ĐỘC HỌC MÔI TRƯỜNG AMIĂNG
10.2. AMIĂNG TRONG MÔI TRƯỜNG
10.2.1. Amiăng trong môi trường biển
Thông tin này có từ một bản báo cáo của tổ chức làm sạch môi trường biển COA gởi đến tổ chức GTFAR (Governor’s Task Force on Artificial Reefs). Trong cuộc họp, vấn đề quan tâm lớn nhất đó là sự hiện diện của amiăng trong “đá ngầm nhân tạo” và đánh giá mức độ nguy hiểm của amiăng đối với môi trường biển. COA đã bày tỏ mối quan tâm về sự thật của amiăng trong môi trường biển mà đặc biệt có liên hệ trực tiếp đến con người. Ví dụ: xe ôtô đã bị hư hỏng, hoạt động của con người ở ven biển, hoạt động đánh bắt thuỷ hải sản…đã trực tiếp đưa vào môi trường biển những chất gây ô nhiễm. Ngoài ra, còn có nhiều hoạt động khác của con người nhưng chưa được làm rõ, nhưng chắc rằng vấn đề này cần phải được quan tâm hơn. Sự đánh giá này yêu cầu phải có một kiến thức chuyên sâu, hiểu biết đối với vật liệu mà đặc biệt là vật liệu có chứa amiăng trong ôtô và những rác thải trên bờ biển.
10.2.1.1. Những mối quan tâm về ảnh hưởng của amiăng đến cuộc sống của sinh vật biển
Trong những cuộc thảo luận trước, COA đã có quan tâm về việc phát thải amiăng từ các thiết bị của ôtô sau khi bị thải xuống biển.
Những sinh vật biển sống ở những khu vực này sẽ sử dụng những sợi amiăng như là một nguồn thức ăn chính. Với điều này, chắc chắn rằng sẽ có những câu hỏi về việc đánh giá mức độ nguy hiểm có liên quan đến amiăng trong “những dải san hô nhân tạo” như:
- Mức độ hiện diện của amiăng trong nước biển?
-Những loại amiăng nào có mặt trong nước biển ?
- Những bộ phận, thiết bị nào của ôtô có thể phát thải amiăng ?
-Amiăng đã gây những ảnh hưởng gì ở những khu vực này ?
- Quá trình phát thải amiăng ?
- Trong bao lâu thì những dải “đá ngầm nhân tạo” sẽ phát thải amiăng gây nguy hiểm đến sinh vật biển tại đây?
-Ở mức độ nào thì amiăng sẽ gây ảnh hưởng đến sinh vật biển ở khu vực này và những tiêu chuẩn để đánh giá chúng ? Một số tiêu chuẩn đánh giá như sau:
9 Thời gian duy trì tình trạng nguyên vẹn của những thiết bị có chứa amiăng (tấm lót sàn, vỏ xe…) là bao lâu ?
9 Những loài sinh vật nào sống tại những khu vực này ? 10.2.1.2. Tác động của amiăng đến sinh vật biển
Đã có rất nhiều nghiên cứu về ảnh hưởng của amiăng đến sinh vật biển. Dưới đây là những kết quả thu được từ việc thực hiện công việc này. Và những trích dẫn từ những kết quả này sẽ chứng minh được ảnh hưởng của amiăng đến sinh vật biển.
Batterman, A.R., P.M Cook, 1981. “Xác định nồng độ của sợi khoáng amiăng trong các mô ở cá”. Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng:
tiêu hoá là con đường chính gây nên sự tích luỹ amiăng và được giữ lại chủ yếu trong các mô thận ở cá. Nguyên nhân là những sinh vật này đã ăn những thức ăn có amiăng. Điều này cũng đã được kiểm nghiệm trong phòng thí nghiệm và họ đã phát hiện ra rằng những loài cá hồi chấm hồng Bắc Cực đã hấp thụ khoảng 230,5 mg sợi amiăng trong các mô ở thận khi sống trong một môi trường có nồng độ các sợi amiăng cao đến 6,7x108 sợi/L”.
Belanger, S.E, D.S Cherry, J.Cairns (1990): “Sự suy yếu về chức năng và những bệnh lý của loài cá Medaka, Nhật Bản, khi tiếp xúc với amiăng trắng trong một thời gian dài”. Sự đánh giá ảnh hưởng của amiăng trắng trong từng thời kì đối với loài cá Medaka, Nhật Bản bao gồm: giai đoạn phôi thai, từ ấu trùng đến lúc trưởng thành, sự đấu tranh sinh tồn, mô bệnh học và giai đoạn tích luỹ amiăng trong cơ thể. Với nồng độ 106 – 108 sợi/L amiăng đã ảnh hưởng lên những giai đoạn phát triển quan trọng như giai đoạn phôi thai, giai đoạn trưởng thành; ở nồng độ 1010 sợi/L và thời gian tiếp xúc là 56 ngày thì 100% cá đều bị chết. Sự sinh sản của những loài cá trưởng thành giảm khi tiếp xúc với amiăng ở nồng độ từ 104 – 108 sợi/L. Sợi amiăng đã được tìm thấy trong các mô cùng lúc với những tổn thương của tế bào. Tác giả đã kết luận rằng: “Sự tiếp xúc thường
xuyên ở nồng độ 106 – 108 sợi/L ảnh hưởng xấu đến loài cá Medaka và ở nồng độ 1010 sợi/L rất nguy hiểm đến nhiều loài (gần 100% loài cá trưởng thành đã bị chết sau thời gian 7 tuần tiếp xúc liên tục).
Những nồng độ giới hạn (106 – 108 sợi/L) đã được xác nhận có trong nhiều nguồn nước hồ và sông (theo Millette et al. (1980); Batterman và Cook (1981) và Scheier et al. (1987)). Những nghiên cứu đã chỉ ra rằng sợi amiăng là một tác nhân gây ô nhiễm môi trường nước cần phải được quan tâm…. Ưu tiên cho việc nghiên cứu những bổ sung và tái kiểm tra là cần thiết để xác định rõ tác hại nguy hiểm của amiăng đối với sinh vật thuỷ sinh”.
Glovinova, E., M. Kucera, J. Pavel (1994). “Đánh giá mức độ nguy hiểm của sợi amiăng trong các mô động vật biển”. Trích
“Toxicological and Environmental Chemistry. 43:13–17”. “Phần này trình bày dựa trên một phương pháp phổ biến để xác định lượng amiăng (RAF: Respirable asbestos fibers) trong mô động vật không xương sống (ốc sên và giun) qua hô hấp, và kết luận rằng lượng amiăng hiện diện tại nơi ở của động vật không xương sống trên một diện rộng. Những sợi amiăng trong mô của ốc sên cho ta thấy sự tương quan giữa mức độ nhiễm amiăng và nơi sống của chúng, và phương pháp này có thể được sử dụng để đo độ nhiễm bẩn amiăng trong môi trường”.
Lauth, J. and K. Schurr (1983). “Một vài ảnh hưởng của amiăng trắng đối với loài tảo Cryptomonas erosa”. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng những sợi amiăng có mặt trong tế bào tảo rất có thể là do điện tích dương trên bề mặt của những sợi amiăng tại pH < 11,8, và có thể do việc chúng kết vào thành từng khối. Tác giả cho rằng việc này có thể giết chết những tế bào tảo vì khối này sẽ chìm xuống đáy.
Nghiên cứu này được dùng để chứng minh cho ý kiến rằng những sợi amiăng được tập trung bởi vi sinh vật (bởi lực hút của những sợi amiăng đối với tế bào tảo), sau đó chúng bị các sinh vật dưới nước khác tiêu hoá.”
Webber, J.S., J.R. Covey. 1991. “Amiăng trong nước”. Trích Critical Reviews in Environmental Control. 21: 331–371. “Tạp chí này tổng kết các loại amiăng và nguồn gốc tìm thấy chúng như: amiăng
trong nước uống gây ảnh hưởng đến sức khoẻ con người, amiăng trong hệ sinh thái dưới nước gây ảnh đến sinh vật thuỷ sinh. Ngoài ra, amiăng được tìm thấy qua các phép phân tích, kiểm soát đo lường.
Phần giới thiệu đã nhấn mạnh về ảnh hưởng của amiăng đến sức khoẻ con người và mục điểm lại nêu lên sự ảnh hưởng của amiăng đến hệ sinh thái dưới nước như sau: “những nghiên cứu trên cho ta thấy rằng việc gia tăng chuyên chở những nguyên liệu amiăng bằng đường thuỷ có thể ảnh hưởng xấu đến nhiều loài sinh vật biển.
Những ảnh hưởng tức thời trong chuỗi thức ăn thì không rõ ràng, nhưng toàn bộ hệ sinh thái đều bị ảnh hưởng trong một thời gian dài.
Trong khi đó, những ảnh hưởng thứ cấp của việc tích luỹ amiăng trong cá lên người chắc chắn là rất nhỏ vì amiăng tích luỹ trong thận cá thường không được dùng đến, sự tích luỹ amiăng trong cơ thể người điển hình là do ăn phải những con sò sống ở vùng nước ô nhieãm amiaêng”.