- Thí nghiệm chứng minh H2 khử được CuO 2, Kĩ năng - Lắp dụng cụ điều chế khí hiđro, thu khí hiđro bằng phương pháp đẩy không khí.. - Thực hiện thí nghiệm cho H2 khử CuO.[r]
Trang 1Ngày soạn: 01/3/2018 Tiết 52
BÀI THỰC HÀNH 5
I Mục tiêu
1, Kiến thức
- Thí nghiệm điều chế hiđro từ dung dịch HCl và Zn (hoặc Fe, Mg, Al…) Đốt cháy khí hiđro trong không khí Thu khí H2 bằng cách đẩy không khí
- Thí nghiệm chứng minh H2 khử được CuO
2, Kĩ năng
- Lắp dụng cụ điều chế khí hiđro, thu khí hiđro bằng phương pháp đẩy không khí
- Thực hiện thí nghiệm cho H2 khử CuO
- Quan sát thí nghiệm nêu hiện tượng và giải thích hiện tượng
- Viết PTHH điều chế hiđro và PTHH của phản ứng giữa CuO và H2
- Biết cách tiến hành thí nghiệm an toàn, có kết quả
3, Về tư duy
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lí
4, Thái độ, tình cảm
- Giáo dục hs ý thức cẩn thận, nghiêm túc, an toàn, vệ sinh khi làm TN
5, Các năng lực được phát triển
- Phát triển cho HS năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học, năng lực giải quyết vấn đề
II Chuẩn bị
Gv: Dụng cụ, hoá chất cho 4 nhóm
Mỗi nhóm:
+ D/cụ: một đèn cồn, 1 ống nghiệm có nút cao su cắm ống vuốt, 1 giá sắt.
Một kẹp gỗ, 1 ống thuỷ tinh uốn gấp khúc chữ V, nút cao su, 1 bao diêm, que đóm
+ H/chất: Zn, CuO, dd HCl.
Hs: - Chuẩn bị trước mẫu tường trình theo nhóm
III Phương pháp dạy học
- Phương pháp hoạt động nhóm, dùng lời: đàm thoại, thực hành
IV Tiến trình bài giảng
1, Ổn định lớp (1’)
2, KTBC (5’)
? Nêu phương pháp điều chế hiđro trong PTN? Cách thu khí hiđro?
- Kiểm tra bản tường trình thí nghiệm của học sinh
Trang 23, Bài mới
Hđ1: Tiến hành thí nghiệm
- Mục tiêu:
Qua thực hành nắm được:
+ Thí nghiệm điều chế hiđro từ dung dịch HCl và Zn (hoặc Fe, Mg, Al…) Đốt cháy khí hiđro trong không khí Thu khí H2 bằng cách đẩy không khí
+ Thí nghiệm chứng minh H2 khử được CuO
+ Lắp dụng cụ điều chế khí hiđro, thu khí hiđro bằng phương pháp đẩy không khí + Thực hiện thí nghiệm cho H2 khử CuO
+ Quan sát thí nghiệm nêu hiện tượng và giải thích hiện tượng
+ Viết PTHH điều chế hiđro và PTHH của phản ứng giữa CuO và H2
- Hình thức tổ chức: dạy học theo nhóm
- Thời gian: 27 phút
- Phương pháp, kĩ thuật dạy học: trực quan, vấn đáp, thực hành, hoạt động nhóm, kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật giao nhiệm vụ
1 Thí nghiệm 1: Điều chế khí hiđro từ axit
clohiđric HCl, kẽm Đốt cháy khí hiđro trong
không khí
- Gv yêu cầu hs nghiên cứu kĩ nội dung TN1
- Hs nghiên cứu kĩ nội dung TN1
- Hướng dẫn hs lắp dụng cụ nh hình vẽ
Yêu cầu một, hai đại diện nhóm lắp d/cụ Hs
nhóm khác nhận xét, bổ sung
* Lưu ý: Hệ thống nút ống dẫn phải kín
* Nêu cách tiến hành TN?
