- Hiểu được tình cảnh khốn cùng , nhân cách cao quý, tâm hồn đáng trân trọng của người nông dân qua hình tượng nhân vật Lão Hạc ; lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao trước số phận [r]
Trang 1Tuần:04 Ngày soạn:09/09/2017
Văn bản: LÃO HẠC
Nam Cao
A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.
- Biết đọc - hiểu một đoạn trích trong tác phẩm hiện thực, tiêu biểu của nhà văn Nam
Cao
- Hiểu được tình cảnh khốn cùng , nhân cách cao quý, tâm hồn đáng trân trọng của
người nông dân qua hình tượng nhân vật Lão Hạc ; lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao trước số phận đáng thương của người nông dân cùng khổ
- Thấy được nghệ thuật viết truyện bậc thầy của nhà văn Nam Cao qua nhân vật Lão
Hạc
B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ.
1.Kiến thức.
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực
- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn
- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựnh tình huống truyện , miêu tả, kể chuyện, khắc họa hình tượng nhân vật
2.Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt văn bản tự sự để phân tích văn bản tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực
3.Thái độ.
- Nhận thức được tình cảnh của những người nông dân trong xã hội cũ
C.PHƯƠNG PHÁP
- Vấn đáp, gợi mở, phân tích
D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1.Ổn định lớp :
Lớp 8A3 : ……… Lớp 8A4 :……… Lớp 8A5 : ………
2.Bài cũ:
Em hãy tóm tắt lại văn bản Tức nước vỡ bờ của tác giả Ngô Tất Tố Trình bày ý
nghĩa văn bản ?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài:
Trong dòng chảy văn học Việt Nam, một trong những tên tuổi chúng ta không thể không nhắc đến đó chính là Nam Cao Là cây bút xuất sắc được độc giả biết đến với đề tài người nông dân và tri thức tiểu tư sản trước Cách mạng Nam Cao đã lấy những người nông dân từ chính làng quê của mình để xây dựng nhân vật trong truyện ngắn của mình Bài học hôm nay một lần nữa cô và các em sẽ cùng nhau tìm hiểu số phận
của những người nông dân dưới xã hội cũ qua văn bản Lão Hạc.
* Bài học:
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI DẠY
HOẠT ĐỘNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
GV cho học sinh đọc phần chú thích :
- Em hãy giới thiệu quê quán, đề tài sáng tác và một
số tác phẩm của Nam Cao
- Văn bản này được viết theo thể loại nào, nêu xuất
xứ của tác phẩm ?
HS trả lời GV nhận xét, chốt ý
GV phân tích thêm : Trong đội ngũ nhà văn hiện đại
Việt Nam, Nam Cao được coi là nhà văn hiện thực
xuất sắc trước Cách mạng Ông hi sinh năm 1951
trong kháng chiến chống Pháp lúc 36 tuổi Tuy cuộc
đời ngắn ngủi nhưng Nam Cao đã để lại cho đời
những áng văn có sức sống lâu bền Tác phẩm của
Nam Cao đều thấm đẫm giá trị hiện thực xuất sắc và
giá trị nhân văn cao cả
HOẠT ĐỘNG II : ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
GV hướng dẫn cách đọc và giải thích từ khó
GV: Em nào có thể tóm tắt văn bản?
HS tóm tắt, GV ghi điểm cho HS tóm tắt tốt
GV:Văn bản này chia làm mấy phần ? Nêu nội dung
từng phần ?
? Văn bản trên sử dụng những phương thức biểu đạt
nào ?
- Dựa vào phần trước đoạn trích, trong sách giáo
khoa, em biết gì về gia cảnh của Lão Hạc ?
HS: Trả lời
GV:Tại sao một con chó lại được lão Hạc gọi là cậu
Vàng ?
GV phân tích thêm : Lão Hạc lúc bấy giờ đang phải
sống cô quạnh một mình với con chó Vàng, kỷ vật
người con trai để lại Lão gọi con chó là cậu Vàng,
coi con vật như người thân trong nhà Đối với lão
Hạc con chó là niềm vui, là nguồn hạnh phúc đơn sơ
mà thiết thực giúp lão sống trong đói nghèo để đợi
người con trai trở về xây dựng hạnh phúc lứa đôi và
hạnh phúc gia đình cho lão được sống bên con, bên
cháu vui vầy như bao người bình thường khác
Hs:Lão Hạc nghèo, sống cô độc, chỉ có con chó lão
nuôi làm bạn, được gọi thân mật là cậu Vàng
I GIỚI THIỆU CHUNG:
1 Tác giả: Nam Cao (1915 – 1951),
Nhà văn đã đóng góp cho nền văn học dân tộc các tác phẩm hiện thực xuất sắc viết về đề tài người nông dân nghèo bị áp bức và người trí thức nghèo sống mòn mỏi trong xã hội
2 Tác phẩm:
a Xuất xứ: Đăng báo lần đầu 1943, là
tác phẩm tiểu biểu
b Thể loại : truyện ngắn
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1 Đọc – Tìm hiểu từ khó:
*Tóm tắt:
2 Tìm hiểu văn bản:
a Bố cục: 3 phần
+ Tâm trạng của lão Hạc sau khi bán cậu vàng
+ Thái độ, tình cảm của nhân vật “tôi”
đối với lão Hạc + Cái chết của lão Hạc
b Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu
tả và biểu cảm
c Phân tích:
c1 Nhân vật Lão Hạc:
* Gia cảnh :
- Vợ chết, nhà nghèo, con trai không lấy được vợ bỏ làng đi
- Coi cậu Vàng – kỉ vật của anh con trai như người bạn thân thiết nhất
-> Kể chuyện kết hợp miêu tả và biểu
cảm: nghèo nàn, đáng thương
Trang 3HẾT TIẾT 13 CHUYỂN TIẾT 14
GV: Lí do gì khiến lão Hạc phải bán cậu vàng ?
HS: Sau khi bị ốm, cuộc sống của lão Hạc quá khó
khăn, lại gặp kì thóc cao gạo kém, lão nuôi thân
không nổi
GV: Cuộc bán cậu Vàng, đã lưu lại trong tâm trí lão
Hạc ntn?
HS: Nó có biết gì đâu lão xử với tôi như thế à
GV: Bộ dạng của lão Hạc khi nhớ lại sự việc này ?
HS: Lão cười như mếu, đôi mắt ầng ậng nước … mặt
lão co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép
cho nước mắt chảy ra Cái miệng móm mém của lão
mếu như con nít Lão hu hu khóc.
GV bình : Động từ ép trong câu văn “Những nếp
nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra” có
sức gợi lên khuôn mặt cũ kĩ, già nua, khô héo; một
tâm hồn đau khổ đến cản kiệt cả nước mắt, một hình
hài rất đáng thương
GV: Những từ ngữ tượng hình tượng thanh nào được
sử dụng để tạo hình ảnh cụ thể, sinh động cho lão
Hạc ? Nghệ thuật ?
HS: suy nghĩ và trả lời
GV: Từ đó, ta thấy lão Hạc có tâm trạng như thế
nào?
Gv: Trước khi chọn cái chết, lão Hạc nhờ ông Giáo
làm gì? Từ đó giải thích nguyên nhân các chết của
lão Hạc?
HS: Nhờ ông Giáo trông coi mảnh vườn và gửi tiền
lo ma chay sau khi chết Lão chết để không tiêu vào
số tiền và mảnh vườn để giành cho con
Gv giảng thêm: tài sản duy nhất lão Hạc có thể
dành cho con trai, món tiền mang danh dự của kẻ
làm cha Món tiền 30 đồng bạc do cả đời dành dụm
sẽ được dùng phòng khi lão chết có tiền ma chay.
Món tiền ấy mang danh dự của kẻ làm người Lão
Hạc là người tự trọng, không muốn liên lụy đến hàng
xóm, không muốn người đời xem thường.
GV: Gia cảnh lão Hạc đã đến mức lão phải chết đói
không?
HS: Gia cảnh nghèo đói nhưng chưa đến mức chết
đói vì lão còn 30 đồng và 3 sào vườn Nếu không
thương con, nếu không có lòng tự trọng của kẻ làm
ngươi, làm cha thì lão có thể sống sung túc với số
tiền lão giành dụm được
GV: Hãy tìm trong đoạn văn đó những chi tiết miêu
* Lão Hạc bán cậu Vàng:
- Sau trận ốm, cuộc sống khó khăn lão phải bán cậu Vàng
- Suy tính, đắn đo trước khi bán
- Lão day dứt, ăn năn vì “Già bằng
này tuổi đầu còn đánh lừa một con chó”.
