HƯỚNG DẪN TỰ HỌC * Bài cũ: - Đọc kĩ truyện, tập kể diễn cảm câu chuyện bằng ngôi thứ nhất theo đúng trình tự các sự việc.. - Viết đoạn văn trình bày cảm nhận về một chi tiết đặc sắc tron[r]
Trang 1Tuần: 9 Ngày soạn: 12/10/2018
Văn bản: HDĐT ÔNG LÃO ĐÁNH CÁ VÀ CON CÁ VÀNG
Truyện cổ tích của A.PuSkin
-A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện Ông lão đánh cá và con cá vàng.
- Thấy được những nét chính về nghệ thuật và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong truyện.
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức:
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện cổ tích thần kì
- Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đối lập của các nhân vật, sự xuất hiện của các yếu tố tưởng tượng hoang đường
2 Kĩ năng:
- Đọc-hiểu văn bản truyện cổ tích thần kì
- Phân tích các sự kiện trong truyện
- Kể lại được câu chuyện
3 Thái độ:
- Giáo dục lối sống nhân hậu, không tham lam, bội bạc
C PHƯƠNG PHÁP:
- Đọc phân vai, đọc hiểu văn bản, phân tích, phát vấn, liên hệ thực tế
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp : Kiểm diện HS
Lớp 6ª2: Sĩ số … ……… ……… ………
2 Kiểm tra bài cũ :
- GV kiểm tra vở viết của HS
3 Bài mới :
* Giới thiệu bài mới : Qua truyện “Cây bút thần” các em hiểu được phần nào truyện cổ tích của nhân
dân Trung Quốc Hôm nay cô sẽ giới thiệu với các em truyện cổ tích “ Ông lão đánh cá và con cá vàng” đến từ đất nước Nga của thi hào Pu - skin
* Bài mới:
HOẠT ĐỘNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
HS: Đọc chú thích.
GV: Em hãy cho biết xuất xứ của truyện?
HS: Trả lời.
GV: Giới thiệu chân dung và đôi nét về thi hào
Pu-skin
HS: Nghe, ghi bài.
HOẠT ĐỘNG 2: ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
* Đọc-tìm hiểu từ khó
GV: Giải thích chú thích 2,5,7,13.
GV: Hướng dẫn cách đọc, chú ý giọng ông lão
hiền từ, nhu nhược, giọng cá vàng cảm thông, an
ủi, giọng mụ vợ thô lỗ, đanh đá
GV đọc mẫu, phân vai cho HS đọc đoạn hội thoại,
GV đọc lời dẫn truyện
HS và GV: Nhận xét cách đọc.
GV, HS: Tóm tắt.
* Tìm hiểu văn bản
GV: Theo em văn bản có thể chia làm mấy phần?
I GIỚI THIỆU CHUNG
- “Ông lão đánh cá và con cá vàng” là truyện cổ dân gian Nga, Đức được Pu-Skin kể lại bằng 205 câu thơ tiếng Nga
- Kết cấu sự kiện trả ơn trong truyện cổ tích
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc-tìm hiểu từ khó
* Tóm tắt
2 Tìm hiểu văn bản
a Bố cục: 3 phần
Trang 2HS: Chia bố cục và nêu nội dung từng phần.
* Mở truyện: Giới thiệu hoàn cảnh gia đình ông
lão đánh cá
* Thân truyện: Diễn biến 5 lần ông lão ra biển
* Kết truyện: Vợ chồng ông lão trở về cuộc sống
như xưa
GV: Truyện kể theo ngôi thứ mấy ? ý nghĩa ?
HS: Truyện kể theo ngôi thứ 3, lời kể khách quan,
có thể kể được mọi sự việc ở mọi góc độ
GV: Truyện kể về những nhân vật nào? Ai là nhân
vật chính?
HS: Ông lão.
GV: Ông lão mấy lần ra biển, hình ảnh ông lão ra
biển như thế nào ?
