HOẠT ĐỘNG 5: : 2 phút MỞ RỘNG CỦNG CỐ BỔ SUNG : Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập Tìm các đoạn văn trong cac văn bản bất kì trình bày theo 2 phép lập luận đã học và phân tích đặc điểm[r]
Trang 11: Thày : Nghiên cứu, soạn giáo án phương pháp, kĩ thuật dạy học.: HD HS
tìm hiểu thông qua hệ thống câu hỏi và hoạt động nhóm
Thiết bị dạy học: Bảng phụ, máy chiếu
Tư liệu: Tài liệu về Chu Quang Tiềm
2: Trò : Học bài cũ, làm bài tập, soạn bài mới
Bước 2: Xác định nội dung – chủ đề bài học : Nội dung và vai trò của sách và việc
đọc sách trong học tập và trong đời sống xã hội
Bước 3: Xác định mục tiêu bài học
1.Kiến thức : - Giáo viên giúp học sinh hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách
và phương pháp đọc sách qua bài nghị luận sâu sắc, giầu tính thuyết phục của ChuQuang Tiềm
2.Kỹ năng Rèn kĩ năng: Đọc, tìm và phân tích luận điểm, luận cứ trong văn
bản nghị luận cả đi thực tế thì cần thêm kỹ năng gì ở tiết học nào/ nêu cụ thể
3.Thái độ Ý thức học tập, tự học tập trau dồi kiến thức, yêu mến sách và việc
đọc sách
4 Các năng lực hướng tới hình thành và phát triển ở học sinh
- Năng lực tự học, năng lực hợp tác Trao đổi, nhận xét
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện và phân tích
- Năng lực giao tiếp: Nói trong nhóm, nói trước lớp
- Năng lục thẩm mĩ: Thấy được giá trị của sách.báo và văn hóa đọc
Bước 4: THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG (2phút)
B1: GV Nêu câu hỏi: Kể tên một số nhà
văn , nhà thơ TQ
B2:Cho các em thảo luận
B3: Các nhóm báo cáo kết quả
B4: GV kết luận và giới thiệu bài
Chu Quang Tiềm là nhà lý luận văn học nổi
tiếng của Trung Quốc Ông bàn về đọc sách
lần này không phải là lần đầu, bài viết này là
HS Kể tên một số nhà văn , nhà thơ TQ
đã được học ở các lớp dưới( Có thể nêutên một số tác phẩm tiêu biểu)
Trang 2kết quả của quá trình tích luỹ kinh nghiệm,
dày công nghiên cứu, suy nghĩ, là lời bàn
tâm huyết của người đi trước truyền lại cho
thế hệ mai sau Vậy lời dạy của ông cho thế
hệ mai sau về cách đọc sách sao cho có hiệu
quả và có tác dụng? Bài học hôm nay chúng
ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu và nghiên cứu về
cách đọc sách sao cho có hiệu quả nhất.
? Nêu những hiểu biết về tác giả?
? Em hãy nêu xuất xứ của văn bản?
? Văn bản trên được viết theo thể loại nào ?
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Gv nêu vấn đề thảo luận
?Bàn về việc cần thiết của việc đọc sách tác
giả đã đưa ra luận điểm căn bản nào?
? Nêu bố cục của VB ? Nội dung của từng
phần ?
Bước 2: HS thảo luận nhóm
Bước 3: HS trình bày
Bước 4 : GV chốt ý
GV hướng dẫn HS tìm hiểu Ý nghĩa, tầm
quan trọng của việc đọc sách.
I Đọc, tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm :
a) Tác giả
- Chu Quang Tiềm (1897-1986 ) là nhà
mĩ học, nhà lí luận văn học lớn củaTrung Quốc
b) Tác phẩm
- Trích trong cuốn : Danh nhân TrungQuốc bàn về về niềm vui nỗi buồn củaviệc đọc sách
2 Đọc tìm bố cục
* Thể loại : Văn bản nghị luận
- Vì văn bản là hệ thống các luận điểm,cách lập luận và ở tên văn bản
* Bố cục :
- P1: Từ đầu đến phát hiện thế giớimới Sự cần thiết và ý nghĩa của việcđọc sách
- P2: Tiếp theo đến….tự tiêu hao lựclượng Những khó khăn và nguy hạicủa việc đọc sách trong tình hình hiệnnay
- P3: Còn lại Phương pháp chọn sách
và đọc sách
II Tìm hiểu chi tiết văn bản
1 Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách
Trang 3Bước 1: Gv chuyển giao nhiệm vụ
Hình thức phát vấn , HS trả lời
? Em hiểu “học vấn” là gì?