- Một, hai hs trình bày, hs dưới theo dõi, ghi
nhớ
1 Thí nghiệm 1: Điều chế khí
hiđro từ axit clohiđric HCl, kẽm Đốt cháy khí hiđro trong không khí
Trang 3
- Tiến hành: Cho 3 ml dd HCl vào ống nghiệm,
rồi cho 2- 3 viên Zn Đậy ống nghiệm bằng nút
cao su có ống dẫn khí xuyên qua
* Khi đốt cháy H2 trong không khí cần lưu ý
điều gì?
- Hs: chờ 1 khoảng thời gian cho khí H2 đẩy hết
không khí ra khỏi ống nghiệm (tránh nổ)
- Các nhóm tiến hành TN 1
- Gv yêu cầu hs tiến hành TN
Yêu cầu nhóm ghi nhận xét hiện tượng, giải
thích, viết PTHH
* Hiện tượng: Zn tan dần, xuất hiện bọt khí
- Đốt H2 cháy với ngọn lửa xanh toả nhiều
nhiệt
2 Thí nghiệm 2: Thu khí hiđro bằng cách đẩy
không khí
* Thu khí H2 bằng cách đẩy không khí ta làm
ntn?
- Hs: úp ngược ống vì H2 là khí nhẹ
- Gv yêu cầu hs cho thêm Zn vào dd HCl vào
d/cụ TN1 Hướng dẫn hs úp một ống nghiệm
lên đầu ống dẫn khí H2 sinh ra Sau 1 phút giữ
cho ống thẳng đứng, miệng ống úp xuống dưới
Đưa miệng ống vào gần sát ngọn lửa đèn cồn
Quan sát và nhận xét
- Các nhóm tiến hành TN
- Gv yêu cầu nhóm báo cáo
- Hs: Nghe tiếng nổ nhỏ
* Giải thích tại sao hỗn hợp khí H2 và O2 lại
gây nổ?
Zn + 2HCl ZnCl2 + H2
2H2 + O2 2H2O
3.Thí nghiệm 3: Hiđro khử đồng (II) oxit
- Gv yêu cầu hs quan sát H5.9 và nghiên cứu kĩ
nội dung TN3 Trình bày tiến hành TN
2 Thí nghiệm 2: Thu khí hiđro
bằng cách đẩy không khí
3.Thí nghiệm 3: Hiđro khử đồng
(II) oxit
Trang 4
- Hs quan sát và theo dõi
- Gv hướng dẫn hs lắp d/cụ tiến hành theo
H5.9
* Để TN thành công ta phải chú ý điều gì?
- Hs: Kiểm tra hệ thống ống dẫn khí phải
kín.Trước khi nung CuO cần dùng đèn cồn hơ
nóng đều ống thuỷ tinh sau đó đun mạnh ở chỗ
có CuO
- Gv yêu cầu hs tiến hành TN
Yêu cầu đại diện nhóm báo cáo, nhận xét màu
chất tạo thành, giải thích
- Hs tiến hành TN theo nhóm
- Hiện tượng: CuO (đen) sinh ra Cu (đỏ) và có
hơi nước xuất hiện
- Giải thích: H2 đã khử oxi của CuO tạo thành
Cu
H2 + CuO Cu + H2O
H2 + CuO Cu+ H2O
………
………
Hđ 2: Tường trình - Vệ sinh (5’)
- Mục tiêu:
+ Học sinh biết cách trình bày tường trình sau khi thí nghiệm
+ Sau khi thực hành, học sinh có trách nhiệm vệ sinh dụng cụ, hóa chất
- Hình thức tổ chức: dạy học cá nhân, dạy học theo nhóm
- Thời gian: 10 phút
- Phương pháp, kĩ thuật dạy học: vấn đáp, đàm thoại, báo cáo
- Gv yêu cầu hs hoàn thành tường trình theo mẫu quy định
Trang 5- Gv thu một số bài tường trình.
Hs các nhóm dọn vệ sinh, rửa dụng cụ
………
………
4, Củng cố đánh giá (4’)
a, Củng cố: phương pháp điều chế H2 trong PTN và tính chất hoá học của H2
b, Đánh giá
- Gv nhận xét tinh thần làm việc, ý thức thực hành của từng cá nhân và nhóm
- Tuyên dương nhóm làm nghiêm túc, phê bình nhắc nhở nhóm chưa nghiêm túc
5, HDVN và chuẩn bị bài sau (3’)
- Ôn tập kiến thức chương V
- Chuẩn bị kiến thức kiểm tra một tiết
* Mẫu tường trình hs cần đạt được:
Trang 6Tên thí
Hiện tượng quan sát
Giải thích, viết PTHH
Thí nghiệm 1:
Điều chế khí
H2 từ Zn & dd
HCl Đốt cháy
khí H2 trong
không khí
Thí nghiệm 2:
Thu khí H2
bằng cách đẩy
không khí
Thí nghiệm 3:
H2 khử CuO
- Cho 2 – 3 viên Zn vào ống nghiệm
- Nhỏ 3 – 5 ml dd HCl vào ống
- Đậy ống nghiệm bằng nút cao su só ống dẫn khí xuyên qua
- Chờ một thời gian H2
đẩy hết không khí ra khỏi ống nghiệm rồi đốt
H2
- Úp một ống nghiệm lên đầu ống dẫn khí H2
sau một phút giữ ống nghiệm thẳng đứng, miệng ống nghiệm úp xuống
- Đưa miệng ống nghiệm sát ngọn lửa, quan sát hiện tượng
- Cho một ít bột CuO vào đầu ống chữ V có xuyên qua nút cao su
- Cho khoảng 10 ml dd HCl vào ống nghiệm đựng 4- 5 viên Zn
- Đậy ống nghiệm bằng nút cao su có ống chữ V xuyên qua, kẹp ống nghiệm lên giá sắt Sau một thời gian H2 đẩy hết không khí trong O2 dùng đèn cồn hơ đều ống thuỷ tinh sau đó đun nóng mạnh ở CuO, nhiệt độ =
400 độ Nhận xét
- Zn tan dần, bọt khí xuất hiện
- H2 cháy với ngọn lửa xanh nhạt toả nhiều nhiệt sinh ra hơi nước
- Nghe tiếng nổ nhỏ
- CuO (màu đen) thành Cu (màu đỏ)
có hơi nước xuất hiện đầu ống
Zn +2HCl ZnCl2+
H2
2H2 +O2 2H2O
- Khí H2 nhẹ hơn không khí nên thu khí bằng cách úp ống nghiệm
- Hỗn hợp H2 và O2 là hỗn hợp nổ
H2O
Trang 7KIỂM TRA VIẾT
I Mục tiêu
1, Kiến thức
- Đánh giá sự nắm vững kiến thức của HS về tính chất, ứng dụng, điều chế H2
- Các loại phản ứng
2, Kĩ năng
- Rèn kĩ năng ghi nhớ, tái hiện, vận dụng kiến thức vào bài làm
- Rèn kĩ năng tính toán hoá học, viết và sử dụng thành thạo ngôn ngữ hoá học
3, Thái độ
- Giáo dục hs ý thức nghiêm túc, tự giác làm bài.
4, Thái độ, tình cảm
- Giáo dục ý thức tự giác, nghiêm túc, ham học bộ môn
5, Các năng lực được phát triển
- Phát triển cho HS năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học, năng lực giải quyết vấn đề
II Chuẩn bị
Gv: Đề bài + Đáp án, biểu điểm
Hs: Ôn tập chương V, giấy bút kiểm tra
III Tiến trình bài giảng
1, Ổn định lớp (1’)
2, KTBC: Nhắc nhở quy chế kiểm tra.
MA TRẬN ĐỀ
Trang 8Nội dung kiến
thức
Mức độ nhận thức
Cộng
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận
dụng ở mức cao hơn
1 hidro-điều
chế khí hidro
Biết tính chất hoá học của hidro, điều chế hidro
Hiểu được tinh chất hidro
(15%)
2 hidro Nhận biết được
phản ứng thế
Cân bằng được phương trình hóa học
và phân loại được phản ứng HH
(55%)
3 Giải các bài
toán hoá học
Giải các bài toán hoá học
có liên quan đến hidro, không khí
(30%)
ĐỀ BÀI
Trang 9I Trắc nghiệm (3 điểm)
Hãy chọn phương án đúng và ghi vào bài làm
Câu 1: Khí H2 cháy trong khí oxi tạo ra sản phẩm là:
A H2O B CO2 C CO D Muối ăn
Câu 2: Khi làm thí nghiệm điều chế khí H2 người ta thu khí H2 bằng cách:
A Đẩy CO2 B Đẩy không khí C Đẩy oxi D Đẩy ống nghiệm
Câu 3: Phản ứng thế là phản ứng hóa học:
A Giữa đơn chất với hợp chất
B Trong đó một chất sinh ra nhiều chất mới
C Giữa đơn chất với đơn chất
D Giữa đơn chất với hợp chất trong đó nguyên tử của đơn chất thay thế nguyên tử của một nguyên tố trong hợp chất
Câu 4: Phản ứng hóa học nào dưới đây dùng để điều chế khí Hiđro trong phòng thí
nghiệm:
A Zn + 2HCl ZnCl2 + H2 B H2O + C t0 CO + H2
C 2H2O t0 2H2 + O2 D CH4 t0 C + 2H2
Câu 5: Đốt khí Hidro trong không khí sẽ có :
A Khói trắng B Ngọn lửa màu xanh nhạt
C Ngọn lửa màu đỏ D Khói đen và hơi nước tạo thành
Câu 6: Cho khí H2 tác dụng với Fe2O3 nung nóng, thu được 11,2g Fe
Thể tích H2 (đktc) đã tham gia phản ứng là:
A 1,12 lít B 3,36 lít
C 2,24 lít D 6,72 lít
II Tự luận (7 điểm)
Câu 1: (2đ) Hoàn thành các sơ đồ phản ứng sau và cho biết chúng thuộc loại phản
ứng hóa học nào:
a H2 + O2 > ?
b Fe2O3 + H2 > Fe + H2O
c Fe + ? > FeSO4 + ?
d CuO + ? > ? + H2O
Câu 2: (1,5đ)
Có 3 lọ đựng riêng biệt các khí sau: oxi, cacbonic và hidro Bằng cách nào có thể nhận ra chất khí trong mỗi lọ Viết phương trình phản ứng (nếu có)
Câu 3: (3,5đ)
Cho 13 g kẽm tác dụng với 0,5 mol dung dịch axit sunfuric loãng (H2SO4)
a Viết phương trình phản ứng xảy ra
b Chất nào còn dư sau phản ứng và có khối lượng bằng bao nhiêu gam?
c Tính thể tích hidro sinh ra ở đktc
(Cho biết: Fe =56; Zn=65; S=32; O=16)
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
Trang 10I.Trắc nghiệm (3.0 đ)
II.Tự luận (7.0 đ )
1
2
3
a, 2H2 + O2 t o 2H2O (PƯ hóa hợp)
b, Fe2O3 + 3H2 t o 2Fe + 3H2O (PƯ thế)
c, Fe + H2SO4 FeSO4 + H2 (PƯ thế)
d, CuO + H2
o t
Cu + H2 (PƯ thế)
Dùng que đóm đang cháy cho lần lượt vào 3 lọ:
+ Nếu lọ nào làm que đóm bùng cháy là O2
+ Làm que đóm tắt ngay là khí CO2
+ Khí cháy với ngọn lửa màu xanh nhạt là H2
a, Zn + H2SO4 ZnSO4 + H2
b Theo bài:
nZn = 13/65 = 0,2 (mol) Xét tỉ lệ:
0,2/1 < 0,5/1 => H2SO4 dư, Fe hết Theo PTPƯ ta có
Zn + H2SO4 ZnSO4 + H2
1 mol 1 mol 0,2mol 0,2 mol nH2SO4 p/ư = 0,2 (mol) nH2SO4 dư = 0,5 – 0,2 = 0,3 (mol)
mH2SO4 dư = 0,3 x 98 = 29,4 (g)
c
Theo PTPƯ ta có
Zn + H2SO4 ZnSO4 + H2
1 mol 1 mol 0,2 mol 0,2 mol nH2 = 0,2 (mol)
VH2= 0,2 x 22,4 = 4,48 (l)
0.5đ
0.5đ
0.5đ
0.5đ
0.5đ
0.5đ
0.5đ
0.5đ
0.25đ
0.5đ
0.25đ
0.5đ
0.5đ
0.5đ
0.5đ
4, Thu bài , nhận xét
Trang 11IV Rút kinh nghiệm