- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi Hoạt động của thầy Hoạt động của trò GV: Yêu cầu vẽ một đoạn thẳng AB.. đường thẳng xy vuông góc với AB..[r]
Trang 1Ngày soạn: 10/9/2021
Ngày giảng: 15/9/2021 Tiết 3
HAI ĐƯỜNG THẲNG VUÔNG GÓC
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- HS hiểu được thế nào là hai đường thẳng vuông góc với nhau
- HS công nhận t/c có duy nhất một đường thẳng b đi qua A và b^a.
- HS hiểu thế nào là đường trung trực của một đoạn thẳng
2 Kỹ năng:
- HS biết vẽ đường thẳng đi qua một điểm cho trước và vuông góc với một đường thẳng cho trước
- HS biết vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng
- HS sử dụng thành thạo êke, thước thẳng
- HS bước đầu tập suy luận
3 Thái độ:
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác, kỉ luật
- Nhận biết được vẻ đẹp của toán học và yêu thích môn Toán
4 Tư duy:
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý
5 Định hướng phát triển năng lực:
- Tự học; giải quyết vấn đề; sáng tạo; tự quản lý; giao tiếp; hợp tác; tính toán.
II PHƯƠNG PHÁP:
- Trực quan, gợi mở
- Thuyết trình, vấn đáp
- Luyện tập, củng cố
III CHUẨN BỊ:
- GV: SGK, thước thẳng, thước đo góc
- HS: SGK, thước thẳng, thước đo góc
iV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1.Ổn định lớp:1’
2 Kiểm tra bài cũ :
- Mục đích: Kiểm tra HS kiến thức đã được học về hai góc đối đỉnh
+ Lấy điểm kiểm tra thường xuyên
- Thời gian: 5 phút
- Phương pháp: Vấn đáp, HS lên bảng trình bày
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Gv?: Thế nào là hai góc đối đỉnh? Nêu tính
chất của hai góc đối đỉnh?
Vẽ góc xAy 90
Vẽ góc x 'Ay' đối đỉnh với xAy
1 HS lên bảng trình bày
HS dưới lớp nhận xét, đánh giá
Trang 2GV : ( Giới thiệu ) : Hai đường thẳng xy và
x’y’ tạo với nhau một góc bằng 900 Ta nói
hai đường thẳng vuông góc => bài mới
3 Giảng bài mới
* Hoạt động 1: Thế nào là hai đường thẳng vuông góc?
- Mục đích: HS nắm được định nghĩa hai đường thẳng vuông góc
- Thời gian:10 phút
- Phương pháp: Vấn đáp gợi mở, trực quan
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Gv: Cho Hs làm ?1 sgk/83
Sử dụng giấy đã chuẩn bị sẵn để gấp
theo hướng dẫn
Gv: Giới thiệu các nếp gấp là hình ảnh
của hai đường thẳng vuông góc với
nhau tạo thành 4 góc vuông
Gv: Vẽ lên bảng hai đường thẳng xx’
và yy’ cắt nhau tại O, xOy 90
GV : Cho suy luận:?2
+Vẽ 2 đường thẳng x’x và y’y cắt
nhau tại O và xÂy = 90o
Yêu cầu Hs suy luận để cm
xOy xOy' y'Ox ' x 'Oy 90
GV : Ta nói hai đường thẳng xx’ và yy’
vuông góc với nhau tại O
? Vậy thế nào là hai đường thẳng
vuông góc?
GV: Nêu ĐN như SGK và viết kí hiệu:
xx’ ¿ yy’
GV nêu các cách diễn đạt như SGK
Điều chỉnh, bổ sung:
Hs: gấp giấy theo hướng dẫn trong sgk và hướng dẫn của giáo viên
Cho xx’ cắt yy’ tạo O, xOy 90 Tìm xOy’ = x’Oy = x’Oy’ = 900
Hs dựa vào bài 9 sgk/83 để làm
HS : Vẽ theo GV, ghi tóm tắt đầu bài
HS trả lời
HS đọc định nghĩa SGK
HS ghi bài vào vở
* Hoạt động 2: Cách vẽ hai đường thẳng vuông góc.
- Mục đích: HS biết vẽ hai đường thẳng vuông góc bằng thước thẳng, êke
- Thời gian: 12 phút
- Phương pháp: vấn đáp gợi mở, trực quan
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
GV : Muốn vẽ hai đường thẳng vuông HS : 1 HS lên bảng làm ?3 vẽ phác hai
đường thẳng a ¿ a’
Trang 3góc ta làm thế nào?
GV: Yêu cầu làm?3
GV: Cho hoạt động nhóm làm?4
GV: Theo dõi và hướng dẫn các nhóm
vẽ hình
GV: Nhận xét bài của vài nhóm
GV: Qua bài ta thấy có thể có mấy
đường thẳng a’ đi qua O và vuông góc
với a ?
GV : Yêu cầu trả lời BT 11/86 SGK
GV : Nhận xét và bổ sung nếu cần
Gv cho Hs trả lời trắc nhiệm: đúng/ sai
1 Hai đường thẳng vuông góc thì cắt
nhau
2 Hai đường thẳng cắt nhau thì vuông
góc
Yêu cầu HS minh hoạ câu sai
Điều chỉnh, bổ sung:
HS: Đọc đề bài
và nhận xét vị trí tương đối giữa điểm O và đường thẳng a, đó là điểm O thuộc hoặc không thuộc đường thẳng a
HS : Đại diện 1 nhóm trình bày cách vẽ
HS: Chỉ vẽ được 1 đường thẳng a’ ¿
a
HS đứng tại chỗ trả lời a)…cắt nhau và trong các góc tạo thành có một góc vuông
b) a ¿ a’
c)…có một và chỉ một…
HS trả lời
1 Đ
2 S
HS vẽ hình minh hoạ câu sai
* Hoạt động 3: Đường trung trực của đoạn thẳng.
- Mục đích: HS biết được thế nào là đường trung trực của đoạn thẳng, cách vẽ đường trung trực của đoạn thẳng
- Thời gian: 10 phút
- Phương pháp: Vấn đáp gợi mở, trực quan
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
GV: Yêu cầu vẽ một đoạn thẳng AB
Vẽ trung điểm I của AB Qua I vẽ
đường thẳng xy vuông góc với AB
GV: Giới thiệu: xy gọi là đường trung
trực của đoạn AB
GV? Thế nào là đường trung trực của
một đoạn thẳng?
GV : Cho hs đọc đ/n trong SGK/85
HS : lên bảng vẽ đoạn AB và trung điểm I của AB
Vẽ đường thẳng xy vuông góc với AB tại I
HS : Trả lời
Trang 4GV : Để một đường thẳng là trung trực
của một đoạn thẳng thì nó phải thỏa
mãn những đk gì ?
GV: Giới thiệu điểm đối xứng: A và B
đối xứng qua xy
GV?
+Muốn vẽ đường trung trực của một
đoạn thẳng ta vẽ thế nào?
GV: Còn có cách thực hành nào khác?
GV : nếu một đường thẳnglà trung trực
của một đoạn thẳng cho trước thì ta suy
ra được điều gì?
Điều chỉnh, bổ sung:
*Đ/n: sgk tr 85
d AB = I
IA = IB
*Cách vẽ:đường trung trực của một đoạn thẳng
- Vẽ trung điểm trước, vẽ đường thẳng vuông góc sau
- Dùng thước và eke để vẽ
HS : Gấp hình để 2 đầu đoạn thẳng trùng nhau, nếp gấp chính là đường trung trực
HS : - Đường thẳng vuông góc với đoạn thẳng
- Đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn thẳng
4 Củng cố:
- Mục đích: Kiểm tra việc nắm kiến thức toàn bài, vận dụng kiến thức vào bài tập
- Thời gian: 5 phút
- Phương pháp: vấn đáp, luyện tập
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi
- GV : Nhắc lại định nghĩa 2 đường thẳng vuông góc, đường trung trực của đoạn thẳng? Lấy ví dụ về hai đường thẳng vuông góc?
-HS : Nhắc lại định nghĩa 2 đường thẳng vuông góc, đường trung trực của đoạn thẳng
Ví dụ: Hai cạnh kề của 1 hình chữ nhật, các góc nhà,
- GV nêu bài tập trắc nghiệm :
Câu nào đúng, câu nào sai: 2 đường thẳng xx’ và yy’ vuông góc nhau thì :
a) 2 đường thẳng cắt nhau tại O
b) 2 đường thẳng cắt nhau tạo thành 1 góc vuông
c) 2 đường thẳng cắt nhau tạo thành 4 góc vuông
d) Mỗi đường thẳng là phân giác 1 góc bẹt
- HS : trả lời 4 câu đều đúng
5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà (2 phút)
- Học thuộc định nghĩa hai đường thẳng vuông góc, đường trung trực của một đoạn thẳng
- Biết vẽ hai đường thẳng vuông góc, vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng
d là đ.tr.trực của đoạn thẳng AB
Trang 5- BTVN: Bài 13, 15, 16 tr.86, 87 SGK
Bài 10, 11 tr.75 SBT
Ngày soạn: 10/9/2021
Ngày giảng: 16/9/2021 Tiết 4
LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Củng cố cho HS đ/n, t/c hai đường thẳng vuông góc, đường tr.trực của đoạn
thẳng
2 Kỹ năng:
- HS biết vẽ đ.thẳng đi qua 1 điểm cho trước và với đ.thẳng đã cho, biết vẽ đ.tr.trực của đoạn thẳng
3 Thái độ:
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác, kỉ luật
- Nhận biết được mối quan hệ logic giữa các đối tượng hình học
4 Tư duy:
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý
5 Định hướng phát triển năng lực:
- Tự học; giải quyết vấn đề; sáng tạo; tự quản lý; giao tiếp; hợp tác; tính toán.
II PHƯƠNG PHÁP :
- Gợi mở, vấn đáp
- Luyện tập, thực hành
- Hoạt động cá nhân xen kẽ hoạt động nhóm
III CHUẨN BỊ:
- GV: SGK, thước thẳng, thước đo góc
- HS: SGK, thước thẳng, thước đo góc
V CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ :
- Mục đích: Kiểm tra HS kiến thức đã được học về hai đường thẳng vuông góc Vẽ hình minh họa
+ Lấy điểm kiểm tra thường xuyên
- Thời gian: 5 phút
- Phương pháp: Vấn đáp, HS lên bảng trình bày
- Phương tiện, tư liệu: SGK
- Hình thức tổ chức: Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
HS1: Nêu đ/n 2 đường thẳng vuông góc 2 HS lên bảng trình bày
Trang 6Cho trước một điểm M và một đường
thẳng d Vẽ đường thẳng đi qua M và vuông
góc với đường thẳng d Vẽ được mấy đường
thẳng như vậy ? Tại sao ?
HS2: Thế nào là đường trung trực của đoạn
thẳng ? Vẽ đường trung trực của AB cho AB
= 4cm
HS dưới lớp nhận xét, đánh giá
3 Giảng bài mới
* Hoạt động 1: Luyện tập gấp vẽ hình hai đường thẳng vuông góc.
- Mục đích: HS nắm được định nghĩa hai đường thẳng vuông góc
- Thời gian: 20 phút
- Phương pháp: Vấn đáp gợi mở, trực quan
- Phương tiện, tư liệu: Giấy, thước thẳng, phấn màu, Êke
- Hình thức tổ chức: Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
GV : yêu cầu HS bỏ giấy A4 thực hành
như SGK
HS : thực hành như SGK
GV : yêu cầu HS hãy nêu những kết luận
rút ra từ các hoạt động trên
GV : yêu cầu HS làm bài 16/ SGK
GV: đưa hình 9 / SGK lên bảng phụ
GV: nêu cách vẽ góc vuông
HS: nêu thao tác vẽ hình như hình 9
GV: Đưa nội dung bài qua bảng phụ
Gọi 1 hs lên bảng kiểm tra
HS cả lớp có thể dùng giấy gập lại để
kiểm tra qua hướng dẫn của GV
GV: yêu cầu HS làm bài 17/ SGK
GV Đưa đề bài qua bảng phụ
1 HS đọc đề bài
Gọi 1 hs lên bảng thao tác, các hs khác
vẽ vào vở
GV: yêu cầu HS làm bài tập 18/SGK
HS: đọc đề bài 18/sgk
HS: Một HS lên bảng vẽ hình.Cả lớp vẽ
hình vào vở và theo dõi nhận xét bổ sung
GV theo dõi, hướng dẫn hs thao tác
*Luyện tập
Bài 15 sgk tr 86 Nhận xét: zt xy = 0
Có 4 góc vuông:
,
xOz zOy, yOt, tOx , Bài tập 16/ SGK 87
d
d'
H A
Bước 1: Đặt eke sao cho một cạnh góc vuông trùng với đường thẳng d cạnh góc vuông kia đi qua điểm A Bước 2: Vạch theo cạnh thứ 2 của eke
Bước 3: kéo dài cạnh đó ta được đthẳng d’
Bài 17 sgk tr 87 a) a a'
b) a a' c) a a
Trang 7GV: Đưa ra nội dung đề bài 19 SGK
HS: đọc đề bài
HS vẽ hình, nêu các trình tự vẽ hình có
thể xảy ra
HS hoạt động theo nhóm ( có nhiều trình
tự vẽ khác nhau)
GV: nêu cách vẽ khác:
-Vẽ đthẳng d1; d2 cắt nhau tại O tạo
thành góc 600
- Lấy C tuỳ ý trên Od2
- Vẽ đthẳng vuông góc với tia Od2 tại C
cắt Od1 tại B
- Vẽ đoạn thẳng BA vuông góc tia Od1
Điểm A nằm trong góc d1Od2
Điều chỉnh, bổ sung:
Bài 18 sgk tr 87
Vẽ xOy = 45 0 Lấy A bất kì nằm trong xOy Qua A vẽ d 1 0x = B Qua A vẽ d 2 0y = C Bài 19 sgk tr 87 Trình tự: 1) + vẽ đường thẳng d 1, + vẽ điểm O d 1. + Vẽ d2 Sao cho d O1 d 2 600 + Lấy điểm A tuỳ ý trong d O1 d 2 + Vẽ AB d 1 tại B (B d 1 ) + vẽ BC d 2 tại C (C d 2 ) * Hoạt động 2: Luyện tập vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng. - Mục đích: HS nắm được định nghĩa đường trung trực của một đoạn thẳng - Thời gian: 11 phút - Phương pháp: Vấn đáp gợi mở, trực quan - Phương tiện, tư liệu: Giấy, thước thẳng, phấn màu, Êke - Hình thức tổ chức: Cá nhân - Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi Hoạt động của thầy Hoạt động của trò GV: Đưa ra nội dung đề bài 20 sgk Gọi 1 hs đọc đề bài GV: Em hãy cho biết vị trí 3 điểm A, B, C có thể xảy ra? HS: 3 điểm A;B;C thẳng hàng hoặc không thẳng hàng GV : Em có nhận xét gì về d 1và d 2 trong 2 trường hợp trên? HS: với 3 điểm A, B, C không thẳng hàng thì d 1 d 2tại 1 điểm Điều chỉnh, bổ sung:
Bài 20 sgk tr 87 1) Với A, B, C thẳng hàng
2) Với A, B, C không thẳng hàng
Trang 8
4 Củng cố: - Mục đích: Kiểm tra việc nắm kiến thức toàn bài, vận dụng kiến thức vào bài tập - Thời gian: 5 phút - Phương pháp: vấn đáp, luyện tập - Phương tiện, tư liệu: SGK, máy chiếu - Hình thức tổ chức: Cá nhân - Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi Hoạt động của thầy Hoạt động của trò ? Định nghĩa 2 đường thẳng vuông góc Phát biểu tính chất đthẳng đi qua 1 điểm và vuông góc với 1 đường thẳng cho trước Nêu các dạng bài tập đã được chữa trong tiết luyện tập Nhắc lại định nghĩa đường thẳng vuông góc, trung trực của đoạn thẳng Các dạng bài tập 5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà (3 phút) - Xem lại các bài tập đã làm tại lớp - BTVN: Bài 11, 12, 13 SBT tr 75 - Đọc trước bài "Các góc tạo bởi 1 đường thẳng cắt 2 đường thẳng"