Nguyễn Thiếp trảbấy lời giờ rằng bấy giờ trong nước trống không, lòng người tan rã, quân Thanh ở xa tới, không biết tình hình quan ta Quang yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế nên đánh hay g[r]
Trang 2Các phương châm hội thoại
Phương
Châm
về
lượng
Phương
Châm
về
lượng
Phương Châm
về chất
Phương Châm
về chất
Phương Châm quan hệ
Phương Châm quan hệ
Phương Châm cách thức
Phương Châm cách thức
Phương Châm lịch sự
Phương Châm lịch sự
Trang 3Phương châm
về lượng
Phương châm
về lượng
Phương châm
về chất
Phương châm
về chất
Phương châm
quan hệ
Phương châm
quan hệ
Phương châm
cách thức
Phương châm
cách thức
Phương châm
lịch sự
Phương châm
lịch sự
Khi giao tiếp, cần nói cho có nội dung;
nội dung của lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu của giao tiếp, không thiếu, không thừa
Khi giao tiếp, đừng nói những điều mà mình không tin
là đúng hay không có bằng chứng xác thực
Khi giao tiếp, cần nói đúng vào đề tài giao tiếp,
tránh nói lạc đề.
Khi giao tiếp, cần chú ý nói ngắn gọn, rành mạch;
tránh cách nói mơ hồ.
Khi giao tiếp, cần tế nhị và tôn trọng người khác.
Trang 4Một số tình huống giao tiếp :
Trang 5Khoảng 10 giờ tối, ông bác sĩ nhận được cú điện thoại của một khách quen ở vùng quê.
Ông khách nói, giọng hoảng hốt:
-Thưa bác sĩ, thằng bé nhà tôi nuốt cây bút bi của tôi rồi Bây giờ biết làm thế nào?
Xin bác sĩ đến ngay cho.
-Tôi lên đường ngay Nhưng mưa to gió lớn thế này,
đường vào làng ông lại lầy lội, phải một tiếng rưỡi nữa tôi mới đến nơi được.
-Thế trong khi chờ bác sĩ đến, tôi biết làm thế nào?
-Ông chịu khó dùng tạm bút chì vậy.
Trang 6SỐ ÍT SỐ NHIỀU
NGÔI THỨ
NHẤT Tôi, tớ, mình,
tao, ta …
Chúng tôi, chúng tớ, chúng mình, chúng tao, chúng ta …
NGÔI THỨ
HAI Bạn, cậu, mình,
mày …
Các bạn, các cậu, bọn mình, chúng mày …
NGÔI THỨ BA Nó, hắn, y … Bọn nó, họ, bọn hắn …
Ngoài ra trong tiếng Việt còn dùng các danh từ chỉ mối quan hệ họ hàng để xưng hô: Ông, bà, cô, dì, chú, bác … / các ông, các bà, các cô, các bác …
Hoặc các từ ngữ chỉ chức vụ như: Bí thư, chủ tịch, thầy …
Trang 7“Xưng khiêm hô tôn” là khi xưng hô người nói phải tự xưng mình một cách khiêm nhường và gọi người đối
thoại một cách tôn kính
Trang 8“Xưng khiêm hô tôn” trong Tiếng Việt xưa và nay
Hạ thần
Bần sĩ
Bần tăng
Thảo dân
…
Bệ hạ Tướng quân
Ngài Chàng
…
Em Con Cháu
…
Ngài Bác Ông Anh
…
Trang 9Sự lựa chọn từ ngữ xưng hô
Vì mỗi phương tiện xưng hô đều thể hiện tính chất của tình huống giao tiếp(thân mật hay xã giao) và mối quan hệ giữa người nói với người nghe(thân hay sơ, khinh hay
trọng…)
Lựa chọn từ ngữ xưng hô thích hợp với tình huống và quan hệ thì người nói sẽ đạt
được kết quả giao tiếp.
Trang 10Lời dẫn trực tiếp
Nhắc lại nguyên vẹn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc của nhân vật; lời dẫn trực tiếp được đặt trong dấu ngoặc kép (“…”).
Lời dẫn gián tiếp
Thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc của nhân vật, có điều chỉnh cho thích hợp;lời dẫn gián tiếp không đặt trong dấu ngoặc
kép.
Phân biệt khái niệm cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp :
Trang 112) Bài tập: Đọc đoạn trích và thực hiện yêu cầu bên dưới
Vua Quang Trung tự mình đốc thúc đại binh, cả thuỷ lẫn bộ
cùng ra đi Ngày 29 đến Nghệ An, vua Quang Trung cho vời người cống sĩ ở huyện La Sơn là Nguyễn Thiếp vào dinh và hỏi:
-Quân Thanh sang đánh, tôi sắp đem binh ra chống cự Mưu đánh và giữ, cơ được hay thua, tiên sinh nghĩ như thế nào?
Thiếp nói:
-Bây giờ trong nước trống không, lòng người tan rã Quân Thanh ở xa tới đây, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không biết thế nên đánh hay giữ ra sao Chúa công ra đi chuyến này, không quá mười ngày, quân Thanh sẽ
bị dẹp tan
(Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí)
Hãy chuyển những lời đối thoại trong đoạn trích thành lời dẫn
gián tiếp Phân tích những thay đổi về từ ngữ trong lời dẫn gián tiếp so với lời đối thoại?
Trang 12Vua Quang Trung tự mình đốc thúc đại binh, cả thuỷ lẫn bộ cùng ra đi
Ngày 29 đến Nghệ An, vua Quang Trung cho vời người cống sĩ ở huyện La Sơn là Nguyễn Thiếp vào Vua Quang Trung hỏi Nguyễn Thiếp là quân
Thanh sang đánh, nếu nhà vua đem binh ra chống cự thì khả năng thắng hay thua như thế nào Nguyễn Thiếp trả lời rằng bấy giờ trong nước trống
không, lòng người tan rã, quân Thanh ở xa tới, không biết tình hình quan ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế nên đánh hay giữ ra sao, vua Quang Trung
ra Bắc không qua mười ngày quân Thanh sẽ bị dẹp tan.
Trong lời đối thoại Trong lời dẫn gián tiếp
Từ xưng hô
Từ chỉ địa điểm
Từ chỉ thời gian
Tôi (ngôi thứ nhất) Chúa công (ngôi thứ hai)
(tỉnh lược)
Nhà vua (ngôi thứ ba) Vua Quang Trung(ngôi thứ 3) đây
Những thay đổi từ ngữ:
Chuyển lời đối thoại thành lời dẫn gián tiếp:
nhà vua
bấy giờ
vua Quang Trung
Trang 13Đuổi hình bắt chữ
Lời nói, chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau
So sánh với tiền bạc
Tình cảm
Sự chọn lựa
1
Liên quan
phương châm lịch sự
6 6
Một câu ca dao VN
Sự giao tiếp
Thưởng 20 điểm
Lời nói
3
5
0
12 987654321
Trang 14Hướng dẫn về nhà:
a) Các phương châm hội thoại.
b) Xưng hô trong hội thoại
c) Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp.