đề cương ôn thi viết môn quản lý hành chính nhà nước chương trình trung cấp chính trị

NỘI DUNG SOẠN ĐỂ THI VIẾT MÔN QLHCNN 1 a Quản lý hành chính nhà nước (QLHCNN) Phân tích các mối quan hệ Mối quan hệ quyền hành pháp và quyền lực nhà nước Quyền hành pháp Trong nhà nước pháp quyền,......................................................................................................................

NỘI DUNG SOẠN ĐỂ THI VIẾT MÔN QLHCNN 1/

a/ Quản lý hành chính nhà nước (QLHCNN): Phân tích các mối quan hệ

* Mối quan hệ quyền hành pháp và quyền lực nhà nước

Quyền hành pháp Trong nhà nước pháp quyền, quyền hành pháp là quyền

định hướng, hoạch định chính sách và có ý nghĩa bao trùm, tác động trực tiếp đếnđời sống xã hội, do các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện Chính phủ, đứngđầu là thủ tướng, là chủ thể chủ yếu thực hiện quyền hành pháp Vì vậy, trong nhànước pháp quyền, chính phủ chỉ thực sự mạnh, khi thực hiện đầy đủ và có hiệu quảquyền hành pháp

Quyền hành pháp là một trong ba chức năng chính của nhà nước, cùng quyềnlập pháp và quyền tư pháp hợp thành tạo nên quyền lực nhà nước

Hành pháp chính là việc thi hành theo quy định tại Hiến pháp, căn cứ theoHiến pháp để soạn thảo ra hoặc ban bố các quy định của luật và thực hiện theo cácquy định của luật

Đại diện cho hành pháp sẽ là Chính phủ, người đứng đầu là Chủ tịch nước.Chính vì vậy, hành pháp được hiểu là việc thực hiện luật pháp đã được thiết lậpthông qua cơ quan Chính phủ

Nhà nước là tổ chức quyền lực, chính trị của xã hội có giai cấp, có lãnh thổ,

dân cư và chính quyền độc lập, có khả năng đặt ra và thực thi pháp luật nhằm thiếtlập trật tự xã hội nhất định trong phạm vi lãnh thổ của mình

Nhà nước là một tổ chức đặc biệt có các dấu hiệu đặc trưng sau: phân bố dân

cư theo đơn vị hành chính - lãnh thổ; các bộ máy quyền lực công; có chủ quyền tốicao trong phạm vi lãnh thổ của đất nước mình; có quyền quy định các loại thuếmang tính bắt buộc đối với cá nhân, tổ chức trong xã hội

Quyền lực nhà nước là quyền lực gắn liền với sự ra đời của nhà nước, theo

đó nhà nước được áp dặt ý chí và buộc những chủ thể khác trong xã hội phải phụctùng mệnh lệnh của mình nhằm đảm bảo an ninh, duy trì trật tự xã hội

Quyền lực Nhà nước lớn mạnh đến đâu còn phụ thuộc vào sức mạnh vũtrang, kinh tế, uy tín,… của chính nhà nước đó trong xã hội Tại Điều 2 Hiến phápnăm 2013 quy định: Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp,kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hànhpháp, tư pháp Nguyên tắc này cũng là quan điểm trong chỉ đạo xây dựng và hoànthiện bộ máy nhà nước ở thời kỳ đẩy mạnh đổi mới kinh tế chính trị

Mối quan hệ:

Quyền hành pháp là trung tâm của quyền lực nhà nước, đóng vai trò chínhtrong tổ chức và thực thi quyền lực nhà nước Quyền hành pháp được tổ chức ởmỗi quốc gia theo một mô hình, chứ không giống nhau Việc kiểm soát quyền hànhpháp luôn là nội dung quan trọng trong tổ chức và thực thi quyền hành pháp