- Bộ dạng: cười như mếu,mắt ầng ậng
nước, mặt co rúm, vết nhăn xô laị, đầu ngẹo về một bên, miệng móm mém, hu
hu khóc
-> Miêu tả tâm lí với diễn biến tâm
trạng phức tạp: đau khổ, dằn vặt, yêu thương loài vật
* Cái chết của lão Hạc
- Chết để giành tiền và vườn cho con trai
- Gửi tiền nhờ ông giáo lo ma chay
-> Giàu đức hi sinh và giàu lòng tự
trọng
- Dùng bả chó để tự vẫn
® Một cái chết dữ dội, thê thảm, kinh hoàng
Trang 4tả câi chết của lêo Hạc ? (Lêo Hạc đang vật vê ở trín
giường, đầu tóc rũ rượi …; khắp người chốc chốc lại
bị giật mạnh một câi, nảy lín)
GV: Đặc tả câi chết của lêo Hạc tâc giả đê sử dụng
từ ngữ ntn? (Dùng liín tiếp câc từ tượng thanh,
tượng hình: vật vê, rũ rượi, xộc xệch, sòng sọc, tru
trĩo )
GV: Theo em việc sử dụng những từ ngữ như thế có
tâc dụng gì?
HS: Tạo hình ảnh cụ thể sinh động về câi chết dữ
dội, thí thảm của lêo Hạc
HS: Vì sao mă lêo Hạc lại phải tìm đến câi chết ?
HS: Chết để giữ mảnh vườn vă số tiền dănh dụm bấy
lđu nay cho người con trai, đồng thời cũng lă để tạ
lỗi cùng cậu Văng
Gv: Câi chết của lêo Hạc còn có ý nghĩa như thế
năo ?
Hs: Nó góp phần bộc lộ rõ số phận vă tính câch của
lêo Hạc: nghỉo khổ bế tắc cùng đường , giău tình
thương yíu vă lòng tự trọng Mặt khâc câi chết của
lêo Hạc còn có ý nghĩa tố câo hiện thực xê hội thực
dđn nửa phong kiến, người nông dđn chỉ tìm lại tự
do bằng câi chết của chính mình
* Theo dõi nhđn vật ông giâo trong truyện cho biết
GV: Cho biết văi nĩt về ông giâo?
GV: Khi nghe lêo Hạc kể chuyện bân chó, ông giâo
có thâi độ ntn?
GV: Tìm những chi tiết cho thấy sự cảm thông chia
sẻ?
GV: Em hêy tìm những lời nói của ông giâo nghĩ sai
vă trâch lêo Hạc?
(Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngăy thím đâng buồn;
Cuộc đời chưa hẳn đê đâng buồn một nghĩa khâc)
GV: Chứng kiến cảnh lêo Hạc chết thí thảm vì ăn bả
chó, Ông giâo có suy nghĩ gì?
GV: Qua những chi tiết diễn tả cảm xúc suy nghĩ của
ông giâo đối với lêo Hạc.Em hêy cho biết tình cảm
của ông giâo đối với lêo Hạc ntn?
GV: Níu nhận xĩt ông giâo lă người ntn?
Gv: Nhđn vật ông giâo trong vb Lêo Hạc lă hình ảnh
của nhă văn Nam Cao Từ nhđn vật năy em hiểu gì
về tâc giả Nam Cao?
=> Sử dụng ngôn ngữ hiệu quả, tạo lối
kể khâch quan, xđy dựng hình tượng nhđn vật có tính câ thể hóa cao: người nông dđn nhđn hậu, nghỉo năn, không lối thoât
c2.Thâi độ của ông giâo đối với lêo Hạc
- Động viín,chia sẻ,an ủi lêo
- Khi lêo Hạc nhờ 2 việc-> ông giâo vui vẻ nhận lời giúp đỡ
-Tự nhủ sẽ giúp lêo toại nguyện những
gì lêo nhờ vả
ăÔng giâo lă người luôn tôn trọng, kính phục, thông cảm vă thương mến
c2.Tấm lòng nhđn đạo của nhă văn:
- Cảm thương sđu sắc với nỗi khổ của của người cha hết mực thương con; dănh dụm tất cả những gì có thể có để con có được cuộc sống hạnh phúc
- Trđn trọng, ngợi ca vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông dđn trong cảnh khống
Trang 5Gv: Em học tập được gì từ nghệ thuật kể chuyện của
Nam Cao trong vb lão Hạc ?
Gv: Học qua vb này em hiểu được điều sâu sắc nào
về số phận và phẩm chất của người nông dân lao
động trong xã hội cũ ? (Số phận đau thương, cùng
khổ Nhân cách cao quí, giàu lòng tự trọng… )
Hs chốt nghệ thuật, nội dung và rút ra ý nghĩa văn
bản?
HOẠT ĐỘNG 3 : HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Chú ý thay đổi giọng những đoạn Ông Giáo kể về lão Hạc để thể hiện tình cảm của nhà văn đối với nhân vật cùng vẫn giàu lòng tự trọng, khí khái 3 Tổng kết: a Nghệ thuật: - Đan xen ngôi kể thứ nhất và thứ ba - Thể hiện được chiều sâu diễn biến tâm lí của nhân vật - Xây dựng hình tượng nhân vật chân thực, có tính cá thể hóa cao b Nội dung: * Ý nghĩa văn bản: Phẩm chất người nông dân không thể bị hoen ố du phải sống trong hoàn cảnh khốn cùng III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC : * Bài cũ: - Đọc diễn cảm đoạn trích chú ý giọng điệu, ngữ điệu của nhân vật - Tóm tắt truyện, nắm vững nội dung và nét đặc sắc nghệ thuật của truyện * Bài mới: - Chuẩn bị, ôn tập tốt cho bài kiểm tra số 1 E RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 6
Tuần: 04 Ngày soạn: 14/09/2017 Tiết PPCT: 15+ 16 Ngày day :19/09/2017
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 01
I MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ KIỂM TRA
- Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng chương trình học
kì I môn ngữ văn 8 theo nội dung phần tập làm văn đã học Nhằm đánh giá năng lực viết văn bản của học sinh
- Giúp học sinh vận dụng kiến thức về văn tự sự để viết một bài văn
II HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA.
- Hình thức: Tự luận
- Cách tổ chức kiểm tra: Cho học sinh làm bài kiểm tra trong 90 phút
III.BIÊN SOẠN CÂU HỎI
ĐỀ BÀI: Em hãy kể lại những kỷ niệm đáng nhớ trong ngày đầu tiên đi học.
IV.HƯỚNG DẪN CHẤM-ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM:
a Yêu cầu chung : (1.0 điểm)
- Viết đúng bài văn tự sự
- Chữ viết cẩn thận, đúng chính tả Lời văn mạch lạc, trong sáng, làm rõ được yêu cầu của đề ra
- Học sinh viết bài theo một trình tự, vận dụng tốt yếu tố miêu tả, biểu cảm để bài văn thêm sinh động và ý nghĩa
- Bài viết trình bày cần có đầy đủ bố cục 3 phần hợp lý
b Đáp án và biểu điểm :
Trang 7IV XEM XÉT LẠI VIỆC BIÊN
SOẠN ĐỀ KIỂM TRA
………
………
………
………
………
điểm
Thân bài * Kể lại diễn biến tâm trạng của em trong buổi học đầu
tiên : + Sự chuẩn bị trước khi tới trường như thế nào ?
- Cảnh sắc thiên nhiên , tâm trạng (miêu tả cảnh và miêu
tả nội tâm)
- Chuẩn bị đến trường : Bút thước , sách vở , các đồ dùng khác
- Trên đường đi tới trường có gì thay đổi: Cảnh vật , tâm trạng , bạn bè
+ Lúc đi đến trường có gì đặc biệt và đổi thay so với những ngày ngày bình thường ?
- Cảnh ngôi trường : Cồng trường, sân trường, không khí náo nức, vui tươi, rộn rã
- Lớp học : Phòng học mới , cô giáo , bạn bè , đồ dùng trong lớp
- Tâm trạng, cảm xúc của em trước những điều mới lạ + Kể lại sự việc sự việc gây ấn tượng :
- Cô giáo, một vài bạn trong lớp
- Sự việc hoặc người bạn cùng bàn đáng ghi nhớ
- Kể lại diễn biến buổi học đầu tiên
- Kết thúc buổi học đầu tiên như thế nào
7,5 điểm