Giao an ca nam

Cảm nhận về “nụ cười” và “nước mắt” trong tác phẩm * “Nụ Cười”: - Nụ cười của An Dương Vương: gắn với phần đầu của tác phẩm, gắn liền với công việc dựng nước và giữ nước thắng lợi, gắn l[r]

THẦY CÔ CẦN TRỌN BỘ CHUYÊN ĐỀ NLVH+ĐỌC HIỂU+NLXH THEO MẪU DƯỚI ĐÂY THÌ LIÊN LẠC CÔ TUYẾT MAI – SDT/ZALO 0972657786; Fb Tuyết Mai (thpt Ân Thi)

Ngày soạn : 12/10/2018

CHUYÊN ĐỀ

TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU - TRỌNG THUỶ

A MỤC TIÊU BÀI DẠY

Giúp học sinh:

I Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ

1 Kiến thức :

- Ôn tập, củng cố những giá trị về nội dung và nghệ thuật của truyện

An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thuỷ

- Ôn tập, củng cố một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyền

thuyết

– Phân biệt được truyền thuyết và sử thi

2 Kĩ năng: Luyện tập cách đọc - hiểu tác phẩm truyền thuyết theo

đặc trưng thể loại

3 Thái độ: Yêu mến, tự hào trước những giá trị truyền thống của văn

học

II Định hướng năng lực, phẩm chất

a Năng lực: Năng lực tự học, GQVĐ, giao tiếp,sử dụng ngôn ngữ

TV, thưởng thức và cảm thụ thẩm mĩ…

b Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ; Trung thực, tự trọng, chí công

vô tư; Yêu gia đình, quê hương, đất nước

B PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN: SGK, SGV Văn 10, Sách thiết kế giáo

án, chuẩn kiến thức kĩ năng, STK

C CÁCH THỨC TIẾN HÀNH:

- PPDH: thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm, nghiên cứu tình

huống, nêu vấn đề; trực quan

- KTDH: Đặt câu hỏi, chia nhóm.

D TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

PHẦN I: ÔN TẬP KIẾN THỨC CƠ BẢN

I VỀ THỂ LOẠI TRUYỀN THUYẾT

1 Khái niệm truyền thuyết

Truyền thuyết là tên gọi dùng để chỉ một nhóm những sáng tác dângian mà đặc điểm chung của chúng thể hiện các yếu tố kỳ diệu, huyễntưởng, nhưng lại được cảm nhận là xác thực, diễn ra ở ranh giới giữathời gian lịch sử và thời gian thần thoại, hoặc diễn ra ở thời gian lịch sử

2 Đặc điểm, phân loại

a Họ Hồng Bàng và thời kỳ Văn Lang: mang tính chất sử thi, phản

ánh không khí anh hùng ca thời Hùng Vương dựng nước và trình độ khávăn minh của người Văn Lang Các truyền thuyết tiêu biểu của thời kỳnày là Lạc Long Quân-Âu Cơ, Sơn Tinh-Thủy Tinh, Thánh Gióng,Thánh Hùng Linh Công, Hùng Vương thứ sáu, Hùng Vương thứ mườitám

b Thời kỳ Âu Lạc và Bắc thuộc: Nước Âu Lạc của An Dương

Vương tồn tại khoảng 50 năm (257 TCN-208 TCN) Thời kỳ Bắc thuộchơn 10 thế kỷ (207 TCN-938) là thời kỳ bị xâm lược và chiến đấu giànhđộc lập của dân tộc Việt Nam Truyền thuyết tiêu biểu của thời Âu Lạc

là truyện An Dương Vương, kết cấu gồm hai phần: phần đầu là lịch sửchiến thắng, phần sau là lịch sử chiến bại Các truyền thuyết phản ánhcác cuộc vũ trang khởi nghĩa chống xâm lược thời kỳ Bắc thuộc là Hai

Bà Trưng, Bà Triệu, Lý Bí

c Thời kỳ phong kiến tự chủ: Từ thế kỉ 10 đến thế kỉ 15, giai cấp

phong kiến Việt Nam xây dựng một quốc gia thống nhất, củng cố nềnđộc lập dân tộc Từ thế kỉ 16 đến thế kỉ 19 là sự suy sụp của các triềuđại phong kiến Các truyền thuyết của thời kỳ nầy gồm các nhóm sauđây:

 Anh hùng chống ngoại xâm: Yết Kiêu, Trần HưngĐạo, Nguyễn Trãi

 Danh nhân văn hóa: Chu Văn An, Trạng Trình

 Lịch sử địa danh: Sự tích Hồ Gươm, Sự tích núi Ngũ Hành

 Anh hùng nông dân: Chàng Lía, Quận He, Ba Vành

 Anh hùng nông dân không có yếu tố thần kỳ: HầuTạo, Chàng Lía, Lê Văn Khôi

3 Phân biệt truyền thuyết với các thể loại khác

3.1 Truyền thuyết và thần thoại :

Thần thoại nêu lên khát vọng hiểu biết, khám phá những hiện tượngcủa vũ thụ, loài người mang tính suy nguyên Truyền thuyết thuyết tậptrung vào những vấn đề xã hội.

Về nội dung:

Truyện cổ tích phản ánh những xung đột trong gia đình và xã hội,đặc biệt là trong gia đình phụ quyền và xã hội phong kiến Truyềnthuyết hướng về đề tài lịch sử, nhân vật lịch sử

Về kết thúc truyện:

Truyện cổ tích kết thúc có hậu hoặc không có hậu , nhân vật chínhmãi mãi hạnh phúc hoặc trở thành biểu tượng của nhân phẩm Truyềnthuyết thường kết thúc mở, nhân vật vẫn tồn tại và sẽ tham gia vàonhững sự kiện mới của lịch sử

II VỀ TÁC PHẨM “TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU TRỌNG THUỶ”

-– VỀ NỘI DUNG

1 Bài học giữ nước được gửi gắm qua một câu chuyện tình yêu

- Truyện An Dương Vưong và Mị Châu - Trọng Thủy có sự đan cài củanhiều chủ đề Nửa đẩu, truyện kể về việc An Dương Vương được thầnKim Quy giúp xây thành Cổ Loa, chếtạo nỏ thần và đánh thắng quânxâm lược Triệu Đà Qua dó, chúng ta rút ta được bài học thành côngtrong việc dựng nước và giữ nước Nửa sau của câu chuyện là việc nhàvua mất cảnh giác gả con gái là Mi Châu cho con trai Đà là Trọng Ihuỷ,việc Trọng Thuỷ đánh tráo lấy nỏ thần dẫn đến kết cụcbithảm : thànhCổLoa thấtthủ trước đợt tấn công thứ haicủa Triệu Đà, An Dương Vươnggiết con gái để trừng phạt, Trọng Thủyân hận lao đầu xuống giếng tự

tử Phần thứ hai của truyền thuyết này đan cài ba chủ đề : tình chacon, tình yểu và bài học thất bại rútra từviệc giữnước

- Tuynhiên, chúngtacầnnhận thức rõrằng, chủ đề chínhcủa Truyện AnDương Vưong và Mị Châu - Trọng Thủy vẫn là bài học lịch sử về việc giữnước

2 Quan điểm, thái độ của nhân dân về mối quan hệ nhà - nước, cánhân - cộng đồng, nghĩa lớn - tình riêng

- Truyền thuyết này đã nghiêm khắc phê phán sai lẩm của An DươngVương : mơ hồ và chủ quan trước âm mưu của quân xâm lược, gả congái cho con trai kẻ thù, ỷ vào vũ khí mạnh không đề phòng giặc ngoạixâm nên mất nước Mị Châu quá ngây thơ, nhẹ dạ nên đã để bí mậtquốc gia rơi vào tay kẻ địch, khi nước nhà lâm nguy vẫn nghĩ đến hạnhphúc cá nhân, đánh dấu đường chạy cho Trọng Thuỷ lần theo Đồngthời thông qua truyền thuyết, nhân dân cũng thể hiệnthái độdứtkhoátphái trừng trị kẻ gâyra thảmhoạ mấtnước Mị Châu bị vua chachém đầu, còn Trọng Thủy ân hận mà dẫn tới hành động tự vẫn Nhưvậy trong mối quan hệ riêng- chung, cá nhân – cộng đồng, nhà- nước,nhân dân đã thể hiện một quan điểm đúng đắn : phải đặt nghĩa vụ đốivới đất nước lên trên tình cảm gia đình, hạnh phúc của cá nhân khôngthể tách khỏi hạnh phúc của cộng đồng, không thể vìtình riêng màquên đi nghĩa lớn…

- Tuy nhiên, chúng ta cũng cần ghi nhận cái nhìn bao dung độ lượngcủa nhân dân với những nhân vật như Mị Châu, Trọng Thuỷ Mị Châu vìngây thơ, nhẹ dạ, cả tin nên mới vô tình mắc vào tội bán nước Vì vậy,khi chết, máu của nàng đã hoá thành ngọc trai như một bằng chứngminh oan, chiêu tuyết cho nàng Còn Trọng Thuỷ, kẻ đã lợi dụng tìnhyêu của Mị Châu nhằm mục đích cướp nước đen tối, thì cũng vì ân hận

mà nhảy xuống giếng tự tử Sau này đem ngọc trai rửa bằng nướcgiếng ấy, ta thấy ngọc trai càng sáng thêm, ân cũng là sự tha thứ của

Mị Châu đối với Trọng Thuỷ Như vậy, ngẫm ra, hai nhân vật này vừa làtội nhân, vừa là nạn nhân, vừa đáng trách, vừa đáng thương Qua đó,chúng ta càng thấy sáng đẹp hơn tấm lòng nhân hậu, sự thấu tình đạt

lí của nhân dân

– VỀ NGHỆ THUẬT

1 Đặc điểm nghệ thuật của truyền thuyết

Giáo sư Trẩn Quốc Vượng đã nhận xét rằng : “Truyền thuyết khôngphải là lịch sử, chỉ lấy lịch sử làm nền cho hư cấu” Điều đó cho thấyđặc trưng cơ bản của truyền thuyết : sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa

“cốt lõi lịch sử” với yếu tố tưởng tượng, hư cấu nhằm phản ánh quanđiểm đánh giá thái độ, tình cảm củanhân dânvề cácsựkiện lịchsửvàcácnhânvật lịch sử

2 Đặc sắc nghệ thuật của “Truyện An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thuỷ”

-a) Kết cấu chặt chẽ

Đoạn thứ nhất thuật lại quá trình xây thành, chế nỏ từ thất bại đếnthành công của An Dương Vương nhờ có sự giúp sức của thần Rùa Vàng

; đoạn thứ hai thuật lại hành vi đánh cắp lấy nỏ thần của Trọng Thuỷ ;đoạn thứ ba thuật lại diễn biến cuộc chiến tranh lần thứ hai giữa hainước, kết thúc bi kịch đối với cha con An Dương Vương ; đoạn cuốithuật lại kết cục đầy cay đắng đối với Trọng Thuỷ cùng chi tiết ngọctrai giếng nước có ý nghĩa minh oan cho Mị Châu Cả bốn đoạn gắn kếtvới nhau nhằm làm nổi bật chủ đề truyện.

b)Hình tượng nhân vật với những mâu thuẫn phức tạp

- Điều này được thể hiện rõ nhất qua nhân vật Trọng Thuỷ Trước lúccầu hôn với Mị Châu, có thể hắn chưa có tình yêu mà chỉ hành động vì

ý thức của kẻ làm con phải tuân lời cha, kẻ làm tôi phải tuân lệnh chủ.Khi đã là chồng của Mị Châu, giả sử ở y đã nảy nở tình yêu thì ý thức vềnghĩa vụ đối với chủ nhân (Triệu Đà) vẫn mạnh hơn, nên hắn vừa lợidụng tình yêu để thực hiện mưu đồ, vừa muốn thoả mãn cả hạnh phúc

cá nhân Cái chết của Trọng Thuỷ là bi kịch của một kẻ bị mắc lưới và

bế tắc giữa tham vọng xâm lược với tham vọng tình yêu Do đó, TrọngThuỷ thực ra ở một phương diện nào đó cũng chỉ là nạn nhân của cuộcchiến tranh phi nghĩa mà y phục vụ một cách mù quáng

c) Những chi tiết nghệ thuật cô đọng, có ý nghĩa hàm xúc

- Mị Châu khi chết không hoá thân trọn vẹn trong một hình hài duynhất Máu của nàng chảy xuống biển hoá thành ngọc trai, xác hoáthành ngọc thạch Đây là một chi tiết nghệ thuật đặc sắc, thể hiện thái

độ bao dung của nhân dân đối với sự thơ ngây, vô tình gây nên tội củanàng ; đồng thời thể hiện thái độ nghiêm khắc cùng bài học lịch sửmuốn truyền lại cho muôn đời sau trong việc giải quyết mối quan hệgiữa nhà với nước, giữa riêng với chung

- Chi tiết ngọc trai – giếng nước cũng là một chi tiết đáng chú ý Sángtạo hình ảnh này, nhân dân không nhằm mục đích ca ngợi mối tình MịChâu-Trọng Thuỷ mà nhằm thể hiện thái độ, quan điểm vừa nghiêmkhắc vừa nhân ái; cáchứngxử thấutình đạtlíđã trở thànhtruyềnthốngcủadântộcta Chitiết ngọc trai nhằm chiêu tuyết cho danh dự MịChâu, chứng thực tấm lòng trong sáng của nàng ; chi tiết nước giếng

có hồn Trọng Thuỷ chứng nhận cho mong muốn hoá giải tội lỗi của hắn.Chi tiết ngọc trai kia đem rửa trong nước giếng này lại càng sáng đẹphơn, nói lên rằng Trọng Thuỷ đã tìm được sự hoà giải trong tình cảmcủa Mị Châu ở thếgiới bên kia Quả là một hình tượng nghệthuậtđãđượccấu tạođếnmức độhoànmĩ

