* ổn định tổ chức .
* Bài cũ : Hãy nêu cách làm bài văn biểu cảm ?
* Bài mới : Giới thiệu bài . .
GV cho học sinh đọc bài văn HS : đọc và trả lời câu hỏi
?Hãy chỉ ra yếu tố tự sự và miêu tả trong Bài ca nhà tranh bị gió thu phá và nêu ý nghĩa của chúng đối vối bài thơ ?
- HS thảo luận nhóm - trả lời . - HS bổ sung
- GV nhËn xÐt .
GV cho học sinh đọc đoạn văn 2 sgk HS
đọc và trả lời câu hỏi ?
? Em hãy chỉ ra các yếu tố tự sự và miêu tả trong đoạn văn và cảm nghĩ của tác giả
- HS thảo luận nhóm và trả lời.
? Nếu không có yếu tố miêu tả và tự sự thì yếu tố biểu cảm có thể bộc lộ đợc không ?
- HS thảo luận trả lời.
? Đoạn văn trên miêu tả tự sự trong niền hồi tởng
HS thảo luận - trả lời.
? Miêu tả trong hồi tởng không phải là miêu tả trực tiếp đã có tác dụng gì ? - HS x©y dùng.
- GV chèt ý.
? Vậy tự sự và miêu tả có vai trò nh thế nào trong văn biểu cảm ?
Hs : rút ra kết luận, hai em đọc ghi nhớ.
I .Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm
- Đoạn 1:
+ Tù sù : 2c©u ®Çu + Miêu tả : 3câu sau -> Vai trò tạo bối cảnh.
- Đoạn 2 :
+ Tự sự kết hợp biểu cảm -> uất ức vì
già yếu . - Đoạn 3:
+ Tự sự , miêu tả 2 câu cuối biểu cảm -> cam phËn .
- Đoạn 4 : Biểu cảm - > Tình cảm cao thợng , vị tha vơn lên sáng ngời . - Miêu tả bàn chân bố ...
- Tù sù bè ng©m ch©n níc muèi , bè ®i sớm về khuya -> cảm xúc thơng bố.
- Không thể bộc lộ đợc.
- Niềm hồi tởng đã chi phối miêu tả và tù sù.
- Góp phần khêu gợi cảm xúc.
* Ghi nhí ( SGK )
GV cho HS kể lại nội dung bài ca nhà tranh bị gió thu phá bằng văn xuôi biểu cảm ?
- HS : kÓ
- Hs khác nhận xét cách kể
- HS viết lại thành một bài văn biểu cảm.
II. Luyện tập BT1:
- KÓ theo tr×nh tù.
BT2.
- Tự sự : Chuyện đổi tóc rối lấy kẹo mÇm
- Miêu tả : Cảnh chải tóc của ngời mẹ ngày xuân, hình ảnh ngời mẹ.
- Biểu cảm : lòng nhớ mẹ khôn xiết.
* Dặn dò :
- Về nhà luyện tập viết văn biểu cảm - soạn bài cảnh khuya.
--- ---
Thứ 2 ngày 19 tháng 11 năm 2007
TiÕt 45 :
Cảnh khuya - Rằm tháng giêng
( Hồ Chí Minh ) ------
A. Mục tiêu bài học : Giúp HS :
- Cảm nhận và phân tích đợc tình yêu thiên nhiên gắn liền với lòng yêu nớc, phong thái ung dung của Hồ Chí Minh biểu hiện trong hai bài thơ .
- Biết đợc thể thơ và chỉ ra đợc những nét đặc sắc nghệ thuật của hai bài thơ . B .Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học .
* ổn định tổ chức
* Bài cũ : Đọc khổ thơ đầu bài ca nhà tranh bị gió thu phá ? Nêu nội dung khổ thơ
vừa đọc ?
* Bài mới : Giới thiệu bài .
GV cho hs đọc chú thích sgk HS đọc và trả lời câu hỏi :
? Em hãy nêu hiểu biết của mình về tác giả ?
-
HS nêu ngắn gọn .
? Hai bài thơ đợc Bác viết ở đâu ? trong hoàn cảnh nào ?
HS trả lời .
GV cho hs hiÓu mét sè tõ ng÷ khã .
I. Đọc - Hiểu chú thích 1 . Đọc
2 . Tác giả, tác phẩm .
* Tác giả :
- Hồ Chí Minh ( 1890- 1869)
- Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và cách mạng VN .
- Là danh nhân văn hoá thế giới - Là nhà thơ lớn .
* Tác phẩm : Viết ở chiến khu việt Bắc trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân pháp .
- GV cho hs đọc cả hai bài thơ.
- GV nhận xét cách đọc của HS.
? Hai bài thơ đợc làm theo thể thơ nào GV đọc bài thơ .
? Hai câu đầu bài thơ tác giả miêu tả gì
- HS thảo luận nhóm - trả lời .
? Âm thanh đợc so sánh nh thế nào ? em có nhận xét gì về cách so sánh này ? - HS trả lời .
?Em có nhận xét gì về vẻ đẹp của ánh trăng ở câu cuối bài ?
- HS nhËn xÐt . - GV bình giảng .
HS đọc hai câu cuối bài thơ .
?Tâm trạng của tác giả đợc thể hiện ở hai câu cuối nh thế nào ?
- HS x©y dùng .
?Tâm trạng thao thức cha ngủ của tác giả bởi lý do gì trong cùng một con ngời - HS thảo luận nhóm - trả lời .
- GV b×nh . - Hs đọc bài thơ .
?Em có nhận xét gì về hình ảnh không gian và cách miêu tả không gian trong bài thơ ?
- HS nhËn xÐt .- GV b×nh .
?Hai câu sau gợi cho ngời đọc biết thêm
®iÒu g× ?
- HS thảo luận - trả lời .
?Hai bài thơ đã thể hiện tâm hồn và phong thái của Bác Hồ nh thế nào ? - HS nhËn xÐt . GV chèt ý .
?Em hãy nêu cảm nhận chung về hai bài thơ ?
HS nêu. Hai em đọc ghi nhớ .
II. Đọc - Hiểu văn bản .
Đọc văn bản
1) Tìm hiểu chung về hai bài thơ.
- Bài cảnh khuya : Thể tứ tuyệt.
- Bài nguyên tiêu : Rất sát mô hình cấu trúc của bài thơ tứ tuyệt .
* Bài cảnh khuya :
- Vẻ đẹp của cảnh trăng rừng và tâm trạng của tác giả .
+ ¢m thanh tiÕng suèi . + Nh tiếng hát xa .
-> Làm cho tiếng suối gần gủi với con ngời hơn và có sức sống trẻ trung.
- Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa - -> Bức tranh nhiều tầng lớp .
" Cha ngủ" lặp lại ở câu 4.
-> Vẻ đẹp chiều sâu tâm hồn của tác giả
thao thức .
- Niềm say mê cảnh thiên nhiên và nỗi lo việc nớc.
-> Sự hoà hợp giữa nhà thi sĩ và ngời chiến sĩ .
* Bài nguyên tiêu :
- Khung cảnh không gian cao rộng ,bát ngát đầy ánh trăng và sức sống mùa xuân trong đêm rằm .
- Không khí khẩn trơng, bí mật của việc quân, việc nớc trong những năm tháng gay go .
- Lặp lại từ " Xuân " Nhấn mạnh về vẻ
đẹp và sức sống mùa xuân tràn ngập đất trêi .
- Bình tĩnh , chủ động ,lạc quan.
- Rung động trớc vẻ đẹp thiên nhiên - Giọng thơ vừa cổ điển vừa khoẻ khoắn , trẻ trung .
* Ghi nhí (sgk) Hoạt động 3 III. Luyện tập .
Tìm đọc và chép lại một số bài thơ câu thơ của Bác viết về trăng .
* Dặn dò :