HS: 5 lần
+ L1: Ông lão đi ra biển
+ L2: Ông lão lại ra biển
+ L3: Ông lão lại lóc cóc ra biển
+ L4: thui thủi đi ra biển
+ L5: Ông lão lại ra biển
=> Chán nản và tuyệt vọng rất đáng
thương.
GV: Em yêu quý tính cách gì của ông lão và
không đồng ý tính cách gì ?
GV: Tác phẩm sử dụng nghệ thuật gì?
HS: Lặp, tăng tiến.
HS: Trả lời.
GV: Nhận xét, phân tích ngắn gọn Chuyển ý sang
nhân vật mụ vợ Nếu như ông lão mỗi lúc càng tội
nghiệp đáng thương thì mụ vợ được khắc họa như
thế nào?
HS: Lòng tham lam bội bạc của mụ ngày một
tăng: Đòi máng lợn mới -> Đòi nhà rộng -> Đòi
nhất phẩm phu nhân -> Đòi làm nữ hoàng -> Đòi
làm Long Vương
GV: Trước lòng tham của mụ vợ thì cảnh biển
như thế nào?
HS: Cảnh biển thay đổi.
+ L1: Biển gợn sóng êm ả
+ L2: Biển xanh nổi sóng
+ L3: Biển nổi sóng dữ dội
+ L4: Biển nổi sóng mù mịt
+ L5: Một cơn giông tố kéo đến
Biển: Từ bình thường -> nổi giận -> giận dữ.
Mụ vợ đòi hỏi càng tăng-> tức giận càng lớn
-> tham lam, bội bạc
GV: Cá vàng mấy lần trả ơn, tại sao lần cuối cùng
lại từ chối ?
HS: Trả lời.
GV: Treo tranh, chi tiết này minh họa cho chi tiết
nào?
HS: Đầu truyện - Cuối truyện.
b Phân tích:
b1 Nhân vật ông lão:
- Ba lần kéo lưới mới bắt được cá
- Thả cá mà không hề đòi hỏi gì
-> Tốt bụng, nhân từ, không tham lam
- Làm theo mọi yêu cầu của mụ vợ, ra biển xin cá vàng trả ơn, giúp đỡ
-> Nhu nhược
=> Tốt bụng, hiền lành, nhân hậu nhưng nhu
nhược, nhẫn nhục một cách đáng thương
b2 Nhân vật mụ vợ:
=> Tham lam bội bạc, ngày càng tăng lên khiến thiên nhiên cũng nổi cơn thịnh nộ
b3 Cá vàng và biển cả:
- Cá váng đáp ứng 4 yêu cầu của mụ -> biết ơn ông lão
- Lần thứ 5 thu lại tất cả những gì đã cho
- Trả lại túp lều nát ngày xưa
-> Nhân ái và nghiêm khắc
=> Tượng trưng cho lòng biết ơn và công lí xã hội.
3 Tổng kết:
a Nghệ thuật:
- Tạo nên sự hấp dẫn cho truyện bằng các yếu tố tưởng tượng hoang đường
- Kết cấu sự kiện vừa lặp lại vừa tăng tiến
- Hình tượng nhân vật đối lập
b Nội dung:
* Ý nghĩa văn bản: Truyện ca ngợi những con
người biết ơn đối với những người nhân hậu và nêu bài học cho những kẻ tham lam bội bạc
4 Luyện tập: Luyện đọc cho hs yếu kém III H Ư Ớ NG D Ẫ N T Ự H Ọ C
* Bài cũ:
- Đọc kĩ truyện, tập kể diễn cảm câu chuyện bằng ngôi thứ nhất theo đúng trình tự các sự việc
- Viết đoạn văn trình bày cảm nhận về một chi tiết đặc sắc trong truyện
* Bài mới: Soạn bài “Thứ tự kể trong văn tự sự”.
