I) Mục tiêu cần đạt:
- Giúp học sinh hiểu các đặc điểm cụ thể của bài biểu cảm.
- Hiểu đặc điểm của phơng thức biểu cảm là thờng mợn cảnh vật, đồ vật con ngời để bày tỏ tình cảm, khác với văn miêu tả là nhằm mục đích tái hiện đối tợng
đợc miêu tả.
- Vận dụng lí thuyết đó vào làm bài tập cụ thể.
II) Chuẩn bị:
1) Giáo viên: - Bảng phụ.
- Bài tập nhanh.
2) Học sinh: - Bảng nhóm.
- Nghiên cứu bài trớc.
III) Tiến trình lên lớp
* Bài cũ : ? Thế nào là văn miêu tả ? Thế nào là văn biểu cảm?
? Có những cách thức biểu cảm nào?
- GV treo bảng so sánh:
Thể loại Văn bản miêu tả Văn bản biểu cảm
Nhiệm vụ Dựng chân dung của đối tợng. Dùng mt làm phơng tiện để thể hiện cảm xúc và suy nghĩ
Mục đích Nh thấy đối tợng hiển hiện truớc
mặt. Đồng cảm với suy nghĩ, đánh
giá thông qua việc miêu tả đối t- ợng.
* Bài mới: GV giới thiệu bài
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
? HS đọc văn bản trong sách giáo khoa?
? Nhận xét cách đọc của bạn?
? Văn bản này viết về đối tợng nào?
I) Tìm hiểu đặc điểm của văn biểu cảm.
Ví dụ1:Văn bản "Tấm gơng"
- HS nhËn xÐt.
đối tợng: Tấm gơng.
? Nội dung của văn bản là gì?
? Đó là những phẩm chất nào?
? Mục đích của văn bản này có phải là viết về phẩm chất của gơng hay còn mục đích nào khác?
? Tình cảm đợc biểu đạt ở đây là gì?
? Thực chất đây là tình cảm gì?
? ở đây tình cảm đợc bộc lộ theo cách nào?
? Đọc đoạn văn 2?
? Đoạn văn biểu hiện tình cảm gì?
? Tình cảm đó đợc bộc lộ trực tiếp hay gián tiếp? Dựa vào dấu hiệu nào để đa ra nhận xét đó?
? Xem lại văn bản 1 (vb trọn vẹn) có bố cục nh thế nào?
? Xác định nội dung cụ thể của từng phần làm vào bảng phụ?
?Qua phân tích tìm hiểu ta thấy văn bản biểu cảm có những đặc điểm gì?
Bài tập 1: Văn bản: Hoa học trò.
? Vì sao tác giả gọi hoa phợng là hoa học trò?? Có phải tác giả chỉ nhằm miêu tả hoa ph- ợng không? Miêu tả hoa phợng để làm gì?
- GV phát phiếu học tập:
- Nội dung: Nêu lên phẩm chất của gơng.
- Phẩm chất: Trung thực,thẳng thắn, chân thành. Không xu nịnh, giả dối.
- Mục đích:
+ Biểu đạt tình cảm.
+ Biểu dơng sự trung thực.
+ Ghét xu nịnh,giả dối.
-> Thái độ suy nghĩ về lối sống và phẩm chất của con ngời.
- Cách biểu đạt: Nói gơng -> nói ngời =>
Gián tiếp.
- HS đọc.
- Tình cảm: Sự cô đơn, khát khao tình mẹ.
- Cách biểu hiện: Trực tiếp (lời than, lời gọi)
- Bè côc: 3 phÇn.
- Mở bài: Giới thiệu đối tợng biểu cảm.
- Thân bài: Đặc điểm đối tợng biểu cảm.
- Kết bài: Khẳng định lại.
- Đại diện trình bày.
- HS rót ra.
II) Luyện tập:
- HS đọc văn bản.
- Vì gắn liền với học sinh.
