2.Giảng bài mới: *Lời vào bài : Nói đến văn học trung đại nước ta là nói đến 1 giai đoạn văn học rất phong phú về thể loại .Trong những thể loại mang tính chất đặc trưng của văn học trun[r]
Trang 1TPPCT: 25
Ngày soạn :………
Ngày dạy:……….
CHIẾU CẦU HIỀN Ngô Thì Nhậm
I.Mục tiêu:
_ Hiểu được chủ trương chiến lược của Vua Quang Trung trong việc
tập hợp người hiền tài
_Nhận thức đúng đắn vai trò và trách nhiệm của người trí thức đối với công cuộc xây dựng đất nước
_Nắm vững nghệ thuật lập luận trong bài chiếu và cảm của người viết
II.Phương pháp: phát vấn gợi tìm, thuyết giảng ,thảo luận
III Phương tiện : SGK SGV
IV.Các hoạt động trên lớp:
1.Kiểm tra bài cũ:
a/ Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ Cần Giuộc được phản ánh như thế nào?
b/Tác giả bày tỏ niềm tiếc thương của mình đối với nghĩa sĩ ra sao?
2.Giảng bài mới:
*Lời vào bài : Nói đến văn học trung đại nước ta là nói đến 1 giai đoạn văn học rất phong phú về thể loại Trong những thể loại mang tính chất đặc trưng của văn học trung đại còn có một thể loại khá đặc biệt
đó là chiếu.Trong thể loại này “Chiếu cầu hiền” của Ngô Thì Nhậm là tác phẩm không chỉ có giá trị lớn về nội dung tư tưởng mà còn có giá trị về nghệ thuật
TG HĐ của GV HĐ của HS Nội dung
HĐ 1: HDHS tìm
hiểu phần tiểu dẫn
SGK
Tóm tắt những nét
chính về tác giả Ngô
Thì Nhậm
*GV thuyết giảng
them về tác giả
HĐ 1: làm việc
cá nhân
HS dựa vào phần tiểu dẫn trả lời
I.Giới thiệu chung:
1.Tác giả:
_Người làng Tả Thanh Oai
…
_1775 đỗ tiến sĩ làm quan dưới triều Lê Cảnh Hưng _1788 ông theo phong trào Tây Sơn có nhiều đóng góp nên được Nguyễn Huệ tin
Trang 2Chiếu cầu hiền ra
đời trong hoàn cảnh
nào?
Yêu cầu HS nhắc lại
những tác phẩm đã
học ở THCS thuộc
thể chiếu
*GV tóm lược
những đặc điểm cơ
bản của thể chiếu
HĐ 2: HDHS tìm
hiểu văn bản
Cho HS đọc văn bản
Văn bản được chia
làm mấy phần?
Xác định nội dung
của từng phần?
*GV định hướng
phân tích cho HS
Thế nào là người
hiền?
Quy luật xử thế của
người hiền được lập
luận như thế nào?
Nhận xét về cách lập
luận về quy luật xử
thế của người hiền?
HS trả lời
Nêu từ 2-3 tác phẩm đã học
HĐ 2:HDHS tìm hiểu văn bản
3 phần
HS suy nghĩ trả lời
HS suy nghĩ trả lời
dùng ,giao cho soạn thảo những giấy tờ quan trọng
2.Tác phẩm :
a/Hoàn cảnh ra đời:
Ra đời khi đất nước ta vừa trải qua thời kỳ loạn lạc ,nhà
Lê sụp đỗ triều Tây Sơn lên thay……
b/ Đặc điểm thể chiếu: _Là loại văn nghị luận là công văn thởi xưa nhà vua dùng để ban bố mệnh lệnh hoặc chỉ thị
_Lời văn trang trọng tao nhã
rõ ràng
c/ Bố cục:
_Đặt vấn đề: Nêu quy luật
xử thế của người hiền
_Giải quyết vấn đề: Thái độ của kẻ sĩ Bắc Hà ,tình hỉnh của đất nước và tấm long của Vua Quang Trung
_Kết thúc vấn đề: Đường lối cầu hiền của Vua Quang Trung
II.Đọc –hiểu văn bản: _Không lảm như vậy xem như trái với đạo trời
Cách lập luận có hình ảnh ,lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục đối với sĩ phu Bắc Hà
Trang 3Thái độ của kẻ sĩ
Bắc Hà được thể
hiện qua những chi
tiết nào?
Cách lập luận của
tác giả như thế nào
khi nói về những kẻ
sĩ Bắc Hà ?
Bối cảnh đất nước
trong thời kỳ này
như thế nào?
Trước bối cảnh ấy
tác giả lập luận như
thế nào?
Trước vận mệnh đất
nước như thế tấm
lòng của Vua Quang
Trung ra sao?Cách
lập luận của ông như
thế nào?
Dựa vào văn bản tìm các chi tiết lien quan
Nhận xét cách lập luận
Gặp nhiều khó khăn
HS suy nghĩ trả lời
Kêu gọi và ngưỡng mộ người tài
2.Thái độ của kẻ sĩ Bắc Hà ,tình hình đất nước và tấm lòng của Vua Quang Trung
a/Thái độ của kẻ sĩ Bắc Hà:
_ Bỏ đi ở ẩn ,mai danh ẩn tích lãng phí tài năng
_ Có kẻ ra làm quan thì sợ hãi im lặng như bù nhìn hoặc làm việc cầm chừng
_Có một số bỏ đi tự tử
*Cách lập luận : _Luận cứ toàn diện sâu sắc
đề cập đến nhiều tầng lớp trong xã hội
_Bày tỏ thái độ bất bình mĩa mai chua xót
b/ Tình hình đất nước : _Đất nước còn nhiều khó khăn
+Đương ở buổi đầu của nền đại định
+Kỷ cương còn nhiều khiếm khuyết
+Biên ải chưa yên
+Nhân dân chưa hồi sức sau chiến tranh
+Đức hóa chưa thấm nhuần
_Cách lập luận : +Dùng biện pháp ước lệ +Đặt câu hỏi theo thế lưỡng đao khiến người nghe không thể không thay đổi cách sống
+Dùng hình ảnh hoặc lấy trog kinh điển nho gia
c/ Tấm lòng của Vua Quang Trung:
Trang 4Đường lối cầu hiền
của Vua Quang
Trung là gì?
HĐ 3: HDHS khái
quát lại giá trị nội
dung và nghệ thuật
của tác phẩm
Rộng mở
HĐ 3: HS tự rút
ra kết luận dựa vào phần ghi nhớ
_Khiêm nhường ,trân trọng ngưỡng mộ hiền tài
_Cách lập luận:chặt chẽ ,mẫu mực ,văn viết thấu tình đạt lý
3.Đường lối cầu hiền của Vua Quang Trung
_Toàn dân ai cũng được dâng sớ tỏ bày việc nước _Cách tiến cử rất rộng mở dể làm:
+Dâng thư +Các quan
+Tự cử
Vua Quang Trung kêu gọi mọi người gánh vác việc nước đó là một đường lối hết sức dân chủ mới mẻ và tiến bộ,thể hiện tầm nhìn xa của VuaQuang Trung
III.Tổng kết : Ghi nhớ SGK
3.Củng cố:
Qua tác phẩm cho thấy Vua Quang Trung là một vị Vua như thế nào? 4.Dặn dò:
_Học bài
_Chuẩn bị bài mới
65