PHẦN II – BÀI TẬP I.DẠNG BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Ðọc kĩ phần trích sau và trả lời bằng cách viết thêm vào phần để trống hoặc khoanh tròn vào chữ cái đúng nhất :

"Hôm sau,vua ra cửa đông chờ đợi,thấy một con rùa vàng từ phương đông lại,nổi trên mặt nước,nói sõi tiếng người ,tự xưng là xứ Thanh giang,thông tỏ việc trời đất âm dương,quỷ thần.Vua mừng rỡ nói: "Ðiều đó chính cụ già đả báo cho ta biết trước".Bèn dùng xe bằng vàng rước vào trong thành,[.]

Thành xây nửa tháng thì xong.Thành rộng hơn ngàn trượng,xoắn như hình trôn ốc,cho nên gọi là Loa Thành,còn gọi là Quỷ long

Thành,người đời Ðường gọi là Côn Loa Thành,lấy lẽ rằng nó cao lắm".

(Ngữvăn 10,tập 1)

Câu hỏi 1: Ðoạn trích trên thích từ văn bản nào?

a Ðam Săn đi bắt nữ thần Mặt trời

b Truyện An Dương Vương và Mỵ Châu -Trọng Thuỷ

c Uy-li-xơ trở về

d Ra-ma buộc tội.

Câu hỏi 2: Thành Cổ Loa được xây dựng ở địa phương nào?

a Gia Lâm (Hà Nội)

b Sóc Sơn(Hà Nội)

c.Ðông Anh(Hà Nội)

d.Ba Ðình(Hà Nội)

Câu hỏi 3: Nội dung chính của đoạn trích trên là gì?

a Kể chuyện An Dương Vương xây thành

b Kể chuyện An Dương Vương chế nỏ

c Kể chuyện An Dương Vương bị Trọng thuỷ lừa lấy nỏ thần

d Kể chuyện An Dương Vương chém đầu con gái khi nghe lời thần linh kết tội

Câu hỏi 4: Chi tiết nào sau đây không là chi tiết nghệ thuật kì ảo?

a Nhân vật cụ già xuất hiện một cách thần bí

b Thần Kim Quy từ biển Ðông lên giúp An Dương Vương xây thành ,chế nỏ

c Thần Kim Quy thông tỏ việc trời đất âm dương ,quỷ thần

d Thành rộng hơn ngàn trượng,xoắn như hình trôn ốc

Câu hỏi 5: Những chi tiết nghệ thuật kì ảo trong đoạn trích trên góp phần thể hiện thái độ và tình cảm của nhân dân đối với nhân vật An Dương Vương như thế nào?

a Khẳng định việc làm của An Dương Vương rất được ủng hộ

b Khẳng định việc làm của An Dương Vương được "lòng trời,hợp ý dân"

c Khẳng định tính chất chính nghĩa của công cuộc dựng nước và giữ

nước của An Dương Vương.

d Cả ba phương án(A,B,C)đều đúng

Câu hỏi 6: Hiểu như thế nào cho đúng và đầy đủ về nghĩa của

từ "trượng"?

a.Là đơn vị đo chiều dài

b Là đơn vị đo chiều dài thời cổ,dài khoảng 1,2m

c Là đơn vị đo chiều rộng

d Là đơn vị đo chiều rộng ,rộng khoảng 1,2m

Ðọc kĩ văn bản sau và trả lời trắc nghiệm:

"Không bao lâu ,Ðà cầu hôn.Vua vô tình gả con gái là Mị Châu cho con trai Ðà là Trọng Thuy Trọng Thuỷ dỗ Mị Châu cho xem trộm nỏ thần rồi ngầm làm một cái lẫy nỏ khác thay nuốt Rùa vàng,nói dối là

về phương Bắc thăm cha.nói rằng: "tình vợ chồng không thể lãng

quên,nghĩa mẹ cha không thể dứt bỏ.Ta nay trở về thăm cha,nếu như đến lúc hai nước thất hoà,Bắc nam cách biệt,ta lại tìm nàng,lấy gì làm dấu?"Ðáp "Thiếp phận nữ nhi,nếu gặp cảnh biệt li thì đau đớn khôn xiết.Thiếp có áo gấm lông ngỗng thường mặc trên mình,đi đến đâu sẽ rứt lông ngỗng mà rắc ở ngã ba đường để làm dấu,như vậy sẽ cứu được nhau".

Trọng Thuỷ mang lẫy thần về nước.đà được lẫy cả mừng,bèn cử binh sang đánh.Vua cậy nỏ thần,vẫn điềm nhiên đánh cờ mà nói: "đà không sợ nỏ thần sao?"Quân Ðà tiến sát vua cầm lấy nỏ,thấy lẫy thần

đã mất bèn bỏ chạy.Vua đặt Mị Châu ngồi đằng sau ngựa rồi cùng

nhau chạy về phương Nam.

Trọng Thuỷ nhận dấu lông ngỗng mà đuổi.Vua chạy tới bờ

biển,đường cùng không có thuyền qua bèn kêu rằng: "Trời hại ta,sứ Thanh Giang ở đâu mau mau lại cứu".Rùa vàng hiện lên trước mặt,thét lớn: "Kẻ nào ngồi sau ngựa chính là giặc đó".Vua bèn rút gươm chém

Mị Châu ,Mị Châu khấn rằng: "Thiếp là phận gái,nếu có lòng phản

nghịch mưu hại cha,chết đi sẽ hoá thành cát bụi,Nếu một lòng trung hiếu mà bị người lừa dối thì chết đi sẽ biến thành châu ngọc để rửa sạch mối nhục thù" Mị Châu chết ở bờ biển,máu chảy xuống nước,trai

sò ăn phải đều biến thành hạt châu.Vua cầm sừng tê bẩy tấc.Rùa vàng

rẽ nước dẫn vua đi xuống biển".

