Chương 11: QUẢN LÝ DẢI VEN BỜ
11.3. Các hệ thống kinh tế xã hội
Hoạt động kinh tế xã hội xảy ra thường xuyên ở bất cứ dải ven biển nào. Trong phần này các vấn đề được quan tâm là chất lượng cuộc sống thông qua các hoạt động kinh tế và các hoạt động xã hội vì con người ohụ thuộc hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp vào điều kiện môi trường xung quanh.
Tùy theo đặc điểm riêng mà các hoạt động kinh tế xã hội ở mỗi dải ven bờ có những đặc tính riêng. Tuy nhiên các chính sách phát triển kinh tế, đặc trưng của hệ sinh thái, mục tiêu quản lý v.v... có quan hệ mật thiết tới môi trường. Các hoạt động tổng quát liệt kê trong bảng 11-2
Người ta thường phân thành 4 nhóm hoạt động chính và trong mỗi nhóm lại có rất nhiều hoạt động và ta gọi nó là các hoạt động đa mục tiêu. Tuy nhiên tính phức tạp của vấn đề là cùng một kiểu hoạt động lại xuất hiện ở nhiều nhóm. Lấy ví dụ nuôi trồng thủy sản sẽ tạo ra thực phẩm với giá rẻ cho một địa phương nào đó, nhưng đối với vùng rộng lớn hơn thì nó tạo ra công ăn việc làm và các lợi ích khác. Chính việc tạo ra các sản phẩm cho xã hội lại là tiền đề của các mâu thuẫn giữa các nhóm hoặc các kiểu hoạt động trong dải ven biển.
Các hoạt động này chưa quan tâm tới khía cạnh bảo vệ môi trường dưới dạng phát triển bền vững hoặc đa dạng sinh học hoặc khía cạnh giá trị văn hóa hoặc cảnh đẹp.
Bản thân mỗi hoạt động lại mâu thuẫn với các hoạt động khác. Điều đó có nghĩa là vấn đề nghiên cứu đa mục tiêu cần phải được nghiên cứu với việc kiểm kê tất cả các hoạt động cho một khu vực cụ thể với các yêu cầu và tính chất của mỗi hoạt động. Một công cụ mạnh để qui hoạch quản lý tổng hợp dải ven biển là hệ thông tin địa lý GIS.
Nó cho phép có cái nhìn tổng thể và các thông tin đầy đủ giúp cho người xây dựng qui hoạch dễ dàng hơn, và người ra quyết định tin tưởng hơn.
Nhóm chính
Các hoạt động trong
mỗi nhóm chính Ví dụ Các hậu quả có thể xảy ra
Cơ bản
Lương thực
thực phẩm Nông nghiệp Phù dưỡng bởi các chất hữu Thủy sản cơ Phá hoại các hệ sinh thái Cấp nước Nước uống Phá hoại các tầng chứa nước
Tưới Nhiễm mặn vào sông và vào đất
Năng lượng Các nhà máy nhiệt
điện Nhiễm bẩn không khí
Vấn đề lấy nước làm lạnh
Xã hội Xây dựng Xây dựng nhà ở Mất quĩ đất
Mất cảnh quan đẹp Tiềm tàng lũ lụt Vui chơi, giải trí
Nhà hàng, khách
sạn Chiếm nhiều không gian
Nhà hát, khu văn hóa
Tiếng ồn Tổ hợp thể thao Nạn holigan
Giao thông vận tải
Cảng Chiếm nhiều không gian Sân bay Nhiễm bẩn nước và không khí
Tiếng ồn
Bùn thải từ các cảng Xói mòn
Khai khoáng Khai thác khoáng
sản như Tiếng ồn,
280
Kinh tế
Dỗu, ga, than, sắt
…
Nhiễm bẩn Sụt lún đất Công nghiệp Xây dựng nhà máy, Nhiễm bẩn
Công xưởng Tiếng ồn
Nông nghiệp Chăn nuôi Phù dưỡng do phân hữu cơ Trồng trọt Sâu bọ phá hoại, thuốc bảo vệ
thực vật
Thủy sản và Đầm nuôi tôm Xói mòn, bệnh hại con tôm đánh bắt Đánh bắt Làm giảm về lượng và chất
các loài Đóng hộp
Làm lạnh
Vui chơi, giả trí Khách sạn, nhà hàng
Chiếm không gian rộng Khu vui chơi giải
trí
Tiếng ồn Các khu bảo tồn tự
nhiên
Các hoạt động không mong muốn
Công cộng
Đi lại Đường bộ Chiếm không gian rộng
Đường sắt Tiếng ồn Hệ thống truyền
điện, Nhiễm bẩn
Hệ thống đường ống
Quốc phòng Các căn cứ hải quân
Chiếm không gian rộng
Bãi tập Tiếng ồn
Chất thải Hệ thống dẫn chất
thải Nhiễm bẩn nước
Hệ thống xử lý Mùi hôi thối và không gian Nhiễm bẩn đất Hỏa táng Nhiễm bẩn không khí
Chôn lấp chất thải (đất & biển)
Nhiễm bẩn đất, nước và phá hoại các cảnh quan
Bảng 11-2: Hoạt động kinh tế xã hội dải ven biển và các rủi ro tiềm tàng
Hình 11-4: Các loại hoạt động ở sân bay dự kiến xây dựng ngoài khơi (Hà Lan) Để có khái niệm về tính đa dạng các hoạt động ở dải ven biển, một ví dụ mà các nhà qui hoạch xây dựng cảng hàng không mới ngoài biển của Hà Lan đã xem xét và đưa ra.