vấn đề nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước ở Việt Nam

Nội dung của hội nghị lần thứ VIII ban chấp hành Trung ương khoá VII ñã chỉ rõ phải xây dựng, kiện toàn bộ máy nhà nước vững mạnh, trong sạch có hiệu lực và hiệu quả, bài trừ quan liêu,

K IL

.C O

M

LỜI MỞ ĐẦU

Quản lý hành chính nhà nước là một mảng hoạt ñộng hết sức quan

trọng của một quốc gia Để pháp luật có thể ñi vào thực tế và phát huy hiệu

lực cần phải có hoạt ñộng quản lý hành chính nhà nước Ở Việt Nam cũng

như các nước trên thế giới vấn ñề quản lý hành chính nhà nước là vấn ñề

ñược cả xã hội quan tâm Xã hội ngày càng phát triển phức tạp dẫn ñến yêu

cầu quản lý ngày càng cao ñặc biệt là hoạt ñộng quản lý hành chính nhà

nước là hoạt ñộng thường xuyên thay ñổi Chính vì vậy vấn ñề nâng cao

hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước luôn ñược ñặt ra Tuy

nhiên, do là một mảng hoạt ñộng phức tạp nên không tránh khỏi còn nhiều

tồn tại, hạn chế Tìm hiểu về vấn ñề này có ý nghĩa lớn cả trong lý luận và

thực tiễn

Chính bởi tầm quan trọng như trên bài viết này xin mạnh dạn tìm hiểu

về ñề tài: “vấn ñề nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà

nước ở Việt Nam”

Tìm hiểu về ñề tài trên bài viết gồm có ba phần:

I Cơ sở lý luận

II Thực trạng vấn ñề nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành

chính nhà nước ở Việt Nam trong thời gian qua

III Phương hướng tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý

K IL

.C O

M

NỘI DUNG

I.CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Quản lý hành chính nhà nước là gì?

Luật hành chính là ngành luật về quản lý hành chính nhà nước Nên khi

nói về luật hành chính chúng ta nghĩ ngay ñến quản lý hành chính nhà nước

Vậy quản lý hành chính nhà nước là gì?

Ngay từ xa xưa con người ñã chứng minh ñược rằng ở ñâu có sự hiệp

tác của nhiều người ở ñó cần có sự quản lý Mục ñích của quản lý là ñiều

khiển, chỉ ñạo hoạt ñộng chung của con người, phối hợp các hoạt ñộng riêng

lẻ của từng cá nhân tạo thành một hoạt ñộng chung thống nhất của cả tập thể

và hướng hoạt ñộng chung ñó theo những phương hướng thống nhất nhằm

ñạt ñược mục tiêu ñã ñịnh trước

Cứ như vậy, quản lý tồn tại, cho ñến khi nhà nước ra ñời thì phần lớn

các công việc của xã hội do nhà nước quản lý Quản lý nhà nước là sự tác

ñộng của các chủ thể mang quyền lực nhà nước, chủ yếu bằng pháp luật tới

các ñối tượng quản lý nhằm thực hiện các chức năng ñối nội, ñối ngoại của

nhà nước

Nhà nước quản lý trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp, tư pháp Và

quản lý của nhà nước trên lĩnh vực hành pháp là quản lý hành chính nhà

nước

K IL

.C O

M

Hoạt ñộng quản lý hành chính nhà nước mang những ñặc ñiểm:

-Là hoạt ñộng chấp hành - ñiều hành của nhà nước

-Hoạt ñộng quản lý hành chính nhà nước ñược ñặt dưới sự giám sát của

cơ quan quyền lực nhưng vẫn mang tính chủ ñộng, sáng tạo

-Là hoạt ñộng trước hết và chủ yếu ñược thực hiện bởi các cơ quan

hành chính nhà nước

2 Nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước có

nghĩa là thế nào?

Nội dung của hội nghị lần thứ VIII ban chấp hành Trung ương khoá VII

ñã chỉ rõ phải xây dựng, kiện toàn bộ máy nhà nước vững mạnh, trong sạch

có hiệu lực và hiệu quả, bài trừ quan liêu, tham nhũng luôn giữ vững và phát

huy bản chất cách mạng của một nhà nước của dân, do dân và vì dân…, Nhà

nước quản lý xã hội bằng pháp luật và theo pháp luật, từ chỉ thị ñó Đảng và

nhà nước ta ñã ra sức thực hiện: Nhà nước và nhân dân cùng làm Cho ñến

nay công việc ñó vẫn tiếp tục ñược phát huy, chú trọng, nâng cao Có thể nói

việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt ñộng quản lý hành chính nhà nước

là một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng ñầu

Nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt ñộng quản lý hành chính nhà nước

là cả một quá trình mà mục tiêu nhằm ñạt tới chính là xây dựng một nền

hành chính trong sạch, có ñủ năng lực, sử dụng ñúng quyền lực, từng bước

hiện ñại hoá ñể quản lý có hiệu lực, hiệu quả công việc của nhà nước, thúc

ñẩy xã hội phát triển lành mạnh, ñúng hướng phục vụ ñắc lực ñời sống nhân

dân, xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật Việc nâng cao hiệu lực,

hiệu quả của hoạt ñộng quản lý hành chính nhà nước vừa là ñiều kiện vừa là

sự ñảm bảo khách quan cho thành công của hoạt ñộng này trong giai ñoạn

K IL

.C O

M

nhà nước xét về thực chất là một sự thay ñổi sâu sắc mối quan hệ giữa nhà

nước với nhân dân trong ñó chủ yếu là mối quan hệ giữa cơ quan hành chính

với nhân dân Việc nâng cao này còn giải quyết triệt ñể mối quan hệ giữa

các cơ quan trong nền hành chính công, quan hệ giữa Trung ương với ñịa

phương, giữa Chính phủ với Uỷ ban nhân dân, Bộ với hệ thống cơ quan

chuyên ngành của Bộ Xuất phát từ quan ñiểm nhà nước ta là nhà nước của

dân, do dân và vì nhân dân việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt ñộng

quản lý hành chính nhà nước trên thực tế phải là sự ñổi mới thường xuyên,

liên tục nhằm hiện ñại hoá nền hành chính – một nền hành chính phục vụ

nhân dân nhiều hơn nữa, có hiệu lực, hiệu quả và uy quyền cao hơn nữa

Việc nâng cao ấy phù hợp với lòng dân mang lại lợi ích cho nhân dân và ñối

tượng của việc nâng cao là bản thân nền hành chính

Như vậy, tóm lại việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành

chính nhà nước là quá trình xây dựng một nền hành chính hết lòng phục vụ

nhân dân, khắc phục mọi quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu nhân dân, thiết kế

một bộ máy thực sự làm nghĩa vụ hành chính với nhân dân – một bộ máy

thực sự chịu sự kiểm soát của nhân dân, ñề cao trách nhiệm của viên chức

hành chính và cơ quan hành chính

II.THỰC TRẠNG VIỆC NÂNG CAO HIỆU LỰC, HIỆU

QUẢ CỦA QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT

NAM TRONG THỜI GIAN QUA

1.Các giải pháp nhà nước ñã thực hiện ñể nâng cao hiệu lực, hiệu

quả của quản lý hành chính nhà nước

K IL

.C O

M

Từ ñầu năm 2007 chính phủ ñã xác ñịnh công tác cải cách hành chính

phải ñược dẩy mạnh, coi ñó là khâu ñột phá, góp phần thúc ñẩy tăng trưởng

kinh tế, ñảm bảo dân chủ và phòng chống tham nhũng Chính phủ, thủ tướng

chính phủ ñã có nhiều văn bản xác ñịnh rõ trách nhiệm của người ñứng ñầu

cơ quan hành chính các cấp trong triển khai cải cách hành chính, yêu cầu các

Bộ, ngành, ñịa phương triển khai những việc cụ thể ñể ñẩy mạnh cải cách

hành chính Hội nghị lần thứ V của ban chấp hành Trung ương Đảng khoá X

ñã ra nghị quyết về ñẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu

quả quản lý của bộ máy nhà nước nhằm tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà

nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Xây dựng một nền hành chính trong

sạch, vững mạnh, từng bước hiện ñại ñội ngũ cán bộ, công chức có ñủ phẩm

chất và năng lực, hệ thống các cơ quan nhà nước hoạt ñộng có hiệu lực, hiệu

quả, phù hợp với kinh tế thị trường ñịnh hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập

kinh tế quốc tế, ñáp ứng tốt yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của ñất

nước

Sau nghị quyết của Đảng ñược ban hành thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng

ñã chỉ ñạo chính phủ nhanh chóng xây dựng và hoàn thiện chương trình

hành ñộng của chính phủ thực hiện nghị quyết hội nghị Trung ương X với

10 nhiệm vụ chủ yếu:

- Tăng cường sự lãnh ñạo của Đảng với công tác cải cách hành

chính

- Thực hiện ñồng bộ cải cách hành chính cải cách lập pháp và cải

cách tư pháp

- Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống thể chế

- Tiếp tục ñẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính – khâu ñột phá

của cải cách hành chính

K IL

.C O

M

- Xác ñịnh rõ chức năng, nhiệm vụ của chính phủ và các cơ quan

hành chính nhà nước

- Cải cách hành chính công

- Hiện ñại hoá hành chính

- Giải quyết tốt mối quan hệ giữa cơ quan hành chính với nhân

dân, huy ñộng sự tham gia có hiệu quả của nhân dân và xã hội vào

hoạt ñộng quản lý của các cơ quan quản lý hành chính nhà nước

- Nâng cao nhân thức và trách nhiệm của cơ quan hành chính các

cấp và cán bộ, công chức ñối với cải cách hành chính

-

2 Những thành tựu ñã ñạt ñược trong công cuộc nâng cao hiệu lực,

hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước ở Việt Nam trong thời gian

qua

Chính phủ ñã có một chương trình hànhñộng có tính chiến lược, dài hạn

xác ñịnh rõ bốn nội dung cải cách hành chính nhà nước là:

Cải cách thể chế, cải cách tổ chức bộ máy hành chính, ñổi mới nâng

cao chất lượng ñội ngũ cán bộ, công chức, cải cách tài chính công Việc xác

ñịnh rõ các nội dung thực hiện nhằm xác ñịnh rõ các mục tiêu, nhiệm vụ cải

cách và xác ñịnh ñược các giải pháp thực hiện nhằm ñảm bảo thắng lợi công

cuộc cải cách Chương trình tổng kết sẽ là công cụ quan trọng ñể chính phủ

chỉ ñạo các Bộ, ngành Trung ương và chính quyền ñịa phương các cấp ñẩy

mạnh cải cách hành chính

Cải cách hành chính công ñã và ñang ñược ñẩy mạnh ở giai ñoạn I

(2001-2005) chương trình cải cách hành chính nhà nước ñã ñược triển khai

toàn diện trên các nội dung, từng bước ñi vào chiều sâu, tạo ra những chuyển

biến ñáng ghi nhận của nền hành chính và ñược ñặt trong khuôn khổ một

trong các giải pháp quan trọng trong thực hiện chiến lược phát triển kinh

tế-K IL

.C O

M

xã hội giai ñoạn 2001-2010 Bước ñầu giai ñoạn I của chương trình ñã ñạt

ñược một số kết quả quan trọng, tạo nền tảng ñể thực hiện giai ñoạn II ñó là:

Hiệu lưc, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước ñược nâng cao rõ

rệt, không chỉ thể hiện trong ñiều kiện bình thường mà ñược bảo ñảm cả

trong những tình huống cấp bách, khó khăn như thiên tai, dịch bệnh

Thể chế nền hành chính ñược cải cách và hoàn thiện một bước cơ bản

ñáp ứng yêu cầu thực hiện dân chủ với thiết lập chế ñộ công khai, minh bạch

phù hợp với cơ chế thị trường ñịnh hướng xã hội chủ nghĩa Phần lớn các

chủ trương quan trọng về các vấn ñề cơ bản trong quá trình ñổi mới, xây

dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ñã ñược thể chế

hoá Cải cách ñơn giản hoá thủ tục hành chính ñã cải thiện mối quan hệ giữa

nhà nước với nhân dân và tổ chức, làm tăng tính dân chủ trong quan hệ giữa

các cơ quan hành chính nhà nước thu hút ñược sự quan tâm của nhân dân tới

các công việc của nhà nước

Các Bộ, ngành Trung ương và chính quyền các cấp ñã tập trung rà soát

thủ tục hành chính, loại bỏ hàng trăm thủ tục không cần thiết, phiền hà cản

trở hoạt ñộng của doanh nghiệp Đã ñơn giản hoá thủ tục ñăng kí kinh

doanh, ñăng kí thuế và cấp giấy phép, khắc dấu ñối với doanh nghiệp thành

lập và hoạt ñộng theo luật doanh nghiệp Việc triển khai các quy ñịnh này

gắn với mô hình “một cửa” liên thông bước ñầu giảm ñáng kể phiền hà cho

doanh nghiệp

Thủ tục hành chính trong việc ñăng ký và quản lý hộ khẩu, cấp chứng

minh thư nhân dân, cấp hộ chiếu phổ thông theo chỉ ñạo của thủ tướng

chính phủ và hướng dẫn của Bộ công an ñã có bước cải cách tích cực, ñơn

giản hoá hồ sơ, biểu mẫu, rút ngắn thời gian giải quyết… ñã ñược sự ñồng

tình ñánh giá cao của nhân dân

K IL

.C O

M

Chính phủ và thủ tướng chính phủ ñã triển khai việc ñổi mới sự chỉ ñại

ñiều hành, cải tiến lề lối làm việc và sửa ñổi quy chế làm việc của chính phủ

trong ñó tập trung vào các nội dung chính: tiếp tục nâng cao chất lượng xây

dựng thể chế; xác ñịnh rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của bộ; tiếp tục

ñẩy mạnh việc phân cấp và uỷ quyền; tăng cường kiểm tra ñề cao kỷ luật, kỷ

cương hành chính; ñề cao vai trò của từng thành viên chính phủ trong những

công việc chung của chính phủ

Trong năm 2007, thủ tướng, các phó thủ tướng và các thành viên khác

của chính phủ ñã giành nhiều thời gian công tác ñể ñôn ñốc, kiểm tra ñịa

phương, cơ sở; chỉ ñạo, giải quyết tại chỗ nhiều vấn ñề quan trọng, kịp thời

tháo gỡ khó khăn cho các ñịa phương, doanh nghiệp nhất là khi xảy ra hạn

hán, bão lũ, dịch bệnh, tai nạn như: sập nhịp dẫn cầu cần thơ, lở núi tại công

trình xây dựng thuỷ ñiện Bản Vẽ…

Thủ tướng và các phó thủ tướng ñã có 112 chuyến công tác ñến các ñịa

phương ñể trực tiếp kiểm tra, chỉ ñạo việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh

tế-xã hội và các công việc quan trọng khác

Vai trò của các cơ quan hành chính nhà nước tiếp tục ñược ñiều chỉnh

bảo ñảm hiệu lưc, hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ xã hội.Thông qua

kết quả của những nội dung cải cách ñã khẳng ñịnh vai trò, chức năng quản

lý nhà nước vĩ mô của chính phủ phù hợp với kinh tế thị trường

Cùng với những tác ñộng của các cuộc cải cách khác như cải cách kinh

tế, cải cách tư pháp, cải cách giáo dục,… cải cách hành chính ñã góp phần

quan trọng vào những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội giúp Việt Nam mở

cửa hội nhập quốc tế, củng cố lòng tin của nhân dân, giữ vững ổn ñịnh chính

trị xã hội

K IL

.C O

M

3 Những tồn tại, hạn chế của vấn ñề nâng cao hiệu lực, hiệu quả của

quản lý hành chính nhà nước ở Việt Nam trong thời gian qua

Mặc dù có ñược những thành tựu tích cực ñáng ghi nhận trong cải cách

hành chính nhưng tốc ñộ cải cách còn chậm, hiệu quả còn thấp so với mục

tiêu ñặt ra

Cơ cấu bộ máy hành chính còn cồng kềnh, hoạt ñộng kém hiệu quả,

không thông suốt làm tăng biên chế và chi phí hành chính

Đội ngũ cán bộ, công chức còn hạn chế về trình ñộ cũng như phẩm chất

ñạo ñức Số vụ án hình sự liên quan ñến sự suy thoái về ñạo ñức của cán bộ,

công chức trong những năm qua có chiều hướng gia tăng Tình trạng tham

nhũng vẫn còn tồn tại và có nhiều diễn biến phức tạp Cán bộ, công chức

trong bộ máy hành chính nhà nước còn mắc bệnh quan liêu, xa dân, xa cấp

dưới và cấp cơ sở Đây chính là hạn chế lớn ảnh hưởng ñến hiệu lực, hiệu

quả trong quản lý hành chính nhà nước

Sự phân cấp trong quản lý hành chính nhà nước vẫn còn bộc lộ rất

nhiều hạn chế, thực sự chưa quán triệt một cách triệt ñể nguyên tắc tập trung

dân chủ trong quản lý hành chính nhà nước

Tình trạng phân tán, thiếu trật tự, kỷ cương trong hệ thống cơ quan

hành chính có chiều hướng gia tăng

Thủ tục hành chính tuy ñã ñược cải cách nhưng vẫn còn nhiều bất cập,

chưa triệt ñể dẫn ñến tình trạng “một cửa nhưng nhiều bàn”

Có nhiều quyết ñịnh hành chính còn mang tính chủ quan của người ban

hành dẫn ñến vừa không hợp pháp lại vừa không hợp lý

Nhìn chung, vấn ñề nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính

nhà nước trong thời gian qua ñã ñược ñề ra nhưng chưa thực sự sâu rộng và

triệt ñể dẫn ñến tình trạng càng nâng cao càng rối Chính vì vậy, vấn ñề nâng

K IL

.C O

M

cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước một cách thực sự

luôn là một yêu cầu cấp thiết

III PHƯƠNG HƯỚNG TIẾP TỤC NÂNG CAO HIỆU LỰC,

HIỆU QUẢ CỦA QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở

VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TIẾP THEO

Qua một thời gian thực hiện nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý

hành chính nhà nước ở nước ta bên cạnh những thành tựu ñạt ñược vẫn còn

một số tồn tại và hạn chế cần ñược khắc phục Để khắc phục những tồn tại

và hạn chế ñó, làm cho hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước

ngày một cao hơn chúng ta cần thực hiện một số giải pháp sau:

Về cải cách thể chế, ñổi mới cơ bản quá trình ban hành chính sách theo

hướng làm rõ trách nhiệm của chính phủ, các bộ trong quá trình xây dựng

thể chế, nâng cao chất lượng, tính ñồng bộ khả thi của thể chế về tổ chức bộ

máy, công chức, công vụ, phân công tài chính công; cải cách mạnh mẽ thủ

tục hành chính theo hướng ñơn giản hoá, thuận tiện cho nhân dân, các doanh

nghiệp; xây dựng luật về thủ tục hành chính, triển khai thực hiện thống nhất

cơ chế “một cửa” tại các cơ quan hành chính các cấp một cách triệt ñể; ñồng

thời, chúng ta cần tiếp tục rà soát các văn bản pháp luật ñể ñảm bảo tính chặt

chẽ thống nhất, thông suốt của hệ thống pháp luật nhà nước vì văn bản pháp

luật là công vụ quản lý chủ yếu của nhà nước Trong khi ñó, các văn bản

pháp luật còn tồn tại những mâu thuẫn, những nội dung trái ngược nhau sẽ

gây ra những khó khăn, vướng mắc trong hoạt ñộng quản lý và thực thi công

vụ của các cơ quan, các cấp hành chính