Tuần 22: Tiết 4+5+6 ÔN TẬP VỀ VĂN MIÊU TẢ I.Mục tiêu bài học:* Giúp học sinh: - Giúp h/s nắm được những hiểu biết chung nhất về văn miêu tả trớc khi đi sâu vào một số thao tác chính nhằm[r]
Trang 1Ngày soạn Ngày dạy
HỌC Kè II Tuần 21:
Tiết 1+2+3 ễN TẬP VỀ PHể TỪ
BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIấN
I.Mục tiờu bài học : * Giỳp học sinh:
-Giỳp học sinh ụn luyện, củng cố cỏc kiến thức về phú từ và văn bản bài học đường đời đầu tiờn
-Vận dụng kiến thức đó học vào làm cỏc bài tập cụ thể một cỏch thành thạo và cú ý nghĩa
-Rốn luyện và nõng cao kĩ năng làm bài cho học sinh
II.Chuẩn bị của thầy và trũ.
*Gv: Tham khảo tài liệu ,soạn giỏo ỏn
Tớch hợp một số văn bản đó học
* Hs: ễn tập lại kiến thức
III Tiến trỡnh bài học
1 Ổn định
2 Bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động của thầy và
trũ
Nội dung bài học
Tiết 1:ễn tập lớ thuyết
- GV hướng dẫn H túm
tắt lại đoạn trớch
- HS túm tắt G nhận xột
gúp ý
- GV giới thiệu thờm về
tỏc gỉa Tụ Hoài và cỏc
chương của tập truyện
“Dế Mốn phiờu lưu kớ”
* Xuất xứ: Khụng cam
chịu cảnh sống đơn điệu,
tự tỳng và nạt nhẽo, Dế
Mốn quyết định ra đi với
mục đớch mở mang hiểu
biết, tỡm ra ý nghĩa cho
cuộc sống Tớnh tỡnh xốc
nổi, lại qỳa tự tin, cuộc
hành trỡnh mạo hiểm ấy
Dế Mốn gặp rất nhiều
A Lý thuyết : I.Văn bản bài học đường đời đầu tiờn
1.Tóm tắt đoạn trích "Bài học đờng đời…"
- Mốn là chàng Dế thanh niờn cường trỏng, kiờu ngạo, xốc nổi
- Mốn coi thường chờ bai anh hàng xúm Dế Choắt ốm yếu xấu xớ
- Một chiều Mốn trờu chị Cốc xong trốn vào hang khiến chị hiểu lầm đỏnh Choắt trọng thương
- Trước khi chết Choắt khuyờn Mốn bỏ thúi hung hăng bậy bạ
- Mốn xút thương Choắt và õn hận vụ cựng về bài học đường đời đầu tiờn
2 Bài học đường đời đầu tiờn của Dế Mốn:
- Dế Mốn khinh thường Dế Choắt, gõy sự với Cốc gõy ra cỏi chết của Dế Choắt
* Dế Mốn đối với Dế Choắt:
Trang 2khó khăn, trải qua nhiều
vấp váp, sai lầm…
Nhưng cuối cùng Dế
Mèn đã thu được những
bài học bổ ích Viết Dế
Mèn phiêu lưu kí, nhà
văn Tô Hoài kể lại
những cuộc phiêu lưu
đầy sóng gió của Dế
Mèn
- Củng cố lại nội dung
bài học
? Dế Mèn đã có bài học
nào sau lần ở gần nhà
với Dế Choắt?
? Thái độ của Mèn đối
với Choắt như thế nào?
? Thấy chị Cốc, Mèn đã
làm gì? Việc làm đó đã
gây ra hậu qủa gì?
? Lời nói của Mèn có ác
ý gì không?
? Việc trêu chị Cốc có
phải Mèn đang chứng tỏ
sự dũng cảm của mình
không?
? Sau hậu qủa đó Mèn đã
có tâm trạng như thế
nào?
? Từ đấy em có nhận xét
gì về Dế Mèn?
? Dế Mèn đã có được bài
học nào cho mình trong
- Gọi Dế Choắt là "chú mày" mặc dù chạc tuổi với Choắt;
- Dưới con mắt của Dế Mèn Dế Choắt rất yếu ớt, xấu xí, lười nhác, đáng khinh
- Rất kiêu căng
- Muốn ra oai với Dế Choắt, muốn chứng tỏ mình sắp đứng đầu thiên hạ
* Dế Mèn khi trêu chị Cốc
- Qua câu hát ta thấy DM xấc xược, ác ý, chỉ nói cho sướng miệng, không nghĩ đến hậu quả
- Việc trêu chị Cốc không phải dũng cảm mà ngông cuồng vì
nó gây ra hậu quả nghiêm trọng cho DC
- Diễn biến tâm trạng của DM:
+ Sợ hãi khi nghe Cốc mổ DC: "Khiếp nằm im thiêm thít" + Bàng hoàng, ngớ ngẩn vì hậu quả không lường hết được + Hốt hoảng lo sợ, bất ngờ vì cái chết và lời khuyên của DC + Ân hận sám hối chân thành nghĩ về bài học đường đời đầu tiên phải trả giá. DM còn có tình cảm đồng loại, biết ăn năn hối lỗi
- Bài học đường đời đầu tiên:
Là bài học về tác hại của tính nghịch ranh, ích kỉ, vô tình giết chết DC tội lỗi của DM thật đáng phê phán nhưng dù sao anh ta cũng nhận ra và hối hận chân thành
- ý nghĩa: Bài học về sự ngu xuẩn của tính kiêu ngạo đã dẫn đến tội ác
- Câu văn vừa thuật lại sự việc, vừa gợi tả tâm trạng mang ý nghĩa suy ngẫm sâu sắc
II.Phó từ 1.Khái niệm phó từ
Phó từ là những từ chuyên đi kèm và bổ sung ý nghĩa cho đt, tt
VD: hãy, đừng, chớ…
Phó từ được coi là những từ chỉ có ý nghĩa ngữ pháp, không
có ý nghĩa từ vựng
2.Chức năng ngữ pháp
- Thường làm phụ ngữ trong cụm đt, cụm tt Chúng không có khả năng làm thành phần chính của câu
- Dùng phó từ để phân biệt dt với đt, tt.Danh từ không có khả năng kêt hợp với phó từ
VD: không thể nói: rất hét, đã trẻ hoặc đã áo
3.Các loại phó từ
- Phó từ chỉ thời gian: đã, sẽ, đang, vừa, mới, sắp, từng…
Trang 3lần này?
?Qua truyện chúng ta rút
ra được bài học gì cho
bản thân?
? Em thấy tác gỉa đã
dùng những câu văn như
thế nào để tạo nên sự
thành công của truyện?
- GV hướng dẫn viết
đọan vă miêu tả tâm
trạng của Dế Mèn
- HS thực hiện theo
hướng dẫn
- GV nhận xét góp ý
? Phó từ là gì? cho VD
và đặt câu?
? Phó từ có khả năng làm
thành phần chính của
câu không?
? Phó từ thường giữ
chức vụ gì?
? Người ta thường dùng
phó từ để phân biệt dt
với đt, tt như thế nào?
(Lớp 6A)
? Phó từ gồm những loại
nào?
? Hãy đặt câu với mỗi
loại phó từ đó?(Lớp 6A)
GV bổ sung thêm một số
- Phó từ chỉ mức độ: rất, hơi, khá, quá, lắm, cực kì
- Phó từ chỉ sự tiếp diễn tương tự: đều, cùng, vẫn, cứ, cũng, còn, nữa…
- Phó từ khẳng định, phủ định: không, chưa, chẳng…
- Phó từ chỉ ý cầu khiến: hãy, đừng, chớ…
- Phó từ chỉ kết quả, hướng: được, ra, vào, lên, xuống…
- Phó từ tần số: thường thường, ít, hiếm…
* Dựa vào vị trí đứng trước, sau đt,tt ta có thể chia làm 2 nhóm:
+ Nhóm phó từ đứng trước động từ, tính từ bổ sung ý các
nghĩa sau: thời gian, mức độ, sự tiếp diễn tương tự, sự khẳng định, phủ định, cầu khiến…
+ Nhóm phó từ đứng sau động từ, tính từ bổ sung ý các nghĩa
sau: mức độ, khả năng, kết qủa, chỉ sự hoàn thành,chỉ tình huống, cách thức
B.Luyện tập Bài 1:Viết đoạn văn tả tâm trạng Mèn
* Nội dung:
+ Cay đắng vì lỗi lầm + Xót thương Dế Choắt + Ăn năn về hành động tội lỗi + Lời hứa với người đã khuất: thay đổi cách sống (Chú ý khung cảnh xung quanh nấm mồ)
Bài tập bổ sung(Lớp 6A) Viết đoạn văn trình bày cảm nhận
của em về nhân vật Dế Mèn
* Ngoại hình:
- Nét đẹp, khoẻ mạnh
* Tính cách:
- Nét chưa đẹp; kiêu căng tự phụ
- Nét đẹp; yêu đời, tự tin - ân hận, sám hối
Bài 2: Xác định phó từ và ý nghĩa của phó từ đó
G đưa đoạn văn lên bảng phụ:
“ Biển vẫn gào thét Gió vẫn từng cơn đẩy nước dồn ứ lại rồi đột ngột dãn ra Con tàu vẫn lặn hụp như con cá kình giữa muôn nghìn lớp sóng.Thuyền trưởng Thắng vẫn điềm tĩnh chỉ huy đoàn tàu vượt cơn lốc dữ
Vẫn: chỉ sự tiếp diễn của thiên nhiên và sự điềm tĩnh của thuyền trưởng Thắng-> tính cách kiên định, không nao núng
Trang 4kiến thức mới.
Tiết 2+3:Hướng dẫn
luyện tập
-Gv yêu cầu và hướng
dẫn hs làm một số bài
tập liên quan
-HS tìm hiểu và làm bài
sau đó trình bầy
- Häc sinh viÕt nh¸p vµ
tr×nh bµy
- GV nhËn xÐt
của người chỉ huy
Bài 3: Tìm phó từ trong đoạn trích sau và xác định ý nghĩa
của phó từ đó
“ Thưa anh, em cũng muốn khôn nhưng không khôn được Đụng đến việc là em thở rồi không còn hơi sức đâu mà đào bới nữa Lắm khi em cũng nghĩ nỗi nhà cửa như thế này là nguy hiểm, nhưng em nghèo sức quá, em đã nghĩ ròng rã hàng mấy tháng cũng không biết làm thế nào Hay là bây giờ
em nghĩ thế này…”
Học sinh chơi trò chơi tiếp sức, thời gian chuẩn bị 1 phút, trong thời gian 2 phút nhóm nào thay nhau viết đúng, đủ các phó từ trong đoạn trích thì chiến thắng
- cũng: chỉ sự tiếp diễn tương tự
- không: chỉ ý phủ định
- được : chỉ kết quả
- không( còn đâu): chỉ ý phủ định
- cũng : chỉ sự tiếp diễn tương tự
- đã: chỉ quan hệ thời gian
- không( biết): chỉ ý phủ định
4 Củng cố-Dặn dò:
Nhắc lại các kiến thức về phó từ và kiến thức về văn bản
Làm các bài tập vào vở và các bài tập còn lại trong vở bài tập
- Xem trước phần TLV đã học
Duyệt của BGH
Trần Xuân Huy
Ngày soạn Ngày dạy
Trang 5Tuần 22:
Tiết 4+5+6 ÔN TẬP VỀ VĂN MIÊU TẢ
I.Mục tiêu bài học : * Giúp học sinh:
- Giúp h/s nắm được những hiểu biết chung nhất về văn miêu tả trớc khi đi sâu vào
một số thao tác chính nhằm tạo lập văn bản miêu tả
- Nhận diện được những đoạn văn, những bài văn miêu tả
- Hiểu được trong những tình huống nào người ta sử dụng văn miêu tả
- Giáo dục ý thức sử dụng từ ngữ miêu tả khi tạo lập văn bản
-Rèn luyện và nâng cao kĩ năng làm bài cho học sinh.
II.Chuẩn bị của thầy và trò.
*Gv: Tham khảo tài liệu ,soạn giáo án
Tích hợp một số văn bản đã học
* Hs: Ôn tập lại kiến thức
III Tiến trình bài học
1 Ổn định
2 Bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động của thầy
và trò
Nội dung bài học
Tiết 1: Chữa bài tập
về nhà và ôn tập lý
thuyết
-GV :yêu cầu học
sinh lên bảng làm các
bài tập về nhà
-HS :Lên bảng làm
bài tập và nhận xét
-GV :Nhận xét và bổ
sung sau đó yêu cầu
học sinh đọc các
phần mở bài và kết
bài của mình
-HS : Nghe và đọc
bài
-GV :Hướng dẫn và
yêu cầu học sinh ôn
tập sau đó trả lời các
I Lý thuyÕt : 1.Thế nào là văn miêu tả
Miêu tả là giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự việc , con người, phong cảnh… làm cho những cái đó như hiện lên trước mắt người đọc , người nghe …
2.Các dạng văn miêu tả thường gặp
- Tả đồ vật, loài vật, cây cối
- Tả người: Tả người nói chung, trong trạng thái hoạt động, tâm trạng nhất định
- Tả cảnh: Tả cảnh thiên nhiên, cảnh sinh hoạt
3.Dàn bài chung của văn tả cảnh và văn tả người.
Dàn bài chung về văn tả cảnh
Dàn bài chung về văn tả người
1/ Mở bài
Giới thiệu cảnh được tả : Cảnh gì ? Ở đâu ? Lý do tiếp xúc với cảnh ? Ấn tượng chung ?
Giới thiệu người định tả :
Tả ai ? Người được tả có quan hệ gì với em ? Ấn tượng chung ?
