đầu”

NQTW 8, khoá XI: “Giáo

dục và đào tạo là quốc sách hàng

đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà

nước và của toàn dân Đầu tư cho

giáo dục là đầu tư cho phát triển,

được ưu tiên đi trước trong các

chương trình, kế hoạch phát triển

kinh tế - xã hội”

Quan điểm coi GD&ĐT là quốc sách hàng đầu đã được cụ thể hoá thành các chính sách như:

Chính sách đầu tư cho giáo dục.

Việt Nam là một trong những quốc gia có sự đầu tư ngân sách cho giáo dục lớn.

Hiện nay các cơ sở giáo dục

và đào tạo được mở rộng, số lượng trường, lớp, giáo viên học sinh tăng lên, hệ thống các cơ sở dạy nghề, hệ thống các trường CĐ, ĐH được tăng

về số lượng, phát triển về chất lượng.

Trường Đại học Tây Bắc được thành lập năm 2001 cũng nằm trong tiến trình đầu tư cho phát triển giáo dục và đào tạo, là một sự đổi mới trong tư duy phát triển, trước đây chúng ta cho rằng, trường ĐH

chỉ được thành lập ở các vùng trung tâm kinh tế - văn hoá, nhưng ĐH Tây Bắc đã được thành lập ở một vùng kinh tế nghèo, khó khăn, vùng cao của đất nước Cũng nằm trong tiến trình phát triển, vừa qua hai trường ĐH nữa cũng đã được thành lập ở vùng miền núi của Tổ quốc đó

là trường ĐH Tân Trào - Tuyên Quang; ĐH Phanxipăng ở Lào Cai Tỉnh Sơn La hiện nay có 1 trường

ĐH và 4 trường cao đẳng Hệ thống trường lớp ở bậc phổ thông ngày càng mở rộng Việc xã hội hoá giáo dục đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số được đẩy mạnh.

Như vậy, quan điểm coi GD

và ĐT là quốc sách hàng đầu của Đảng ta là hoàn toàn đúng đắn, ở vị

trí hàng đầu, GD và ĐT có vai trò

rất quan trọng.

1.2 Vai trò của GD-ĐT

Với vị trí quốc sách hàng

đầu, GD&ĐT có vai trò là nền tảng,

động lực thúc đẩy sự phát triển kinh

tế - xã hội Vai trò của GD&ĐT

được thể hiện rõ trong quan điểm

của Đảng ở các kì đại hội Nghị

quyết TW 2 khoá VIII đã khẳng

định: “Phát triển GD&ĐT là nền

tảng, động lực thúc đẩy sự phát triển

kinh tế - xã hội trong giai đoạn đẩy

mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá

hiện nay” Thêm vào đó, Đại hội

Đảng toàn quốc lần thứ X cũng

nhấn mạnh: “GD&ĐT là một trong

những động lực thúc đẩy sự nghiệp

CNH, HĐH, là điều kiện để phát

huy nguồn lực con người - yếu tố cơ

bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững” Cương lĩnh xây dựng và phát triển đất nước trong thời kì quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011) một lần nữa khẳng định lại quan điểm xuyên suốt của Đảng ta: “GD&ĐT có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hoá và con người Việt Nam Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn

2011 - 2020 được thông qua tại Đại hội XI, vai trò của GD&ĐT lại được làm rõ: “GD&ĐT cần tập trung vào việc phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao”.

Theo quan điểm của Mác, con người không chỉ là lực lượng làm chủ tự nhiên một cách thực sự và có

ý nghĩa, không chỉ là chủ thể của hoạt động sản xuất vật chất mà còn

là yếu tố hàng đầu, yếu tố đóng vai trò quyết định trong lực lượng sản xuất của xã hội Khi nguồn lực con người được coi là yếu tố quyết định

sự phát triển của mỗi quốc gia thì phát triển giáo dục và đào tạo là phương tiện chủ yếu để quyết định chất lượng con người, là nền tảng của chiến lược con người Con người vừa là trung tâm của mọi sự phát triển, vừa là mục tiêu, động lực của sự phát triển Với tư cách là động lực cho sự phát triển, GD và

ĐT chuẩn bị cho con người sự phát triển bền vững trên tất cả các lĩnh

vực, cho lợi ích hiện tại và tương lai

của đất nước.

