Bài giảng giao an van 9 tuan 20

Giúp học sinh: - Hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách - Rèn luyện thêm cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài nghị luận sâu sắc, sinh động, giàu tính

NGỮ VĂN 9 HỌC KỲ II

Ngày soạn:15/12/2010

Ngày giảng: 3/1/2011

Tuần 20 - Tiết 91

BÀN VỀ ĐỌC SÁCH

Chu Quang Tiềm

I Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức.

Giúp học sinh:

- Hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách

- Rèn luyện thêm cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài nghị luận sâu sắc, sinh động, giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm

*Trọng tâm: Tiết 1:Đọc, pt phần 1

*Tích hợp: TLV:Phép phân tích, tổng hợp

2 Kĩ năng.

- Đọc, hiểu văn bản dịch, không sa đà vào phân tích ngôn từ

- Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống lập luận rõ ràng trong một văn bản nghị luận

- Rèn luyện thêm cách viết đoạn văn, bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội

3 Thái độ.

- Ý nghĩa và tầm quan trọng của việc đọc sách.

- Giáo dục những thói quen đọc sách

II Những kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài.

- Kĩ năng giao tiếp: trình bày suy nghĩ về tầm quan trọng của sách trên con đường học vấn, tích lũy và nâng cao vốn tri thức

- Suy nghĩ sáng tạo: bày tỏ những nhận thức của mình về phương pháp đọc sách và tầm quan trọng của sách trên con đường học vấn

- Xác định giá trị bản thân: lựa chọn sách và phương pháp đọc sách đúng đắn

III Các phương pháp/kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng.

- Kĩ thuật động não: suy nghĩ, phân tích đánh giá về nội dung và nghệ thuật của văn bản, phân tích tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách

- Kĩ thuật đặt câu hỏi: gợi mở, dẫn dắt hs tìm hiểu khám phá kiến thức

- Thảo luận nhóm, trình bày về phương pháp đọc sách

IV Phương tiện dạy học

GV: Tư liệu về Chu Quang Tiềm

HS: Soạn bài theo yêu cầu

V Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

Hoạt động của thầy và trò nội dung

* Hoạt động 1 : Khởi động Gi– ới thiệu

b i ( 5 ) à ’

1.Ổn định:

2 Kiểm tra:

- Vở soạn kỡ II

- Giới thiệu chương trỡnh SGK kỡ II lớp 9

+ Văn: - Văn bản nhật dụng

- Văn học hiện đại: thơ, truyện

- Văn học nước ngoài

- Kịch + TLV: - Nghị luận 1 vấn đề về tư

tưởng, đạo lớ

- Nghị luận văn học

3 Bài mới:

- Học trũ nho TQ, VN thuộc lũng giỏo huấn

của thỏnh hiền

"Thiờn tử trong hiền hào Văn chương giỏo nhỡ tào Vạn bạn giai hạ phẩm Duy hữu độc như cao"

(Nghĩa: Vua coi trọng người hiền đức,

văn chương giỏo dục con người, trờn

đời, mọi nghề đều thấp kộm, chỉ cú đọc

sỏch là cao quý nhất → bao ý kiến về

đọc sỏch: Macxim Gorky - học giả Chu

Quang Tiềm là một minh chứng)

* Hoạt động 2 : Hớng dẫn tìm hiểu văn

bản(35 )’

- Đọc chú thích Giới thiệu về nhà lý luận

văn học nổi tiếng của Trung Quốc Chu

Quang Tiềm ?

Đọc hiểu chú thích

I- Đoc hiểu chú thích 1- Tác giả :

Chu Quang Tiềm (1897-1986) Trung Quốc

2 Tác phẩm:

- Bài viết này là kết quả của quá trình tích lũy kinh nghiệm dày công suy nghĩ của ngời đi trớc với thế hệ sau

* Đọc:

GV hớng dẫn cách đọc

- GV đọc 1 đoạn

- HS đọc

- Văn bản thuộc thể loại nào?

- Đọc chú thích một số từ khó?Bài nghị

luận bàn về vấn đề gì ?

+ Bài viết có đề tài nghị luận rất gần gũi

với công việc học tập hàng ngày Bàn về ý

nghĩa của việc đọc sách và phơng pháp đọc

sách

- Đây là một bài nghị luận Nêu bố cục của

bài ?

+ Khẳng định tầm quan trọng, ý nghĩa của

việc đọc sách

+ Nêu các khó khăn, nguy hại dễ gặp trong

thực tế khi đọc sách

+ Bàn về phơng pháp đọc sách, lựa chọn

sách và quy cách đọc sách

- Nhận xét về bố cục của bài theo yêu cầu

của một bài văn nghị luận ?