- Mục đích: Hoa phợng là cái cớ để bộc lộ tình cảm.
- HS lựa chọn đáp án đúng 1d, 2b, 3a.
Trả lời các câu hỏi sau bằng cách khoanh tròn vào đáp án đúng:
1) Dòng nào sau đây nói dúng nhất tình cảm của tác giả trong văn bản?
a) Tình yêu là sự gắn bó với một loài hoa.
b) Tình yêu trờng yêu bạn mỗi khi mùa hè đến.
c) Nỗi buồn nhớ sắc màu hoa phợng.
d) Tâm trạng học trò khi phải xa trờng vào mùa hoa phợng.
2) Tình cảm của tác giả đợc bộc lộ theo cách nào?
a) Trùc tiÕp.
b) Gián tiếp.
3) Câu văn nào thể hiện rõ nhất tình cảm của tác giả?
a) Nhà cha về cái vui gia đình đâu chữa thấy, chỉ thấy xa trờng, rời bạn buồn xiÕt bao!
b) Thôi học trò đã về hết, hoa phợng ở lại một mình.
c) Cứ nh thế hoa học trò thả những cánh son xuống cỏ, đếm từng giây phút xa bạn học sinh.
d) Hoa phợng đẹp với ai, khi học sinh đã đi cả rồi.
V) Dặn dò:
- Học kĩ nội dung bàI học.
- Hoàn thành bài tập vào vở.
- Xem trớc bài: "Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm"
---*****---
Thứ 7 ngày 13 tháng 10 năm 2007.
Tiết 24 : Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu
I. Mục tiêu cần đạt
- Nắm đợc kiểu đề văn biểu cảm
- Nắm đợc các bớc làm bài văn biểu cảm II. Chuẩn bị:
1. Giáo viên: - Bảng phụ - Phiếu học tập 2. Học sinh: - Bảng nhóm
III. Bài cũ: Văn biểu cảm có những đặc điểm gì?
IV. Tiến trình hoạt động:
1. Giới thiệu: Nhắc lại các bớc trong quá trình tạo lập văn bản? Ghi lồng vào bài mới.
2. Bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh - Giáo viên treo bảng phụ có chứa 5 đề văn biểu
cảm lên bảng
- Học sinh đọc 5 đề ở trên
- Hãy chỉ ra đối tợng biểu cảm và tình cảm cần biểu hiện trong 5 đề văn biểu cảm trên?
I. Đề văn biểu cảm và các b ớc làm bài văn biểu cảm
1. Đề văn biểu cảm: + Đối tợng:
a, Dòng sông...
b, Đêm trăng trung thu c, Nụ cời của mẹ d, Tuổi thơ
e, Loài cây em yêu + Tình cảm biểu hiện
a, Xác định mục đích miêu tả để bày tỏ suy nghĩ, tình cảm về vờn cây của quê hơng qua
đó nói nên niềm tự hào về quê hơng
b, Qua miêu tả về thời tiết, khí hậu để lại ấn tợng đẹp về đêm trung thu là kỷ niệm, con ngời, cảnh sắc ...
c, Thông qua miêu tả nụ cời, vui, khuyến
Giáo viên: Trong thực tế có đề văn biểu cảm trực tiếp, gián tiếp
Cho đề bài: Cảm nghĩ về nụ cời của mẹ
Đề ra trên yêu cầu gì?
Em hình dung và hiểu nh thế nào về đối tợng Êy?
Nụ cời bao hàm những vấn đề gì?
? Có phải lúc nào mẹ cũng cời không? Đó là lúc nào?
? Mỗi khi vắng nụ cời của mẹ em cảm thấy thế nào?
? Làm thế nào để luôn luôn thấy đợc nụ cời của mẹ?
khích, thơng yêu, an ủi ... Bộc lộ niềm cảm xúc, lòng thơng yêu, kính trọng mẹ.
d, Tình cảm trân trọng, kỷ niệm tuổi thơ
e, Cây tùng: Cứng cỏi - Liễu: mềm mại - Đào: mùa xuân
- Phợng: Gắn với kỷ niệm tuổi học trò
* Suy nghĩ, t/c về cách sống, t/c bạn bè 2. Các b ớc làm bài văn biểu cảm a, Tìm hiểu đề và tìm ý
* bớc1: Yêu cầu: Phát biểu cảm xúc, suy nghĩ về nụ cời của mẹ.
* bíc 2: T×m ý:
- Mẹ là ngời gần gũi từ ấu thơ, bắt gặp mẹ c- ời.- Cời khuyến khích, vui vẻ, an ủi, khi em biết
đi, biết nói, đi học...
- Mẹ cời khi con ngoan, có tiến bộ, biết thêm ở đời...
- Buồn, trống vắng...
- Ngoan, vâng lời bố mẹ, thầy cô, chăm học...
? Ngoài ra em còn phải làm gì nữa?
? Nụ cời của mẹ có tác dụng gì đối với em?
? Dựa vào các ý trên em hãy xắp xếp thành dàn ý?
- Học sinh tập làm bài theo nhóm Cử đại diện từng nhóm trình bày.
? Nhóm khác nhận xét, bổ sung, giáo viên kết luËn.
(Giáo viên có thể tra bảng phụ có chứa dàn ý để học sinh tham khảo)
- Giáo viên chia nhóm viết mở bài, thân bài (1 số ý), kết bài
? Sau khi viết xong cần làm gì?
? Qua tìm hiểu em có nhận xét gì về đề văn biểu cảm?
- Học sinh:
- Động viên nâng đỡ em ...
* bớc 3: Dàn ý:
a, Mở bài: Nêu cảm xúc đối với nụ cời của mẹ. Nụ cời ấm lòng.
b, Thân bài: Biểu hiện sắc thái nụ cời của mẹ - Nụ cời vui, thơng yêu.
- Nô cêi khuyÕn khÝch.
- Nụ cời an ủi.
- Những khi vắng nụ cời của mẹ
c, Kết bài: Lòng yêu thơng và kính trọng mẹ
* bớc 4: Viết bài
* bớc 5: Sửa bài
- Kiểm tra lại cách diến đạt, từ, câu...
- Học sinh:
? Nêu các bớc làm bài văn biểu cảm
? Muốn tìm ý cho bài văn biểu cảm ta phải làm g×
? Đọc ghi nhớ ở SGK
? Học sinh đọc bài văn?
? Bài văn biểu đạt tình cảm gì? Đối với đối tợng nào?
? Hãy đặt cho bài văn một nhan đề và một đề văn thích hợp?
? Nêu dàn ý của bài?
- Chỉ ra phơng thức biểu cảm của bài v¨n
- Ghi nhí ( sgk) II. Luyện tập:
- Học sinh đọc
- Bộc lộ tình cảm yêu mến, gắn bó sâu nặng với quê hơng An Giang
- Nhan đề "An Giang quê tôi"
"Ký ức một miền quê"
"Nơi ấy quê tôi"
- Đề văn: Cảm nghĩ về quê hơng An Giang.
- Dàn bài:
+ Mở bài: Giới thiệu tình yêu quê hơng An Giang.
+ Thân bài:
- Biểu hiện tình yêu quê hơng - Tình yêu quê hơng từ tuổi thơ
- Tình yêu quê hơng từ trong chiến đấu và những tấm gơng yêu nớc.
+ Kết bài: Tình yêu quê hơng với nhận thức của ngời từng trải, trởng thành.
- Trực tiếp: Cụ thể qua các câu: học sinh tìm - Điệp khúc: Tôi yêu, tôi nhớ.
* Dăn dò:
- Nắm nội dung bài học, học ghi nhớ.
- Hoàn thành bài tập vào vở - - Soạn bài: "Sau phút chia ly"
---***---
Thứ 2 ngày 1 5 tháng 10 năm 2007