hần Đạo (Shinto) luôn luôn 9 một tôn giáo mang tích cách trở thành quốc giáo (1871-1945;
xem trang 146).
Các điện thờ của nó (jinja) được cúng dưỡng cho nhiều vị thần khác nhau (Kami) nằm rải rác khắp nước Nhật. Do bởi người ta tin rằng Kami là những nét sống động của môi trường, nhiều nơi thiên nhiên cũng được xem là linh thiêng trong đức tin cua Shinto. Nui Phú Sĩ, ngọn núi thiêng nhất của Nhật Bản được xem là một Kami, và mọi người lên nó, thực sự là đang thực hiện một hành động tôn kính. Sự việc thực
Cây thiêng này được trang trí bằng gohei, những dai giấy trắng chứng tỏ sự hiện diện của các vị thần
sự giống như những người đi thăm viếng Thác nước Nachi ở Wakayama, cũng được xem là một kami đẩy quyền lực.
Điện thờ Shinto dùng như sự tập trung một số lớn các nghi lễ và kèm theo những hoạt động. Một người mẹ có thể đi lễ điện thờ để cầu xin vị thần địa phương hộ trì cho đứa con mình vượt qua kỳ thi khó khăn vào đại học, hoặc một người đàn ông đứng tuổi có thể cầu xin cùng một Kami tìm kiếm cháu gái của mình có một người chồng xứng đáng.
Những lời thỉnh cầu như thế bao gồm hình thức nghỉ lễ tôn giáo luôn luôn có ở trong Shinto (Thần Đạo),
267
nhưng nghỉ lễ quan trọng nhất là lễ hội hàng năm (matrsuri), ở địp này thần Kami địa phương được cộng đồng tiếp đón tưng bừng.
Do bởi Shinto là một truyền thống cổ như thế, nhưng điện thờ của nó phản ánh quá trình phát triển của lịch sử và kỹ thuật của người Nhật. Những jinja xưa nhất là các đền thờ giản dị ở ngoài trời, thường được tạc vào các tảng đá trong địa phương, ở đó lớp hậu duệ sau này có thể đặt vào. Theo thời gian trôi qua, những bàn thờ này được rào lại và những cơ cấu mới đã đi đến sự việc giống như các nhà kho bằng gốm thuộc nền văn hóa Yayoi. Điện thờ Shinto thiêng liêng nhất, Ise jing-ju có lưu giữ một gương. thần của hoàng đế là một vật điển hình của giai đoạn đầu tiên này trong nên văn hóa kiến trúc Shinto.
Shinto đã trải qua một cuộc chuyển biến khi Phật giáo được đưa vào Nhật Bản vào khoảng cuối thế kỷ thứ 6 CN.
Không chỉ hệ thống tín ngưỡng của Shinto chấp nhận đức tin nước ngoài, nhưng các điện thờ của nó cũng bắt đầu được xây dựng theo phong cách Trung Quốc, với những màu sắc rực rỡ cùng với những kiểu trang trí công phu, đánh đấu một sự khởi đầu có ý nghĩa từ Ise đơn giản mộc mạc.
Các điện thờ Shinto hiện đại được xây dựng theo nhiều phong cách và kích cỡ da dạng, có tâm cổ từ jinja bé tí ở trên nóc các tòa nhà cao tang cho những khu vực liên hợp bao la, chẳng hạn như Meiji-Jingu ở Tokyo và điện thờ heian ở Kyoto. Tuy vậy, hầu hết các điện thờ đều có những cách bài trí giống nhau trên cơ bản và có thể tọa lạc ở bất cứ nơi đâu, giữa vườn cây, một lần nữa nó phản ánh sự quan trọng của thiên nhiên trong đức tin Shinto.
Để đi vào khu vực giới hạn của một ngôi đến, đầu tiên người tín để phải đi qua rorii (cổng vào) tượng trưng ngưỡng
cửa cách biệt thế giới bên ngoài, thế giới trần tục đến thế giới thiêng liêng của thần thánh. Thông thường nó sẽ được trang hoàng bằng những gohei; những dãi giấy xếp theo từng cặp, tượng trưng cho sự hiện diện của Kami. Phía trong khu vực giới hạn sẽ có một máng nước bằng đá chứa nước tinh khiết và ít nhất có thêm một cái muỗng bằng tre. Người tín đổ múc một ít nước, xong rồi đổ nó lên bàn tay của mình và súc miệng sơ qua, từ đó làm sạch cơ thể bên trong lẫn bên ngoài, và làm cho nó xứng đáng khi bước vào nơi hiện điện của thần thánh.
Chính điện thờ tiêu biểu cho sự kết hợp hai yếu tố chính:
hoden (khu vực linh thiêng), nơi thờ phụng hình tượng của Kami và người tại gia hiếm khi đến được và haiden (nhà nguyện). Người tín đồ đến gần haiden dang một ít tiền, hoặc rung cái chuông có buộc một sợi dây thừng đài hoặc vổ tay hai lần để gây sự chú ý của Kami. Sau đó người này chấp tay trước ngực cầu nguyện và âm thâm khấn xin sự ban ân của Kami. Khi cầu nguyện xong, người tín đổ vổ tay ra hiệu chấm dứt lời cầu nguyện. Nếu được thân thánh ban đặc ân, người cầu nguyện mong muốn quay trở lại điện thd xin cảm tạ “Kami”.
Những điện thờ lớn hơn có 1 phòng hội, một tầng để thực hiện các nghi lễ thờ cúng, một hoặc hai nhà kho, ở nơi đây các điện thờ xách tay “mikoshi” được người ta gìn giữ giữa các buổi lễ hội, và những chiếc bục dành cho các miko (thiếu nữ đồng trinh) bán lá bùa may mắn và bùa hộ mạng.
Nếu người mua đồng ý lá bùa may mắn, họ sẽ buộc nó vào một cái cây trong sân của điện thờ để vị thần địa phương (thổ thần) có thể ghi nhận nó.
269
Đảo Miyajima (“Đảo điện thở”: xem bản đồ) được cho là hết sức thiêng liêng đến nổi mọi ngưòi phải đến gắn nỏ bằng thuyền xuyên qua một lorii khổng lồ nổi tiếng.
270
271
* Các dao bua may mắn bằng gỗ trong một ngói đến ở Tokyo đã được các tín đồ để lại tạo sự chủ ý cho các vị thần địa phương.
Ngày nay, tất cả những điện thờ Shinto do những nhóm người tại gia quản lý thanh toán tiền bạc cho vị đạo sĩ trụ trì guji cũng như các vị đạo sĩ khác (kamushi) và thường xuyên giám sát công việc của điện thờ. Một số điện thờ chính như Meiji- jingu của Tokyo, có đến hàng chục đạo sĩ, trong khi đó những jinga nhỏ ở khu vực làm buổi lễ của một đạo sĩ từ một điện thờ lớn hơn (và giàu có) để thực hiện các buổi lễ quan trọng.
Ở một gia đình cổ truyền Nhật Bản có một điện thờ nhỏ
hoặc Kamidaka (nghĩa đen, kệ thờ thần linh). Điện thờ này có một mô hình “hoden” (bàn thờ nhỏ hoặc khu vực thiêng liêng) nhỏ có tyê các tổ tiên ông bà trong dòng họ những người được tôn thờ như các Kami. Một bậc gia trưởng của gia đình thường là một người bà (bà nội hoặc bà ngoại) có khuynh hướng là kamidana bằng cách đặt những tách rượu ra kê nhỏ và những chiếc đĩa đựng một ít gạo và rau cải ở đó mỗi buổi
272
sáng. Ở các điện thờ, các đạo sĩ phân phát những vật phẩm cúng dưỡng tương tự như thế, bởi vì tất cả kami phải được dinh dưỡng theo định kỳ nếu họ cử hành nghỉ lễ thành công
tột đỉnh.
Điện thờ Kasuga ở Nara có màu sơn đỏ rực và mái
nhà vươn lên kiểu Trung Quốc, là một diễn hình về ảnh hưởng văn mình Trung Quốc ở nền kiến trúc điện thờ Nhật Bản.
9áo — Jingu (Dign Tho Ise)
Một trong những khu phức hợp điện thờ Shinto linh thiêng nhất là Đại Điện Thờ ở Ise (ise-jingu; xem bản đồ) được người ta dâng súng cho 2 vị thần linh chính: nữ thần lúa gạo (thần nông) được thờ ở “Ngoại điện” (Geku) và Thái dương Thần Nữ, Amaterasu, được tôn thờ ở “Nội điện” (Naiku).
273
Bức tranh in trên gỗ thuộc thế kỷ 18 này mô tả các tín đồ viếng lse-jingu, một điện thờ thiêng liêng nhất ở Nhật Bản.
Điện thờ sau có giữ gương thần, một trong những biểu tượng chính của nữ thần mặt trời, được người ta cho rằng cháu trai của Amaterasu, Honinigi đem xuống trần gian. Theo truyền thống, vị Hoàng đế báo cáo những kiện trong năm với các vị thần linh tổ tiên của mình cũng như cầu nguyện cho một năm được mùa.
Ise-jingu được cho là khác biệt với các điện thd Shinto khác do bởi sự kiện là cứ hai mươi năm một lần người ta lại phá bỏ nó và xây dựng lại (lần xây dựng gần đây nhất vào năm 1993). Phong tục này bắt đầu vào thế kỷ thứ 8CN, đáp ứng bằng cách mở rộng để đem sinh khí mới cho thần linh được thờ cúng. Những điện thờ mới, tọa lạc ở những địa điểm được bảo vệ cẩn thận kế bên những điện thờ trước giống như những cái chúng thay thế, những người thợ mộc chịu trách nhiệm về công tác xây dựng xuất thần từ các gia đình đã từng tham gia ở hoạt động này qua nhiều thế hệ. Như vậy, các điện thờ Ise được thấm nhuần trong truyền thống cổ xưa, nhưng cùng lúc đó chúng lại luôn có vẻ mới mẽ và đây sức sống.
274
Các tín đồ diễn hành với một mikoshi (điện thờ xách tay) ở phía trước một thác nước
ngoạn mục ở Akita, phía tây bac dao Honshu người ta cho rằng nó được các vị Kami
địa phương yêu chuộng.
275