- Dựa vào bố cục hãy tóm tắt các luận điểm

Hoạt động nhóm

Đại diện nhóm trả lời- nhóm khác nhận xét

Phân tích tầm quan trọng và ý nghĩa của việc

đọc sách

- HS đọc phần đầu Trong đoạn này câu

nào là luận điểm mang tính khái quát nhất?

+ 2 câu đầu : “Đọc sách là một con đờng

quan trọng của học vấn” và “Học vấn không

chỉ là việc cá nhân mà là việc của toàn nhân

loại”

+ ý nghĩa cả đoạn : ý nghĩa của sách trên

con đờng phát triển của nhân loại

- Từ luận điểm đa ra tác giả đã nêu những

lý lẽ nào để phân tích và khẳng định luận

điểm ?

(giải thích “học thuật” : hệ thống kiến thức

- Thể loại: Nghị luận

3- Bố cục :- 3 phần

- Bố cục hợp lý, chặt chẽ : Đi từ nhận thức ý nghĩa qua liên hệ thực tế và đề ra giải pháp

II- Đọchiểuvăn bản 1- Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc

đọc sách

- Luận điểm : ý nghĩa của sách trên con

đờng phát triển của nhân loại

- Lý lẽ :

+ Ghi chép, lu truyền tri thức

+ Kho tàng di sản tinh thần

+ Là cột mốc trên con đờng tiến hóa học thuật

khoa học).

- Ngoài luận điểm này đoạn văn còn có

luận điểm khái quát nào nữa ? (đọc câu :

Đọc sách là muốn trả nợ đã khổ công

tìm kiếm mới thu nhận đợc”) Giải thích

nghĩa của câu văn đó ?

- Qua phần 1 tác giả muốn nói với chúng ta

điều gì?

- GV nâng cao : Đọc sách là con đờng tích

luỹ nâng cao vốn tri thức, với mỗi ngời đọc

sách chính là sự chuẩn bị để làm cuộc trờng

chinh vạn dặm trên con đờng tích luỹ, không

thể có thành tựu mới trên con đờng văn hóa

học thuật nếu không biết kế thừa thành tựu

thời đã qua

* Hoạt động 3 : Củng cố- Dặn dò

1 Củng cố: ( 3phút)

- Nêu tầm quan trọng và ý nghĩa của

việc đọc sánh

2 H ớng dẫn học ở nhà ( 2 phút)

- Nắm chắc nội dung phần 1

- Trả lời câu hỏi còn lại

=> Sách là kho tàng tri thức của nhân loại vì đọc sách là vấn đề vô cùng quan trọng để tiếp nhận kiến thức nhân loại

              

Ngày soạn:15/12/2010

Ngày giảng: 4/1/2011

Tuần 20 - Tiết 92

BÀN VỀ ĐỌC SÁCH ( Tiếp)

Chu Quang Tiềm

I Mục tiờu cần đạt

1 Kiến thức.

Giỳp học sinh:

- Hiểu được sự cần thiết của việc đọc sỏch và phương phỏp đọc sỏch

- Rốn luyện thờm cỏch viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài nghị luận sõu sắc, sinh động, giàu tớnh thuyết phục của Chu Quang Tiềm

*Trọng tõm:Tiết 2:Phõn tớch phần 2,3,4

*Tớch hợp: TLV:Phộp phõn tớch, tổng hợp

2 Kĩ năng.

- Đọc, hiểu văn bản dịch, khụng sa đà vào phõn tớch ngụn từ

- Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống lập luận rừ ràng trong một văn bản nghị luận

- Rốn luyện thờm cỏch viết đoạn văn, bài văn nghị luận về một vấn đề xó hội

3 Thỏi độ.

- í nghĩa và tầm quan trọng của việc đọc sỏch.

- Giỏo dục những thúi quen đọc sỏch

II Những kĩ năng sống cơ bản được giỏo dục trong bài.

- Kĩ năng giao tiếp: trỡnh bày suy nghĩ về tầm quan trọng của sỏch trờn con đường học vấn, tớch lũy và nõng cao vốn tri thức

- Suy nghĩ sỏng tạo: bày tỏ những nhận thức của mỡnh về phương phỏp đọc sỏch và tầm quan trọng của sỏch trờn con đường học vấn

- Xỏc định giỏ trị bản thõn: lựa chọn sỏch và phương phỏp đọc sỏch đỳng đắn

III Cỏc phương phỏp/kĩ thuật dạy học tớch cực cú thể sử dụng.

- Kĩ thuật động nóo: suy nghĩ, phõn tớch đỏnh giỏ về nội dung và nghệ thuật của văn bản, phõn tớch tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sỏch

- Kĩ thuật đặt cõu hỏi: gợi mở, dẫn dắt hs tỡm hiểu khỏm phỏ kiến thức

- Thảo luận nhúm, trỡnh bày về phương phỏp đọc sỏch

IV Phương tiện dạy học

GV: Tư liệu về Chu Quang Tiềm

HS: Soạn bài theo yờu cầu

V Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động dạy và học

*Hoạt động 1: Khởi động5’

1.Ổn định:

2 Kiểm tra:

- Vở soạn kỡ II

- Túm tắt văn bản

3 Bài mới:

* Hoạt động 2 : Đọc hiểu văn bản (30 )’

- Đọc đoạn 2 SGK 4 Tìm luận điểm chính

của đoạn văn ?

- Tác giả đã nêu ra các nguy hại nào

II.

2- Những khó khăn khi đọc sách và những nguy hại nếu không biết cách đọc sách

trong việc đọc sách hiện nay? Các luận

cứ nêu ra gắn với những hình ảnh nào ?

Nêu tác dụng ?

- Nhận xét cách lập luận của phần 2 :

+ Nêu luận điểm -> dùng lỹ lẽ phân tích

luận điểm (diễn dịch)

- GV khái quát :

Từ việc nêu ý nghĩa, khẳng định tầm quan

trọng của việc đọc sách, tác giả đã nêu ra

những nguy hại trong việc đọc sách hiện

nay Những nguy hại đó đều có dẫn chứng

bằng các hình ảnh so sánh cụ thể khiến

chúng ta thấy rõ đọc sách có hiệu quả là

một vấn đề cần quan tâm

- GV đa ra một số dẫn chứng về loại sách

không có lợi

- HS đọc đoạn 3 SGK 5 Đoạn 3 tìm hiểu

về cách chọn sách và phơng pháp đọc

sách Cụ thể bàn nh thế nào ?

- Khi đọc sách chú ý mấy loại?

- Em hiểu thế nào về sách phổ thông và

sách chuyên sâu?

+Hoạt động nhóm

.Đại diện nhóm trả lời

GV nhận xét bổ xung

- Để cho ngời đọc dễ hiểu cách chọn và

ngày càng nhiều

- Luận cứ :

+ Sách nhiều khiến ngời ta không chuyên sâu

So sánh với ngời xa Giống nh ăn uống nhiều không tiêu hao-> gây hại

-> Lối đọc vô bổ, lãng phí thời gian nông cạn -> học để khoe khoang

+ Sách nhiều, dễ bị lạc hớng gây lãng phí thời gian

So sánh với đánh trận Đọc sách có ý nghĩa Không đọc nhạt nhẽo, vô bổ

3- Cách chọn sách và ph ơng pháp đọc sách

- Không đọc nhiều mà chọn cho tinh, đọc cho kỹ

- Đọc sách phổ thông thuộc các lĩnh vực khác nhau để có kiến thức phổ thông và

đọc sách chuyên sâu

đọc sách cũng nh ích lợi và tác dụng của

nó, tác giả dùng cách nói nh thế nào ?

+ Tiếp tục dùng cách lập luận diễn dịch :

nêu luận điểm rồi phân tích theo lý lẽ Cụ

thể hóa lời văn bằng hình ảnh : cỡi ngựa

qua chợ, trọc phú khoe của, chuột chui vào

sừng trâu và dùng số liệu để hạn định

cách chọn sách

- Em hãy giải nghĩa các hình ảnh và

thành ngữ ?

- Lời bàn của Chu Quang Tiềm về phơng

pháp đọc sách khiến ngời đọc phải suy

nghĩ là gì ?

* Hoạt động 3 : Hớng dẫn tổng kết bài

học ( 5 phút)

- HS nhắc lại bố cục của văn bản ? Nhận

xét bố cục ?

+ Cách lập luận phân tích diễn dịch đợc

dùng nhất quán trong văn bản, cách nêu lý

lẽ gắn với so sánh, với hình ảnh, với thành

ngữ quen thuộc

- Theo Chu Quang Tiềm đọc sách để làm

gì ? Đọc sách nh thế nào ? Chọn những

nào để đọc phát huy hiệu quả ?

- HS đọc ghi nhớ SGK (Trang7)

* Hoạt động 4 : Củng cố- dặn dò

1- Củng cố : ( 3 phút)

- Tính thuyết phục, sức hấp dẫn của văn

bản “Bàn về đọc sách” ?