Là những hiểu biết thu nhận được qua quá
trình học tập
? Vậy học vấn thu được từ đọc sách là gì?
+ Là những hiểu biết của con người do đọc
Bước 2: HS thảo luận
Bước 3 : HS đại diện nhóm trình bày , nhóm
khác nhận xét bổ sung
Bước 4 : Gv chốt kiến thức
- Học vấn được tích luỹ từ mọi mặt
- Muốn có học vấn không thể không đọc
GV : Luận điểm về sự cần thiết của việc đọc
sách được tác giả phân tích rõ trong trình tự
các lí lẽ nào?
(Tác giả đã lí giải tầm quan trọng và sự cần
thiết phải đọc sách như thế nào? )
GV: Em hiểu như thế nào về lí lẽ thứ nhất?
GV : Những cuốn SGK em đang học tập có
phải là di sản tinh thần đó không ?
GV : Vì sao tác giả lại quả quyết rằng : Nếu
chúng ta mong tiến lên từ văn hoá học thuật
* Sách là con đường quan trọng của họcvấn
- Học vấn được tích luỹ từ mọi mặt
- Muốn có học vấn không thể không đọcsách
- - Đọc sách là một mặt của học vấnnhưng là mặt quan trọng
- Sách là kho tàng quý báu cất giữ di sảntinh thần nhân loại
- Sách đã ghi chép, cô đúc và lưu truyềnmọi tri thức, mọi thành tựu mà loàingười tìm tòi, nghiên cứu tích luỹ quatừng thời đại
* Nhất định phải lấy thành quả mà nhânloại đã đạt được trong quá khứ làm điểmxuất phát
- Sách lưu giữ mọi thành tựu học vấncủa nhân loại
- Muốn nâng cao học vấn cần dựa vàothành tựu này
* Đọc sách là trả nợ quá khứ, là hưởngthụ kinh nghiệm của quá khứ
Trang 4thì nhất định phải lấy thành quả mà nhân loại
đã đạt được trong quá khứ làm điểm xuất
phát ?
GV : Tại sao đọc sách là để trả nợ quá
khứ ?
GV : Vậy em đã hưởng thụ được gì từ viêc
đọc sách Ngữ văn để chuẩn bị cho học vấn
của mình ?
GV : Những lí lẽ trên của tác giả đem lại cho
em hiểu biết gì về sách và lợi ích của việc
đọc sách ?
GV : Trong thời đại ngày nay để trau dồi tri
thức ngoài việc đọc sách ta còn phải làm gì ?
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV hỏi ? Theo cá nhân em thì vấn đề đọc sách quan trọng như thế nào?
Em có thường xuyên đọc sách không ? Vì sao ?
B2: HS thảo luận nhóm/ hoặc hoạt động đọc lập
B3: HS trình bày theo hiểu biết của nhóm hoặc cá nhân
B4: Giáo viên nhận xét, đánh giá, chốt ý chính theo nội dung bài học
HOẠT ĐỘNG 4 : (2 phút )VẬN DỤNG
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Tìm dẫn chứng thực té về vai trò của sách trong thực tế và quá trình học tập?
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Cho học sinh xem vidio về hoạt động đọc sách
Nhận xét của em về thái độ các thành viên trong nhóm đọc sách trong vidio
Em học tập được điều gì qua vidio trên?
Bước 2: HS hoạt động độc lạp
Bước 3: HS trình bàyý kiến quan sát được
- Cần nghiêm túc chăm chú khi đọc sách Giữ trật tự nơi công cộng nhất là trong phòngđọc sách
Em khác nhận xét, đánh giá
Bước 4: giáo viên nhận xét, đánh giá, chốt lại , bổ sung
Trang 5* Rút kinh nghiệm:
TIẾT 92 Bước 1: Xác định vấn đề cần giải quyết Tên bài học BÀN VỀ ĐỌC SÁCH. (Chu Quang Tiềm ) - Hình thức dạy Dạy trên lớp - Chuẩn bị của GV và HS: A: Thày : Nghiên cứu, soạn giáo án phương pháp, kĩ thuật dạy học.: HD HS tìm hiểu thông qua hệ thống câu hỏi và hoạt động nhóm Thiết bị dạy học: Bảng phụ, máy chiếu Tư liệu: Tài liệu về Chu Quang Tiềm B: Trò : Học bài cũ, làm bài tập, soạn bài mới Bước 2: Xác định nội dung – chủ đề bài học : Nội dung và vai trò của sách và việc đọc sách trong học tập và trong đời sống xã hội Bước 3: Xác định mục tiêu bài học 1.Kiến thức : - Giáo viên giúp học sinh hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách qua bài nghị luận sâu sắc, giầu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm - Rèn kĩ năng: Đọc, tìm và phân tích luận điểm, luận cứ trong văn bản nghị luận 2.Kỹ năng (- Rèn kĩ năng: Đọc, tìm và phân tích luận điểm, luận cứ trong văn bản nghị luận cả đi thực tế thì cần thêm kỹ năng gì ở tiết học nào/ nêu cụ thể) 3.Thái độ Ý thức học tập, tự học tập trau dồi kiến thức, yêu mến văn nghệ 4 Các năng lực hướng tới hình thành và phát triển ở học sinh - Năng lực tự học, năng lực hợp tác Trao đổi, nhận xét - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện và phân tích - Năng lực giao tiếp: Nói trong nhóm, nói trước lớp - Năng lục thẩm mĩ: Thấy được giá trị của sách.báo
Bước 4: THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG (2phút:
Kể tên một số loại sách em thường đọc.
