SGK ngu van 8 t2 new

SGK ngu van 8 t2 new

TÊÅP HAI

8

TÊÅP HAI

Bộ giáo dục và đào tạo

nguyễn khắc phi (Tổng Chủ biên) − Nguyễn Hoành Khung (Chủ biên phần Văn) Nguyễn Minh Thuyết (Chủ biên phần Tiếng Việt) − Trần Đình Sử (Chủ biên phần Tập làm văn)

Lê A − diệp quang ban−Hồng Dân − đỗ kim hồi − Bùi Mạnh Hùng − Lê quang hðng

lê xuân thại−lã nhâm thìn−Đỗ Ngọc Thống − Phùng Văn Tửu

B¶n quyÒn thuéc Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc ViÖt Nam − Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o.

01 - 2013/CXB/217 - 1135/GD M· sè : 2H812T3

BBộ ộii 1188

Kạt quờ cẵn ệỰt

ỚCờm nhẺn ệđĩc niÒm khao khịt tù do mởnh liỷt vộ tẹm sù yếu nđắc

ệđĩc diÔn tờ sẹu sớc qua lêi con hữ bỡ nhèt ẻ vđên bịch thó ThÊy ệđĩcbót phịp lởng mỰn ệẵy truyÒn cờm cựa tịc giờ

Ớ Cờm nhẺn ệđĩc từnh cờnh tộn tỰ cựa "ềng ệă", ệăng thêi thÊy ệđĩc lưngthđểng cờm vộ niÒm hoội cữ cựa nhộ thể ệđĩc thÓ hiỷn qua lèi viạt bừnh

Lêi con hữ ẻ vđên bịch thó (1)

GẺm mét khèi cẽm hên trong còi sớt,

Ta nỪm dội, trềng ngộy thịng dẵn qua,Khinh lò ngđêi kia ngỰo mỰn(2), ngÈn ngể,Giđểng mớt bĐ giÔu oai linh(3)rõng thỬm

Nay sa cể(4), bỡ nhôc nhỪn tỉ hởm,

ậÓ lộm trư lỰ mớt, thụ ệă chểi,Chỡu ngang bẵy cỉng bản gÊu dẻ hểi,Vắi cẳp bịo chuăng bến về tđ lù(5)

Ta sèng mởi trong từnh thđểng nẫi nhắThuẻ tung hoộnh hèng hịch nhọng ngộy xđa

Nhắ cờnh sển lẹm(6), bãng cờ(7), cẹy giộ,

Vắi tiạng giã gộo ngộn(8), vắi giảng nguăn hĐt nói,Vắi khi thĐt khóc trđêng ca dọ déi,

Ta bđắc chẹn lến, dâng dỰc, ệđêng hoộng,Lđĩn tÊm thẹn nhđ sãng cuén nhỡp nhộng,Vên bãng ẹm thẵm, lị gai, cá sớc

Trong hang tèi, mớt thẵn khi ệở quớc,

Lộ khiạn cho mải vẺt ệÒu im hểi

Ta biạt ta chóa tÓ(9)cờ muền loội,Giọa chèn thờo hoa(10)khềng tến, khềng tuữi

Nộo ệẹu nhọng ệếm vộng bến bê suèi

Ta say măi ệụng uèng ịnh trẽng tan ?

ậẹu nhọng ngộy mđa chuyÓn bèn phđểng ngộn

Ta lẳng ngớm giang sển(11)ta ệữi mắi ?

ậẹu nhọng bừnh minh cẹy xanh nớng géi,Tiạng chim ca giÊc ngự ta tđng bõng ?

ậẹu nhọng chiÒu lếnh lịng mịu sau rõng

Ta ệĩi chạt mờnh mẳt trêi gay gớt,

ậÓ ta chiạm lÊy riếng phẵn bÝ mẺt ?

− Than ềi ! Thêi oanh liỷt(12)nay cưn ệẹu ?

*

Nay ta ềm niÒm uÊt hẺn(13)ngộn thẹu,GhĐt nhọng cờnh khềng ệêi nộo thay ệữi,Nhọng cờnh sỏa sang, tẵm thđêng, giờ dèi :Hoa chẽm, cá xĐn, lèi phỬng, cẹy trăng ;Dời nđắc ệen giờ suèi, chỬng thềng dưngLen dđắi nịch nhọng mề gư thÊp kĐm ;Dẽm võng lị hiÒn lộnh, khềng bÝ hiÓm(14),Còng hảc ệưi bớt chđắc vĨ hoang vuCựa chèn ngộn nẽm cao cờ, ẹm u

Hìi oai linh, cờnh nđắc non hỉng vỵ(15)!

Lộ nểi gièng hẵm thiếng(16)ta ngù trỡ(17),Nểi thếnh thang ta vỉng vÉy ngộy xđa,Nểi ta khềng cưn ệđĩc thÊy bao giê !

Cã biạt chẽng trong nhọng ngộy ngao ngịn,

Ta ệđểng theo giÊc méng ngộn(18)to lắn

ậÓ hăn ta phờng phÊt ệđĩc gẵn ngđểi,

− Hìi cờnh rõng ghế gắm cựa ta ểi !

(Thạ Lọ (N) , trong Thi nhẹn Viỷt Nam, NguyÔn ậục Phiến xuÊt bờn, Hộ Néi, 1943)

Chó thÝch

(N) Thạ Lọ (1907 − 1989) tến khai sinh lộ NguyÔn Thụ LÔ, quế ẻ Bớc Ninh(nay thuéc huyỷn Gia Lẹm, Hộ Néi), lộ nhộ thể tiếu biÓu nhÊt cựa phong trộoThể mắi (1932 − 1945) buữi ệẵu Vắi mét hăn thể dăi dộo, ệẵy lởng mỰn, Thạ Lọ

ệở gãp phẵn quan trảng vộo viỷc ệữi mắi thể ca vộ ệem lỰi chiạn thớng cho thểmắi Ngoội sịng tịc thể, Thạ Lọ cưn viạt truyỷn (truyỷn trinh thịm, truyỷnkinh dỡ, truyỷn ệđêng rõng lởng mỰn, ) Sau ệã, ềng chuyÓn hỬn sang hoỰt

ệéng sẹn khÊu vộ lộ mét trong nhọng ngđêi cã cềng ệẵu xẹy dùng ngộnh kỡchnãi ẻ nđắc ta ấng ệđĩc Nhộ nđắc tẳng Giời thđẻng Hă ChÝ Minh vÒ vẽn hảcnghỷ thuẺt (nẽm 2000) Tịc phÈm chÝnh : MÊy vẵn thể (thể, 1935), Vộng vộ mịu(truyỷn, 1934), Bến ệđêng Thiến lềi (truyỷn, 1936), Lế Phong phãng viến(truyỷn, 1937),

Nhắ rõng lộ mét trong nhọng bội thể tiếu biÓu nhÊt cựa Thạ Lọ vộ lộ tịcphÈm gãp phẵn mẻ ệđêng cho sù thớng lĩi cựa thể mắi

(1) Vđên bịch thó : cềng viến cã nuềi nhèt cịc loỰi chim thó quý hiạm.(2) NgỰo mỰn : kiếu ngỰo, coi thđêng ngđêi khịc

(3) Oai linh (hoẳc uy linh) : sục mỰnh linh thiếng

(4) Sa cể : lẹm vộo cờnh khềng may, phời thÊt bỰi

(5) Về tđ lù : khềng lo nghỵ

(6) Sển lẹm : rõng nói (sển : nói ; lẹm : rõng)

(7) Cờ (tõ cò) : lắn

(8) Ngộn : rõng

(9) Chóa tÓ : kĨ ẻ ngềi chự, cã quyÒn lùc thèng trỡ tèi cao

(10) Thờo hoa : hoa cá, cẹy cèi (thờo : cá ; hoa : hoa)