(Ngữ văn 10,tập 1)

Câu hỏi 7: Nỏ thần có tên gọi khác là gì?

a Linh quang Kim qui thần cơ

b Huyền quang Kim qui thần cơ

c Phật quang Kim qui thần cơ

d Thần quang Kim qui thần cơ

Câu hỏi 8: Sự mất cảnh giác của Mị Châu biểu hiện như thế nào?

a Yêu Trọng Thuỷ

b Cho Trọng Thuỷ xem nỏ thần

c.Rắc lông ngỗng dọc theo đường chạy nạn

d Cả ba phương án(A,B,C)đều đúng

Câu hỏi 9: Giải nghĩa từ "Nữ nhi"?

a Trẻ sơ sinh

b Ðàn bà ,con gái

c Thanh niên trai tráng

d Cả ba phương án(A,B,C)đều sai

Câu hỏi 10: Thái độ của Mị Châu khi nói với Trọng Thuỷ : "Thiếp phận nữ nhi,nếu gặp cảnh biệt li thì đau đớn khôn xiết.Thiếp có

áo gấm lông ngỗng thường mặc trên mình,đi đến đâu sẽ rứt lông ngỗng mà rắc ở ngã ba đường để làm dấu,như vậy sẽ cứu được nhau"trong giờ phút chia tay là gì?

a Tin tưởng hoàn toàn về tình yêu

b Có sự ngờ vực

c Cảnh giác

d Cả ba phương án(A,B,C)đều sai

Câu hỏi 11: Khi Triệu Ðà phát binh sang đánh,An Dương Vương "cậy

nỏ thần,vẫn điềm nhiên đánh cờ mà nói: "Ðà không sợ nỏ thần

sao?",chi tiết này nhấn mạnh thái độ gì của nhà vua?

a Sự chủ quan, khinh địch

b Sự bình tĩnh,vững vàng

c Tự tin chiến thắng

d Kiêu ngạo,ngang ngược

Câu hỏi 12: Hành động tuốt gươm chém Mị Châu của An Dương Vương đượic miêu tả như thế nào?

a Quyết liệt ,dứt khoát

a.An Dương Vương hoàn toàn tin và làm theo lời thần

b Ðặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trên tình cảm cha con và gia đình

c Ðây là hành động tỉnh ngộ muộn mằn của An Dương Vương đối với lỗi lầm của mình

d Cả ba phương án(A,B,C)đều đúng

Câu hỏi 14: Em hiểu như thế nào về câu nói trươc khi chết của

Mị Châu : "Thiếp là phận gái,nếu có lòng phản nghịch mưu hại cha,chết đi sẽ hoá thành cát bụi,Nếu một lòng trung hiếu mà bị người lừa dối thì chết đi sẽ biến thành châu ngọc để rửa sạch mối nhục thù".

a Mị Châu đã kịp nhận ra mình bị chính người nàng tin yêu nhất lừa

b Mị Châu đã ý thức được những sai lầm và tội lỗi của mình

c Nàng hoàn toàn chấp nhận cái chết

d.Cả ba phương án(A,B,C)đều đúng

Câu hỏi 15: Ý nghĩa của chi tiết kì ảo: "Máu Mị Châu chảy xuống biển thành ngọc"là gì?

a Minh chứng cho tấm lòng trong trắng mà bị lừa dối của Mị Châu

b Thanh minh cho sự vô tình gây tội của Mị Châu

c Thể hiện thái độ thông cảm,thương xót,bao dung của nhân dân đối với nàng

d.Cả ba phương án(A,B,C)đều đúng

Câu hỏi 16: Thái độ và tình cảm của nhân dân như thế nào đối với An Dương Vương qua chi tiết: "Vua cầm sừng tê bẩy tấc.Rùa vàng rẽ nuớc dẫn vua đi xuống biển"?

a Ngưỡng mộ,tiếc thương

b Căm giận ,ai oán

c.Khinh bỉ ,căm thù

d.Thông cảm,xót xa

TRẢ LỜI

[1]='b'[2]='c'[3]='a'[4]='d'

[5]='d'[6]='d'[7]='a'

[8]='d'[9]='b'[10]='a'[11]='a'[12]='a'

II.DẠNG BÀI TẬP ĐỌC – HIỂU

Đề 1:

Tôi kể ngày xưa chuyện Mỵ Châu

Trái tim lầm chỗ để trên đầu

Nỏ thần vô ý trao tay giặc

Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu

( Trích bài thơ Tâm sự- Tố Hữu)

Đọc văn bản trên và trả lời các câu hỏi sau:

1 Nêu những ý chính của văn bản

2 Các từ ngữ: lầm chỗ, vô ý đạt hiệu quả nghệ thuật như thế nào

khi nhắc đến nhân vật Mỵ Châu?

3 Từ văn bản trên, nêu ngắn gọn bài học rút ra qua nhân vật MỵChâu trong truyện “An Dương Vương, Mỵ Châu và Trọng Thuỷ”?

4 Viết đoạn văn ngắn ( 5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về tráchnhiệm của tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc?

Trả lời:

1.Ý chính của văn bản: Nhà thơ Tố Hữu đã nhắc lại chuyện MỵChâu đã cho Trọng Thuỷ xem trộm nỏ thần để cuối cùng hậu quả xảy

ra là bi kịch nước mất nhà tan

2 Các từ ngữ: lầm chỗ, vô ý có hiệu quả nghệ thuật: thấy được

sai lầm lớn của Mỵ Châu là vì tình yêu với Trọng Thuỷ mà quên đi trách nhiệm công dân, mất cảnh giác để gây ra thảm kịch lịch sử cho nước

Âu Lạc Đồng thời thể hiện niềm cảm thông của đời sau với hành động của nàng

3 Bài học rút ra từ nhân vật Mỵ Châu là phải cảnh giác trước âmmưu của kẻ thù; phải giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa tình yêu cánhân và lợi ích dân tộc

4/ Đoạn văn đảm bảo các yêu cầu :

-Hình thức : đảm bảo về số câu, không được gạch đầu dòng,

không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp Hành văn trong sáng, cảm xúc chân thành ;

-Nội dung: Thí sinh bày tỏ suy nghĩ :

+ Hiểu được tình hình đất nước hiện nay ;

+ Trách nhiệm của tuổi trẻ trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc+ Phê phán và nêu hậu quả của một bộ phận giới trẻ thờ ơ, vôtrách nhiệm với đất nước

+ Bài học nhận thức và hành động

Đề 2-3:

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ 1 đến 8:

Trọng Thủy nhận dấu lông ngỗng mà đuổi Vua chạy tới bờ biển, đường cùng không có thuyền qua bèn kêu rằng " Trời hại ta, sứ Thanh Giang ở đâu mau mau lại cứu” Rùa Vàng hiện lên mặt nước, thét lớn "

Kẻ nào ngồi sau ngựa chính là giặc đó! " Vua bèn tuốt kiếm chém Mị Châu, Mị Châu khấn rằng " Thiếp là phận gái, nếu có lòng phản nghịch mưu hại cha, chết đi sẽ biến thành cát bụi Nếu một lòng trung hiếu

mà bị người lừa dối thì chết đi sẽ biến thành châu ngọc để rửa sạch mối nhục thù " Mị Châu chết ở bờ biển, máu chảy xuống nước, trai sò

ăn phải đều biến thành hạt châu Vua cầm sừng tê bảy tấc, Rùa vàng

rẽ nước dẫn vua đi xuống biển.

( Trích Truyện An Dương Vương, Mị Châu và Trọng Thuỷ, Trang 42,

SGK Ngữ văn 10,Tập I, NXBGD 2006)

1/ Nêu ý chính của văn bản trên ?

2/ Vì sao Rùa Vàng lại nói: " Kẻ nào ngồi sau ngựa chính là giặc đó! " ?

3/ Xác định câu ghép trong lời khấn của Mị Châu ? Câu ghép đó thể hiện mối quan hệ gì ?

4/ Lời khấn của Mị Châu có ứng nghiệm không ? Điều đó có ý nghĩa như thế nào ?

5/ Nêu ý nghĩa hình ảnh thanh kiếm của vua An Dương Vương trong văn bản ?

6/ Xác định chi tiết thần kì trong văn bản ? Nêu hiệu quả nghệ thuật của các chi tiết đó

7/Nêu thái độ, tình cảm của nhân dân đối với hai nhân vật An Dương Vương và Mị Châu

8/ Viết đoạn văn ngắn( 5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về trách nhiệm của công dân đối với Tổ quốc

Trả lời:

1/ Ý chính của văn bản trên :

- Bị truy đuổi cùng đường, An Dương Vương cầu cứu Rùa Vàng ;

- Rùa Vàng hiện lên nói cho vua biết Mị Châu là giặc

- Vua tuốt kiếm chém Mị Châu Trước khi chết, Mị Châu có lời khấn ;

- Rùa Vàng rẽ nước dẫn vua đi xuống biển

2/ Rùa Vàng nói: " Kẻ nào ngồi sau ngựa chính là giặc đó! " vì

chính Mị Châu đã rắc lông ngỗng để chỉ đường cho giặc đuổi theo

Trọng Thuỷ đã lần theo vết lông ngỗng để truy sát hai cha con An

Dương Vương đến cùng

3/ Câu ghép trong lời khấn của Mị Châu :

- nếu có lòng phản nghịch mưu hại cha, chết đi sẽ biến thành cát bụi.

- Nếu một lòng trung hiếu mà bị người lừa dối thì chết đi sẽ biến thành châu ngọc để rửa sạch mối nhục thù

Câu ghép đó thể hiện mối quan hệ điều kiện-kết quả

4/ Lời khấn của Mị Châu có ứng nghiệm : Mị Châu chết, máu hoáthành ngọc trai, xác biến thành ngọc thạch Qua đó, nàng đã được giảioan, thể hiện cái nhìn bao dung, vị tha của nhân dân với Mị Châu

5/ Ý nghĩa hình ảnh thanh kiếm của vua An Dương Vương trong văn bản :

Thanh kiếm của vua An Dương Vương chính là đại diện cho công

lí Thanh kiếm ấy một thời đã được vung lên trên chiến trường để giết giặc bảo vệ đất nước và bây giờ cũng chính thanh kiếm ấy đã hạ xuốngchém đầu con gái duy nhất của ông Còn gì đau xót, thương tâm hơn khi chính cha lại giết con Nhưng kẻ có tội thì phải đền tội và chính hành động dứt khoát, quyết liệt ấy của An Dương Vương đã cho thấy được nét đẹp trong con người nhà vua, phân minh rạch ròi giữa công –

tư, đã đặt quyền lợi quốc gia lên trên quyền lợi gia đình

6/ Chi tiết thần kì trong văn bản :

-Mị Châu chết ở bờ biển, máu chảy xuống nước, trai sò ăn phải đều biến thành hạt châu.

-Vua cầm sừng tê bảy tấc, Rùa vàng rẽ nước dẫn vua đi xuống biển.

Hiệu quả nghệ thuật của các chi tiết đó :

-Minh oan cho hành động vô ý để mất nước của Mị Châu ;

-Tác giả dân gian đã bất tử hóa hình ảnh An Dương Vương Trong tâm thức của nhân dân, ông vẫn là một ông vua yêu nước đã lập ra nhà nước Âu Lạc Vì thế, ông vua ấy phải được sống mãi trong cõi đời này, cho dù là sống ở một kiếp khác, không phải trần gian

7/Thái độ, tình cảm của nhân dân đối với hai nhân vật An Dương Vương và Mị Châu

-Với Mị Châu, nhân dân vừa tỏ thái độ nghiêm khắc, vừa giàu lòng

vị tha, bao dung, nhân ái ;

- Với An Dương Vương, nhân dân rất thương tiếc, kính trọng,

ngưỡng mộ

8/ Viết đoạn văn ngắn( 5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về trách nhiệm của công dân đối với Tổ quốc

Đoạn văn đảm bảo các yêu cầu :

-Hình thức: đảm bảo về số câu, không được gạch đầu dòng,

không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp Hành văn trong sáng, cảm xúc chân thành ;

-Nội dung: Từ nhân vật An Dương Vương và Mị Châu, thí sinh bày

tỏ suy nghĩ của mình: Luôn nêu cao tinh thần cảnh giác với kẻ thù dù bất cứ lúc nào, giải quyết đúng đắn mối qua hệ riêng-chung, giữa tình cảm gia đình với nghĩa vụ, trách nhiệm với dân tộc, đất nước

III DẠNG CÂU HỎI TRẢ LỜI NGẮN

1 Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷ được chia thành mấy phần? Mối quan hệ giữa các phần đó là gì?

Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷ được chia thànhhai phần

Phần một: Kể chuyện An Dương Vương được thần Kim Quy giúpxây thành Cổ Loa, chế tạo nỏ thần và đánh thắng quân Triệu Đà lần thứnhât

Phần hai : Kê’ chuyện nhà vua mất cảnh giác gả con gái Mị Châucho con trai Triệu Đà là Trọng Thuỷ MỊ Châu vô tình cho chồng biết bímật nỏ thần Trọng Thuỷ đánh tráo lẫy nỏ thần dẫn đến kết cục bi thảm

là An Dương Vương mất nước, Mị Châu bị vua cha chém đầu, TrọngThuỷ vì ăn năn hối hận mà lao đầu xuống giếng

Hai phần trên liên hệ với nhau rất mật thiết trong việc thê hiện tưtưởng chủ đề của tác phẩm : đó là bài học lịch sử về giữ nước Phầnmột là bài học thành công được rút ra từ việc An Dương Vương có ýthức đề cao cảnh giác, lo xây thành, chuẩn bị vũ khí từ khi giặc chưađến Phần hai là bài học giữ nước được tổng kết từ sự thất bại Sai lầmcủa An Dương Vương là đã mơ hồ về bản chất ngoan cố của kẻ thùxâm lược, mở đường cho con trai đối phương lọt vào làm nội gián, ỷ lạivào vũ khí mà không đề phòng Còn Mị Châu lại quá ngây thơ và cả tinnên đã để lộ bí mật quốc gia cho giặc, khi đất nước lâm nguy lại chỉnghĩ đến hanh phúc cá nhân Sự thành công hay thất bại kia đều để lạibài học quý giá : luôn luôn phải đề cao tính thần cảnh giác, lo phòng bị

lực lượng để đối phó với kẻ thù xâm lược, luôn đặt lợi ích cá nhân tronglợi ích chung của cộng đồng, đất nước