Bên cạnh đó, từ thực tiễn hiện

nay, trên cơ sở kinh tế thị trường,

các nền kinh tế tiên tiến trên thế giới

đang trong quá trình thực hiện bước

chuyển tiếp trình độ phát triển từ

kinh tế công nghiệp sang hậu công

nghiệp và kinh tế tri thức Những

thành tựu của cách mạng khoa học

và công nghệ hiện đại đã biến tri

thức thành yếu tố quan trọng bên

trong quá trình sản xuất và quyết

định sự phát triển của nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, giáo dục đã trở

thành nhân tố quyết định nhất đối

với sự phát triển kinh tế - xã hội.

Hàm lượng tri thức trong nền

kinh tế là nhân tố quy định sự phát

triển hàng hoá nào có hàm lượng tri

thức càng cao thì càng có giá trị Tri thức là nguồn tài nguyên rất đặc biệt, khác với những nguồn tài nguyên khác, tri thức là vô hạn, càng khai thác càng giàu lên, càng cho đi ta càng thu về nhiều hơn Do vậy, phát triển dựa trên tri thức là phát triển bền vững Mà tri thức thì chính là những dữ liệu, thông tin hay những kỹ năng mà con người có được qua sự trải nghiệm hoặc thông qua giáo dục Như vậy, giáo dục chính là yếu tố để gia tăng hàm lượng tri thức trong lĩnh vực kinh tế nói riêng và mọi lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung Cho nên, GD&ĐT có vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh

tế - xã hội, đặc biệt là giáo dục đại học - lĩnh vực có trọng trách đào tạo

đội ngũ lao động trình độ cao Trường ĐH Tây Bắc, hiểu rõ tầm quan trọng cũng như trọng trách phải đảm nhiệm nên từ khi được thành lập đến nay luôn đề rõ mục tiêu: đào tạo đội ngũ nhân lực vừa hồng vừa chuyên để xây dựng và phát triển vùng Tây Bắc nói riêng,

cả nước nói chung.

Với vị trí và vai trò quan trọng, trong những năm gần đây,

GD và ĐT ngày càng được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, ĐH Đảng toàn quốc lần thứ X đã khẳng định: sự nghiệp GD và ĐT nước ta tiếp tục được phát triển và được đầu

tư nhiều hơn, đặc biệt nhấn mạnh những thành tựu mà GD Việt Nam đạt được sau gần 30 năm đổi mới, những thành tựu đó đã tác động trực

tiếp, to lớn và tích cực đến sự phát

triển kinh tế - xã hội của đất nước,

góp phần quan trọng đưa nước ta

nhanh chóng hoàn thành quá trình

CNH, HĐH, thực hiện thắng lợi

mục tiêu đưa nước ta trở thành nước

công nghiệp theo hướng phát triển

hiện đại đến năm 2020

Bản thân mỗi cá nhân cần

nhận thức sâu sắc vị trí và vai trò

của GD&ĐT đối với sự phát triển

của chính bản thân và toàn xã hội.

Sự nghiệp GD&ĐT là sự nghiệp của

toàn Đảng, Nhà nước và của toàn

dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư

cho sự phát triển toàn diện Như

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn

“Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội

trước hết phải có con người xã hội

chủ nghĩa”.

Đại hội XII của Đảng xác định đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo; phát triển nguồn nhân lực là một trong mười

ba định hướng phát triển lớn để hiện thực hoá mục tiêu phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại Nội dung quan điểm của Đại hội là bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng ta về giáo dục và đào tạo.

Đại hội XII tiếp tục khẳng định: “Giáo dục

là quốc sách hàng đầu Phát triển giáo dục

và đào tạo nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh

quá trình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiếnthức sang phát triển toàn diện năng lực vàphẩm chất người học; học đi đôi với hành,

lý luận gắn với thực tiễn Phát triển giáo dục

và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triểnkinh tế- xã hội, xây dựng và bảo vệ tổ quốc,

với tiến bộ khoa học - công nghệ, yêu cầuphát triển nguồn nhân lực và thị trường laođộng” Đây là quan điểm định hướng chophát triển giáo dục và đào tạo ở nước tatrong những năm tới Quan điểm chỉ đạonày là kết quả của thành tựu nghiên cứu lýluận, tổng kết thực tiễn 30 năm đổi mới lĩnhvực giáo dục vào đào tạo trong công cuộcđổi mới đất nước Nội dung quan điểm thểhiện sự nhận thức đúng đắn và nhất quáncủa Đảng ta trong quá trình đổi mới về vaitrò quốc sách hàng đầu của giáo dục và đàotạo Điểm mới trong nội dung quan điểm có

ý nghĩa chỉ đạo, định hướng cho phát triểngiáo dục và đào tạo là lấy phát triển, hoànthiện con người làm mục tiêu, động lực; xây

dựng một nền giáo dục hiện đại, thực học,

đáp ứng yêu cầu đổi mới, phát triển đấtnước

Đại hội XII đề ra mục tiêu đổi mới giáo dục

và đào tạo là: “ Phấn đấu trong những năm

tới, tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về

chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp

ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng,

bảo vệ tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân

dân Giáo dục con người Việt Nam phát

triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm

năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân;

yêu gia đình, yêu tổ quốc, yêu đồng bào;

sống tốt và làm việc hiệu quả Phấn đấu đến

năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình

độ tiên tiến trong khu vực” Đây là mục tiêu

tổng quát của sự nghiệp phát triển giáo dục

và đào tạo nước nhà trong những năm tới

Mục tiêu này hướng đến xây dựng một nền

giáo dục hiện đại, nhân văn đáp ứng nhiệm

vụ xây dựng và bảo vệ tổ quốc thời kỳ mở

cửa, hội nhập quốc tế.

Đại hội XII nhấn mạnh: “Tiếp tục đổi mới

mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học” Đây là sự tiếp tục khẳng định quan

điểm của Nghị quyết Trung ương 8, khoá

XI Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục vàđào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi,cấp thiết, từ tư duy, quan điểm đến mụctiêu, hệ thống, chương trình giáo dục, cácchính sách, cơ chế và các điều kiện bảo đảmchất lượng giáo dục Đổi mới ở tất cả cáccấp học và trình độ đào tạo, ở cả Trungương và địa phương, ở cả mối quan hệ giữagia đình, nhà trường và xã hội Đổi mới đểtạo ra chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng

và hiệu quả giáo dục, đáp ứng ngày càng tốthơn yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

tổ quốc, nhu cầu học tập của toàn dân

Đổi mới phải đảm bảo tính hệ thống, có tầmnhìn dài hạn, các giải pháp đồng bộ, khả thi,

có cơ sở khoa học; vừa củng cố, phát huycác thành tựu và điển hình đổi mới, vừakiên quyết xử lý những lệch lạc, những việclàm trái quy luật; khắc phục cơ bản các yếukém kéo dài đang gây bức xúc; phát triển,nhân rộng các nhân tố tích cực và những môhình, điển hình mới Đổi mới có trọng tâm,trọng điểm, có lộ trình phù hợp với thực tiễnđất nước, địa phương

Trong nội dung đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục và đào tạo cần nắm vững vấn đềtrọng điểm là phải đổi mới chương trình,nội dung giáo dục theo hướng tinh giảm,thiết thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ vàngành nghề Đổi mới chương trình nhằmphát triển năng lực và phẩm chất người học,hài hoà đức, trí, thể, mỹ; dạy người, dạy chữ

và dạy nghề Đổi mới nội dung giáo dục

theo hướng tinh giảm, hiện đại, thiết thực

phù hợp với lứa tuổi trình độ và ngành

nghề; tăng thực hành, vận dụng kiến thức

vào thực tiễn; chú trọng giáo dục nhân cách,

đạo đức, lối sống, tri thức pháp luật và ý

thức công dân Tập trung vào những giá trị

cơ bản của văn hoá, truyền thống và đạo lý

dân tộc, tinh hoa văn hoá nhân loại, giá trị

cốt lõi và nhân văn của chủ nghĩa Mác

-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Tăng

cường giáo dục thể chất, kiến thức quốc

phòng, an ninh và hướng nghiệp Dậy ngoại

ngữ và tin học theo hướng chuẩn hoá, thiết

thực, bảo đảm năng lực sử dụng của người

chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách

học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ

sở để người học tự cập nhật và đổi mới trithức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển

từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hìnhthức học tập đa dạng, chú trọng các hoạtđộng xã hội, ngoại khoá, nghiên cứu khoahọc Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thôngtin trong dạy và học

Đại hội XII của Đảng xác định: “Xây dựngchiến lược phát triển nguồn nhân lực chođất nước, cho từng ngành, từng lĩnh vực,với những giải pháp đồng bộ” Đây là mộtcách tiếp cận mới về nhiệm vụ của giáo dục

và đào tạo Trong Văn kiện Đại hội XII, lầnđầu tiên Đảng ta nêu ra quan điểm đổi mớicăn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo phảigắn với phát triển nguồn nhân lực Bởi lẽphát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn

nhân lực chất lượng cao là đột phá chiến lược , là yếu tố quyết định đẩy mạnh, phát

triển khoa học và công nghệ, cơ cấu lại nềnkinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng vàlợi thế cạnh tranh quan trọng nhất, đảm bảocho phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững.Nội dung quan điểm này được thể hiệnxuyên suốt trong các Văn kiện Đại hội XII

và được xác định là một nội dung trong 6nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ Đại hội

Đó là việc tiếp tục thực hiện có hiệu quả 3đột phá chiến lược là hoàn thiện thể chếkinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa; đổi mớicăn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, pháttriển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhânlực chất lượng cao; xây dựng kết cấu hạtầng đồng bộ

Trên đây là một số nội dung cơ bản, cónhững bổ sung, phát triển mới trong hệthống quan điểm Đại hội XII về đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục, đào tạo; phát triểnnguồn nhân lực Những vấn đề này cần

được quan tâm nghiên cứu, quán triệt và tổ

chức thực hiện nhằm đưa Nghị quyết Đại

hội vào cuộc sống./

Bài 6

TCCSĐT - Bảo đảm an sinh xã hội là một

trong những định hướng lớn của Đảng, là

bộ phận không thể tách rời trong hệ

thống chủ trương lãnh đạo nhằm phát

triển kinh tế, ổn định chính trị - xã hội,

đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững

trong thời kỳ đổi mới.

Trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện chính

sách an sinh xã hội, kế thừa và phát triển

quan điểm lãnh đạo của các kỳ đại hội

trước, Đại hội XII đã tiếp tục khẳng định sự

quan tâm, lãnh đạo của Đảng hướng tới thực

hiện an sinh xã hội toàn dân Nghiên cứu,

quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng

tại Đại hội XII về an sinh xã hội có ý nghĩa

có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành

Trong 30 năm đổi mới, mặc dù đất nướccòn gặp nhiều khó khăn, nhưng Đảng luônđặc biệt quan tâm lãnh đạo thực hiện chínhsách an sinh xã hội Nhận thức, quan điểmlãnh đạo chính sách an sinh xã hội đã đượchoàn thiện qua từng kỳ đại hội của Đảng

Trong từng chủ trương lãnh đạo, Đảng ta

luôn gắn chính sách xã hội, bảo đảm an sinh

xã hội với phát triển kinh tế, xuất phát từ lợiích của nhân dân, dựa vào nhân dân, pháthuy vai trò chủ động của nhân dân

Đại hội XII của Đảng diễn ra trong bối cảnhcông cuộc đổi mới đất nước tiến hành được

30 năm, đất nước ta đã đạt được nhữngthành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên conđường xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ

Tổ quốc, trong đó có thành tựu bảo đảm ansinh xã hội Dưới sự lãnh đạo của Đảng, “ansinh xã hội cơ bản được bảo đảm”(1),

“chính sách an sinh xã hội được tiếp tục bổsung, hoàn thiện trên các lĩnh vực lao động,việc làm, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,người có công và bảo trợ xã hội”(2) Trongtình hình mới, yêu cầu tăng cường sự lãnhđạo của Đảng đối với chính sách an sinh xãhội ngày càng tăng lên Kinh tế đất nước

đang trong thời kỳ quá độ xây dựng nền

kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ

nghĩa, còn tồn tại nhiều nguy cơ gây rủi ro

như thiếu việc làm, thất nghiệp Bên cạnh

đó, do điều kiện thời tiết và biến đổi khí

hậu, hằng năm nước ta phải hứng chịu nhiều

trận bão, lũ, hạn hán, tác động bất lợi đối

với cuộc sống sinh hoạt, sản xuất của con

người Ô nhiễm môi trường, thực phẩm bẩn

làm ảnh hưởng đến sức khoẻ con người và

tăng nguy cơ mắc các bệnh hiểm nghèo Vì

thế cần có cơ chế, chính sách phòng ngừa,

giảm thiểu, khắc phục Các nhóm đối tượng

an sinh xã hội sẽ ngày càng đa dạng, đòi hỏi

phải có hệ thống an sinh xã hội đa tầng, đa

lớp, linh hoạt và đủ khả năng thực hiện

những mục tiêu an sinh xã hội Tăng cường

sự lãnh đạo của Đảng với chính sách an sinh

xã hội nhằm ổn định đời sống người lao

động, bảo đảm an toàn, ổn định cho nền

kinh tế - xã hội, góp phần thúc đẩy tăngtrưởng kinh tế và công bằng xã hội là yêu

Tại Đại hội toàn quốc lần thứ XII, Đảng takhẳng định bảo đảm an sinh xã hội là mộttrong các nhiệm vụ trọng tâm trong thời kỳmới Đảng cũng chỉ rõ những định hướngbảo đảm an sinh xã hội là tiếp tục hoànthiện chính sách an sinh xã hội phù hợp vớiquá trình phát triển kinh tế - xã hội; mởrộng đối tượng và nâng cao hiệu quả của hệthống an sinh xã hội tới mọi người dân,hướng tới mục tiêu thực hiện an sinh xã hộitoàn dân; khuyến khích nâng cao khả năng

tự bảo đảm an sinh xã hội của mỗi ngườidân; gắn kết chặt chẽ chính sách kinh tế vớichính sách an sinh xã hội, phát triển kinh tếvới nâng cao chất lượng cuộc sống của nhândân, bảo đảm để nhân dân được hưởng thụ

ngày một tốt hơn thành quả của công cuộcđổi mới, xây dựng và phát triển đất nước.Mọi người dân đều có cơ hội và điều kiệnbảo đảm an sinh xã hội và phát huy khảnăng tự bảo đảm an sinh xã hội của mình

Quan điểm Đại hội XII của Đảng chỉ ranhững định hướng lớn, lãnh đạo cụ thể từngmặt của công tác an sinh xã hội dựa trên cơ

sở lý luận về chức năng, cấu trúc, mô hình,các trụ cột, sự phân tầng của chính sách ansinh xã hội, cách tiếp cận mới về tạo việclàm, giảm nghèo đa chiều bền vững, về bảohiểm xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân, trợgiúp xã hội, cung cấp dịch vụ xã hội ở mức

độ tối thiểu nhằm trợ giúp khó khăn, phòngngừa, giảm thiểu, khắc phục rủi ro, nâng caođời sống vật chất, tinh thần của nhân dân,đặc biệt là nhóm yếu thế, hướng đến nền ansinh xã hội toàn dân, vì mục tiêu dân giàu,

nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Một là, chủ trương lãnh đạo giải quyết vấn

đề lao động, việc làm, thu nhập cho người

lao động và đổi mới chính sách giảm nghèo

Giải quyết vấn đề lao động, việc làm và thu

nhập cho người dân là trụ cột cơ bản nhất

của chính sách an sinh xã hội Chủ trương

của Đảng tại Đại hội XII: “Tạo cơ hội để

mọi người có việc làm và cải thiện thu

nhập Bảo đảm tiền lương, thu nhập công

bằng, đủ điều kiện sống và tái sản xuất sức

lao động Huy động tốt nhất nguồn nhân lực

lao động để phục vụ công cuộc xây dựng,

phát triển đất nước Chú trọng giải quyết

việc làm cho lao động dôi dư từ khu vực

nông nghiệp do việc tích tụ, tập trung ruộng

đất hoặc thu hồi đất phát triển công nghiệp,

đô thị và các công trình công cộng Khuyếnkhích đầu tư xã hội tạo ra nhiều việc làm,nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp

Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách

về tiền lương, tiền công, khắc phục cơ bảnnhững bất hợp lý Điều chỉnh chính sáchdạy nghề, gắn đào tạo với sử dụng Điềuchỉnh chính sách xuất khẩu lao động hợp lý

Hoàn thiện và thực hiện chính sách bảo hộlao động”(3) Đây là sự lãnh đạo hướng đếncác chính sách, chương trình phòng ngừa rủi

ro, tầng trên cùng của hệ thống an sinh xãhội nhằm giúp cho mọi tầng lớp dân cư cóđược việc làm, thu nhập, có được năng lựcvật chất cần thiết để đối phó tốt nhất với rủiro

Lãnh đạo xóa đói, giảm nghèo là một trongnhững nội dung quan trọng của quan điểmlãnh đạo chính sách an sinh xã hội Đảng ta

đã có nhiều chủ trương, chính sách lãnh đạo

công tác xóa đói, giảm nghèo Tại Đại hộilần thứ XII, Đảng ta đã chỉ rõ phải đẩymạnh giảm nghèo bền vững, nhất là cácvùng đặc biệt khó khăn và có chính sáchđặc thù để giảm nghèo nhanh hơn trongđồng bào dân tộc thiểu số Chú trọng cácgiải pháp tạo điều kiện và khuyến khích các

hộ nghèo, cận nghèo phấn đấu tự vươn lênthoát nghèo bền vững; đổi mới chính sáchgiảm nghèo theo hướng tập trung, hiệu quả

và tiếp cận phương pháp đo lường nghèo đachiều nhằm bảo đảm an sinh xã hội cơ bản

và tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản Quanđiểm lãnh đạo của Đảng khi áp dụngphương pháp đo lường nghèo đa chiều,

“tiếp cận chuẩn nghèo theo phương pháptiếp cận đa chiều” - nghèo được đo lườngkhông chỉ bằng tiêu chí thu nhập mà cònbằng cả nhóm tiêu chí phi thu nhập trongthực hiện chính sách giảm nghèo bền vững

với mục đích tác động tốt hơn, toàn diện

hơn đến người nghèo, giúp bảo đảm mức

sống tối thiểu, đồng thời đáp ứng các dịch

vụ xã hội cơ bản cho người dân, từng bước

Hai là, tiếp tục phát triển và thực hiện tốt

các chính sách bảo hiểm.

Chính sách bảo hiểm là trụ cột của hệ thống

an sinh xã hội, giúp người dân giảm bớt

gánh nặng khi tuổi già, tai nạn, ốm đau, thất

nghiệp,… Thực hiện tốt chính sách bảo

hiểm góp phần bảo đảm ổn định đời sống

cho người lao động, bảo vệ sức khoẻ nhân

dân, ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội,

thúc đẩy sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ

quốc Chính vì vậy, Đảng ta đã có nhiều chủ

trương lãnh đạo chính sách bảo hiểm, được

thể hiện trong các văn kiện đại hội Đảng,

Chỉ thị số 38-CT/TW ngày 07-9-2009 của

Ban Bí thư về đẩy mạnh công tác bảo hiểm

y tế trong tình hình mới, Nghị quyết số NQ/TW, ngày 01-6-2012 của Hội nghị lầnthứ năm Ban Chấp hành Trung ương khoá

15-XI về một số vấn đề về chính sách xã hộigiai đoạn 2012 - 2020, Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 22-11-2012 của Bộ Chính trị

về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối vớicông tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế giaiđoạn 2012 - 2020 Tại Đại hội XII, Đảng tatiếp tục khẳng định: “Phát triển và thực hiệntốt các chính sách bảo hiểm xã hội, bảohiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động,

…”, mở rộng đối tượng tham gia, nâng caohiệu quả của hệ thống, đổi mới cơ chế tàichính, bảo đảm phát triển bền vững quỹ bảohiểm xã hội Đây là những chủ trương lãnhđạo quan trọng, là định hướng để chính sáchbảo hiểm tiếp tục phát huy hơn nữa vai trògiảm thiểu rủi ro trong chính sách an sinh

xã hội Theo đó, phải mở rộng các loại hìnhbảo hiểm, mở rộng đối tượng tham gia, đổimới cơ chế tài chính, bảo đảm phát triển bền

Ba là, mở rộng và nâng cao hiệu quả của công tác trợ giúp xã hội.