(11) Giang sển : sềng nói, chử ệÊt ệai cã chự quyÒn

(12) Oanh liỷt : (tiạng tẽm) lõng lÉy, vang déi

(13) UÊt hẺn : cẽm giẺn, uÊt ục dăn nĐn trong lưng

(14)BÝ hiÓm : dđêng nhđ chụa ệùng nguy hiÓm khã dư biạt

(15) Hỉng vỵ : to lắn, mỰnh mỳ, toịt lến vĨ ệứp gẹy Ên tđĩng vÒ sù lắn lao,hỉng mỰnh (hỉng : khÝ thạ mỰnh mỳ ; vỵ : rÊt to lắn)

(16) Hẵm thiếng (hoẳc hỉm thiếng) : con hữ tinh khền vộ dòng mởnh, ệđĩccoi lộ linh thiếng

(17) Ngù trỡ : chiạm ệỡa vỡ thèng trỡ cao nhÊt (thđêng dộnh nãi vÒ vua chóa).(18) GiÊc méng ngộn : méng tđẻng vÒ chèn rõng nói

ậả ảcc −− h hiiÓÓu u vvẽ ẽn n bbờ ờn n

1 Bội thể ệđĩc tịc giờ ngớt thộnh 5 ệoỰn, hởy cho biạt néi dung mẫi ệoỰn.

2 Trong bội thể cã hai cờnh ệđĩc miếu tờ ệẵy Ên tđĩng : cờnh vđên bịch thó,

nểi con hữ bỡ nhèt (ệoỰn 1 vộ ệoỰn 4) ; cờnh nói rõng hỉng vỵ, nểi con hữ ngù trỡnhọng "ngộy xđa" (ệoỰn 2 vộ ệoỰn 3)

a) Hởy phẹn tÝch tõng cờnh tđĩng

b) NhẺn xĐt viỷc sỏ dông tõ ngọ, hừnh ờnh, giảng ệiỷu cịc cẹu thể trong

ệoỰn 2 vộ ệoỰn 3 Phẹn tÝch ệÓ lộm râ cịi hay cựa hai ệoỰn thể nộy

c) Qua sù ệèi lẺp sẹu sớc giọa hai cờnh tđĩng nếu trến, tẹm sù con hữ ẻ vđênbịch thó ệđĩc biÓu hiỷn nhđ thạ nộo ? Tẹm sù Êy cã gừ gẵn gòi vắi tẹm sù ngđêidẹn Viỷt Nam ệđểng thêi ?

3 Cẽn cụ vộo néi dung bội thể, hởy giời thÝch vừ sao tịc giờ mđĩn "lêi con hữ

ẻ vđên bịch thó" Viỷc mđĩn lêi ệã cã tịc dông thạ nộo trong viỷc thÓ hiỷn néidung cờm xóc cựa nhộ thể ?

4* Nhộ phế bừnh vẽn hảc Hoội Thanh cã nhẺn xĐt vÒ thể Thạ Lọ : "ậảc ệềi

bội, nhÊt lộ bội Nhắ rõng, ta tđẻng chõng thÊy nhọng chọ bỡ xề ệÈy, bỡ dỪn vẳtbẻi mét sục mỰnh phi thđêng Thạ Lọ nhđ mét viến tđắng ệiÒu khiÓn ệéi quẹnViỷt ngọ bỪng nhọng mỷnh lỷnh khềng thÓ cđìng ệđĩc" (Thi nhẹn Viỷt Nam,Sệd) Em hiÓu nhđ thạ nộo vÒ ý kiạn ệã ? Qua bội thể, hởy chụng minh

Ghi nhắ

Nhắ rõng cựa Thạ Lọ mđĩn lêi con hữ bỡ nhèt ẻ vđên bịch thó ệÓ

diÔn tờ sẹu sớc nẫi chịn ghĐt thùc tỰi tẵm thđêng, tỉ tóng vộ niÒm khaokhịt tù do mởnh liỷt bỪng nhọng vẵn thể trộn ệẵy cờm xóc lởng mỰn Bộithể ệở khểi gĩi lưng yếu nđắc thẵm kÝn cựa ngđêi dẹn mