Phương pháp và kĩ thuật dạy học + Phương pháp: hoạt động nhóm, PP giải quyết vấn đề, vấn đáp + Kĩ thuật: Chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi IV.. Tổ chức các hoạt động dạy học 1 Hoạt đ[r]
Trang 1Tuần 1: ễN TẬP VĂN BẢN:
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA; MẸ TễI
I Mục tiờu bài học
Học sinh cần:
1 Kiến thức:
+ Cảm nhận, hiểu được tỡnh cảm thiờng liờng, cao đẹp của cha mẹ đối với con cỏi
2 Kĩ năng:
- Phõn tớch một số chi tiết tiờu biểu diễn tả tõm trạng của người mẹ trong đờm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiờn của con
3 Thỏi độ:
+ Biết kớnh trọng, yờu thương bố mẹ và thấy được ý nghĩa của nhà trường đối với bản thõn
4 Năng lực và phẩm chất
+ Phẩm chất: sống yờu thương, trung thực, tự tin, sống tự chủ, tự lập
+ Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề, sỏng tạo, sử dụng ngụn ngữ, giao tiếp, thẩm mĩ, hợp tỏc
II Chuẩn bị
1:GV: tớch đời sống, tớch TV, tài liệu tham khảo
2: HS: ễn lại nội dung văn bản theo hướng dẫn
III Phương phỏp và kĩ thuật dạy học
+ Phương phỏp: hoạt động nhúm, PP giải quyết vấn đề, vấn đỏp
+ Kĩ thuật: Chia nhúm, giao nhiệm vụ, đặt cõu hỏi
IV Tổ chức cỏc hoạt động dạy học
1) Hoạt động khởi động
* Ổn định:
* Kiểm tra bài cũ: KT vở soạn của hs
* Vào bài mới:
- Gv giới thiệu bài
2) Hoạt động luyện tập
? Hãy nhận xét chỗ khác nhau của
tâm trạng ngời mẹ & đứa con trong
đêm trớc ngày khai trờng, chỉ ra
những biểu hiện cụ thể ở trong bài
Bài 1:
- Trằn trọc, không ngủ, bâng khuâng, xao xuyến
- Mẹ thao thức Mẹ không lo nhng vẫn không ngủ đợc
- Háo hức
- Ngời con cảm nhận
đợc sự quan trọng của ngày khai trờng, nh thấy mình đã lớn, hành động nh một
Trang 2? Nhan đề “Cổng trờng mở ra” cho
em hiểu điều gì? Tại sao tác giả lại
lấy tiêu đề này Có thể thay thế tiêu đề
khác đợc không?
? Tại sao ngời mẹ cứ nhắm mắt lại là
“ dờng nh vang lên bên tai tiếng đọc
bài trầm bổng…đờng làng dài và
hẹp”
- Hs thảo luận nhúm, trả lời
? Ngời mẹ nói: “ …Bớc qua cánh
cổng trờng là một thế giới kì diệu sẽ
mở ra” Đã 7 năm bớc qua cánh cổng
trờng bây giờ, em hiểu thế giới kì diệu
đó là gì?
? Viết một đoạn văn ngắn trỡnh bày
những nội dung trờn?
- Hs viết đoạn văn
? Văn bản là một bức th của bố gửi
cho con, tại sao lại lấy nhan đề là “Mẹ
tôi”
- Mẹ lên giờng & trằn trọc, suy nghĩ miên man hết điều này đến
điều khác vì mai là ngày khai trờng lần đầu tiên của con
đứa trẻ “lớn rồi”giúp
mẹ dọn dẹp phòng & thu xếp đồ chơi
- Giấc ngủ đến với con dễ dàng nh uống
1 ly sữa, ăn 1 cái kẹo
Bài 2:
Nhan đề “Cổng trờng mở ra” cho ta hiểu cổng
trờng mở ra để đón các em học sinh vào lớp học,
đón các em vào một thế giới kì diệu, tràn đầy ớc mơ và hạnh phúc Từ đó thấy rõ tầm quan trọng của nhà trờng đối với con ngời
Bài 3:
Ngày đầu tiên đến trờng, cũng vào cuối mùa thu lá vàng rụng, ngời mẹ đợc bà dắt tay
đến trờng, đự ngày khai giảng năm học mới Ngày đầu tiên ấy, đã in đậm trong tâm hồn ngời
mẹ, những khoảnh khắc, những niềm vui lại có cả nỗi choi vơi, hoảng hốt Nên cứ nhắm mắt lại
là ngời mẹ nghĩ đến tiếng đọc bài trầm bổng đó Ngời mẹ còn muốn truyền cái rạo rực, xao xuyến của mình cho con, để rồi ngày khai trờng vào lớp một của con sẽ là ấn tợng sâu sắc theo con suốt cuộc đời
Bài 4:
- Đó là thế giới của những đièu hay lẽ phải, của tình thơng và đạo lí làm ngời
- Đó là thế giới của ánh sáng tri thức, của những hiểu biết lí thú và kì diệu mà nhân loại hàng ngàn năm đã tích lũy đợc
- Đó là thế giới của tình bạn, của tình nghĩa thầy trò, cao đẹp thủy chung
Bài 5:
Nhan đề “Mẹ tôi” là tác giả đặt Bà mẹ không xuất hiện trực tiếp trong văn bản nhng là tiêu điểm, là trung tâm để các nhân vật hớng tới làm sáng tỏ
Bài 6:
Trang 3- Hs thảo luận cặp, trả lời
? Chi tiết “Chiếc hôn của mẹ sẽ xóa đi
dấu vết vong ân bội nghĩa trên trán
con” có ý nghĩa nh thế nào
? Theo em ngời mẹ của En ri cô là
ng-ời nh thế nào? Hãy viết 1 đoạn văn
làm nổi bật hình ảnh ngời mẹ của En
ri cô
- học sinh viết đoạn - đọc trớc lớp
Chi tiết này mang ý nghĩa tợng trng Đó là cái hôn tha thứ, cái hôn của lòng mẹ bao dung Cái hôn xóa đi sự ân hận của đứa con và nỗi đau của ngời mẹ
Bài 7:
- Mẹ của En ri cô : + Yờu thương con + Giàu đức hi sinh…
3.Hoạt động vận dụng
Viết một đoạn văn về kỉ niệm đỏng nhớ trong ngày khai trường đầu tiờn
4, Hoạt động tỡm tũi mở rộng.
- Tỡm đọc cỏc bài văn, bài thơ viết về ngày khai trường; Tỡm đọc tập “Những tấm lũng cao cả” của A-mi-xi
- ẹoùc kú caực vaờn baỷn ủaừ hoùc
- Naộm vửừng noọi dung vaứ ngheọ thuaọt
- Chuaồn bũ noọi dung oõn taọp phaàn tieỏng Vieọt
*********************************************
Trang 4Tuần 2- Tháng 9:
LUYỆN TẬP VỀ MẠCH LẠC, LIÊN KẾT, BỐ CỤC TRONG VB;
QUÁ TRÌNH TẠO LẬP VĂN BẢN
I Mục tiêu bài học
Học sinh cần:
1 Kiến thức:
+ Củng cố kiến thức về bố cục, mạch lạc, liên kết trong văn bản; Quá trình tạo lập văn bản
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng xây dựng được những đoạn vb có tính liên kết, mạch lạc
3 Thái độ:
+ Có ý thức viết đoạn văn, bài văn đảm bảo tính liên kết, mạch lạc
4 Năng lực và phẩm chất
+ Phẩm chất: sống yêu thương, trung thực, tự tin, sống tự chủ, tự lập
+ Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, thẩm mĩ, hợp tác
II Chuẩn bị
1:GV: tích đời sống, tích TV, tài liệu tham khảo
2: HS: Ôn lại nội dung văn bản theo hướng dẫn
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
+ Phương pháp: hoạt động nhóm, PP giải quyết vấn đề, vấn đáp
+ Kĩ thuật: Chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi
IV Tổ chức các hoạt động dạy học
1) Hoạt động khởi động
* Ổn định:
* Kiểm tra bài cũ: KT vở BT của hs
* Vào bài mới:
- Gv giới thiệu bài
2) Hoạt động luyện tập
Trang 5Cho 1 tập hợp câu nh sau:
(1)Chiếc xe lao mỗi lúc một nhanh
(2)”Không đợc”! Tôi phải đuổi theo nó vì
tôi là tài xế mà!.(3) Một chiếc xe ô tô buýt
chở đầy khách đang lao xuống dốc.( 4)Thấy
vậy, một bà thò đầu ra cửa kêu lớn: (5)Một
ngời đàn ông mập mạp, mồ hôi nhễ nhại
đang gắng sức chạy theo chiếc xe.(6)” ông
ơi! không kịp đợc đâu, đừng đuổi theo vô
ích.(7) ngời đàn ông vội gào lên
a) Hãy sắp xếp lại tập hợp câu trên theo một
thứ tự hợp lí để có một VB hoàn chỉnh
mang tính LK chặt chẽ?
b) Theo em, có thể đặt đầu đề cho VB trên
đợc không?
c) Phơng thức biểu đạt chính của VB trên là
gì?
