BẤT PHƯƠNG TRÌNH LÔGARIT CHỨA THAM SỐ Bài toán.. Khảo sát sự biến thiên và dựa vào bảng biến thiên xác định các giá trị của tham số m để bất phương trình có nghiệm... Có bao nhiêu giá t
Trang 1BẤT PHƯƠNG TRÌNH LÔGARIT CHỨA THAM SỐ Bài toán Tìm m để bất phương trình f x m ( , ) 0 hoặc f x m ( , ) 0 có nghiệm trên D ?
PHƯƠNG PHÁP Bước 1 Tách tham số m ra khỏi x và đưa BPT về dạng ( )A m f x( ) hoặc ( )A m f x( )
Bước 2 Khảo sát sự biến thiên và dựa vào bảng biến thiên xác định các giá trị của tham số m
để bất phương trình có nghiệm
Lưu ý: Cho hàm số y f x xác định và liên tục trên D
Trong trường hợp tồn tại max ( )
x f x
D và min ( )
x f x
D thì ta có:
Bất phương trình ( )A m f x( ) có nghiệm trên ( ) max ( )
x
D
Bất phương trình ( )A m f x( ) có nghiệm trên ( ) min ( )
x
D
Bất phương trình ( )A m f x( ) nghiệm đúng ( ) min ( )
x
D
Bất phương trình ( )A m f x( ) nghiệm đúng ( ) max ( )
x
D
Nếu f x( )ax2bx c a 0 thì
( ) 0, 0
0
a
f x( ) 0, x a00
Câu 1 Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để bất phương trình
log (7x 7) log ( mx 4x m ) nghiệm đúng với mọi giá trị thực của x?
Lời giải
Chọn B
Yêu cầu bài toán được thỏa mãn 2
2 2
Ta thấy m0; m7 không thỏa mãn điều kiện đề bài
Với m và 0 m7 Khi đó ta có:
m
m
0 2 2
m m m
m 2 (1)
m
m
7
m
7 5 9
m m m
m 5 (2)
Từ (1) và (2) suy ra 2 m 5 Do m nên m 3;4;5
Câu 2 Tìm m để bất phương trình 2
log 2x2(m1) log x có nghiệm 2 0 x( 2;)
Trang 2A m(0; ) B 3;0
4
m
3
; 4
m
. D. m ( ; 0).
Lời giải
Chọn C
Ta có 2
log 2x2(m1) log x 2 0 2
1 log x 2(m1) log x 2 0
Đặt tlog2x Do ( 2; ) 1;
2
x t
Khi đó trở thành 2
1t 2(m1)t 2 0
2
1 2
t
m t
2 1
2
t
t
(1)
Xét hàm 1
2 2
t
f t
t
liên tục trên 1;
2
; 2
Khi đó (1) đúng với mọi 1;
2
t
khi 1
; 2
min f t m
4
m
Câu 3 Có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên thuộc 100;100 của tham số mđể bất phương trình
log log 3x 1 log m nghiệm đúng với mọi x thuộc khoảng ;0 ?
Lời giải
Chọn C
Điều kiện: log 32 1 0
0 0
x
m m
Ta có log0,02 log 32 x 1 log0,02m log 32 x 1 m
Xét hàm số f x log 32 x 1 Ta có
3 ln 3
3 1 ln 2
x x
Suy ra hàm số luôn đồng biến trên tập xác định
Dựa vào bảng biến thiên ta có bất phương trình nghiệm đúng với mọi x thuộc ;0 khi
1.
m
Do m nguyên và thuộc đoạn 100;100 nên m 1;2;3;4; ;100
Trang 3Câu 4 Có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên dương của tham số m để bất phương trình
log 2 x 4 m log x 1 có nghiệm đúng với mọi x thuộc 16; ?
Lời giải
Chọn C
2 2
0
2
x
x x
x x
log x 2log x 3 m log x 1 *
Do x 16; nên log2x 4 log2x 1 0
Suy ra 22 2
2
*
log 1
m x
Đặt t log2x Do x 16; nên t 4;
Bất phương trình * trở thành 2 2 3 4;
1
m t t
Xét hàm 2 2 3
1
f t
t
với t 4;
Ta có
2
2 2
2 3 1
t
Suy ra hàm số f t nghịch biến trên khoảng 4;
Bảng biến thiên của hàm f t như sau:
Dựa vào bảng biến thiên ta thấy bất phương trình đã cho nghiệm đúng với mọi x thuộc
16; khi m 1 Do m * m 1
Câu 5 Có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên thuộc 10;10 của tham số m để bất phương trình
4 4
3 x x 4 2 log m x2 có nghiệm?
Chọn A
Trang 4Điều kiện xác định:
0 4
x x
x x
x
Ta thấy 0 0 4 x 4 x 4 2 4 4 x 4 Suy ra log4 4x2 0
Khi đó bất phương trình
4 4
4 4
2.log 2 x
x
1
2
1
2
f x x x x liên tục trên 0;4
Ta có
Suy ra hàm số y f x đồng biến trên 0; 4
Để bất phương trình đã cho có nghiệm thì m 1
Do m nguyên và thuộc khoảng 10;10 nên m 2;3; ;9
Vậy có 8 giá trị m nguyên cần tìm là : m 2;3; ;9
Câu 6 Cho bất phương trình 2 2
log x 2x2 1 log x 6x 5 m Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để bất phương trình trên có tập nghiệm chứa khoảng 1;3 ?
A 35 B 33 C 33 D 36
Lời giải Chọn D
2
Bpt
2 2
Xét hàm f x x2 6x5 liên tục trên đoạn 1;3
Ta có f x 2x 6 0, x 1;3 f x nghịch biến trên đoạn 1;3
max f x f 1 12
Xét hàm g x 6x28x9 liên tục trên đoạn 1;3
Trang 5Ta có g x 12x 8 0, x 1;3 g x đồng biến trên khoảng 1;3
ming x g 1 23
Yêu cầu bài toán được thỏa mãn khi
2 2
với mọi x 1;3
1;3 1;3
max min
Khi đó ta có 12 m 23 Mà m nên m 12; 11; 10; ; 22; 23
Vậy có tất cả 36 giá trị nguyên của m thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 7 Tìm tấtt cả các giá trị của tham số m để bất phương trình 22 1
4 4log x 2log x m 0 có nghiệm với mọi x thuộc khoảng 0;1
0;
4
; 4
m
C m ;0 D 1
; 4
Lời giải Chọn D
Điều kiện: x 0
4
4log x 2log x m 0 2
log x log x m 0
Đặt t log2x, do x 0;1 t ;0
Bất phương trình trở thành t2 t m 0 m t2 t
Xét hàm f t t2 t với t ;0
Ta có f t 2 1 t , 0 1
2
f t t Bảng biến thiên của hàm f t t2 t như sau:
Dựa vào bảng biến thiên ta thấy ycbt được thỏa mãn 1
4 m
Câu 8 Có bao nhiêu số nguyên m sao cho bất phương trình ln 5 ln x2 1 ln mx24x m có tập
nghiệm là ?
Lời giải Chọn A
Ta thấy x2 1 0, x
Ta có ln5 ln x2 1 ln mx24x m ln 5 x2 5 ln mx24x m
Trang 62 2 2
2
2 2
2
1 4 1
x x
x
Hàm số f x có bảng biến thiên như sau:
Hàm số g x có bảng biến thiên như sau:
Từ bảng biến thiên suy ra bất phương trình có tập nghiệm là khi 2 m 3
Vậy có 1 giá trị nguyên của m thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 9 Số giá trị nguyên của m để bất phương trình 2 2
1 log x 1 log mx 2x m có nghiệm đúng với mọi số thực x là
Lời giải Chọn A
Điều kiện xác định: mx22x m 0
1 log x 1 log mx 2x m log 3 x 1 log mx 2x m
3 x 1 mx 2x m 3 m x 2x 3 m 0
Ta thấy m0; m3 không thỏa mãn điều kiện đề bài
Với m và 0 m3 Khi đó:
Để bất phương trình nghiệm đúng với mọi x thì
2 2
2 2
2; 4
m
m
Mà m nên m2
Câu 10 Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị nguyên của tham số m thuộc 2021;2021 sao cho bất
1 log x x 3 x m log 3 x 1 nghiệm đúng với mọi x trên đoạn 0;3
Tính số phần tử của tập hợp S
A 2020 B 2018 C 2022 D 4040
Lời giải Chọn B
Trang 7Ta thấy 3x2 1 0, x
1 log x x 3 x m log 3 x 1 ; x 0;3
log 3x 3x 9x 3m log 3x 1 ; x 0;3
3x 3x 9x 3m 3x 1; x 0;3
3m 3x39x 1; x 0;3
Xét hàm số: f x 3x39x1 trên 0;3
Ta có: f x 9x29, f x 0
1 0;3
1 0;3
x x
Bảng biến thiên:
Từ bảng biến thiên ta có: 3 7 7
3
m m
Mà m và m 2021; 2021 nên m{3; 4; ; 2020}
Câu 11 Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị nguyên của tham số m thuộc 2021;2021 sao cho bất
phương trình 2
3log 2x12log x nghiệm đúng với mọi 1 m 0 x trên khoảng 2; Tính
số phần tử của tập hợp S
A 2018 B 2020 C 2022 D 4040
Lời giải Chọn B
Ta có: 2
3log 2x12log x 1 m 0 2
3 log x 2 log x 1 12 log x 1 m 0
2
3log x 6 log x 2 m 0
Đặt: log x t2 , với 1
2
x t
Khi đó bất phương trình (*) trở thành 3t2 6t 2 m 0 m3t2 6t 2
Xét hàm số 3 2 6 2, 1;
2
f t t t t
Ta có: f t 6t 6; f t 0 6t 6 0 t 1
Bảng biến thiên:
Từ bảng biến thiên ta thấy m 1
Trang 8Mà m và m 2021; 2021 nên m 2020; 2019; ; 1
Câu 12 Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để bất phương trình log (52 x1).log (2.52 x2) m
có nghiệm x1
A m B m6 C m6 D m6
Lời giải Chọn A
Với x1 thì 5x 1 0; 2.5x 2 0
Ta có log (52 x1).log (2.52 x2)m
log (5x 1).log (2.5x 2) m
log (5x 1) 1 log (5 x 1) m
Đặt tlog 52 x do1 x1 t 2;
BPT trở thành: t(1 ) t m t2 t m
Đặt f t( ) t2 t ta có f t( ) 2 t với 1 0 t 2; nên hàm số y f t đồng biến và liên tục trên 2; Suy ra f t 6; khi t2;
Do đó để để bất phương trình log (52 x1).log (2.52 x có nghiệm thỏa mãn 2) m x1 thì
m
Câu 13 Tổng tất cả các giá trị nguyên của tham số m sao cho khoảng 2;3 thuộc tập nghiệm của bất
log x 1 log x 4x m là 1
A 13 B 12 C 12 D 13
Lời giải Chọn D
Ta có
2
2 2
2 2
1
x
Hệ trên thỏa mãn x 2;3
2;3 2;3
( ) 12
( ) 13
m Max f x
m
m Min g x
Câu 14 Có bao nhiêu số nguyên dương m trong đoạn 2018;2018 sao cho bất phương trình
11
log log
10 10
10x m x 10 x đúng với mọi x1;100?
A 2022 B 2021 C 2020 D 2018
Lời giải Chọn D
Điều kiện x0
11
10
Trang 9Do đó
2
10 log 1 log 10log 0 10
log 1
Đặt tlogx, t 0;2
Xét hàm số
2
10 1
t t
f t
t liên tục trên đoạn 0;2
Ta có
2 2
1
t t
t Hàm số f t đồng biến trên 0; 2 Suy ra
0;2 16
max ( ) 2
3
f t f
Để bất phương trình
2
10log log 10
log 1
m
x đúng với mọi x1;100 thì 10 16 8
8 ;2018 15
m hay có 2018 số thỏa mãn
Câu 15 Tìm tất cả các giá trị thực của tham số mđể bất phương trình 3
log x 1 log x x m
có nghiệm
Lời giải Chọn B
Điều kiện 3 1
0
x
log x 1 log x x m x 1 x x m x 1 m Đặt f x x31, ta có f x 3 ,x2 f x 0 x 0 1;
Bảng biến thiên
Dựa vào bảng biến thiên ta thấy yêu cầu bài toán được thỏa mãn m
Câu 16 Có tất cả bao nhiêu giá trị của tham số m để bất phương trình
log x mx m 2 log x 2 nghiệm đúng với mọi x ?
Lời giải
Chọn D
Ta thấy x2 2 0 x
Do đó bất phương trình
log x mx m 2 log x 2 x mx m 2 x 2 mx m 0
log x mx m 2 log x 2 nghiệm đúng với mọi x khi và chỉ khi mx m 0 x m 0
Trang 10Câu 16 Có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên của m 2021;2022 để bất phương trình
3
log 3 x log x 1 2log x 2 m 2 0 có nghiệm với mọi x thuộc đoạn 1; 3 3
?
Lời giải
Chọn A
Điều kiện x 0 Ta có 32 23 1
3 log 3 x log x 1 2log x 2 m 2 0
1 log x log x 1 2log x 2 m 2 0
log x log x 1 2 m 1 0
3
t x , ta được bất phương trình t2 t 2 m 2 0 t2 t 2 m 2 *
Ta có x 1; 3 3 0 log 3x 3 2
3
1 t log x 1 2 t 1; 2
Xét hàm f t t2 t, với t 1; 2 Ta có f t 2 1 0, t t 1;2
Suy ra hàm số f t là hàm đồng biến và liên tục trên đoạn 1; 2
Ta thấy f 1 2 và f 2 6
Bất phương trình f t 2 m 2 có nghiệm với t 1; 2
f 2 2 m 2 6 2 m 2 m 2
Do m , m 2021;2022 nên m 2, ,2022 Vậy có 2021 giá trị nguyên của m thỏa
mãn yêu cầu bài toán
Câu 18 Cho hàm số 2 2
f x x x Tìm các giá trị của tham số m
để bất phương trình f 3 2 x m f x 22x20 nghiệm đúng với mọi giá trị x
A 3
2
2 m 2 C 1
2
Lời giải Chọn D
Ta có x2 1 x x2 1 x 0 nên tập xác định của hàm số đã cho là D
Với x R , ta có 2 2
2
2
f x
là hàm số lẻ
2
1
1
x
Hàm số f x nghịch biến trên
Ta có f3 2 x m f x 22x2 0 f x 22x2 f2 x m 3
Trang 112 2 2 2 3 2 2 2 1
x x x m x m x x
2 2
m x , x
Do max( x2 4x 1) 3, min(x2 1) 1
3 2 1 2
m m
Vậy không có giá trị nào của tham số m thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 19 Biết rằng a là số thực dương sao cho bất phương trình log2 53 log 5 2 6 9 0
nghiệm đúng với mọi x Mệnh đề nào sau đây đúng?
A a12;14 B a10;12 C a14;16 D a16;18
Lời giải Chọn D
Ta có log2 53 log 5 2 6 9 0 log2 53 log2 56 9
3xax 6x9x ax 18x 6x9x3x18x
ax18x 3 2x x 1 9 2x x1 ax18x 3 2x x1 3 x 1 *
Ta thấy 2x 1 3 x 1 0, x 3 2x x1 3 x 1 0, x
Do đó, * đúng với mọi mọi x ax 18x 0, x 1,
18
x
a
x
18
a
a
Câu 20 Cho hàm số f x logx 1 x22x2 Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m
thuộc 10;10 để bất phương trình f 2 x m f x2 4x6 nghiệm đúng với mọi 0 x
thuộc 1;1?
A 8 B 4 C 11 D 3
Lời giải
Chọn A
x x x x x x x x Hàm số f x logx 1 x22x2 xác định trên
2
2
1
2
1 1
0,
x x
hàm số f x đồng biến trên
Ta có: f2 x m f x2 4x6 0 f 2 x m f x2 4x6
Trang 122 2 4 8 2 2 4 8
Xét các hàm số u x x2 6x8 và v x x22x8 trên 1;1 ta có bảng biến thiên
Dựa vào BBT ta thấy để bất phương trình đã cho nghiệm đúng với mọi x thuộc 1;1 thì 15
2 11 2
m
m
Do m nguyên và m 10;10 nên có 8 giá trị m thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 21 Cho hàm số 2 2
1 1
f x
x
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để bất phương trình
2 4
5
4
f x
có nghiệm x0;
A 9
8
2
8
2
m Lời giải
Chọn C
Xét hàm số 2 2
1 1
x x
f x
x
trên khoảng 0;
Ta có
2 2 2
1 1
x
f x
x
1 0;
x
x
Bảng biến thiên
Dựa vào BBT ta thấy 1 3, 0;
2
Xét hàm số 2 4
5
4
2f x f x log
f x
trên 0;
Do f x 1 nên hàm số g x xác định trên khoảng 0;
Trang 13Ta có
4
4 1
4 ln 5
f x
f x
2 4
3
2
2 2.2 ln 2
4 ln 5
g x f x f x
Do 1 3
2
f x
nên g x 0 f x 0 x 1
Ta có bảng biến thiên
Dựa vào BBT ta thấy để bất phương trình đã cho có nghiệm x0; thì 9
8
m
Câu 22 Cho các bất phương trình 2 2
log x 4x m 2 log x 4x m 8 1 và
3 x x 1 0 2 Có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên của m thỏa mãn mọi nghiệm của bất phương trình 2 đều là nghiệm của bất phương trình 1
A 254 B 255 C 256 D 257
Lời giải
Chọn B
Bất phương trình 2 3 0 1 3
1 0
x
x x
Suy ra tập nghiệm của bất phương trình 2 là: S 1;3
Do đó mọi nghiệm của bất phương trình 2 đều là nghiệm của bất phương trình 1 khi và chỉ khi bất phương trình 1 có nghiệm đúng với mọi x 1;3
Điều kiện:
2
2 2
4
thỏa mãn x 1;3 Khi đó
1;3
max
m f x với f x x2 4x1 Xét hàm số f x x2 4x1 trên đoạn 1;3
f x x x 2
Bảng biến thiên:
Trang 14Dựa vào bảng biến thiên ta có
1;3
m f x m (3)
log x 4x m 2 log x 4x m 8
2
1
2
t x x m , t0 Bất phương trình trở thành: t2 2t 8 0 t 4;2 t 0; 2
Với t ta có 2 2
2
1
2 x x m m x2 4x256 với mọi x 1;3
1;3
min
với g x x2 4x256
Xét hàm số g x x2 4x256 với x 1;3
g x x x
Bảng biến thiên:
Dựa vào bảng biến thiên:
1;3
m g x m (4)
Từ 3 , 4 ta có m5;259 thỏa mãn yêu cầu bài toán
Vậy có tất cả 255 giá trị nguyên của m thỏa mãn mọi nghiệm của bất phương trình 2 đều là nghiệm của bất phương trình 1
Câu 23 Cho bất phương trình 22 2
2x log x 4x6 4x m log 2 x m 2 với m là tham số thực Biết rằng tập hợp tất cả các giá trị nguyên của m để bất phương trình có nghiệm đúng với mọi
0;2
x là đoạn a b; Khi đó a2b2 bằng:
Lời giải
Chọn B
Điều kiện: x
2x log x 4x6 4x m log 2x m 2
2x log x 2 2 2 x m log 2 x m 2 1
Xét hàm số y2 logt 2t2 với t0