Quyền hành pháp là quyền tổ chức thực hiện ý chí chung của quốc gia doChính phủ đảm trách Thuộc tính cơ bản, xuyên suốt mọi hoạt động của quyền này

là đề xuất, hoạch định, tổ chức soạn thảo chính sách quốc gia và sau khi chính sáchquốc gia được thông qua là người tổ chức thực hiện và quản lý nhà nước mà thựcchất là tổ chức thực hiện pháp luật để bảo đảm an ninh, an toàn và phát triển xã hội.Không có một Chính phủ thực hiện quyền hành pháp một cách hữu hiệu, thôngminh; không thể có một nhà nước giàu có, phát triển ổn định cả về mặt kinh tế lẫnmặt xã hội Thực hiện quyền này đòi hỏi Chính phủ và các thành viên của Chínhphủ phải nhanh nhạy, quyết đoán kịp thời và quyền uy tập trung thống nhất Quyềnhạn và nhiệm vụ của Chính phủ - cơ quan thực hiện quyền hành pháp được quyđịnh một cách khái quát ở Điều 96 Hiến pháp năm 2013

Như vậy, hành pháp hiểu theo nghĩa rộng không chỉ bó hẹp ở chấp hànhpháp luật, mà còn cả ở việc định hướng chính sách và tổ chức thực hiện chính sách

Nếu coi chấp hành pháp luật vừa có chủ thể là đối tượng thi hành (xã hội), vừa có

cả việc triển khai thực thi pháp luật, thì không chỉ chính phủ và hệ thống cơ quanhành chính, mà cả các cơ quan xét xử, viện kiểm sát (kiểm sát việc tuân thủ, chấphành pháp luật) cũng có nhiệm vụ này Trong điều kiện Việt Nam, có thể hiểu cả hệthống chính trị là cơ quan chấp hành pháp luật

Không thể giới hạn hành pháp trong khuôn khổ hành chính Cần hiểu rằng,hành chính là một phương diện của hành pháp, là hệ quả tất yếu của chính sách vĩ

mô khi đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt hoặc ủy quyền phê duyệt (quyếtđịnh) Như vậy, nếu hành pháp là hoạch định, đề xuất chính sách và định hướng vĩ

mô thì hành chính là triển khai thực hiện chính sách đó (vi mô) Ở một phương diệnkhác, hành chính cũng chính là đưa pháp luật vào đời sống quản lý Tuy nhiên, ởđây việc áp dụng pháp luật chỉ dừng lại ở các sự kiện pháp lý nhằm bảo vệ quyền

và lợi ích của các chủ thể quản lý, như tranh chấp về thẩm quyền quản lý giữa cácbộ; đưa ra các biện pháp nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân;thậm chí các khiếu nại, tố cáo của người dân gửi đến cơ quan nhà nước đòi hỏi cơquan quản lý giải quyết cũng phản ánh việc đưa (áp dụng) pháp luật vào đời sống

xã hội

Quyền lực nhà nước khi đã được phân công thì bản thân chúng luôn chứađựng nhu cầu phối hợp với nhau Cũng như một cỗ máy gồm nhiều bộ phận, nó chỉhoạt động được nếu như các bộ phận ấy cùng khởi động và phải làm việc ăn khớpvới nhau Kiểm soát quyền lực nhà nước cũng thế, chỉ có thể vận hành và vận hànhthực sự hiệu quả khi có sự phối hợp giữa các nhánh quyền lực một cách nhuầnnhuyễn

Mối quan hệ quyền hành pháp và quyền lực nhà nước trong kiểm soát quyềnlực nhà nước là phương tiện hiệu quả góp phần bảo đảm cho nhân dân thực sự làngười chủ của quyền lực nhà nước như quy định của Hiến pháp

Mối quan hệ quyền hành pháp và quyền lực nhà nước là phương tiện gópphần bảo đảm cho tính pháp quyền của Nhà nước được tăng cường Đây chính làyếu tố để buộc nhà nước phải hoạt động trong khuôn khổ của Hiến pháp và phápluật; làm đúng, làm đủ nhiệm vụ, quyền hạn nhân dân giao, phục vụ nhân dân,phòng chống các biểu hiện tha hóa quyền lực nhà nước như lạm quyền, lộng quyền

và các hiện tượng tiêu cực khác từ các cơ quan, cán bộ, công chức nhà nước theođúng tinh thần của Hiến pháp năm 2013, quy định tại Điều 8: “Nhà nước được tổchức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật; quản lý xã hội bằng Hiến pháp vàpháp luật”

Mối quan hệ quyền hành pháp và quyền lực nhà nước có vai trò là phươngtiện phát huy dân chủ XHCN, quyền làm chủ của nhân dân, thiết lập mối quan hệbình đẳng giữa nhà nước và công dân, tổ chức và cá nhân trước pháp luật trong nhànước pháp quyền XHCN, là phương tiện hữu hiệu để nhân dân bảo vệ quyền và lợiích hợp pháp, chính đáng của mình

Mối quan hệ quyền hành pháp và quyền lực nhà nước sẽ hợp thành sức mạnhtổng hợp bảo đảm cho quyền lực nhà nước được kiểm soát chặt chẽ, hiệu quả, toàndiện cả từ bên trong lẫn bên ngoài

Ngoài ra, mối quan hệ quyền hành pháp và quyền lực nhà nước còn có vaitrò thúc đẩy các CQNN hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ mình được phân công

* Mối quan hệ giữa chủ thể và quản lý nhà nước

Quản lí nhà nước là hoạt động thực thì quyển lực nhà nước do các cơ quan

nhà nước thực hiện nhằm xác lập một trật tự ổn định và phát triển xã hội theonhững mục tiêu mà tầng lớp cầm quyền theo đuổi

Chủ thể quản lí nhà nước là cơ quan hay cá nhân có thẩm quyền trong bộ

máy nhà nước, được sử dụng quyển lực nhà nước để quản lí Pháp luật là công cụchủ yếu của quản lí nhà nước Đối tượng quản lí nhà nước là các cơ quan, tổ chức, cánhân trong một quốc gia, là sinh hoạt, đời sống của xã hội diễn ra trên từng lĩnh vực

Các tổ chức, cá nhân được nhà nước trao quyền quản lý hành chính trongmột số trường hợp cụ thể Những chủ thể này khi tham gia vào các quan hệ quản lýhành chính có quyền sử dụng quyền lực nhà nước để chỉ đạo các đối tượng quản lýthuộc quyền nhằm thực hiện nhiệm vụ quản lý đồng thới bảo đảm thực hiện cácquyền và nghĩa vụ của các bên tham gia quan hệ quản lý hành chính nhà nước Tuynhiên trong số các chủ thể quản lý hành chính nhà nước thì cơ quan hành chính nhànước được coi là chủ thể quan trọng nhất.

Hoạt động quản lý nhà nước được bảo đảm về phương diện tổ chức bộ máy hành chính nhà nước Hoạt động quản lý nhà nước trước hết nhằm bảo đảm

về phương diện tổ chức bộ máy của cơ quan hành chính nhà nước Đây là hệ thống

cơ quan nhiều biên chế, có các đơn vị trực thuộc đông đảo; đa dạng về chức năng,nhiệm vụ cũng như phương pháp hoạt động Hệ thống cơ quan hành chính nhànước có phạm vị hoạt động rộng ở hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội; có cơ

sở vật chất to lớn, có đối tượng quản lý đông đảo, đa dạng, chủ thể chủ yếu là cơquan hành chính nhà nước.

Đây là điều kiện quan trọng để thực hiện nhiệm vụ quản lý Các cơ quanhành chính trực tiếp xử lý công việc hằng ngày của Nhà nước, thường xuyên tiếpxúc với người dân, giải quyết các yêu cầu của dân, là cầu nối quan trọng của Đảng,Nhà nước với Nhân dân Nhân dân đánh giá chế độ, đánh giá toàn bộ hoạt động của

bộ máy nhà nước trước hết thông qua hoạt động của bộ máy hành chính

Việc tổ chức bộ máy chặt chẽ còn nhằm bảo đảm tính liên tục về di địnhtrong hoạt động quản lý Liên tục nhằm bảo đảm hoạt động bình thường của bộmáy hành chính nhà nước Tính ổn định nhằm để bảo đảm các hoạt động như: lưutrữ hồ sơ, giấy tờ, góp phần duy trì các thể chế hành chính Đó có thể nói là tráchnhiệm của cơ quan hành chính nhà nước đối với xã hội

* Nội dung quyền hành pháp

Quyền hành pháp là quyền khởi xướng hoạch định chính sách và tổ chức thihành chính sách, bao gồm các hoạt động: đề xuất, khởi xướng việc hoạch địnhchính sách và điều hành chính sách; tổ chức thi hành Hiến pháp và pháp luật, bảođảm trật tự công

Nội dung quyền hành pháp của Chính phủ bao gồm những hoạt động mà

thông qua đó quyền hành pháp của Chính phủ được triển khai để thực thi pháp luật

và tiến hành các hoạt động quản lý, điều hành, phục vụ xã hội

Một là, dựa theo các lĩnh vực, quyền hành pháp của Chính phủ gồm có các

nội dung cơ bản sau:

- Bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội: Đây là chức năng đặcthù của quyền hành pháp của Chính phủ, có ý nghĩa rất quan trọng nhưng đồng thờicũng hết sức phức tạp, được tiến hành thường xuyên về thời gian, rộng khắp vềkhông gian, địa điểm và có tác động trực tiếp tới tất cả mọi người dân, mọi tổ chức

- Quản lý, điều hành: Nội dung này của quyền hành pháp rất rộng, xuyênsuốt tất cả các lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, xã hội, ngoại giao, an ninh, quốcphòng… với các mặt hoạt động phong phú và phức tạp.

- Tổ chức thực thi pháp luật: Với tính chất là cơ quan chấp hành của cơ quanlập pháp, Chính phủ phải tiến hành các hoạt động của mình phù hợp với quy địnhpháp luật do cơ quan lập pháp ban hành, áp dụng đúng đắn pháp luật để giải quyếtcác công việc cụ thể thuộc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, đồng thờiphải tiến hành các hoạt động để bảo đảm cho pháp luật được tôn trọng và thực hiệntrong thực tế đời sống Bên cạnh đó, Chính phủ còn có chức năng lập quy, banhành các văn bản quy phạm pháp luật để cụ thể hóa, giải thích, hướng dẫn thựchiện các văn bản pháp luật do cơ quan lập pháp ban hành, kịp thời điều chỉnh cácquan hệ mới phát sinh, đáp ứng nhu cầu quản lý, điều hành

- Bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân: Nội dung này củaquyền hành pháp bao gồm nhiều hoạt động cụ thể và được tiến hành một cách chủđộng, linh hoạt bằng nhiều phương pháp khác nhau như theo dõi, kiểm tra, pháthiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm các quyền và lợi ích hợppháp của công dân, đồng thời cũng là những hoạt động thường nhật được tiến hànhtheo đề nghị, yêu cầu của công dân

- Xem xét, xử lý các vi phạm: Nội dung tài phán là mặt hoạt động không thểthiếu để tiến hành xem xét và xử lý đối với các vi phạm của công dân hoặc nhânviên của bộ máy nhà nước, khi các vi phạm này chưa đến mức truy cứu trách nhiệmhình sự hoặc trách nhiệm dân sự Chức năng này có ý nghĩa quan trọng, nó bảođảm cho quyền hành pháp của Chính phủ được tôn trọng, qua đó bảo vệ trật tự xãhội, bảo đảm kỷ luật lao động và bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân

- Tổ chức bộ máy hành pháp: Để xây dựng được bộ máy hành pháp mạnh,gọn nhẹ, trước hết là phải có cơ sở pháp lý vững chắc và đội ngũ cán bộ có đủphẩm chất và năng lực để hoàn thành nhiệm vụ được giao Các văn bản pháp luật

về tổ chức bộ máy nhà nước nói chung và bộ máy hành pháp nói riêng do cơ quanlập pháp ban hành giữ vị trí đặc biệt quan trọng, đồng thời đòi hỏi phải có sự cụ thểhoá bằng các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan hành pháp.

Hai là, dựa theo tính chất, mức độ thì quyền hành pháp của Chính phủ bao

gồm hai nội dung cơ bản:

- Quyền hành pháp chính trị

Quyền hành pháp chính trị của Chính phủ có thể được hiểu là một bộ phậncủa quyền lực nhà nước được giao cho Chính phủ nhằm tổ chức việc thi hành phápluật, hoạch định và điều hành chính sách quốc gia thông qua việc ban hành cácchính sách, các văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng

cơ quan ngang bộ Cụ thể hóa quyền hành pháp, Điều 96 Hiến pháp năm 2013 đãquy định các nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ để thực thi quyền hành pháp:

Thứ nhất, khẳng định vai trò hoạch định chính sách của Chính phủ: “Đề

xuất, xây dựng chính sách trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết địnhhoặc quyết định theo thẩm quyền để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn…”

Thứ hai, quy định một cách cụ thể hơn quyền sáng tạo pháp luật của Chính

phủ, theo đó Chính phủ có nhiệm vụ: “Trình dự án luật, dự án ngân sách nhà nước

và các dự án khác trước Quốc hội; trình dự án pháp lệnh trước Ủy ban Thường vụQuốc hội”

Bên cạnh quyền trình dự án luật, pháp lệnh, Hiến pháp còn quy định quyềnban hành văn bản pháp luật của Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang

bộ như một nhiệm vụ, quyền hạn độc lập của chức năng hành pháp: “Chính phủ,Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ ban hành văn bảnpháp luật để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình, kiểm tra việc thi hành cácvăn bản đó và xử lý các văn bản trái pháp luật theo quy định của luật” (Điều 100)

Thứ ba, quy định rõ hơn nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ trong việc tổ

chức thi hành Hiến pháp và pháp luật, theo đó Chính phủ: “Tổ chức thi hành Hiến

pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụQuốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước”.

Thứ tư, quy định thi hành “các biện pháp cần thiết khác để bảo vệ Tổ quốc,

bảo đảm tính mạng, tài sản của nhân dân” Đây là quy định mới và là một công cụquan trọng để Chính phủ thực thi có hiệu quả những nhiệm vụ, quyền hạn đã đượchiến định của mình

- Quyền lực hành chính điều hành

Là quyền điều hành, tổ chức đưa các chính sách và pháp luật vào đời sống xãhội bằng các hoạt động mang tính tổ chức pháp lý khác nhau Quyền hành chínhđiều hành thuộc về cá nhân người đứng đầu cơ quan hành chính, là quyền lực tronghành động để thực hiện quyền hành pháp thông qua việc ban hành các quyết địnhhành chính - quyết định cá biệt và thực hiện các hành vi hành chính để quản lý mọimặt của đời sống xã hội, đời sống nội bộ trong bộ máy hành chính nhà nước(5).Hiến pháp năm 2013 trên cơ sở kế thừa những hạt nhân hợp lý trong các bản Hiếnpháp trước đây, cũng đã có những sự bổ sung mới thể hiện rõ nét hơn quyền hànhchính điều hành của Chính phủ trên một số phương diện cụ thể sau:

Một là, Hiến pháp quy định: Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao

nhất của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Nhưng vị trí của quy định này có sựđiều chỉnh rất mới về kỹ thuật lập hiến, khi được đưa lên vị trí đầu tiên trong nộidung quy định của Hiến pháp về tính chất, vị trí, chức năng của Chính phủ, bảođảm sự đồng bộ, logic với quy định về Quốc hội (là cơ quan quyền lực nhà nướccao nhất của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam) và Tòa nhân dân dân (là cơ quanxét xử cao nhất của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam) Đồng thời, là một bướcchuyển rất cơ bản trong nhận thức về phân công quyền lực, về vị trí, vai trò củaChính phủ trong các mối quan hệ quyền lực, nhấn mạnh và đề cao tính chất, vị trí,chức năng của Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộnghòa XHCN Việt Nam

Hai là, Hiến pháp năm 2013 tiếp tục đề cao vai trò của Thủ tướng Chính

phủ, đồng thời nhấn mạnh hơn vị trí của người đứng đầu Chính phủ, đứng đầu hệthống hành chính nhà nước từ Trung ương đến địa phương

* Thẩm quyền lập quy trong quản lý hành chính nhà nước

Lập quy là hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền căn

cứ vào hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội; pháp lệnh, nghị quyết của Uỷ banthường vụ Quốc hội và văn bản của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp trênđặt ra các quy định, gọi chung là văn bản dưới luật để thi hành các văn bản quyphạm pháp luật của các cơ quan nhà nước cấp trên

Hoạt động ban hành các văn bản dưới luật để thi hành các văn bản của các cơquan nhà nước cấp trên, gọi chung đó là hoạt động lập quy để phân biệt với hoạtđộng lập pháp, là hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất ban hànhluật, pháp lệnh, nghị quyết Hoạt động lập quy phải được thực hiện theo đúng trình

tự, thủ tục do luật định, tránh mâu thuẫn, chồng chéo, trái luật

Lập quy: do cơ quan hành chính nhà nước, một số cơ quan khác (tòa án, việnkiểm sát,…) ban hành

Hiện nay, thẩm quyền lập quy được Luật Ban hành văn bản quy phạm phápluật năm 2015 quy định và trao cho nhiều chủ thể khác nhau trong bộ máy nhànước (gồm Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang

bộ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao,Tổng kiểm toán nhà nước…trong đó chủ yếu là hoạt động lập quy của Chính phủ

b/ Cải cách hành chính

* Chương trình của TP HỒ CHÍ MINH?

UBND TPHCM đã ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình tổng thể cảicách hành chính nhà nước trên địa bàn TPHCM giai đoạn 2021 - 2030

Chương trình Cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030 của Thànhphố tập trung vào 6 nội dung: Cải cách thể chế; Cải cách thủ tục hành chính; Cải

cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước; Cải cách chế độ công vụ; Cải cách tàichính công; Xây dựng, phát triển chính quyền điện tử, chính quyền số.

Trọng tâm CCHC 10 năm tới là: Cải cách thể chế, trong đó tập trung xâydựng, hoàn thiện hệ thống thể chế của nền hành chính và nâng cao hiệu lực, hiệuquả tổ chức thi hành pháp luật; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chứcchuyên nghiệp, gương mẫu, có năng lực, phẩm chất đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và

sự phát triển của TP; tổ chức chính quyền đô thị, hoàn thiện chính quyền điện tử,chính quyền số, xây dựng TP trở thành đô thị thông minh

Kế hoạch hướng đến mục tiêu xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyênnghiệp, hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, có năng lực kiến tạo phát triển, liêmchính, phục vụ nhân dân, trên cơ sở những quan điểm, chủ trương, đường lối củaĐảng về đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, xây dựng Nhà nước phápquyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân trong giai đoạn

2021 - 2030

* Chương trình của chính phủ?

Ngày 15/7/2021, Chính phủ ra Nghị quyết số 76/NQ-CP ban hành Chươngtrình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030 nhằm mục tiêutiếp tục xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, tinh gọn, hiệulực, hiệu quả, có năng lực kiến tạo phát triển, liêm chính, phục vụ nhân dân

Cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030 tập trung vào 6 nộidung, đó là: Cải cách thể chế; cải cách thủ tục hành chính; cải cách tổ chức bộ máyhành chính nhà nước; cải cách chế độ công vụ; cải cách tài chính công và xâydựng, phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số

Trong đó, trọng tâm cải cách hành chính 10 năm tới là: Cải cách thể chế,trong đó tập trung xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế của nền hành chính vànâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật; xây dựng đội ngũ cán bộ,công chức, viên chức chuyên nghiệp, có năng lực, phẩm chất đáp ứng yêu cầu

nhiệm vụ và sự phát triển đất nước, trong đó, chú trọng cải cách chính sách tiềnlương; xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số.

Về cải cách thủ tục hành chính, Chương trình đặt mục tiêu cải cách quyếtliệt, đồng bộ, hiệu quả quy định thủ tục hành chính liên quan đến người dân, doanhnghiệp; thủ tục hành chính nội bộ giữa cơ quan hành chính nhà nước Cắt giảm,đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thành phần hồ sơ và tối ưu hóa quy trình giảiquyết thủ tục hành chính trên cơ sở ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin; đổimới và nâng cao hiệu quả thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giảiquyết thủ tục hành chính Đẩy mạnh thực hiện thủ tục hành chính trên môi trườngđiện tử để người dân, doanh nghiệp có thể thực hiện dịch vụ mọi lúc, mọi nơi, trêncác phương tiện khác nhau

Mục tiêu đến năm 2025: Hoàn thành việc đổi mới thực hiện cơ chế một cửa,một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính theo hướng nâng cao chấtlượng phục vụ, không theo địa giới hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ thôngtin, giảm thời gian đi lại, chi phí xã hội và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp

- Tối thiểu 80% hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính được luân chuyển trongnội bộ giữa các cơ quan có thẩm quyền giải quyết hoặc các cơ quan có liên quanđược thực hiện bằng phương thức điện tử, tỷ lệ giao dịch thanh toán trực tuyến đạt

- Tối thiểu 90% thủ tục hành chính của các bộ, ngành, địa phương, có đủđiều kiện, được cung cấp trực tuyến mức độ 3 và 4, đồng thời, hoàn thành việc tích

hợp, cung cấp trên cổng Dịch vụ công quốc gia Tỷ lệ hồ sơ giải quyết trực tuyếnmức độ 3 và 4 trên tổng số hồ sơ đạt tối thiểu 80%.

Đối với vấn đề cải cách tài chính công, mục tiêu đặt ra là đổi mới mạnh mẽ

cơ chế phân bổ, sử dụng ngân sách nhà nước cho cơ quan hành chính, đơn vị sựnghiệp công lập gắn với nhiệm vụ được giao và sản phẩm đầu ra, nhằm nâng caotính tự chủ, tự chịu trách nhiệm và thúc đẩy sự sáng tạo; nâng cao chất lượng, hiệuquả hoạt động; kiểm soát tham nhũng tại các cơ quan, đơn vị Đẩy mạnh thực hiệntái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, đổi mới cơ chế quản lý vốn nhà nước đầu tư tạidoanh nghiệp

Đến năm 2025, tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật để đổi mới cơ chếquản lý, phân bổ ngân sách nhà nước theo hướng bảo đảm vai trò chủ đạo của ngânsách Trung ương và chủ động, tích cực của ngân sách địa phương; có tối thiểu 20%đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên; 100% đơn vị sự nghiệpkinh tế và sự nghiệp khác, có đủ điều kiện, hoàn thành việc chuyển đổi thành công

ty cổ phần hoặc chuyển sang tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư

Đến năm 2030, hoàn thiện đầy đủ và đồng bộ hệ thống pháp luật để thể chếhóa các chủ trương của Đảng về đổi mới cơ chế quản lý, cơ chế tài chính của cơquan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập Giảm bình quân 15% chitrực tiếp từ ngân sách nhà nước cho đơn vị sự nghiệp công lập so với giai đoạn

2021 - 2025

* Trong các nhiệm vụ cải cách hành chính của TP HCM hoặc của Chính Phủ theo anh chị nhiệm vụ nào cải cách thành công hoặc không thành công chứng minh?

Trong các nội dung cải cách hành chính của Thành phố Hồ Chí Minh, có rấtnhiều nội dung đạt được kết quả to lớn, trong đó có nội dung “Cải cách thủ tục hànhchính” Cải cách thủ tục hành chính là một thành công của Thành phố Hồ Chí Minh

Chứng minh:

Cải cách hành chính ở thành phố Hồ Chí Minh được tiến hành nhiều năm nayvới những bước đi, lộ trình cụ thể Bắt đầu là việc cải cách một bước thủ tục hànhchính trong việc giải quyết các công việc của cá nhân, tổ chức, đến cải cách mộtbước nền hành chính với ba nội dung là: cải cách thể chế hành chính; cải cách bộmáy hành chính nhà nước; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức Ngày nay cải cáchthủ tục hành chính thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển sang một bước mới với bốnnội dung: cải cách thể chế hành chính; cải cách bộ máy hành chính nhà nước; xâydựng đội ngũ cán bộ, công chức; cải cách tài chính công.

Hệ thống thủ tục hành chính của các cơ quan Thành phố Hồ Chí Minh từngbước được cải cách theo hướng đơn giản hoá, công khai hoá, nâng cao hiệu quảgiải quyết công việc của các cơ quan công quyền nhà nước trong quan hệ với nhândân và doanh nghiệp Thủ tục hành chính được cải cách theo hướng “một cửa”,mẫu hóa các văn bản hành chính, giấy tờ, công khai các thủ tục hành chính Chínhviệc cải cách thủ tục hành chính này đã góp phần hạn chế sự sách nhiễu, phiến hà,tham nhũng của các công chức hành chính trong khi giải quyết các công việc củacông dân Thủ tục hành chính ở các lĩnh vực đã được cải cách theo hướng đơn giảnhoá, tạo thuận lợi cho nhân dân và doanh nghiệp như: lĩnh vực đất đai, lĩnh vực xâydựng, lĩnh vực hộ tịch, hộ khẩu, đầu tư… Điều này đã tạo lập được niềm tin củanhân dân và doanh nghiệp vào các cơ quan hành chính Thành phố Hồ Chí Minh.Chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai công tác rà soát các thủ tụchành chính gắn với việc thực hiện cơ chế “một cửa” Kết quả rõ nhất trong việctriển khai cơ chế “một cửa” là công khai hoá, minh bạch hoá các quyết định về thủtục hành chính nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức góp phần đổi mới cơbản mối quan hệ giữa cơ quan hành chính và nhân dân theo hướng phục vụ

Các cơ quan, đơn vị của Thành phố đã đẩy mạnh thực hiện cơ chế một cửa,một cửa liên thông, tạo sự chuyển biến tích cực, hiệu quả trong công tác giải quyếtthủ tục hành chính cho cá nhân, tổ chức theo hướng công khai, minh bạch, thuận

lợi Hằng năm, Ủy ban nhân dân Thành phố thường xuyên quan tâm chỉ đạo cáccấp, các ngành đẩy mạnh công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính,trọng tâm là các lĩnh vực đầu tư; xây dựng - quy hoạch; đất đai,… nhằm rút ngắnthời gian giải quyết thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí Bên cạnh đó, Thành phốtăng cường triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quanhành chính để phục vụ người dân và doanh nghiệp Điểm đáng ghi nhận đó là,Thành phố xây dựng và triển khai chính quyền điện tử và triển khai ứng dụng côngnghệ thông tin trong cơ quan nhà nước.

Như vậy, việc cải cách thủ tục hành chính tại thành phố Hồ Chí Minh trongnhững năm qua theo hướng làm cho bộ máy hành chính hoàn bị hơn, hoạt động

có hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân ngày một đúng pháp luật, tốt hơn và tiết kiệmnhất, dần từng bước chuyển nền hành chính từ cơ quan cai quản thành các cơquan phục vụ dân Những cải cách trên đây đã góp phần tạo ra tăng trưởng kinh

tế mạnh mẽ trong thời gian qua, đồng thời góp phần vào thực hiện xây dựng vàhoàn thiện nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vìdân

c/ Phân biệt giữ công chức? Viên chức?

Khái niệm công chức được quy định tại Khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi bổsung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức 2019: “Côngchức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chứcdanh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam,Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơquan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyênnghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân màkhông phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhâncông an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”

- Khái niệm viên chức quy định tại Điều 2 Luật viên chức 2010 như sau:

Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tạiđơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹlương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”.

Công chức và viên chức giống nhau ở một số đặc điểm như sau:

- Điều kiện để trở thành công chức và viên chức đều là người có quốc tịchViệt Nam

- Có độ tuổi từ 18 tuổi trở lên, đáp ứng các điều kiện để trở thành công chức,viên chức

- Thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể, thường xuyên trong phạm vi được quy định

- Được đảm bảo được hưởng về tiền lương, tiền công, và chế độ lao đôngtheo quy định của pháp luật

- Được tham gia bảo hiểm xã hội và được hưởng các chế độ về bảo hiểm xãhội theo quy định của pháp luật

Phân biệt công chức và viên chức chủ yếu dựa trên các tiêu chí như sau:

Về cơ chế trở thành công chức, viên chức

- Công chức phải là người Việt Nam, trở thành công chức theo hình thứctuyển dụng, bổ nhiệm và giữ chức danh theo nhiệm kỳ

- Viên chức phải là công dân Việt Nam, trở thành viên chức thông qua hìnhthức tuyển dụng vào vị trí việc làm

- Công chức được phân thành các ngạch khác nhau

- Viên chức được phân theo các chức danh nghề nghiệp

- Viên chức làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồnglàm việc.

Nguồn chi trả lương

- Với công chức thì được ngân sách nhà nước chi trả

- Với viên chức thì được nhận lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập.Các hình thức kỷ luật

- Đối với công chức có thể bị kỷ luật theo những hình thức: khiển trách, cảnhcáo, hạ bậc lương, giáng chức, cách chức, buộc thôi việc

- Với viên chức có thể bị kỷ luật theo các hình thức: khiển trách, cảnh cáo,cách chức, buộc thôi việc, ngoài ra còn có thể bị hạn chế hoạt động nghề nghiệpcủa mình

Về tính chất công việc

- Công chức thực hiện các công việc nhân danh quyền lực nhà nước, thực hiện các nhiệm vụ quản lý và phải chịu trách nhiệm về công việc của mình trướcĐảng và Nhà nước, trước nhân dân và đơn vị quản lý

- Viên chức thực hiện các công việc do đơn vị quản lý giao cho mang tínhchuyên môn nghiệp vụ, không có tính quyền lực nhà nước Phải chịu mọi tráchnhiệm trước đơn vị quản lý viên chức