- ý nghĩa của việc đọc sách?

2- H ớng dẫn về nhà : ( 2 phút)

- Chuẩn bị bài “Khởi ngữ” ? Đọc các ví

dụ và trả lời theo câu hỏi

- Cách viết giàu hình ảnh, ví von cụ thể tạo sức hấp dẫn, lời khuyên rất thiết thực

- Đọc sách không chỉ là việc học tập tri thức mà đó là chuyện rèn luyện tính cách, học làm ngời

III- Tổng kết :

1 Nghệ thuật

- Lập luận chặt chẽ, giàu sức thuyết phục

2 Nội dung

- Lời khuyên chọn sách và phơng pháp đọc sách

               Ngày soạn:15/12/2010

Ngày giảng: 4/1/2011

Tuần 20-Tiết 93

KHỞI NGỮ

I Mục tiờu cần đạt:

1 Kiến thức.

Giỳp học sinh:

- Nhận biết khởi ngữ, phõn biệt khởi ngữ với chủ ngữ của cõu

- Nhận biết cụng dụng của khởi ngữ là nờu đề tài của cõu chứa nú (cõu hỏi thăm dũ như sau: "cỏi gỡ là đối tượng được núi đến trong cõu này"?)

* Tớch hợp: TLV việc tạo lập văn bản

*Trọng tõm: Đặc điểm và cụng dụng của khởi ngữ trong cõu

2 Kĩ năng.

- Nhận diện khởi ngữ trong cõu

- Biết đặt những cõu cú khởi ngữ

- Rốn kĩ năng sử dụng khởi ngữ trong cõu

3 Thỏi độ.

- Cú ý thức trong việc vận dụng khởi ngữ trong việc tạo lập văn bản

- Cú ý thức sử dụng khởi ngữ trong những văn cảnh cho phự hợp

II Những kĩ năng sống cơ bản được giỏo dục trong bài.

- Kĩ năng giao tiếp: trỡnh bày suy nghĩ, ý tưởng, thảo luận và chia sẻ kiến thức của cỏ nhõn trong việc sử dụng khởi ngữ

- Ra quyết định: nhận biết và cỏch sử dụng khởi ngữ trong cõu

III Cỏc phương phỏp/kĩ thuật dạy học tớch cực cú thể sử dụng.

- Phõn tớch cỏc tỡnh huống mẫu để nhận ra khởi ngữ trong cõu, tỏc dụng của việc sử dụng khởi ngữ trong tạo lập văn bản và giao tiếp

- Thực hành cú hướng dẫn: nhận ra và tỡm khởi ngữ được sử dụng trong cõu

- Động nóo: suy nghĩ, phõn tớch cỏc vớ dụ để rỳt ra những bài học thiết thực về cỏch sử dụng khởi ngữ phự hợp với việc tạo lập văn bản và giao tiếp

IV Phương tiện dạy học.

GV: bảng phụ

HS: đọc bài trước ở nhà

V Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động dạy học :

*Hoạt động 1: Khởi động5’

1.Ổn định

2 Kiểm tra : Sỏch vở, bài soạn

3 Bài mới

* Hoạt động 2: Hìnhthànhkiến thức mới

( 20 phút)

- GV treo bảng phụ

- HS đọc ví dụ (1) SGK 7 Phân biệt các từ

ngữ in đậm với chủ ngữ trong câu ? Về vị

trí ? về quan hệ với vị ngữ ?

+ VD a : Còn anh, anh// không ghìm nổi

xúc động

Đứng trớc CN

“còn anh” nói về sự không ghìm nổi

xúc động của chủ ngữ “anh”

+ VD b : Giàu, tôi// cũng giàu rồi

Đứng trớc CN

Từ “giàu” nói về tính chất của chủ

ngữ “tôi”

+ VD c : Về các thể văn trong lĩnh vực

văn nghệ, chúng ta// có thể tin ở tiếng ta,

không sự nó thiếu giàu và đẹp

Đứng trớc CN

Các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ

không thiếu giàu và đẹp

- Đứng trớc cụm từ các thể là từ gì ?“ ”

Có thể thay = từ nào?

+ Từ “về” có thể thay bằng từ “với, đối

với”

- GV nhận xét chung và tổng quát :

Các từ ngữ in đậm có vị trí đứng trớc chủ

ngữ, không có quan hệ chủ vị với vị ngữ, nó

không phải là chủ ngữ của câu mà chỉ có

tác dụng nêu đề tài tài đợc nói đến trong

câu Các từ ngữ đó gọi là “khởi ngữ”

- Dựa vào những ví dụ và nhận xét, em hãy

nêu thế nào gọi là khởi ngữ ?Đặc điểm và

công dụng ?

A Bài học I- Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu :

1- Ví dụ :

2 Nhận xét

a)Nêu lên đề tài nói đến trong câu

b) Thông báo thông tin

c) Đứng trớc CN “Chúng ta” nêu lên đề tài nói đến trong câu

3- Ghi nhớ :- SGK8

+ Là thành phần đứng trớc CN

GV đa ra ví dụ

- VD phân biệt với trạng ngữ ?

+ Sáng nay, tôi và Nam đi học -> trạng

ngữ

+ Về học, tôi không thua Nam -> khởi

ngữ

* Hoạt động 3 : Hớng dẫn luyện tập (15

phút)

- Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích ?

+ Điều này, ông khổ tâm hết sức

+ Đối với chúng mình thì thế là sung

s-ớng

+ Một mình thì anh bạn một mình

hơn cháu

+ Làm khí tợng, ở đợc cao thế mới là lý

t-ởng chứ

+ Đối với cháu, thật là đột ngột

- Từ bài tập 1 em có thể rút những lu ý gì

khi tìm khởi ngữ ?

+ Bộ phận đứng đầu câu, là đề tài đợc nói

đến ở phần câu tiếp

- Chuyển thành câu có khởi ngữ ?

+ Làm bài, anh ấy cẩn thận lắm

+ Hiểu thì tôi hiểu rồi nhng giải thì tôi

ch-a giải đợc

- Từ ví dụ đã chuyển đổi Hãy nhận xét tác

dụng của cách diễn đạt mới Nhận xét về

việc sử dụng khởi ngữ ?

HĐ4- Củng cố dặn dò–

1 Củng cố (3 )’

- Khởi ngữ là gì?

- Phân biệt khởi ngữ với thành

phần khác?

2- Dặn dò : ( 2')

- Đọc kỹ các đoạn văn trình bày

phép phân tích, phép tổng hợp

+ Nêu lên đề tài đợc nói đến trong câu + Có thể thêm quan hệ từ “về, với, đối với” vào trớc khởi ngữ (phân biệt với trạng ngữ)

B- Luyện tập : 1- Bài 1 (8)

a) Điều này b) Đối với chúng mình c) Một mình

d) Làm khí tợng e) Đối với cháu

2- Bài 2 (8) :

a) b)

- Dùng có ý thức tăng hiệu quả giao tiếp

              

Ngày soạn:15/12/2010

Ngày giảng: 6/1/2011

Tuần 20-Tiết 94

PHẫP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I Mục tiờu cần đạt

1 Kiến thức.

Giỳp học sinh:

- Hiểu và biết vận dụng cỏc phộp lập luận phõn tớch, tổng hợp trong tập làm văn nghị luận

- Rốn kĩ năng viết đoạn văn nghị luận

- Cú ý thức viết đoạn nghị luận theo phộp phõn tớch và tổng hợp

*Trọng tõm: Tỡm hiểu phộp phõn tớch tổng hợp

*Tớch hợp: Văn: Bàn về đọc sỏch TV: Khởi ngữ

2 Kĩ năng.

- Nhận dạng được rừ văn bản cú sử dụng phộp lập phõn tớch và tổng hợp

- Sử dụng phộp lập luận phõn tớch và tổng hợp thuần thục hơn khi đọc hiểu và tạo lập văn bản nghị luận

3 Thỏi độ.

- Cú ý thức trong việc vận dụng phộp lập luận phõn tớch và tổng hợp trong việc tạo lập văn bản

- Cú ý thức sử dụng phộp lập luận phõn tớch và tổng hợp cho phự hợp

II Những kĩ năng sống cơ bản được giỏo dục trong bài.

- Kĩ năng giao tiếp: trỡnh bày suy nghĩ, ý tưởng, thảo luận và chia sẻ kiến thức của cỏ nhõn trong việc sử dụng phộp lập luận phõn tớch và tổng hợp

- Ra quyết định: nhận biết và cỏch sử dụng phộp lập luận phõn tớch và tổng hợp trong việc tạo lập văn bản

III Cỏc phương phỏp/kĩ thuật dạy học tớch cực cú thể sử dụng.

- Phõn tớch cỏc tỡnh huống mẫu để nhận ra phộp lập luận phõn tớch và tổng hợp, tỏc dụng của việc sử dụng phộp lập luận phõn tớch và tổng hợp trong tạo lập văn bản

- Thực hành cú hướng dẫn: nhận ra và tỡm phộp lập luận phõn tớch và tổng hợp được

sử dụng trong văn bản