Giúp học sinh :
- Cảm nhận được vẻ đẹp và ý nghĩa của hình tượng con cò trong bài thơ được phát triển từ những câu ca dao để ngợi ca tình mẹ và những lời hát ru.
- Thấy được sự sáng tạo vận dụng ca dao của tác giả và những đặc điểm về hình ảnh, thể thơ, giọng điệu của bài thơ.
- Rèn kĩ năng cảm thụ và phân tích, đặc biệt là những hình tượng thơ được sáng tạo bằng liên tưởng, tượng.
B. Chuaồn bũ :
1. GV:Soạn bài, Bảng phụ, tranh minh hoạ.
2. HS:Đọc, tìm hiểu và soạn bài
C. Tiến trình lên lớp :
1. OÅn ủũnh : (1phuựt )
2. KT bài cũ: Em đã học bài thơ nào viết về lời ru của mẹ? Tìm những bài ca dao, hát ru có hònh ảnh con cò? Những lời ru ấy em được nghe khi nào?
3. Bài mới : GV giới thiệu bài.
HĐ của Thầy & Trò Ghi bảng
I. Giới thiệu chung :
* GV yêu cầu HS đọc chú thích (*) SGK/
- Gọi 1 HS tóm tắt những nét chính về tác giả, tác phẩm. GV Giới thiệu thêm.
II.Đọc - tìm hiểu văn bản :
1.Đọc VB – chú thích : GV hướng dẫn HS đọc VB , giải thích một số từ khó.
2. Bố cục : Dựa vào nội dung xác định bố cục của VB ? - Hình ảnh con cò qua những lời ru với tuổi thơ.
- Hình ảnh cò gần gũi cùng con suốt chặng đời.
- Hình ảnh cò gợi suy ngẫm về ý nghĩa của lời ru và lòng mẹ đối với cuộc đời mỗi người.
3. Phaân tích VB:
a. Hình tượng cò và ý nghĩa biểu trưng của nó:
(?) Đoạn thơ gợi cho em hình ảnh cò được nhắc ở những bài ca dao, hát ru nào?
(?) Ở mỗi bài hát em cảm nhận được điều gì về thân phận con cò ? Hình ảnh cò bay la bay lả gợi không gian như thế nào ?
(?) Cò đi ăn đêm diễn tả đời sống như thế nào ? Em bắt gặp hình tượng con cò như thế nào trong những bài ca dao?
(?) Em cảm nhận được điều gì về cách đón nhận của em bé non nớt đối với hình tượng cò từ những lời ru?
(?) Em bé đã hiểu ý nghĩa của hình tượng cò chưa ? Những câu thơ nào nêu rõ ? Cò trong lời ru đến với em có ý nghĩa gì?
(?) Vậy hình ảnh cò trong những lời ru như thế nào trong cảm nhân của em bé ?
- GV bình ý này.
(?) Em hiểu gì về ca dao lời ru trong đời sống của nhân dân đất nước? (Mang điệu hồn dân tộc nhândân)
(?) Từ việc cảm nhận của em bé trong lời ru về hình ảnh con cò, em thấy cách đón nhận điệu hồn dân tộc của mỗi con người như thế nào ?
I. Giới thiệu chung : SGK/
II.Đọc - tìm hiểu văn bản : 1.Đọc tóm tắt VB – chú thích : 2. Boỏ cuùc : 3 phaàn.
3. Phaân tích VB:
a. Hình tượng cò và ý nghĩa biểu trưng của nó:
- Cò trong ca dao hát.
+ Con cò bay la cò vất vả trong hành trình cuộc đời trên bình yên thong thả của cuộc sống xưa.
+ Con cò đi ăn đêm cò lặn lội kiếm sống (Tượng trưng cho người phụ nữ nhọc nhaèn lam luõ)
+ Hình ảnh con cò đến với tâm hồn tuổi ấu thơ một cách vô thức, đón nhận sự vỗ về trong những âm điệu ngọt ngào, dịu dàng của lời ra cảm nhận bằng trực giác tình yêu và sự che chở của người meù.