Thái độ và đòi hỏi Cảnh biển
Lần 1 - Mắng
- Đòi máng lợn mới
-> Có máng
Gợn sóng
êm ả
Lần 2 - Quát to: Đồ ngu
- Đòi nhà rộng
-> Có nhà rộng, đẹp
Nổi sóng
Lần 3 - Mắng như tát nước vào
mặt: Đồ ngu, đồ ngốc
- Đòi nhất phẩm phu
nhân
-> Được làm nhất phẩm
phu nhân
- Bắt quét chuồng ngựa
Nổi sóng
dữ dội
Lần 4 - Nổi trận lôi đình tát vào
mặt, đuổi đi
- Đòi làm nữ hoàng
-> Toại nguyện
- Đuổi chồng đi
Nổi sóng
mù mịt
Lần 5 - Nổi cơn thịnh nộ,
- Đòi làm Long Vương
- Bắt cá vàng hầu hạ
Giông tố kéo đến, sóng ầm ầm
Trang 3 Nghệ thuật đầu cuối tương ứng.
GV: Theo em thì em muốn ông lão có cuộc sống
như thế nào? Vì sao ?
HS: Bộc lộ.
GV: Phân tích lại các kiểu nhân vật.
Tổng kết
GV: Hãy khái quát lại nghệ thuật và nội dung của
truyện? Nêu ý nghĩa văn bản
HS: Đọc ghi nhớ.
Luyện đọc cho hs yếu kém
HOẠT ĐỘNG 3 : HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Chọn một chi tiết mà em thích nhất như chi tiết
ông lão thả cá về biển, chi tiết mụ vợ ngồi trước
túp lều nát
- Chuẩn bị bài Ếch ngồi đáy giếng Đọc văn bản,
tập tóm tắt Trả lời câu hỏi phần đọc hiểu
Tập làm văn: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ.
HƯỚNG DẪN BÀI VIẾT SỐ 2
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu thế nào là thứ tự kể trong văn tự sự
- Kể “xuôi”, kể “ ngược” theo nhu cầu thể hiện
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức:
- Hai cách kể - hai thứ tự kể: Kể “xuôi”, kể “ ngược
- Điều kiện cần có khi kể ngược
Trang 42 Kĩ năng:
- Chọn thứ tự kể phù hợp với đặc điểm thể loại và nhu cầu biểu hiện nội dung
- Vận dụng hai cách kể vào bài viết của mình
3 Thái độ:
- Có ý thức sáng tạo khi kể chuyện để câu chuyện hấp dẫn, mới mẻ
C PHƯƠNG PHÁP:
- Phát vấn, thuyết trình, thảo luận nhóm
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp : Kiểm diện HS
Lớp 6ª2: Sĩ số … ……… ……… ………
2 Bài cũ :
- Kể lại truyện Thánh Gióng ? Nêu nội dung và ý nghĩa của truyện ?
3 Bài mới :
* Giới thiệu bài mới : Trước khi kể chuyện các em cần phải chọn ngôi kể phù hợp với kiểu chuyện
Tuy nhiên câu chuyện có hay và hấp dẫn hay không chính là nhờ việc sắp xếp các sự việc Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu thứ tự kể
* Bài mới:
HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CHUNG
GV: Nêu khái niệm kể xuôi.
HS: Nghe ghi.
GV: Truyện “Sơn Tinh- Thủy Tinh” kể theo ngôi kể
thứ mấy? Gồm những sự việc nào? Những sự việc nào
là sự việc khởi đầu, sự việc nào là diễn biến? Sự việc
nào là kết quả? Nhận xét sự sắp xếp thứ tự trong câu
chuyện này?
HS: Trả lời.
GV: Ghi ra b ng ph và phân tích ả ụ
Nguyên
nhân
KQ
1 Vua Hùng kén rể
2 Sơn Tinh- Thủy Tinh đến cầu hôn
3 Vua Hùng đặt ra sính lễ
4 Sơn Tinh đến trước cưới được Mị
Nương
5 Thủy Tinh đến sau dâng nước đánh Sơn
Tinh
6 Hai bên giao chiến => Thủy Tinh thua
7 Năm nào Thủy Tinh cũng dâng nước
đánh
GV: Nêu khái niệm cách kể ngược.
HS đọc đoạn văn sgk
GV: Thứ tự thực tế của các sự việc trong bài văn diễn
ra như thế nào? Bài văn đã kể lại theo thứ tự nào? Kể
theo thứ tự này có tác dụng nhấn mạnh đến điều gì?
HS: Kể kết quả trước sau đó kể các sự việc nguyên
nhân để gây sự bất ngờ, sự nhấn mạnh, kết quả của một
hậu quả bị chó cắn
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
* Kể xuôi: là kể các sự việc liên tiếp nhau
theo trình tự trước sau, việc gì xảy ra trước
kể trước, việc gì diễn ra sau kể sau cho đến hết
* Ví dụ 1: Truyện “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh”
(SGK )
-> Kể theo thứ tự tự nhiên, kể theo thứ tự thời gian
* Kể ngược: Là kể các sự việc theo trình tự
không gian, đem kết quả của sự việc hiện tại
kể ra trước, sau đó mới dùng cách kể bổ sung hoặc để nhân vật nhớ lại kể hết các sự việc diễn ra
* Ví dụ 2: Chuyện kể về thằng Ngố
4 Ngố bị chó cắn phải đi băng bó
3 Ngố bị chó cắn kêu cứu nhưng không ai cứu
1 Ngố mồ côi cha mẹ nên hư hỏng, lêu lổng
2 Tìm cách lừa mọi người làm mọi người mất lòng tin
-> Tạo sự bất ngờ và nhấn mạnh hậu quả bị chó cắn
Trang 5GV: Bài học cần ghi nhớ những gì?
HS: Trả lời ghi nhớ.
HOẠT ĐỘNG 2: LUYỆN TẬP
Bài 1:
HS: Đọc yêu cầu của đề.
HS: Thảo luận nhóm trình bày.
GV: Nhận xét ghi điểm.
Kết hợp phụ đạo hs yếu kém: kể trình tự sự việc một
buổi sáng đến trường
Bài 2:
HS: Đọc yêu cầu của đề
GV: Hướng dẫn gợi ý trong SGK Yêu cầu Hs trả lời
các câu hỏi để tìm ý
HS: Lấy giấy nháp lập dàn ý.
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Kể xuôi và kể ngược truyện “ Em bé thông minh”
Dựa vào văn bản để đảo ngược sự việc khi kể ngược
- Chú ý hai dạng đề: kể sự việc và kể về nhân vật, đặc
biệt là dạng đề kể về nhân vật Ôn lại kiểu lời văn kể về
nhân vật Lập dàn ý cho kiểu đề này theo hai ngôi kể
thứ nhất và thứ ba
2 Ghi nhớ: Sgk/ 98
* Chú ý: Để gây bất ngờ, gây chú ý hoặc để
thể hiện tình cảm nhân vật người ta có thể đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể ra trước sau đó mới dùng cách kể bổ sung …
II LUYỆN TẬP Bài 1:
- Kể truyện theo ngôi kể thứ nhất, người kể xưng tôi
- Thứ tự kể:
+ Tôi và Liên là bạn thân (Hiện tại ) + Trước đó tôi rất ghét Liên (Quá khứ) + Liên biết, Liên không nói gì còn giúp tôi + Tôi và Liên là đôi bạn thân (hiện tại)
* Kể ngược theo hồi tưởng: Hồi tưởng
đóng vai trò quan trọng, là cơ sở của kể ngược
Bài 2: Lập dàn ý cho đề “kể câu chuyện lần
đầu em được đi chơi xa”
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ: Tập kể xuôi, kể ngược một số
truyện dân gian
* Hướng dẫn bài viết số 2:
- Kiểu bài: Văn tự sự
- Đối tượng: Kể về người em yêu thích
* Bài mới: Viết bài TLV số 2.
E RÚT KINH NGHIỆM:
***********************
Tập làm văn: VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 2 - VĂN TỰ SỰ