2/
Thân bài
a Bao quát : Vị trí ? Chiều cao hoặc diện tích ? Hướng của cảnh ? Cảnh
a Ngoại hình : Tuổi tác ? Tầm vóc ? Dáng người ? Khuôn mặt ? Mái tóc ?
Trang 6câu hỏi có liên quan
đến các câu tục ngữ
đã học
-HS :Tìm hiểu và trả
lời các câu hỏi của
giáo viên
-GV :Nhận xét và bổ
sung
Tiết 2+3:Hướng dẫn
luyện tập
-Gv yêu cầu và
hướng dẫn hs làm
một số bài tập liên
quan
-GV:yêu cầu lớp 6A
lập dàn ý và viết cả
bài
vật xung quanh ?
b Tả chi tiết : ( Tùy từng cảnh mà tả cho phù hợp)
* Từ bên ngoài vào ( từ xa) : Vị trí quan sát ? Những cảnh nổi bật ? Từ ngữ, hình ảnh gợi tả ?
* Đi vào bên trong ( gần hơn) : Vị trí quan sát ? Những cảnh nổi bật ? Từ ngữ, hình ảnh gợi tả ?
* Cảnh chính hoặc cảnh quen thuộc mà em thường thấy ( rất gần) : Cảnh nổi bật ? Từ ngữ hình ảnh miêu tả
Mắt ? Mũi ? Miệng ? Làn
da ? Trang phục ? ( Từ ngữ, hình ảnh miêu tả)
b Tả chi tiết : ( Tùy từng người mà tả cho phù hợp)
* Nghề nghiệp, việc làm ( Cảnh vật làm việc + những động tác, việc làm ) Nếu là học sinh,
em bé : Học, chơi đùa, nói năng ( Từ ngữ, hình ảnh miêu tả)
* Sở thích, sự đam mê : Cảnh vật, thao tác, cử chỉ, hành động ( Từ ngữ, hình ảnh miêu tả)
* Tính tình : Tình yêu thương với những người xung quanh : Biểu hiện ? Lời nói ? Cử chỉ ? Hành động ?( Từ ngữ, hình ảnh miêu tả)
3/ Kết bài
Cảm nghĩ chung sau khi tiếp xúc; Tình cảm riêng hoặc nguyện vọng của bản thân ?
Tình cảm chung về người
em đã tả ? Yêu thích, tự hào, ước nguyện ?
II.Luyện tập Câu 1:
Em hãy viết bài văn tả người thân yêu và gần gũi nhất với mình (ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, em, )
Hướng dẫn
- Mở bài: Giới thiệu chung về người thân được tả
- Thân bài: Miêu tả theo trình tự
+ Ngoại hình : mặt, mũi, tóc, tai….(1 điểm)
+ Tính tình: đối với em và mọi người xung quanh + Sở thích, việc làm
+Tình cảm dành cho em
- Kết bài: Tình cảm của em đối với người thân, kèm theo lời nhắn nhủ và hứa hẹn với người thân
Trang 7-HS tìm hiểu và làm
bài sau đó trình bầy
- GV nhËn xÐt
Câu 2
Trời đang nắng bỗng đổ trận mưa rào Hãy tả lại trận mưa đó
Hướng dẫn
a.Mở bài :Thời gian hoàn cảnh, thời gian đổ cơn mưa rào
b Thân bài :Tả cơn mưa theo trình tự
* Quang cảnh trước khi mưa -Khí trời, cảnh vật, con người… khi chưa có cơn mưa
- Dấu hiệu báo cơn mưa đến: mây, bầu trời, sấm chớp, gió, loài vật, …
* Khi cơn mưa đến: tả chi tiết cơn mưa từ nhỏ đến lớn:
- Hạt nưa to và thưa
- Mưa như trút nước, sấm chớp vang trời
- Mưa càng to gió cáng lơn, câu cối nghiêng ngã
- Con người trú mưa hai bên đường
- Các loài vật tìm chỗ trú mưa…
* Quang cảnh sau cơn mưa
- Mưa nhỏ dần rồi tạnh hẳn, bầu trời trong xanh trở lại
- Mọi người tiếp tục công việc của mình, cây cối hả hê……
c Kết bài Cảm nghĩ của em về cơn mưa rào
4 Củng cố-Dặn dò:
-Nhắc lại các kiến thức cơ bản về văn miêu tả
-Làm các bài tập vào vở và các bài tập còn lại trong vở bài tập
- Xem và ôn tập trước văn bản Sông nước Cà Mau
- Bài tập về nhà :Tả quang cảnh sân trường trong giờ ra chơi
Duyệt của BGH
Trần Xuân Huy