Đất nước ta đã trải qua nhiều cuộc chiếntranh bảo vệ Tổ quốc; chịu ảnh hưởng nhiềucủa thiên tai và biến đổi khí hậu và hiệnđang trong quá trình thực hiện công nghiệphóa, hiện đại hóa, chính vì vậy số người cầnđược trợ giúp xã hội ở Việt Nam là không

hề ít Công tác trợ giúp xã hội có vai trò, ýnghĩa hết sức quan trọng, bảo đảm an toàncho các thành viên xã hội khi họ gặp phảirủi ro mà bản thân không tự khắc phụcđược Văn kiện Đại hội XII của Đảng chỉ

rõ, tiếp tục hoàn thiện chính sách, khuyếnkhích tham gia của cộng đồng, nâng caohiệu quả công tác trợ giúp xã hội

Quan tâm đến tầng lớp yếu thế, dễ bị tổn

thương và những người gặp rủi ro trong

cuộc sống là chủ trương nhất quán, xuyên

suốt của Đảng ta, khẳng định tính nhân văn,

phù hợp với truyền thống đạo lý của dân

tộc Trong quá trình lãnh đạo, Đảng ta đã có

nhiều chủ trương, chính sách nhằm trợ giúp

những nhóm đối tượng yếu thế Đại hội XII

của Đảng khẳng định, tạo điều kiện để trợ

giúp có hiệu quả cho tầng lớp yếu thế, dễ bị

tổn thương hoặc những người gặp rủi ro

trong cuộc sống, để công tác trợ giúp xã hội

đạt được hiệu quả cao nhất, Đảng ta cũng

chỉ rõ phải phát triển đa dạng các hình thức

từ thiện, đẩy mạnh phong trào toàn dân

tham gia giúp đỡ những người yếu thế nhằm

huy động cao nhất các nguồn lực vật chất,

tinh thần để giúp đỡ, tạo điều kiện để những

người yếu thế hòa nhập cộng đồng Bên

cạnh đó, yêu cầu chuyển từ hỗ trợ nhân đạo

sang bảo đảm quyền an sinh xã hội củacông dân trong quan điểm lãnh đạo củaĐảng về an sinh xã hội, khẳng định sự quantâm đến quyền con người của Đảng, Nhà

Bốn là, bảo đảm cung cấp các dịch vụ xã hội cơ bản thiết yếu, mức tối thiểu về thu nhập và các dịch vụ xã hội cơ bản cho người dân như giáo dục, y tế, nhà ở, nước

Về lãnh đạo bảo đảm giáo dục tối thiểu:

Một trong những nguyên nhân cơ bản củanghèo đói là do người lao động không cótrình độ giáo dục cơ bản và kỹ năng nghềnghiệp để tìm việc làm tốt hơn Chính vìvậy, Đảng ta hết sức quan tâm, chăm lo pháttriển giáo dục đào tạo, hỗ trợ người dân cótrình độ giáo dục tối thiểu, tăng cường chấtlượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầucông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây

dựng xã hội học tập, tạo cơ hội và điều kiệncho mọi công dân được học tập suốt đời.Văn kiện Đại hội XII của Đảng trên cơ sởđánh giá tình hình giáo dục đào tạo đã yêucầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục,đào tạo; phát triển nguồn nhân lực; pháttriển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhucầu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc, với tiến bộ khoa học - côngnghệ, yêu cầu phát triển nguồn nhân lực vàthị trường lao động; hoàn thiện hệ thốnggiáo dục quốc dân theo hướng hệ thống giáodục mở, học tập suốt đời và xây dựng xã hội

Về lãnh đạo bảo đảm y tế tối thiểu: Cùngvới quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế - xãhội, Đảng Cộng sản Việt Nam hết sức chăm

lo đến công tác khám, chữa bệnh, bảo vệsức khoẻ cho mọi tầng lớp nhân dân Đảnglãnh đạo công tác y tế bảo đảm cho mọi