I.Kiểu câu: Nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật, phủ định Bài tập 1: Đọc những cõu sau và cho biết chỳng thuộc kiểu cõu nào trong cỏc kiểu cõu nghi vấn, cầu khiến, cảm thỏn, trần
Trang 1Gi¸o viªn : ®inh ThÞ Ngäc Hµ
Trang 2TiÕt 126
¤n tËp TiÕng ViÖt
Trang 3I.Kiểu câu: Nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật, phủ
định
Bài tập 1: Đọc những cõu sau và cho biết chỳng thuộc kiểu cõu nào trong
cỏc kiểu cõu nghi vấn, cầu khiến, cảm thỏn, trần thuật, phủ định
Vợ tụi khụng ỏc,nhưng thị khổ quỏ rồi(1) […] Cỏi bản tớnh tốt của
người ta bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ớch kỉ che lấp mất(2) Tụi biết vậy, nờn tụi chỉ buồn chứ khụng nỡ giận.(3)
Nam Cao-Lóo Hạc
1 Vợ tụi khụng ỏc,nhưng thị khổ quỏ rồi
2 Cỏi bản tớnh tốt của người ta bị những nỗi lo
lắng, buồn đau, ớch kỉ che lấp mất
3 Tụi biết vậy, nờn tụi chỉ buồn chứ khụng nỡ
giận
Trang 4STT Câu Kiểu câu
1 Vợ tôi không ác,nhưng thị khổ quá rồi trần thuật
2 Cái bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo
lắn, buồn đau, ích kỉ che lấp mất trần thuật
3 Tôi biết vậy, nên tôi chỉ buồn chứ không nỡ
Trang 5Bài tập 2: Dựa theo nội dung của câu “Cái bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo
lắng, buồn đau, ích kỉ che lấp mất.”,hãy đặt một câu nghi vấn
Cái bản tính tốt của người
ta
những nỗi lo lắng, buồn
đau, ích kỉ
che lấp mất
Cái gì bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỉ che lấp mất?
Cái bản tính tốt của người ta bị những gì che lấp mất?
Cái bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỉ làm sao?
Trang 6Bài tập 3: Hãy đặt câu cảm thán chứa một trong những từ : Vui, buồn, hay, đẹp….
Bài tập 4: Đọc đoạn trích sau :
Tôi bật cười bảo lão(1):
-Sao cụ lo xa thế(2)? Cụ còn khoẻ lắm, chưa chết đâu mà sợ(3)! Cụ cứ để tiền
ấy mà ăn, lúc chết hãy hay(4)! Tội gì bây giờ nhịn đói mà để tiền lại(5)?
-Không, ông giáo ạ(6)! Ăn mãi hết thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu?(7)
Nam Cao-Lão Hạc
a.Trong những câu trên, câu nào là câu trần thuật, câu nào là câu cầu khiến, câu nào là câu nghi vấn?
b.Câu nào trong số các câu nghi vấn trên được dùng để hỏi điều băn khoăn cần được giải đáp?
c.Câu nào trong số các câu nghi vấn trên không được dùng để hỏi ?Nó được dùng
để làm gì?
Trang 7T Các câu trong đoạn trích Kiểu câu Chức năng của những câu nghi vấn
trong đoạn trích
nhất dùng để…
2 Sao cụ lo xa thế?
3 Cụ còn khoẻ lắm, chưa chết đau mà sợ!
4 Cụ cứ để tiền ấy mà ăn, lúc chết hãy hay! Câu nghi vấn thứ hai
dùng để…
5 Tội gì bây giờ nhịn đói mà để tiền lại?
dùng để…
7 Ăn mãi hết thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu?
Trang 8T
những câu nghi vấn trong đoạn trích
nhất dùng để bộc lộ
sự ngạc nhiên
3 Cụ còn khoẻ lắm, chưa chết đâu mà sợ! Câu trần thuật
4 Cụ cứ để tiền ấy mà ăn, lúc chết hãy
Câu nghi vấn thứ hai dùng để giải thích
5 Tội gì bây giờ nhịn đói mà để tiền lại? Câu nghi vấn
Câu nghi vấn thứ ba dùng để hỏi
7 Ăn mãi hết thì đến lúc chết lấy gì mà lo
Trang 9Bài tập 1,2/131,132: Hãy xác định , kiểu hành động nói của các câu sau, cho biết
các câu đó thực hiện hành động nói bằng cách nào?
