1 CEO – Chief Executive Officer Giám Đốc Điều Hành Chuyên Nghiệp QUẢN TRỊ CHẤT LƯỢNG – GV NGUYỄN VĂN MINH Copyright Apex Center Center of IDT Bản quyền thuộc APEX Trung tâm của IDT Website www apex vn, www idt vn Không sao chép dưới mọi hình thức No copy in any form please Quản trị chất lượng TSKH Nguyễn Văn Minh Giám đốc TT Đảm bảo chất lượng, giảng viên Khoa Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Ngoại thương Tel (04) 3835 6800 (705) HP 098 311 89 69 Email minhnvftu edu vn Hà Nội, 2009 2 ©.
Trang 1Quản trị chất lượng
TSKH Nguyễn Văn Minh
Giám đốc TT Đảm bảo chất lượng, giảng viên Khoa Quản
trị Kinh doanh, Trường Đại học Ngoại thương
Tel: (04) 3835 6800 (705)
HP: 098 311 89 69 Email: minhnv@ftu.edu.vn
Hà Nội, 2009
2
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Nội dung
- Bàn về chất lượng
- Chi phí chất lượng
- Nguyên tắc làm chất lượng
- Công cụ làm chất lượng
- Những điều cần biết khi quản trị chất
lượng dịch vụ
Trao đổi, thảo luận
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Chất lượng là gì?
Hiện có khoảng trên 400 định nghĩa về chất
lượng và không thống nhất
Chất lượng là sự tuyệt vời, hoàn hảo
Chất lượng là siêu bền
Chất lượng là đáp ứng được chức năng và công
dụng
Chất lượng là đáp ứng mục tiêu
Chất lượng là sự phù hợp với yêu cầu của người
tiêu dùng (Philip Crosby).
Trang 2© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Chất lượng là gì?
Trình độ
phát triển
của nền
kinh tế
Nhà sản xuất
Người tiêu dùng
Thị trường
Quan điểm
về chất lượng
• Điều gì tạo nên sự đa dạng trong quan điểm
về chất lượng?
5
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Chất lượng là gì?
Kết luận:
- Chất lượng là tập hợp các đặc tính của một đối
tượng có khả năng thỏa mãn nhu cầu đã có hoặc
đang tiềm ẩn (ISO 8402:1999).
Lưu ý:
- Khái niệm đối tượng ở đây được hiểu bao gồm:
sản phẩm, hoạt động, tổ chức, quá trình
- Nhu cầu được hiểu là nhu cầu hiện tại và những
nhu cầu tiềm ẩn
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Chất lượng là gì?
Lưu ý (tiếp):
- CLSP là sự tổng hợp các đặc tính của SP gồm: kỹ
thuật, kinh tế và thẩm mỹ.
- CLSP phải luôn được cải tiến mới phù hợp yêu
cầu của người tiêu dùng.
- SP có chất lượng là SP không chỉ thỏa mãn được
nhu cầu hiện tại của KH mà còn tạo được định
hướng tiêu dùng trong tương lai.
- Chất lượng SP mang tính tương đối.
- CLSP vừa cụ thể vừa trừu tượng.
Trang 3© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Chất lượng của SP vật chất
Chất lượng Tính hữu dụng
Kiểu dáng Tính tin cậy
8
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Chất lượng của SP dịch vụ
Phân biệt SP dịch vụ và SP vật chất
Bản chất của DV là kết quả của quá trình
tương tác.
Chất lượng của dịch vụ là chất lượng
tương tác, nên phụ thuộc:
Chủ thể tương tác
Phương pháp tương tác
Môi trường tương tác
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Vòng chất lượng
- Quá trình tạo nên chất lượng
Thiết kế Thanh lý
Marketing
Bảo hành
Lập KH SX
Sản xuất Kiểm tra, thử nghiệm Đóng gói, lưu kho Phân phối Vận chuyển, lắp đặt
Hỗ trợ
kỹ thuật
Khách hàng Người SX
Nhà cung ứng Người tiêu thụ
Trang 4© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng
- Nhóm yếu tố bên ngoài
Nhu cầu của thị trường
Ví dụ: Thất bại của hãng Kellogg’s, chuyên
bán đồ ăn sẵn, MTV, Mercedes-Benz,
Domino’s Pizza trên thị trường Ấn Độ.
Trình độ phát triển kinh tế và KHKT
Tầng công nghệ và sự phát triển KT.
Chính sách kinh tế
Chính sách ưu tiên phát triển ngành mũi
nhọn, trọng điểm.
11
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng
Nhóm các yếu tố bên trong
- Chú trọng 5 yếu tố cơ bản (5M):
Con người (Man)
Phương pháp (Methods)
Máy móc, thiết bị (Machines)
Nguyên vật liệu (Materials)
Quản lý (Management)
- Ngoài ra còn có một số yếu tố khác:
Thông tin
Môi trường
Điều kiện kiểm tra, kiểm soát
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Công thức chất lượng: Q.C.D
Q (quality) Tính hữu dụng
Kiểu dáng
Độ tin cậy
Phế phẩm Lỗi
C (cost) Số phụ tùng thay
thế Cấu tạo SP
Năng suất
D (delivery) Thời hạn giao hàng
Năng lực sản xuất
Thời gian sản xuất Hàng tồn kho
CHẤT LƯỢNG = Q + C + D + E (Environment) + S (Safety)
Trang 5© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Chi phí chất lượng
- Chi phí chất lượng
+ Chi phí chất lượng là tất cả các chi phí nhằm
bảo đảm cho sản phẩm có chất lượng phù
hợp với yêu cầu của người tiêu dùng.
+ Chi phí chất lượng được chia làm hai loại:
Thuận - chi phí kiểm soát (CC)
Nghịch – chi phí sai hỏng (CF)
14
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Chi phí chất lượng
- Chi phí chất lượng
Bảng tóm tắt
CC1(i-cp)
CC2(j-cp)
CQ
CF1(n-cp)
CF2(m-cp)
CQ= CC+ CF
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Mô hình chi phí chất lượng
- Mô hình cổ điển (hình
bên) cho thấy tồn tại
một mức chất lượng
là nhỏ nhất.
- Tức là cho phép tồn tại
một mức sai hỏng tối
ưu (Co, Qo).
- Đi ngược với lợi ích của
người tiêu dùng.
C
Q
CQ
CC
CF
Q0
C0
Trang 6© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Mô hình chi phí chất lượng
- Mô hình hiện đại – chi
phí chất lượng đạt
giá trị tối ưu khi
không có SP sai
hỏng.
- Các phương pháp
QLCL hiện đại như
TQM, 6-sigma đều
phấn đấu để đạt
được mục đích này.
C
Q
CQ
CC
CF
Q0
C0
17
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Làm thế nào để quản trị chi phí?
chất lượng
liệu có tăng
chi phí?
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Nâng cao chất lượng liệu có tăng chi phí?
Nếu không giải quyết
triệt để căn nguyên
của lỗi sẽ làm tăng
chi phí sản xuất
Hàng lỗi
Chí phi vật liệu Chi phí nhân công Chi phí thiết bị Chi phí vận hành
Trang 7© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Nâng cao chất lượng liệu có tăng chi phí?
Nếu đảm bảo được
chất lượng ngay
trong từng công đoạn
thì chi phí giảm
Hàng lỗi
Nguyên vật liệu lỗi
Kiểm tra tiếp nhận Thao tác lỗi Đào tạo,
chuẩn hóa Thiết bị lỗi Bảo
dưỡng, quản lý Vận hành
lỗi
Điều chỉnh
Chất lượng có được
nhờ linh kiện đạt chuẩn
Và thao tác đúng!
20
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Nguyên tắc làm chất lượng
- Vai trò quyết định của lãnh đạo
- Cần sự tham gia của mọi người
- Cần quản lý theo quá trình – làm đúng ngay từ đầu
- Chú trọng cách tiếp cận hệ thống: chất lượng của hệ
thống sẽ quyết định chất lượng sản phẩm
- Cải tiến liên tục, phòng ngừa hơn khắc phục
- Quyết định dựa trên sự kiện và dữ liệu thực tế
- Phát triển quan hệ hợp tác cùng có lợi.
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Công cụ làm chất lượng
- Một trong những
công cụ hữu hiệu
để thực hiện cải
tiến liên tục là Chu
trình Deming
PDCA
(Plan-Do-Check-Action)
PLAN
CHECK
ACTION
DO CHU TRÌNH PDCA
Trang 8© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Công cụ làm chất lượng
Ra quyết định
P
D
C A
23
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Công cụ làm chất lượng
Quản lý theo chức năng
Mua NL Thiết kế Nghiên
Cứu
Sản Xuất Kiểm tra
Quản lý theo mục tiêu
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Các giai đoạn phát triển
Các giai đoạn phát triển
- Kiểm tra chất lượng SP cuối cùng
- Kiểm soát chất lượng quá trình (QC-Quality
Control)
- Kiểm soát chất lượng toàn diện (TQC-Total
Quality Control)
- Quản lý chất lượng toàn diện (TQM-Total
Quality Management)
Trang 9© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Quản lý chất lượng toàn diện
Total Quality Management (TQM)
TQM là gì?
- E.Deming từng nói: “Trong tương lai
sẽ có hai loại DN – các DN triển khai
CLTD và các DN phải đóng cửa Bạn
không phải triển khai TQM nếu sự sống
còn của DN bạn không phải là điều bắt
buộc.”
26
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Mô hình TQM
Khách hàng Quản lý Làm việc theo nhóm và trao quyền
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
ISO 9000:2008
- Quan điểm chủ đạo của ISO9000:
Để đảm bảo chất lượng, tổ chức cần thực hiện
tốt và kiểm soát chặt chẽ một hệ thống quản lý
chất lượng được lập thành văn bản.
- Bộ ISO 9000 đã ban hành
Lần 1 năm 1987 (ISO 9000:1987)
Lần 2 năm 1994 (ISO 9000:1994)
Lần 3 năm 2000 (ISO 9000:2000)
Trang 10© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Bộ ISO 9000:2008
ISO 9000:2008 Các thuật ngữ cơ bản trong quản lý
8 nguyên tắc của quản lý
ISO 9004:2004
Hướng dẫn việc cải tiến
hiệu quả của hệ thống QLCL
ISO 9001:2006 Yêu cầu đối với HT QLCL
ISO 19011:2002 Hướng dẫn đánh giá Hệ thống QLCL
29
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Qui trình triển khai ISO 9000
Ra quyết định
P
D
C A
những gì
cần làm
Làm đúng những gì đã viết
Kiểm tra, phân tích lưu giữ hồ sơ Đặc biệt trong trường hợp viết và làm không thống nhất
Khắc phục,
cải tiến,
điều chỉnh
giữa viết
và làm
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Hệ thống tài liệu của ISO 9000
Sổ tay
Chất
lượng
Các thủ tục
Các hướng dẫn công việc
Các biểu mẫu
Hồ sơ
Tầm nhìn,
sứ mạng, Chính sách CL
Mô tả hệ thống chất lượng theo chính sách và các mục tiêu chất lượng đã đề ra.
Mô tả các hoạt động cần thiết cho từng
bộ phận chức năng để thực hiện các yêu cầu của hệ thống chất lượng.
Các chỉ dẫn công việc, các phương pháp, các bản vẽ, các biểu mẫu, các báo cáo.
Trang 11© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Biểu đồ Pareto
Vẽ biểu đồ (tỷ lệ - tần suất)
26,63 26,63
100,00 Tần suất tích lũy, %
63,31
32
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Biểu đồ Pareto
Vẽ biểu đồ (số lượng sai hỏng- tần suất)
26,63 % 45
100,00 Tần suất tích lũy, %
Số lượng sai hỏng,
Đơn vị
49,11%
63,31
8
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Biểu đồ nhân quả (cause-effect chart)
Biểu đồ nhân quả (cause-effect chart)
Vấn đề cần xác định
Thiết bị Nguyên
vật liệu Nhân sự
Chuẩn mực,
qui định
Phương pháp
Trang 12© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Trao đổi kinh nghiệm
“Phồn vinh của một đất nước tùy thuộc vào
năng lực sản xuất ưu việt của nước đó”
Made in America (MIT Hoa Kỳ)
35
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Nhược điểm thường gặp
Xơ cứng trong kiểu dáng và chất lượng
Đơn thuần hóa, chuyên môn hóa trong chức vụ
Thành công vĩ đại đã trở thành vật cản cho sự cải cách
cần thiết.
Nghiêng về các lĩnh vực thu lời ngắn hạn.
Coi thường các qui trình sản xuất.
Không quan tâm đến cải tiến liên tục.
Yếu trong làm việc nhóm.
Thiếu sự chín muồi trong hợp tác giữa các cá nhân và tổ
chức.
Cấu trúc nhiều tầng, quan hệ tuyến tính yếu, không bền
vững.
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Nhược điểm thường gặp
Kiêu ngạo: “Công ty chúng ta đứng đầu”
Tự thỏa mãn: “Chúng tôi sản xuất ra sản phẩm
chất lượng tốt, không mua là lỗi của anh”
Hướng nội: “Văn hóa họp hành nội bộ”; “Xử lý
nội bộ”; “Giữ ý trong nội bộ”
Ngại va chạm nội bộ “biết, nhưng cứ để thế xem
sao”
Trang 13© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Hướng khắc phục
Gắn bó với khách hàng
Quan hệ mật thiết với chuỗi cung cấp
Sử dụng công nghệ để tạo ra ưu thế mang tính
chiến lược
Giảm bớt các tầng nấc trong tổ chức
Học tập liên tục, làm việc nhóm, ý thức cộng
đồng
38
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Cách thực hiện
Lãnh đạo phải đi đầu
trong việc nâng cao
giá trị cho khách
hàng
Giám đốc nêu các vấn
đề cụ thể đang xảy ra
trên thị trường để
thảo luận và tìm
hướng giải quyết
Trưởng các bộ phận
tiếp tục triển khai vấn
đề
Nguyên tắc:
Nhìn thấy được
Chia sẻ (thảo luận,bàn bạc)
Tích lũy: cải tiến liên tục, góp tiểu thành đại
Triệt để sử dụng vòng Deming PDCA
Hoạt động nhóm chất lượng (QC)
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Cách thực hiện
Đào tạo kỹ năng cho nhân viên
Năng lực tiến lên phía trước
Năng lực suy nghĩ thấu đáo
Năng lực làm việc nhóm
Rèn kỹ năng cho nhân viên
Ví dụ về việc xây đền ISE của Nhật Bản.
Không rời mắt khỏi khách hàng
Chất lượng là số 1, sản xuất (dịch vụ) là số 2
Trang 14© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Những điều nhà quản lý chất lượng cần nhớ
Đừng để những cái bất thường trở thành
thông thường, rồi trở thành chân lý.
Sức mạnh của đào tạo là Sức kéo.
Thay đổi bằng cơ chế, thường trực nghĩ
về cách làm và bền bỉ bám sát mục tiêu.
Liên tục cải tiến với nguyên tắc nhìn thấy
được kết quả và theo phương châm:
100/1).
Hãy tập nhìn bằng mắt của chim và sâu.
41
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Khởi động từ 5 S
Seiri (sàng lọc): vứt bỏ
những gì không cần thiết.
Seiton (sắp xếp): Làm
sao để bất kỳ lúc nào
cũng có thể sử dụng
được những gì cần thiết.
Seiso (sạch sẽ): Làm cho
sạch, đẹp.
Seiketsu (): Duy trì trạng
thái sạch, đẹp.
Shukan (sẵn sàng): tạo
thành thói quen.
Quyết định thực hiện
Quyết tâm duy trì
Biến thành điều bình thường
>> Kinh nghiệm làm 5S của công ty xích líp Đông Anh
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Những cản trở sẽ gặp
Làm thế thì có ích gì?
Đang yên đang lành, tại sao phải
thay đổi?
Có thể điều đó đúng, nhưng
không đúng với chúng tôi.
Kế hoạch thì hay lắm!
Giá thành – chất lượng như thế
này là đỉnh rồi – hết cách rồi.
Việc này không ai nắm rõ bằng
tôi.
Trước tôi cũng nghĩ đến việc đó
rồi, nhưng không ổn đâu ông ơi.
Giảm chi phí sẽ ảnh hưởng tới
chất lượng.
Bọn tôi đã nghĩ và làm những cái
ông nêu ra từ lâu rồi.
Lắng nghe và hợp tác
Tự bước ra ngoài (bước cao hơn vị trí mình hiện có) để nhìn nhận vấn đề.
Không làm thay, hãy để nhân viên nhận ra việc đáng làm.
Cách mạng bắt đầu từ hiện trường, từ số liệu và
dữ kiện thực tế.
Trang 15© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Bài học kinh nghiệm về chất lượng
1 Bài học thứ nhất
- Phải biết đánh giá đúng tầm quan trọng của chất
lượng trong đời sống của DN
- “Vấn đề của chất lượng không phải ở chỗ mọi người
không biết đến nó, mà chính là ở chỗ họ cứ tưởng
là họ đã biết” (Philip Crosby)
2 Bài học thứ 2
- Quan niệm “Chất lượng là không đo được, không nắm
bắt được” là quan niệm sai lầm
- Trên thực tế, chất lượng hoàn toàn có thể lượng hóa
được thông qua sự phù hợp của nó với yếu cầu
44
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Bài học kinh nghiệm về chất lượng
3 Bài học thứ 3
- Quan niệm “Chất lượng cao đòi hỏi chi phí
lớn” không phải lúc nào cũng đúng.
- Hai nguyên tắc cơ bản giúp DN nâng cao hiệu
quả đầu tư vào chất lượng:
+ Làm đúng ngay từ đầu (DRFT – Do
Right the Fist Time).
+ Đầu tư cho giáo dục là loại hình đầu tư
hiệu quả nhất trong các loại đầu tư chất
lượng.
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Bài học kinh nghiệm về chất lượng
4 Bài học thứ 4
- Quy lỗi chất lượng kém cho người lao động là
một sai lầm nghiêm trọng Chất lượng kém,
trước hết là do lỗi của nhà quản lý.
- Người ta phân định tỷ lệ chịu trách nhiệm như
sau: người thừa hành-25%; giáo dục –
25%; lãnh đạo – 50% (Pháp) Ở Mỹ, người
ta đưa trách nhiệm của lãnh đạo lên tới 70
-80%.
Trang 16© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Bài học kinh nghiệm về chất lượng
5 Bài học thứ 5
- Chất lượng được bảo đảm nhờ kiểm tra – đây
cũng là một quan niệm sai lầm
- Kiểm tra không tạo dựng chất lượng Kiểm tra chỉ
nhằm phân loại, sàng lọc sản phẩm Bản thân
hoạt động kiểm tra không thể cải tiến chất
lượng được
- Muốn có chất lượng thì phải làm đúng ngay từ
những khâu đầu tiên, đặc biệt là khâu thiết kế
và chuẩn bị SX
- Kiểm tra là một cố gắng đầy lãng phí
47
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
7 châm ngôn về chất lượng
Thiết kế tốt, phụ tùng tốt, thao tác tốt
Chất lượng được tạo ra trong công đoạn
Chất lượng là mức độ hài lòng của khách
hàng
Tự kiểm tra hiện trường, hiện vật
Chất lượng sẽ có được nhờ liên kết và cải
tiến liên tục.
Phế phẩm là báu vật
Không có thỏa hiệp về chất lượng.
© Nguyễn Văn Minh 2009 All rights reserved
Xin cám ơn Quí vị đã chú ý lắng nghe!
TSKH Nguyễn Văn Minh
Giám đốc TT Đảm bảo chất lượng,
ĐH Ngoại thương Tel: (04) 3835 6800 (705)
HP: 098 311 89 69 Email: minhnv@ftu.edu.vn;
nguyenvm2002@gmail.com,