- Hs thảo luận nhúm, trả lời
- Nhúm khỏc nhận xột, bổ sung
- gv chốt
Dới đây là một đoạn văn tờng thuật buổi
khai giảng năm học Theo em, ĐV có tính
LK không? hãy bổ sung cac y để ĐV có
tính LK
“ Trong tiếng vỗ tay vang dội, cô hiệu trởng
với dáng điệu vui vẻ, hiền hoà tiến lên lễ
đài.( 1)Lời văn sôi nổi truyền cho thày trò
niềm tự hào và tinh thần quyết tâm( 2) Âm
thanh rộn ràng phấp phới trên đỉnh cột cờ
thúc giục chúng em bớc vào năm học mới.”
? Thực hiện cỏc bước tạo lập văn bản với
đề bài sau:
- Hãy kể lại: “Cuộc chia tay của
những con búp bê” trong đó nhân vật chính
là Vệ Sĩ & Em Nhỏ
- Hs thảo luận nhúm, trả lời
- Nhúm khỏc nhận xột, bổ sung
- gv chốt
Bài tập 1
a) 3-5-1-4-6-7-2
b) “Không kịp đâu” hoặc” Một tài xế mất xe”
c) Tự sự
Bài tập 2
- ĐV thiếu LK vì còn thiếu một số ý: + Cô hiệu trởng bớc lên lễ đài làm gì? +Lời văn nói trong câu 2 liên quan đến ý gì
ở câu 1?
+Âm thanh và hình ảnh phấp phới trên đỉnh cột cờ ở câu 3 là tả cái gì?
Bài tập 3
1 Định hớng
- Viết cho ai?
- Mục đích để làm gì?
- Nội dung về cái gì?
- Cách thức nh thế nào?
2 Xây dựng bố cục
MB: Giới thiệu lai lịch 2 con búp bê:
Vệ Sĩ- Em Nhỏ
TB:-Trớc đây 2 con búp bê luôn bên nhau cũng nh hai anh em cô chủ, cậu chủ
- Nhng rồi búp bê cũng buộc phải chia tay vì cô chủ & cậu chủ của chúng phải chia tay nhau,do hoàn cảnh gia đình
Trớc khi chia tay,hai anh em đa nhau tới trờng chào thầy cô, bạn bè
- Cũng chính nhờ tình cảm anh em sâu
đậm nên 2 con búp bê không phải xa nhau KB:Cảm nghĩ của em trớc tình cảm của 2 anh em & cuộc chia tay của những con búp bê
3 Diễn đạt
Trang 6? Lập dàn bài cho đề bài sau:
- Em có ngời bạn thân ở nớc ngoài.Em
hãy miêu tả cảnh đẹp ở quê hơng mình, để
bạn hiểu hơn về quê hơng yêu dấu của mình
& mời bạn có dịp đến thăm
- Hs làm việc cỏ nhõn, trả lời
- Hs khỏc nhận xột, bổ sung
- gv chốt
HS diễn đạt các ý đã ghi trong bố cục thành văn bản.(GV kiểm tra)
4 Kiểm traVB
Sau khi hoàn thành văn bản, HS tự kiểm tra lại điều chỉnh để hoàn thiện
Bài tập 4
* MB: Giới thiệu chung về cảnh đẹp ở quê hơng Việt Nam
* TB:
- Cảnh đẹp ở 4 mùa (thời tiết, khí hậu)
- Phong cảnh hữu tình Hoa thơm trái ngọt
- Con ngời thật thà, trung hậu…
(Miêu tả theo trình tự thời gian - không gian)
* KB
- Cảm nghĩ về đất nớc tơi đẹp.niềm tự hào
về cảnh đẹp của quê hơng, đất nớc Việt Nam- Liên hệ bản thân
3.Hoạt động vận dụng
Viết bài văn hoàn chỉnh cho đề bài trong bài tập 4
4, Hoạt động tỡm tũi mở rộng.
- Tỡm hiểu tài liệu về liờn kết, mạch lạc, bố cục của văn bản
- Hoàn thành cỏc bài tập
- Chuẩn bị bài: ễn tập văn bản: Cuộc chia tay của những con bỳp bờ
+ ễn lại nhưng kiến thức đó học về văn bản
*************************************************
Trang 7Tuần 3- Thỏng 9:
ễN TẬP VĂN BẢN: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP Bấ
I Mục tiờu bài học
Học sinh cần:
1 Kiến thức:
+ Củng cố kiến thức về văn bản cuộc chia tay của những con bỳp bờ
2 Kĩ năng:
- Rốn kĩ năng miờu tả và phõn tớch tõm lớ nhõn vật
3 Thỏi độ:
+ Cú ý thức viết đoạn văn, bài văn đảm bảo tớnh liờn kết, mạch lạc
4 Năng lực và phẩm chất
+ Phẩm chất: sống yờu thương, trung thực, tự tin, sống tự chủ, tự lập
+ Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề, sỏng tạo, sử dụng ngụn ngữ, giao tiếp, thẩm mĩ, hợp tỏc
II Chuẩn bị
1:GV: tớch đời sống, tớch TV, tài liệu tham khảo
2: HS: ễn lại nội dung văn bản theo hướng dẫn
III Phương phỏp và kĩ thuật dạy học
+ Phương phỏp: hoạt động nhúm, PP giải quyết vấn đề, vấn đỏp
+ Kĩ thuật: Chia nhúm, giao nhiệm vụ, đặt cõu hỏi, thảo luận nhúm
IV Tổ chức cỏc hoạt động dạy học
1) Hoạt động khởi động
* Ổn định:
* Kiểm tra bài cũ: Kt trong giờ
* Vào bài mới:
- Gv giới thiệu bài
2) Hoạt động luyện tập
? Tóm tắt truyện bằng một đoạn văn ngắn
khoảng 3-4 cõu
- Hs làm việc cỏ nhõn, trả lời
- Gv nhận xột, bổ sung
Bài tập 1
Vì bố mẹ chia tay nhau, hai anh em Thành
và Thuỷ cũng phải mỗi ngời một ngả: Thuỷ
về quê với mẹ còn Thành ở lại với bố Hai anh em nhờng đồ chơi cho nhau, Thuỷ đau
đớn
Bài tập 2
Trang 8? Tại sao tác giả đặt tên truyện là Cuộc
chia tay của những con búp bê ?
? Tìm các chi tiết trong truyện cho thấy hai
anh em Thành, Thuỷ rất mực gần gũi,
thơng yêu, chia sẻ và luôn quan tâm đến
nhau
? Trong truyện có chi tiết nào khiến em cảm
động nhất Hãy trình bày bằng 1 đoạn văn
Hs làm việc cỏ nhõn, đọc đoạn văn
- Hs khỏc nhận xột, bổ sung
- gv chốt
- Cho hs thảo luận nhóm, trả lời
? Trong truyện có mấy cuộc chia tay? Tại
sao tên truyện là” Cuộc ”nhng trong thực
tế búp bê không xa nhau? nếu đặt tên
truyện là “ búp bê không hề chia tay”, “
Cuọc chia tay giữa Thành và Thuỷ” thì ý
nghĩa của truyện có khác đi không?
- Nhận xét
- Những con búp bê vốn là đồ chơi thủa nhỏ, gợi lên sự ngộ nghĩnh, trong sáng, ngây thơ, vô tội Cũng nh Thành và Thủy buộc phải chia tay nhau nhng tình cảm của anh và em không bao giờ xa
- Những kỉ niệm, tình yêu thơng, lòng khát vọng hạnh phúc còn mãi mãi với 2 anh em, mãi mãi với thời gian
Bài tập 3
- Thủy khóc, Thành cũng đau khổ Thủy ngồi cạnh anh,lặng lẽ đặt tay lên vai anh
- Thủy là cô bé nhân hậu, giàu tình thơng, quan tâm, săn sóc anh trai: Khi Thành đi đá bóng bị rách áo, Thuỷ đã mang kim ra tận sân vận động để vá áo cho anh Trớc khi chia tay dặn anh “ Khi nào áo anh rách, anh tìm
về chỗ em,em vá cho”; dặn con vệ sĩ “ Vệ sĩ
ở lại gác cho anh tao ngủ nhe”
- Ngợc lại, Thành thờng giúp em mình học Chiều chiều lại đón em ở trờng về
- Cảnh chia đồ chơi nói lên tình anh em thắm thiết :nhờng nhau đồ chơi
Bài tập 4
Bài tập 5
- Tên truyện là “ Cuộc ” trong khi thực tế búp bê không hề chia tay đây là dụng ý của tác giả búp bê là vật vô tri vô giác nhng chúng cũng cần sum họp , cần gần gũi bên nhau, lẽ nào những em nhỏ ngây thơ trong trắng nh búp bê lại phải đau khổ chia tay
Điều đó đặt ra cho những ngời làm cha, làm
mẹ phải có trách nhiệm giữ gìn tổ ấm của gia đình mình
- Nếu đặt tên truyện nh thế ý nghĩa truyện
về cơ bản không khác nhng sẽ đánh mất sắc thái biểu cảm Tác giả lấy cuộc chia tay của hai con búp bê để nói cuộc chia tay của con ngời thế nhng cuối cùng búp bê vẫn đoàn
tụ Vấn đề này để ngời lớn phải suy nghĩ
Bài tập 6
Trang 9? Thứ tự kể trong truyện ngắn Cuộc có
gì độc đáo Hãy phân tích để chỉ rõ tác
dụng của thứ tự kể ấy trong việc biểu đạt
nội dung chủ đề?
Đoạn văn “ Đằng đông…thế này”
a Nghệ thuật miêu tả trong đ/v ?
b chỉ rõ vai trò của văn miêu tả trong tác
phẩm tự sự này?
- Sự độc đáo trong thứ tự kể: đan xen giữa quá khứ và hiện tại( Từ hiện tại gợi nhớ về quá khứ) Dùng thứ tự kể này, tác giả đã tạo
ra sự hấp dẫn cho câu chuyện đặc biệt qua
sự đối chiếu giã quá khứ HP và hiện tại đau buồn tác giả làm nổi bật chủ đề của tác phẩm: Vừa ca ngợi tình anh em sâu sắc, bền chặt và cảm động, vừa làm nổi bật bi kịch tinh thần to lớn của những đứa trẻ vô tội khi
bố mẹ li dị, tổ ấm gia đình bị chia lìa
Bài tập 7
a Nghệ thuật miêu tả: nhân hóa, từ láy,h/a
đối lập
b Dụng ý của tác giả : Thiên nhiên tơI đẹp, rộn ràng,cuộc sống sinh hoạt nhộn nhịp cò tâm trạng 2 anh em xót xa, đau buồn. Tả cảnh để làm nổi bật nội tâm nhân vật
3.Hoạt động vận dụng
- Qua cõu chuyện này, tỏc giả muốn nhắn gửi đến mọi người điều gỡ?
- Kể lại kỉ niệm về một mún đồ chơi mà em yờu quý
- Tóm tắt truyện ngắn: “ Cuộc ” bằng một đoạn văn ngắn( 7-10 câu)
4 Hoạt động tỡm tũi mở rộng:
- Tỡm đọc tỏc phẩm văn học viết về tỡnh cảm gia đỡnh
- Xem kĩ lại kiến thức đó học.
- Chuẩn bị bài: LUYỆN TẬP: TỪ LÁY, TỪ GHẫP
+ Ôn lại lí thuyết
**********************************************
Trang 10
Tuần 4- Tháng 9 :
ễN TẬP TỪ LÁY, TỪ GHẫP
I Mục tiờu bài học
Học sinh cần:
1 Kiến thức:
+ Củng cố kiến thức về từ ghộp, từ lỏy
2 Kĩ năng:
- Rốn kĩ năng sử dụng từ ghộp, từ lỏy
3 Thỏi độ:
+ Tớch cực học tập
4 Năng lực và phẩm chất
+ Phẩm chất: sống yờu thương, trung thực, tự tin, sống tự chủ, tự lập
+ Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề, sỏng tạo, sử dụng ngụn ngữ, giao tiếp, thẩm mĩ, hợp tỏc
II Chuẩn bị
1:GV: tớch đời sống , tài liệu tham khảo
2: HS: ễn lại nội dung văn bản theo hướng dẫn
III Phương phỏp và kĩ thuật dạy học
+ Phương phỏp: hoạt động nhúm, PP giải quyết vấn đề, vấn đỏp
+ Kĩ thuật: Chia nhúm, giao nhiệm vụ, đặt cõu hỏi, thảo luận nhúm
IV Tổ chức cỏc hoạt động dạy học
1) Hoạt động khởi động
* Ổn định:
* Kiểm tra bài cũ: Kt trong giờ
* Vào bài mới:
- Gv giới thiệu bài
2) Hoạt động luyện tập
? Hãy gạch chân các từ ghép - phân loại
Bài tập 1:
a Trẻ em nh búp trên cành
Biết ăn ngủ biết học hành là ngoan (HCM)
b Ai ơi bng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần (ca dao)
c Nếu không có điệu Nam Ai
Sông H ơng thức suốt đêm dài làm chi