2 Kể tóm tắt Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thủy theo nhân vật An Dương Vương.

Tôi là Thục Phán An Dương Vương vua nước Âu Lạc Tôi cho xâythành ở đất Việt Thường nhưng hễ đắp tới đâu lại lở tới đâu lại lở tớiđấy

Một hôm có cụ già từ phương Đông tới nói: Sẽ có sứ Thanh Giangđến giúp vua xây thành Hôm sau tôi mừng rỡ cho người ra đón mớibiết sứ Thanh Giang là một con rùa vàng

Thành xây nửa tháng thì xong, vững chãi và kiên cố Trước khi

về biển, rùa vàng còn tháo vuốt đưa cho tôi làm lẫy nỏ thần chốnggiặc Có thành cao, hào sâu lại có nỏ thần, rất nhiều lần tôi đã đánhcho quân của Triệu Đà đại bại

Đã không dám đối chiến, bèn xin hòa và cho con trai là TrọngThủy sang cầu hôn Tôi đồng ý gả con gái Mị Châu cho Trọng Thủy, lạicho cả Trọng Thủy ở lại Loa Thành làm rể Nhưng không ngờ, có được

cơ hội tốt, Trọng Thủy đã dụ dỗ Mị Châu cho xem nỏ thần rồi đánh tráongay lẫy nỏ

Quân Triệu Đà phá được nỏ thần bèn ồ ạt tấn công Trong khi ấynghĩ có nỏ Liên Châu tôi vẫn điềm nhiên ngồi đánh cờ, không bố phòng

gì cả Loa Thành bị vỡ, tôi bèn mang theo con gái chạy xuống phíaNam Thế nhưng cùng lúc ấy Trọng Thủy lại theo dấu lông ngỗng mà MịChâu rắc ở đường đuổi theo Cùng đường, lại nghe sứ Thanh Giangnhắc nhở Giặc ở ngay sau nhà vua đó, tôi đã tuốt kiếm chém con gáirồi cầm sừng tê bảy tấc rẽ nước đi xuống biển

3 Vì sao có thể nói Truyện An Dương Vương vả Mị Châu - Trọng Thuỷ là tác phẩm nhiều chủ đề ? Theo anh (chị), chủ đề nào là chính ? Vì sao ?

Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷc có nhiều chủđề:

Qua sự thành công trong việc xây thành, chế nỏ của An DươngVương cũng như sự chủ quan mâ't cảnh giác của ông đẫn đến việc mấtnước, các tác giả dân gian muốn nêu lên chủ đề cũng như bài học kinhnghiệm về công cuộc dựng nước và giữ nước Mối quan hệ giữa nhânvật An Dương Vương và Mị Châu đặt ra chủ đề về tình cha con, quan hệ

Mị Châu - Trọng Thuỷ lại đặt ra chủ đề về tình yêu đôi lứa

Tuy nhiên, chủ đề quan trọng nhất của truyền thuyết này chính làbài học lịch sử về việc giữ nước của dân tộc Lịch sử Việt Nam có mộtđặc điểm nổi bật, đó là lịch sử không ngừng đấu tranh chống ngoại

xâm Trong tình hình ấy, các sáng tác văn học dân gian nói chung, đặcbiệt là truyền thuyết nói riêng, có nhiệm vụ đề cao tư tưởng yêu nướcthương nòi, giáo dục lòng trung thành với dân tộc, ý thức và tình cảmtha thiết đối với nền độc lập tự chủ của quốc gia Cho nên việc xác địnhchủ đề chính của Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷ làbài học lịch sử về giữ nước hoàn toàn có căn cứ thoả đáng Những chủ

đề phụ như tình cha con, tình cảm lứa đôi góp phần làm sáng rõ hơncho chủ đề chính yếu đó

4 Hãy cho biết vai trò của An Dương Vương trong sự nghiệp giữ nước?

- An Dương Vương vừa là một vị vua có thực trong cổ sử ViệtNam, vừa là nhân vật gắn với nhiều hư cấu li kì trong truyền thuyết.Truyền thuyết kể lại rằng, Hùng Vương thứ 18 thấy Thục Phán là người

có tài, nghĩ mình không có con trai, nên theo lời khuyên của Sơn Tinh

đã truyền lại ngôi báu cho Thục Phán Cũng theo truyền thuyết, sau khiđược truyền ngôi báu, An Dương Vương đã dời đô từ vùng núi NghĩaLĩnh về vùng đồng bằng Cổ Loa

- Việc dời đô từ núi Nghĩa Lĩnh về Cổ Loa đã chứng tỏ quyết sáchsáng suốt và bản lĩnh vững vàng của ADV

- ADV cho xây thành, đắp lũy, đào hào, chế tạo vũ khí tốt đểchuẩn bị chống giặc thể hiện tinh thần cảnh giác Dời đô là quốc sách,nhưng cũng có nghĩa là phơi lưng ra giữa đồng bằng, thách thức đốiphương An Dương Vương thấy trước mối đe doạ đó, nên ngay sau khiquyết định dời đô về giữa Cổ Loa trống trải, người đã cho xây thànhđắp lũy, sẵn sằng phòng thủ giặc ngoại xâm

- Việc nhà vua đón mời cụ già bí ẩn vào hỏi kế xây thành, ra cửaĐông đón xứ Thanh Giang, nghe rùa Vàng diệt trừ yêu quái thể hiệnthái độ trọng hiền tài

- Nhiều lần chiến thắng quân Triệu Đà, khiến Đà phải xin cầu hòa thểhiện tài quân sự của ADV

- Phản ánh các sự kiện lịch sử có liên quan tới An Dương Vươngtrong truyền thuyết, nhân dân ta đã phần nào kì ảo hoá các yếu tố lịch

sử khách quan Và chính việc sáng tạo nên những yếu tố kì ảo đan xenvới các yếu tố lịch sử đã khiến cho câu chuyện thêm lung linh, kì ảo,tăng tính khái quát , ý nghĩa biểu trưng của các chi tiết nghệ thuậttrong tác phẩm Chi tiết nhà vua xây thành được rùa vàng giúp đỡ, chitiết rùa vàng cho vuốt để An Dương Vương chế tạo nỏ thần đã khẳngđịnh việc làm của An Dương Vương được làng dân, hợp lòng trời nênđược cả thần và người cùng giúp đỡ Đó là một cách để nhân dân tangợi ca công đức của nhà vua, tự hào về những chiến công và thànhtựu của nhân dân thời Âu Lạc

=> Như vậy ở phần đầu của tác phẩm, với vị trí là vua nước ÂuLạc, là người lãnh đạo cao nhất của một quốc gia, An Dương Vương đãkhẳng định vai trò và công lao to lớn của mình trong buổi đầu xây dựng

và bảo vệ đất nước Là một vị vua yêu nước, luôn có tinh thần tráchnhiệm trước đất nước, nhà vua xứng đáng được nhân dân đời đời mếnphục ngợi ca

5 Những yếu tố kì ảo trong truyện ADV – MC – TT:

- Cụ già từ phương đông tới báo tin sứ Thanh Giang Rùa Vàng giúp nhàvua xây thành ốc, cho móng thần

- Nỏ thần bắn một phát chết chết hàng vạn tên

- Máu Mị Châu chảy xuống biển loài trai ăn vào biến thành hạt châu

- ADV không chết mà được Rùa Vàng đưa xuống biển

6 Trong truyền thuyết, Mị Châu là một cô gái trong trắng, một người vợ hiền, nhưng thần Rùa Vàng lại kết tội nàng là giặc Theo em lời kết tội ấy có nghiêm khắc quá không?

Mị Châu là một người vợ hiền, một cô gái ngây thơ, trong trắng

Đó là phẩm chất tốt đẹp của nàng Song trong một đất nước nhiều giặcgiã, lại là một công chúa đất Âu Lạc thì chỉ có phẩm chất ấy khôngchưa đủ mà mà còn phải có tinh thần yêu nước và tinh thần cảnh giácgiữ gìn bí mật quốc gia.Tiết lộ bí mật quốc gia, tiếp tay cho kẻ thù,nàng bị kết tội là giặc là đích đáng Đây là sự phán quyết nghiêm khắccủa nhân dân dành cho nàng công chúa ngây thơ, mù quáng Cái chếtcủa Mị Châu đã nêu lên bài học sâu sắc về tinh thần cảnh giác, về ranhgiới giữa tình yêu và lí trí, về việc mối quan hệ giữa việc nước với việcnhà

7 Phát biểu cảm nghĩ của anh (chị) về nhân vật Mị Châu.

Nhân vật Mị Châu trong truyền thuyết này vừa là tội nhân vừa lànạn nhân của bi kịch dân tộc và bi kịch tình yêu

Mị Châu đã quá cả tin và nhẹ dạ nên để Trọng Thuỷ nắm được bímật quốc gia, có cơ hội đánh tráo nỏ thần Đó là tội mất cảnh giác Khiđất nước lâm nguy, cha trở thành kẻ mất nước phải chạy trốn, nàngvẫn mù quáng tin vào tình yêu của kẻ phản bội, vẫn chỉ đơn thuần nghĩđến hạnh phúc cá nhân khi đánh dấu đường chạy cho Trọng Thuỷ Đó

là tội thứ hai - đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích dân tộc, không giảiquyết đúng đắn mối quan hệ tình nhà và việc nước Nhân dân đã cóthái độ nghiêm khắc đối với tội lỗi của nàng, Mị Châu đã phải chết dướilưỡi kiếm vua cha Đó là một bài học muôn đời về sự cảnh giác, tỉnhtáo trước kẻ thù, về lòng yêu nước, nghĩa vụ với đất nước

Nhưng tất cả cũng tại bởi Mị Châu quá ngây thơ, trong sáng nên

đã bị Trọng Thuỷ lợi dụng, trong cái đáng trách cũng có cái đángthương, trong hình hài một tội nhân còn có cả bóng dáng một nạnnhân Nhân dân ta cũng thấu hiểu điều đó nên đã sáng tạo thêm chitiết : máu Mị Châu chảy xuống biển hoá thành ngọc trai đúng như tâmnguyện của nàng trước khi chết Đó chính là sự minh oan, chiêu tuyếtcho nàng, cũng là sự thể hiện lòng bao dung, truyền thống thấu tìnhđạt lí của dân tộc ta Chính vì thế mà trong đời sống thực, nhân dâncòn dựng đền thờ vua An Dương Vương và am thờ công chúa Mị Châungay cạnh nhau

8 Về sự hoá thân của nhân vật Mị Châu trong tác phẩm.

Sự hoá thân của Mị Châu là một sáng tạo nghệ thuật độc đáotrong Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷ Người con gáingây thơ trong trắng "trái tim lầm chỗ để trên đầu” (Tố Hữu) hẳn đãgiật mình bừng tỉnh, bàng hoàng nhận ra lỗi lầm không gì có thể thathứ được của mình khi nghe tiếng thét uy linh, phẫn nộ của thần KimQuy : “Kẻ nào ngồi sau ngựa chính là giặc đó !” “Bản án” đã đượctuyên trong tình thế gấp gáp, hiểm nghèo : phía sau, giặc đuổi sát đếnnơi, trước mặt là biển khơi Lỗi lầm lớn đã khiến cơ đồ Âu Lạc “đắmbiển sâu” phải được trả bàng bản án tử hình Tâm nguyện cuối cùngcủa nàng gửi trong lời cầu khấn : “Thiếp là phận gái, nếu có lòng phảnnghịch mưu hại cha, chết đi sẽ biến thành cát bụi Nếu một lòng trunghiếu mà bị người lừa dối thì chết đi sẽ biến thành châu ngọc để rửasạch mối nhục thù” Nhân dân đã thấu hiểu tấm lòng trung hiếu ấy củanàng nên lời cầu ứng nghiệm vào một hình ảnh đẹp : máu chảy xuốngnước, trai sò ăn phải đều biến thành hạt châu, xác biến thành ngọcthạch khi Trọng Thuỷ đem về táng ở Loa Thành Ngọc quý sáng trong làlời chiêu tuyết cho danh dự của nàng Lỗi lầm ấy là do vô tình mà nêntrọng tội Sự hoá thân của Mị Châu thể hiện tấm lòng nhân hậu, baodung của nhân dân đối với nàng

Nhưng không chỉ có vậy Phía sau sự hoá thân ấy còn là thái độnghiêm khắc, những bài học lịch sử đau xót người xưa muốn truyềntrao qua hình tượng nghệ thuật Có lẽ vì thế mà kiểu hình thức hoáthân nhân dân dành cho Mị Châu không giống như những truyện dângian khác Thủ pháp hoá thân trong truyện cổ xưa nay là để kéo dài sựsống của nhân vật trong những hình hài tiếp nối Có hoá thân để bất tửnỗi vò võ khôn khuây của người đàn bà thuỷ chung lên núi bồng conngóng trông vời vợi về mãi phía chân trời (Sự tích hòn Vọng Phu) Cóhoá thân như một cách trừng phạt đời đời kiếp kiếp (mẹ con Lí Thông

chết rồi còn bị hoá kiếp thành con bọ hung xấu xí, bẩn thỉu - ThạchSanh) Dân gian đã thay trời đất minh chứng cho tấm lòng trong sạchcủa Mị Châu bằng ngọc sáng bền mãi với thời gian Nhưng dân giancũng thật sâu xa khi sáng tạo nên một hoá thân không trọn vẹn : hoáthân - phân thân Máu nàng trở thành ngọc trai, xác nàng kết nên ngọcthạch Muôn đời, muôn kiếp nàng Mị Châu vẫn là một khối đá khôngđầu còn đau mãi vết kiếm tuốt ra trong cơn giận dữ tột cùng của vuacha, của nhân dân Âu Lạc Dù vô tình phạm tội, nàng vẫn phải trả giánghiêm khắc cho lỗi lầm của mình Hoá thân đó như bài học lịch sửnghiệm trải xót đau nhân dân đời đời truyền lại cho con cháu trong việcgiải quyết mối quan hệ giữa tình nhà với nghĩa nước, giữa cái riêng vớicái chung.