B2:Cho các em độc lập suy nghi ghi ra
phiếu học tập
I Đọc tìm hiểu chung
II Tìm hiểu chi tiết văn bản
1 Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc
Trang 6B3: Các em báo cáo kết quả
B4: GV nhận xét và nêu mục tiêu, nội dung
tiết học
GV: Ai cũng biết đọc sách là quan trọng, là
cần thiết, song đọc sách không phải ai cũng
đọc đúng Con người ta có thể dễ mắc phải,
dễ có thói quen sai lệch khi đọc sách… Vậy
chúng ta cùng tìm hiểu những thiên hướng
sai lệch dễ mắc phải của việc đọc sách để
không bị mắc sai lầm.
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức
(35phút)
B1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
HS đọc bài và tìm những chi tiết nói về khó
khăn trong việc đọc sách hiện nay
? Chỉ ra những khó khăn của đọc sách ngày
GV : Tác giả không tuyệt đối hoá, thần thánh
hoá việc đọc sách mà đã đưa ra những trở
ngại , cái hại của việc đọc sách
GV : Phát vấn câu hỏi thêm để HS hiểu
sâu hơn vầ cái hại của đọc sách
? Em hiểu đọc sách như thế nào là đọc không
đúng, đọc không chuyên sâu? (Đọc sách
không chuyên sâu là đọc như thế nào?)
GV : Để chứng minh cho cái hại đó, tác giả
đã so sánh, biện luận như thế nào? Em có tán
thành với ý kiến của tác giả hay không?
- Giống như ăn uống, các thứ ăn tích luỹ
không tiêu hoá được… dễ sinh đau dạ dày
GV: Liên hệ bản thân em?
? Trong thực tế hiện nay, thị trường sách,
truyện, văn hoá phẩm được lưu hành như thế
nào, hãy nêu nhận xét của em?
- Trên thị trường hiện nay xuất hiện nhiều
sách in lậu, sách giả, văn hoá phẩm không
Những con mọt sách đáng lên án nếukhông quan tâm, xa rời cuộc sống thựctế
- Sách nhiều quá nên dễ lạc hướng, chọnnhầm, chọn sai những cuốn sách tầmphào vô bổ
Tác giả báo động về cách đọc tràn lan,thiếu mục đích
Cách lập luận chặt chẽ, thuyết phục,kết hợp phân tích bằng lí lẽ với liên hệthực tế
Trang 7thiếu tính giáo dục Đặc biệt nhiều sách tham
khảo phản giáo dục, thiếu tính thống nhất về
nội dung, trùng lặp, chồng chéo… xuất hiện
theo xu thế vì mục đích lợi nhuận gây khó
khăn cho phụ huynh, học sinh và người
đọc…
GV : Hãy nhận xét về cách lập luận của tác
giả ?
GV : HS đọc Phần 3
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
1 Tác giả khuyên ta nên chọn sách như thế
nào?
2 : Tác giả đưa ra cách đọc như thế nào?
3: Là người đọc sách, em nhận được từ ý
kiến trên lời khuyên bổ ích nào?
4.Theo tác giả sách đọc nên chia làm mấy
GV : Tác hại của lối đọc hời hợt là gì ?
- Là cách đọc lướt qua tuy rất nhiều nhưng
đọng lại rất ít.( Ví dụ cách đọc của một số
học giả trẻ hiện nay)
GV : Theo tác giả sách đọc nên chia làm mấy
loại ?