ST
T Các câu đã cho Kiểu câu Hành động nói được thực
hiện
Cách dùng
thuật
3 Cụ còn khoẻ lắm, chưa chết đâu mà sợ! Câu trần
thuật
4 Cụ cứ để tiền ấy mà ăn, lúc chết hãy
5 Tội gì bây giờ nhịn đói mà để tiền lại? Câu nghi vấn
thuật
7 Ăn mãi hết thì đến lúc chết lấy gì mà lo Câu nghi vấn
Trang 10T Các câu đã cho Kiểu câu Hành động nói được thực
hiện
Cách dùng
tiếp
3 Cụ còn khoẻ lắm, chưa chết đau mà sợ! Câu trần
4 Cụ cứ để tiền ấy mà ăn, lúc chết hãy
5 Tội gì bây giờ nhịn đói mà để tiền lại? Câu nghi vấn Giải thích Gián
tiếp
7 Ăn mãi hết thì đến lúc chết lấy gì mà lo
Trang 11Bài tập 3: Hãy viết một hoặc vài ba câu theo một trong những yêu cầu dưới đây.Xác định mục đích của hành động nói
a.Cam kết không tham gia các hoạt động tiêu cực như đua xe trái phép, cờ bạc, nghiện hút…
b.Hứa tích cực học tập, rèn luyện và đạt kết quả tốt trong năm học sắp tới
Trang 12Bài tập: Nối các câu văn có chứa từ in đậm cột A với tác dụng của việc sắp xếp trật tự
từ ở cột B sao cho phù hợp:
1 Sứ giả vào, đứa bé bảo:” Ông về tâu với vua
sắm cho ta một con ngựa sắt,một cái roi sắt
và một tấm áo giáp sắt ,ta sẽ phá tan lũ giặc
này” Sứ giả vừa kinh ngạc, vừa mừng rỡ,vội
vàng về tâu vua (Thánh Gióng)
a.Liên kết câu với câu
2 Các lang ai cũng muốn ngôi báu về mình, nên
cố làm vừa ý vua cha Nhưng ý vua cha như
thế nào, không ai đoán được
(Bánh chưng, bánh giầy)
b.Tạo nên tính nhạc cho câu văn
3 Nhớ một buổi trưa nào, nồm nam cơn gió
thổi,khóm tre làng rung lên khúc nhạc đồng
quê man mác
c.Thể hiện thứ tự trước sau của hành động, trạng thái
4 Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị
như thế nào,mọi người chúng ta đều biết:bữa
cơm, đồ dùng, cái nhà,lối sống
Phạm Văn Đồng
d.Nhấn mạnhđề tài của câu nói
5 Nhớ một buổi trưa nào, nồm nam cơn gió
thổi,khóm tre làng rung lên man mác khúc
nhạc đồng quê
1-c
2-a
4-d 5-b
Trang 13Bài tập: Nối các câu văn có chứa từ in đậm cột A với tác dụng của việc sắp xếp trật tự
từ ở cột B sao cho phù hợp:
1 Sứ giả vào, đứa bé bảo:” Ông về tâu với vua
sắm cho ta một con ngựa sắt,một cái roi sắt
và một tấm áo giáp sắt ,ta sẽ phá tan lũ giặc
này” Sứ giả vừa kinh ngạc, vừa mừng rỡ,vội
vàng về tâu vua (Thánh Gióng)
a.Liên kết câu với câu
2 Các lang ai cũng muốn ngôi báu về mình, nên
cố làm vừa ý vua cha Nhưng ý vua cha như
thế nào, không ai đoán được
(Bánh chưng, bánh giầy)
b.Tạo nên tính nhạc cho câu văn
3 Nhớ một buổi trưa nào, nồm nam cơn gió
thổi,khóm tre làng rung lên khúc nhạc đồng
quê man mác
c.Thể hiện thứ tự trước sau của hành động, trạng thái
4 Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị
như thế nào,mọi người chúng ta đều biết:bữa
cơm, đồ dùng, cái nhà,lối sống
Phạm Văn Đồng
d.Nhấn mạnhđề tài của câu nói
5 Nhớ một buổi trưa nào, nồm nam cơn gió
thổi,khóm tre làng rung lên man mác khúc