9 Giải thích ý nghĩa hình ảnh “Ngọc trai – giếng nước”?

Hình ảnh “Ngọc trai – giếng nước” không phải là biểu tượng củamối tình chung thủy

- Mị Châu trước khi chết đã nhận ra rằng mình bị Trọng Thủy lừadối, lời khấn của nàng cho thấy điều đó:”Nếu một lòng trung hiếu mà

bị lừa dối thì chết đi sẽ biến thành hạt châu ngọc…” sự nhẹ dạ củanàng phải trả giá bằng một sinh mạng nàng, người cha thân yêu và cảnước Âu Lạc

- Hơn nữa trước khi chết Mị Châu đã ý thức được tội lỗi nặng nềcủa mình nên không xin tha tội , chỉ xin “hóa thành châu ngọc để rửamối nhục thù” Lời khấn của nàng đã ứng nghiệm, cho nên châu ngọc ởđây chỉ có ý nghĩa minh oan

Hình ảnh ngọc trai giếng nước chắn chắn không phải là hình ảnhcủa mối tình chung thủy mà chỉ là chứng minh cho sự trong sạch của

Mị Châu mà thôi

- Không phải là hình ảnh ngợi ca tình yêu Mị Châu – Trọng Thuỷ Nó là:+ Lời minh oan, chiêu tuyết cho Mị Châu

+ Chứng nhận Trọng Thuỷ đã tìm được sự tha thứ trong tình cảm của

Mị Châu ở thế giới bên kia

Như vậy, “ngọc trai – giếng nước” là hình ảnh mang ý nghĩa của

sự hoá giải hận thù, nói lên truyền thống ứng xử bao dung, đầy nhânhậu của dân gian đối với hai nạn nhân tỉnh ngộ muộn màng của cuộcchiến tranh xâm lược

10 Suy nghĩ về Trọng Thủy

- Trọng Thuỷ là một trong ba nhân vật chính của tác phẩm Hắn

là con trai của Triệu Đà, con rể của An Dương Vương, là chồng của MịChâu công chúa Sang Âu Lạc theo mưu kế nham hiểm của cha mình,Trọng Thuỷ lấy Mị Châu không phải vì tình yêu mà chỉ để lợi dụng nàng

thực hiện một mưu đồ chính trị, để hoàn thành nhiệm vụ gián điệpđược cha hắn giao phó mà thôi Và với danh nghĩa một người chồng,Trọng Thuỷ đã hoàn thành xuất sắc vai trò gián điệp ấy Hắn đã lợidụng Mị Châu, lợi dụng sự nhẹ dạ, cả tin, lừa gạt tình cảm của nàng đểđánh cắp nỏ thần và nham hiểm hỏi Mị Châu một câu hỏi đầy dụng ýtrước khi về nước với mục đích để biết cách tìm đường đuổi theo AnDương Vương nếu nhà vua chạy trốn Chính những việc làm này củahắn là những nguyên nhân trực tiếp dẫn tới bi kịch nước mất nhà tancủa cha con ADV và nhân dân Âu Lạc Hắn chính là kẻ thù của nhândân Âu Lạc, là một kẻ rất đáng bị vạch mặt, lên án, tội lỗi đời đời.

- Tuy nhiên, xét ở một góc độ khác, Trọng Thuỷ cũng chỉ là nạnnhân của một cuộc chiến tranh xâm lược Trong tay của Triệu Đà, TrọngThuỷ không hơn không kém cũng chỉ là một con bài chính trị mà thôi.Hơn nữa, mặc dù là một kẻ độc ác, Trọng Thuỷ cũng không phải hoàntoàn đã mất hết nhân tính của một con người Chính lời nói của TrọngThuỷ với Mị Châu trong lúc chia tay, hành động tự vẫn sau chuỗi ngàysống trong sự dày vò, ân hận của hắn đã nói lên điều đó

- Trước lúc chia tay về nước dâng lẫy nỏ thần cho Triệu Đà, Trọng

Thuỷ đã nói với Mị Châu: “Tình vợ chồng … làm dấu” Đây không hoàn

toàn là những lời dối trá, lạnh lùng mà nó ẩn chứa ít nhiều tình cảm bùingùi, một nỗi đau li biệt

- Tính người của Trọng Thuỷ còn được thể hiện rõ hơn rất nhiều ởphần cuối cùng của tác phẩm khi tác giả dân gian miêu tả tâm trạngcủa Trọng Thuỷ sau cái chết của Mị Châu Không đắm mình trong hàoquang, danh vọng, trong hạnh phúc của sự thống trị uy quyền, sau khi

Mị Châu chết, Trọng Thuỷ luôn sống trong nỗi niềm thương nhớ, trongnỗi ân hận dày vò và cuối cùng bế tắc, cùng đường hắn đã tự tìm chomình cái chết Trọng Thuỷ quyên sinh không phải chỉ là hành động sámhối cho một sai lầm mù quáng, mà còn là sự thức tỉnh của nhân tính,

sự phủ nhận chiến tranh, sự từ chối mọi vinh quang quyền lực tìm vềvới cõi thiên thu để có được một tâm hồn thanh thản

11 Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷ cho thấy mối quan hệ khăng khít giữa “cốt lõi lịch sử” và hư cấu, tưởng tượng.

Việc An Dương Vương xây thành cổ Loa, chế tạo vũ khí là có thậttrong lịch sử Song truyền thuyết đã tưởng tượng ra sự giúp đỡ củathần linh (thần Kim Quy) vì nhân dân muốn thần kì hoá chiến công xâythành, chế nỏ, qua đó ca ngợi và đề cao vị anh hùng dân tộc, đồng thờicũng đề cao chính dân tộc mình

Do tín ngưỡng bản địa tôn thờ các anh hùng dân tộc nên để suytôn An Dương Vương, dân gian mới sáng tạo nhân vật Mị Châu cùngcâu chuyện về mối tình nhẹ dạ, mù quáng của nàng, sử dụng câuchuyện đó để làm mờ đi nguyên nhân mất nước thực sự, chủ yếu liên