GV : Em hiểu như thế nào về sách phổ thông
3 Đọc sách như thế nào cho có hiệu quả.
- Sách chọn nên hướng vào hai loại:+ Loại phổ thông
+ Loại chuyên môn - Đọc suốt đời
* Cách đọc.
- Đọc cho kĩ, đọc đi đọc lại nhiều lần đếnthuộc và đọc có mục đích, kiên định,không tuỳ hứng
- Đọc với sự say mê suy ngẫm, trầmngâm tích luỹ
- Tác hại của lối đọc hời hợt : Như cưỡi
ngựa xem hoa…
- Sách đọc chia làm hai loại:
+ Loại phổ thông
+ Loại chuyên môn - Đọc suốt đời
- Hai loại sách phổ thông và sách chuyênmôn có quan hệ mật thiết với nhau:Không biết rộng thì không thể chuyên,không thông thái thì không thể nắm gọn.Trước hãy biết rộng rồi sau mới nắmchắc
Kết hợp phân tích lí lẽ với liên hệ, so
Trang 8và sách chuyên môn ? Cho ví dụ ?
GV: Theo tác giả thế nào là đọc để có kiến
thức phổ thông?
GV: Vì sao tác giả đặt vấn đề đọc để có kiến
thức phổ thông?
GV : Quan hệ giữa phổ thông và chuyên sâu
trong đọc sách liên quan đến học vấn rộng và
chuyên sâu được tác giả lí giải như thể nào?
? Em có nhận xét gì về cách viết của tác giả?
? Nội dung của bài viết?
Bước 2: Các nhóm thảo luận
Bước 3: Đại diện nhóm trình bày
Bước 4: GV chốt kiến thức
- GV : Tác giả là người có nhiều kinh
nghiệm với việc đọc sách Bản thân ông trở
thành một học giả uyên bác, phải chăng cũng
từ việc đọc sách Ông cũng là một con người
thực sự tâm huyết và muốn truyền lại cho thế
hệ mai sau những kinh nghiệm của mình
Các em cần trau dồi kiến thức từ việc đọc
sách Sách là con đường ngắn nhất đi đến tri
- Cần phải biết chọn sách có giá trị đểđọc
- Đọc sách phải đọc cho kỹ, phải kết hợpđọc rộng với đọc chuyên sâu
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV hỏi ? Theo cá nhân học sinh cần chọn đọc những loại sách nào, đọc sách vào
lúc nào? Và đọc như thế nào?
Hãy chia sẻ kinh nghiệm dọc sách của em trước lớp
B2: HS thảo luận nhóm/ hoặc hoạt động đọc lập
B3: HS trình bày theo hiểu biết của nhóm hoặc cá nhân
B4: Giáo viên nhận xét, đánh giá, chốt ý chính theo nội dung bài học
Trang 9Em khác nhận xét, đánh giá
Bước 4: giáo viên nhận xét, đánh giá, chốt lại , bổ sung.
HOẠT ĐỘNG 5: Tìm tòi mở rộng:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Cho học sinh xem vidio về hoạt động bàn về vai trò của sách và phương pháp đọc sáchtốt nhất
Nhận xét của em về thái độ các thành viên trong nhóm đọc sách trong vidio
Em học tập được điều gì qua vidio trên?
Bước 2: HS hoạt động độc lạp
Bước 3: HS trình bàyý kiến quan sát được
- Cần nghiêm túc chăm chú khi đọc sách Giữ trật tự nơi công cộng nhất là trong phòngđọc sách
Em khác nhận xét, đánh giá
Bước 4: giáo viên nhận xét, đánh giá, chốt lại , bổ sung.
* Rút kinh nghiệm:
***********************************
TIẾT 93 Ngày dạy………….:
Bước 1: Xác định vấn đề cần giải quyết
Tên bài học KHỞI NGỮ
- Hình thức dạy Dạy trên lớp
- Chuẩn bị của GV và HS:
A: Thày : Nghiên cứu, soạn giáo án phương pháp, kĩ thuật dạy học.: HD HS
tìm hiểu thông qua hệ thống câu hỏi và hoạt động nhóm
Thiết bị dạy học: Bảng phụ, máy chiếu
Tư liệu: Tài liệu về Tiếng Việt
B: Trò : Học bài cũ, làm bài tập, soạn bài mới
Bước 2: Xác định nội dung – chủ đề bài học : Khởi ngữ và đặc điểm của khởi ngữ Bước 3: Xác định mục tiêu bài học
1.Kiến thức : - - Học sinh nắm được khái niệm khởi ngữ, phân biệt khởi ngữ với
chủ ngữ của câu
2.Kỹ năng - Rèn luyện kĩ năng nhận biết và vận dụng khởi ngữ trong văn nói và
văn viết
3.Thái độ - Học sinh có ý thức dùng khởi ngữ để làm sáng rõ đề tài của câu
4 Các năng lực hướng tới hình thành và phát triển ở học sinh
- Năng lực tự học, năng lực hợp tác Trao đổi, nhận xét
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện và phân tích
Trang 10- Năng lực giao tiếp: Nói trong nhóm, nói trước lớp, viết câu có khởi ngữ.
- Năng lục thẩm mĩ: Thấy được giá trị và sự tinh tế của tiếng Việt
Bước 4: THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
HOẠT ĐỘNG1: KHỞI ĐỘNG:
B1: GV nêu câu hỏi: Kể tên các thành phần
câu Nêu vai trò của thành phần chính thành
phần phụ/
B2: HS thảo luận nhóm
B3: HS trình bày
B4: giáo viên nhận xét, đánh giá, chốt ý
chính và giới thiệu bài
2 Các từ in nghiêng trong ba ví dụ a.b.c, có
vị trí như thế nào trong câu?
Bước 2: HS thảo luận theo câu hỏi
Bước 3 : HS trình bày, đại diện nhóm bổ
văn nghệ đứng trước chủ ngữ và thông báo về
đề tài được nói đến trong câu
Bước 1:GV đặt câu hỏi phát vấn , HS trả
b Giàu, tôi cũng giàu rồi.
c Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta
- trí : Đứng trước chủ ngữ
- Là thành phần của câu ( phần phụ)
- Nhiệm vụ : Nêu đề tài
- Các từ quan hệ thường đi kèm: còn,với
Trang 11là chủ ngữ, trạng ngữ.
- Vì nó không có quan hệ với vị ngữ, không
chỉ địa điểm, thời gian và nơi chốn…
- Các từ ngữ đó đứng trước chủ ngữ, và nêu đề
tài được nói đến trong câu
GV : Các từ, tổ hợp từ trên nêu( nói tới, chỉ
về) điều gì?
- Vật, việc, hiện tượng được nói tới (đề tài)
Các từ ngữ trên được gọi là khởi ngữ
GV: đặt câu hỏi hS trả lời
Nêu khái niệm về khởi ngữ?
GV : Đọc ghi nhớ SGK
- Khởi ngữ nêu đề tài của câu chứa nó
? Lấy ví dụ câu chứa khởi ngữ? Phân tích ?
* Chú ý: Khởi ngữ có thể được lặp lại y
nguyên ở phần câu còn lại (vd b) hoặc lặp lại
bằng các từ thay thế
? Trước các từ ngữ in đậm trong ví dụ trên
chúng ta có thể cho thêm các quan hệ từ nào
mà vẫn giữ nguyên được nội dung của câu?
- Trước các từ ngữ in đậm chúng ta có thể cho
thêm các quan hệ từ như về, đối với.
GV : HS Lấy ví dụ một câu chứa khởi ngữ
HOẠT ĐỘNG 3 LUYỆN TẬP:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
HS đọc yêu cầu của cac bài tập GV chia
bài cho các nhóm Nhóm 1-2 bài 1,
nhóm 3-4 bài 2
B2: HS thảo luận nhóm:
B3: HS trình bày trên bảng kết quả thảo luận
và nhận xét chéo kết quả của các nhóm
B4: Giáo viên nhận xét, đánh giá và cung
- Trước khởi ngữ thường có thể thêm
Các quan hệ từ: về, đối với….
Ví dụ : Với tôi, tôi luôn giữ quan
điểm của mình
II Luyện tập.
Bài tập 1/8.
Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích:
a Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnhchờ người khác đọc rồi nghe lỏm.Điều này ông khổ tâm hết sức
Khởi ngữ là “điều này” ở câu 2
b Vâng! Ông giáo dạy phải! Đối vớichúng mình thì thế là sung sướng
Khởi ngữ là “đối với chúng mình”
c Một mình thì anh bạn trên trạmđỉnh Phan-xi-păng ba nghìn một trămbốn mươi hai mét kia mới một mình
hơn cháu. Khởi ngữ là “một mình”
d Làm khí tượng, ở được cao thế mới
là lí tưởng chứ
Khởi ngữ là “làm khí tượng”
c Đối với cháu, thật là đột ngột [ ]
Khởi ngữ là “đối với cháu”
