Kluii nifm rii.i ro tj gia: Trong hoat dong ngan hang, rui ro ty gia la m(lt be) ph?n cua rui ro thi trumng. Rui ro tygiaduce dinh nghTa la riti ro do bidn a(mg bat loi cua ty gia khi t6 chfrc tin dàng/ngan hang c6 tn;mg thc'.ti ngoai hoi. Nhu v@y. rui ro ty gia gan lien voi trang thi ngoai te va sr bien d(lng cua t gia. V?y tr;;i.ng thai ngoai te la gi? Khi nao thi ngan hang phat sinh tr;;i.ng thai ngo;;i.i t??
Khdi ni@m tr@ng thai ngoai ff: Trong cac giao djch lien quan den ngo;;i.i t?, c6 nhfrng giao djch chi lam phat sinh sv chuy€n giao quy~n su dàng (nhu quan he tin dàng) va c6 nhfrng giao djch lam phat sinh kh6ng nhmng chuyen giao quyen sr dung. ma con lam phat sinh su chuyen giao quy~n sa hfru (nhu quan h? mua ban). Trong s6 cac giao djch c16, thi chi nhfrng giao djch nao lam phat sinh s\r chuy~n giao quySn s& hfru vS ngoai te m&i lam phat sinh tr;;i.ng thai ngoai te. Cac giao djch lam tang quySn SO'hfru ve mot ngoai te lam phat sinh tr;;i.ng thai duang (hay tr;;i.ng thai truang) cua ngoai te do. Cac giao dich lamgiam quyen so hru ve mot ngoai te lam phat sinh tr;;i.ng thai am (hay tr;;i.ng thai doan) cua ngoai te do.
Trong thre tien kinh doanh ngan hang, cac giao djch lam phat sinh S\I chuy€n giao quyen so hru ve ngoai te, tt'.rc lam phat sinh trang thai ngoai te chu yeu gom:
- Mua hay ban ngo?i t? giao ngay.
- Mua hay ban ngo?i t? c6 k han nhu hqp d6ng ky lwn, hqp d6ng tucmg lai, hqp dong quyen chon....
- Thu lai cho vay, tra lai ti€n gfri b~ng ngo?i t~.
- Cac khoan thu phi djchV1,1va cac khoan tra phi djchV\Ib~ng ngo?i t?.
- Cac rui ro m~t mat, hu hong, b6i thuang thi?t hai bang ngoai t?, ...
Tai mt thai diem nhat dinh (vi d1,1 nhu cu6i ngay giao dich). neu chenh l?ch gifra Tai san c6 (TSC) va Tai san nq (TSN) ni;>i va ngoai bang cua mi;>t lo?i ngo?i t~ la duang thi ngo?i t? d6 o trang thai duang (hay tr?ng thai truang); nguqc i?i, n~u chenh !?ch gifra TSC va TSN ni;>i va ngoai bang cua ngoai te do la am thi ngoai te do o trang thai am (hay trang thai doan).
Thi diem phat sinh trang thai ngoai te la ngay tai thi di€m chuy€n giao quyen sohru ve ngoai te, tre tai thoi diemk ket hop dong chr khong phai tai thi diem thanh toan. Vi d1,1, n~u mi;>t hqp d6ng mua ban ky lwn 3 thang OUQ'C ky k~t ngay 02/12/2014 v6i s6 luQ'ng 1.000.000 USO t?i ty gia USO/VNO = 22.212, thi ngay i?p tt'.rc sau khi k)' hQ'p d6ng, nguai mua USO
o trang thai duang la +1.000.000USO va nguai ban USO o trang am la - 1.000.000 USO, cho du viec thanh toan thl}'c SIJ chi xay ra sau 3 thang k€ tu ngay ky ket hp d6ng (ngay 02/03/2015).
T6m i?i. c6 th€ djnh nghTa: Trqng thai ngoqi t¢ let chenh l?ch giira TSC va TSN noi va ngoai being czia m(Jt ngoqi f? tqi m(Jt thc}i c1idm nh6t afnh. Niu TSC Ian hon TSN thf ngoqi I? oãtrqng th6i duong (trucmg); ngu(fc
!qi, niu TSC nho hon TSNthf ngoqi f? 6trqng thcii c7m (aoc111).
Trong tlw1c tt chung ta thung nham lan gira trang thai ngo?i t? v&i trang thai dong tin; chinh vi v@y, can c6 nhfrng tieu chi d~ phan bi~t hai trang thai nay.
- Ho?t d(mg di vay va cho vay lam phat sinh dong tien duong va am cua m(Jt d6ng tien tai cac thi diem khac nhau; trong khi d6. giao djch mua ban tin te lam phat sinh dong tien duong va dong tien am cua hai dong tien tai cmng mot thoi diem.
- Trong hoat dong di vay va cho vay bing ngo?i t?, d6i v&i khoan ti€n g6c chi co svchuy€n giao quy€n sfr d1,mg, nen khong tao ra trang thai ngoai t~; con d6i v6i khoan ti€n lai la S\f chuy€n giao quy€n SO' hfru, nen lam phat sinh trang thai ngoai te. Tuy nhien, do khoan lai phat sinh thuang la rat nho so v6i khoan ti€n g6c, nen trong thre te, theo each hi€u ph6 thong, nguai ta thurng khong de cap den trang thai ngoai te trong cac hoat dong di vay va cho vay bang ngoai te. Trong khi do, cac hoat dong mua ban ngoai te (giao ngay va ky han) tao ra trang thai ngoai te dung bing gia tri mua ban. Bai vi cac hoat dong nay lam phat sinh srchuyen giao quy€n sahfru v€ ngo?i t?.
- Cac giao djch mua ban ngo?i t? lam phat sinh d6ng thai ca trang thai ngoai te va trang thai dong tien. Trang thai dong ti€n co th€ lam can bing (dong trang thai) thong qua cac giao djch di vay va cho vay hay thong qua mua ban; tuy nhien, trang thai ngoai te chi co the lam can bing (dong trang thai) thong qua cac giao djch mua ban ngoai te.
Co th€ t6ng hQ'P lai/ 16 cua ngan hang khi ty gia bien dong tucmg t'.rng v6i cac trang thai ngoai te ngan hang dang nim gifrnlmbang sau:
Bien dong ty gia Trang thai ngoai hoi
Ty gia tang Ty gia giam (ngoai te len gia) (ngoai te giam gia) Trc;3ng thai ngoai hoi duong Ngan hang co lai Ngan hang lo
Trc;mg thai ngoai hoi am Ngan hang lo Ngan hang c6 lai
Trang thai ngoai hoi can bang Khong anh hU'&ng t&i thu Khong anh hU'&ng t&i thu nh$p cua Ngan hang nh$p cua Ngan hang Xae dinh trang thai ngoai t?
Tuy theo mue dich quanly ma trang thai ngoai te co th€ duqc xac djnh theo cac each thuc khac nhau. Mc)t s6 each thuc xac dinh trang thai ngoai te ph6 biJn g6m:
Thfr nhdt, tr?ng thai ngo?i t? OU'Q'C quy dinh tai thoi diem cuoi m6i ngay giao djch theo hai phuang phap:
- Phuang phap tich luy:
Trc;mg thai ngo?i t~ cu6i ngay giao djchhorn nay bang trang thai ngoai te cu6i ngay giao djch horn tru6c c(mg doanh s6 mua vao va tn'.r doanh s6 ban ra trong ngay (bao g6m ca n◊i va ngoai bang). Cong thuc xac djnhnlmsau:
NEPr(t) =NEPr(t-1) + LFCr(t) - SFCr(t) Trang d6:
NEPr(t) - Trang thai ngoai te cuoi ngay giao djch t.
NEP;(t-1) - Trang thai ngoai te cuoi ngay giao djch (t-1).
LFCr(t) - Doanh s6 mua vao trong ngay giao djch t.
SFCr(t) - Doanh s6 ban ra trang ngay giao djch t.
Phuang phap nay c6 uu diem la clan gian va nhanh ch6ng, nhung c6 nhuc;rc di@m ca ban la ket qua chi mang tinh tuang d6i. Nguoi ta sr dung phuang phap nay trong tnrong hop he thong ke toan ngan hang va cong nghe thong tin chua hoan hao, khong cho phep cap nh?t ngay trang ngay toan b<) cac s6 du (n<)i va ngoai bang) trang toan h~ th6ng ctia m<)t NHTM.
- Phuang phap s6 du cu6i ngay:
Trang thai ngoai te cuoi m6i ngay giao djch duc;rc xac djnh tren ca sa
s6 du tren tai khoan t<;1i thi diem cuoi ngay giao djch (bao g6m ca n<)i va ngoai bang). Cong thfrc xac djnh nlm sau:
NEPr(t) = TSCr(t) - TSNr(t) (bao g6m ca n<)i va ngoai bang) Trang d6:
TSCr(t) - Tai san c6 ca ngoai te F tai thri diem cuoi ngay giao djch t.
TSN,(t) - Tai san no cua ngoai te F tai thi diem cui ngay giao dich t.
Do duc;rc th6ng ke tu cac s6 du tren tai khoan nen phuang phap nay c6 uu diem la chinh xac. Tuy nhien, d@ thàc hi~n duc;rc phuang phap s6 du tai khoan thi he thong ke toan ngan hang va cong nghe thong tin phai hoan hao, cho phep cap nhat ngay trong ngay toan b<) cac s6 du trang ton he thong cua m<)t NHTM. Theo phuang phap s6 du tren tai khoan, thi trang thai ngoai te cuoi ngay giao djch horn nay se duc;rc bao cao vao ngay giao djch tiep theo.