=> Em bé đón nhận cò trong lời ru thật thơ mộng( êm ái, vô tư như tuổi thơ em vậy). Hình ảnh con cò trong lời ru đi vào lòng người một cách vô thức là sự khởi đầu con đường cảm nhận điệu hồn dân tộc, nhân dân
b.Hình ảnh cò gần gũi với tuổi thơ và
b. Hình ảnh cò gần gũi với tuổi thơ và từng chặng đường mỗi người:
(?) Hình tượng có trong đoạn 2 gắn bó với cuộc đời mỗi người ở những chặng nào ? Ý nghĩa của hình tượng cò trong mỗi hình ảnh ấy như thế nào ?
(?) Hình tượng có khi con ở trong nôi gợi cho em liên tưởng đến ai ? Người đó quan trọng với em như thế nào?
(?) Khi em đi học cò xuất hiện gần gũi với em như thế nào ?
(?) Em hiểu gì về cuộc đời con gắn bó với hình ảnh cò?
c. Hình ảnh cò gợi suy ngẫm và triết lí về ý nghĩa của mẹ và lời ru:
(?) Bốn câu thơ đầu đoạn cuối gợi cho em suy nghĩ gì về tấm lòng người mẹ ?
(?) Hai câu thơ: “ Con dù lớn … Đi hết đời… theo con”
Đã khái quát một quy luật tình cảm , theo em đó là quy luật gì?
(?) Những câu ca dao tục ngữ nào nói về điều đó?
- GV bình cho HS thấy được những suy tưởng triết lí trong thô Cheá Lan Vieân.
(?) Em nhận xét gì về giọng điệu đoạn cuối?
III. Tổng kết : Qua việc tìm hiểu VB trên em hãy Nêu cảm nhận về nội dung và nghệ thuật của VB ? HS đọc phần Ghi nhớ SGK/ .
từng chặng đường mỗi người:
- Khi còn trong nôi:
+ Cò vào trong tổ.
+ Hai đứa đắp chung đôi.
+ Con ngủ cò cùng ngủ.
=> Cò hoà thân trong người mẹ che chở, lo lắng cho con từng giấc ngủ.
- Khi đi học:
+ Con theo cò đi học.
+ Cò chắp cánh những ước mơ cho con.
=> Cò là hình tượng người mẹ quan tâm chăm sóc, nâng bước con.
- Khi con khôn lớn:
+ Con làm thi sĩ bởi tâm hồn con được Cò chắp cánh bao ước mơ, con viết tiếp hình ảnh cò trong những vần thơ cho con.
=> Cò là hiện thân của mẹ bền bỉ, âm thầm nâng bước cho con suốt chặng đời con.
c. Hình ảnh cò gợi suy ngẫm và triết lí về ý nghĩa của mẹ và lời ru:
- Cò là hình tượng mẹ ở bên con suốt cuộc đời “Dù ở gần con…”
=> Từ sự thấu hiểu tấm lòng người mẹ nhà thơ đã khái quát một quy luật của tình cảm có ý nghĩa bền vững , rộng lớn và sâu sắc. Lòng mẹ luôn ở bên con làm chỗ dựa vững chắc suốt cuộc đời con.
- Đoạn cuối bài: Giọng điệu lời ru đúc kết ý nghĩa phong phú của hình tượng con cò trong những lời ru.
III. Tổng kết : Ghi nhớ SGK/ .
IV.Luyện tập : GV nêu câu hòi 2 . Hãy chỉ ra cách khai thác lời ru ở hai bài thơ?
+ Bài “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ” Tác giả vừa trò chuyện với em bé, vừa nói về ước mơ của mẹ qua lời ru.
+ Bài “Con cò” Gợi lại điệu hát ru (ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa của lời ru).
4.Hướng dẫn về nhà : Tìm đọc và sưu tầm những câu ca dao, điệu ru học thuộc.
- Suy nghĩ về người mẹvới cuộc đời em ? 5. Ruựt kinh nghieọm :
*********************************************************************
Tuần 23: Ngày soạn :14/02/06
Tiết 113: Ngày dạy : 22/02/06