DAO KHONG NGAY NAY

Một phần của tài liệu Văn hóa triết lý phương Đông: Phần 2 (Trang 62 - 66)

Ở Trung Quốc, người ta có thể nhận ra sự tôn kính của Khổng Giáo dành cho tổ tiên ở dịp lễ Thanh Minh nhằm ngày mùng 5 tháng Tư Âm lịch. Trong hình, các thành viên trong gia đình tụ tập lại trước mội nấm mồ để quét dọn, đốt nhang

đèn và thực phẩm cúng vái ở miền Nam Trung Quốc.

ao Khổng đã có một ảnh hưởng xâu sa đến cơ cấu Nà” với những giá trị xã hội của Trung Quốc hơn 2000 năm. Đa số quan lại người Trung Quốc đều theo Đạo Khổng, hoặc ít nhất chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của Khổng Giáo. Đây cũng là điều thực tế của các địa chủ và tầng lớp quí tộc cấp dưới kiểm soát vùng quê, các đầu lĩnh bang hội, tộc trưởng và các gia đình. Thật ra, người ta không thể tranh luận những cơ cấu chẳng hạn như nên quân chủ, chế độ quan liên địa phương và trung ương, tộc trưởng và gia trưởng và gia đình xuất phát từ tư tưởng Khổng Giáo đã nhào nặn và nâng đở chúng.

Những người theo Khổng giáo xem hệ thống xã hội Trung Quốc bằng những thuật ngữ gia đình ở mức độ rộng lớn hơn.

206

Vua được tôn kính như là người cha của các quần thần. Trong khi đó các quan lại địa phương, người đại diện cho hoàng đế được xem như bậc cha mẹ người dân. Theo lý thuyết, mối quan hệ xã hội được người ta xem xét theo hai khía cạnh: Mệnh Trời sẽ bị thu lại nếu như hoàng đế không chăm sóc than dân của mình tốt đẹp. Tuy nhiên, trong thực tế, hệ thống này đặt nặng ân sũng cho giới nắm quyển lực. Định kiện này thôi thúc những tảng lớp trí thức trẻ đẫn đầu phong trào chống lại Khổng giáo vào thập niên 1910 và thập niên 20. Ho tin rằng Khổng giáo với sự tôn sùng quá độ của người lớn tuổi, đã bóp nghẹt tỉnh thần của tính dám làm và buộc giới phụ nữ vào tình trạng luôn luôn phục tùng. Họ cũng khuyến cáo rằng nỗi luyến tiếc quá khứ của Đạo Khổng về thời Hoàng im xa xưa làm tụt hậu xã hội. Những ý kiến này càng gia tăng sự thu hút một số tầng lớp trẻ.

Trong suốt thời kỳ quân sự phức tạp và những cuộc tranh giành chính trị tiêu biểu cho lịch sử Trung Quốc thế kỷ 20.

Khổng giáo có phần bị đẩy ra ngoài cuộc sống như là một vấn để ý thức hệ. Tuy vậy, nhiều khía cạnh của Khổng giáo vẫn còn được âm thâm chấp nhận: Ví dụ, khái niệm về sự phục vụ xã hội, sự quan tâm về tuổi già, ý tưởng về một chánh quyền đứng vững hay sụp đổ do bởi sự đối xử với tầng lớp nông dân. Những khía cạnh khác của Khổng giáo vẫn còn nổi bậc rất nhiều. Sự tôn kính tuổi già vẫn tiếp tục đóng một vai trò chủ yếu trong chính sách của Trung Quốc và chế độ gia trưởng vẫn còn được thể hiện trong các tổ chức vùng Đông Á, ở trong chính quyển lẫn ngành nghề nhờ nhiều vào ảnh hưởng của 2000 năm Khổng Giáo. Sự đặt nặng của truyển thống về giáo dục vẫn được phản ánh ở tẩm quan trọng gắn bó vào nó bởi nguồn gốc Á Đông; và trong các trường phái, sự tôn kính của trò đối với thầy song song với hiếu lễ trong gia đình, tạo nên một môi trường học vấn nhiều kỷ luật hơn đối với hầu hết các quốc gia Phương Tây.

207

Gia Dinh Jrung Quéc Va Hidu Lé

Người Trung Quốc chủ yếu sống về nghề nông hơn 3000 năm, và cấu trúc gia đình của họ được đặt ra để đảm bảo sự nối nghiệp gia đình và gìn giữ mối liên kết của nó với đất đai. Lý tưởng này là một gia đình mở rộng với 4 thế hệ sống chung trong một mái nhà.

Dòng họ thừa kế truyền từ đời cha đến con trưởng, và có quyền lực nắm trong tay gia trưởng. người này thường điều khiển mọi sự giao dịch bên ngoài, trong lúc đó người vô đảm trách công việc nội bộ gia

Một gia định nghèo Trung Quốc

› 3 ở Đài Loan dâng lễ vật cầu đình. Các thế hệ trẻ hơn làm theo nguyện vào ngày Tết Trung Thu bậc cha chú của mình và trong các — frắm tháng tám Âm lịch) Một

nghi lễ được xem như là những

thế hệ người lớn tuổi được quyển mứi lộn kết gia đinh ưu tiên hơn người nhỏ tuổi hơn.

Người Khổng giáo đặt nặng về gia đình như là một rèn luyện về nền tảng đạo đức. Họ tin rằng những phẩm chất được giáo dục trong gia đình sẽ chuyển đến thế giới bên ngoài, nơi hệ thống xã hội được người ta xem như những thuật ngữ của gia đình ở mức độ lớn hơn. “Hiếu đạo” được xem là nề nếp trật tự gia đình: một người con có bổn phận trung thành và tôn kính cha mẹ của mình, giống như một quân thần đối với vua. Chính Khổng Tử nói nhiều về hiếu đạo, nhưng đối với Mạnh Tử đó là điều quan trọng và từ thế kỷ thứ I trước CN, nó trở thành một chủ đề thường xuyên trong những tác phẩm của Khổng giáo.

Vào thế kỷ 20, đặc biệt kể từ khi thành lập nên Cộng

Hòa Nhân Dân Trung Quốc (1949) hệ thống gia đình Trung Quốc đã được biến đổi bởi sự thay đổi kinh tế và xã hội. Nền công nghiệp hóa đã đưa nhiều người dân thoát khỏi sự ràng buộc với đất đai và sự tập thể hóa nông nghiệp vào thập niên 1950 và 1960 đưa vào một khuôn mẫu quan hệ mới trong phạm vị nào đó thay thế cho những mối quan hệ họ hàng.

Trong những năm vừa qua, sự trở lại những bộ phận nông nghiệp đặt trên nền táng gia đình và chính sách kế hoạch hóa gia đình ở mức 1 con, hoặc trong một số những trường hợp 2 con đã tạo nên những vấn dé mới. Các gia đình thường đựa vào con trai để mang lại sự an toàn của tương lai và sự nối dõi dòng giống, nhưng bây giờ nhiều người đang mua bảo hiểm xem đó là một người trụ cột gia đình khác để thay thế.

Họ cũng đang tạo sự liên kết vì lợi ích chung với bè bạn hoặc những người họ hàng xa để mang lại cho họ sức mạnh kinh tế. Trong thời kỳ này, đã có những hoạt động tín ngưỡng và thờ cúng tổ tiên phục hồi lại. Cùng với những giá trị cơ bản của gia đình do bởi những người theo đạo Khổng thấm nhuần cũng tiếp tục được tôn kính. Ví dụ như, mặc đù việc lựa chọn tự do trong hôn nhân là chính sách của nhà nước công bố, nhưng ít khi những người trẻ tuổi ở vùng Đông Á lại không xét đến những ý nguyện của cha mẹ họ.

209

Một phần của tài liệu Văn hóa triết lý phương Đông: Phần 2 (Trang 62 - 66)

Tải bản đầy đủ (PDF)

(145 trang)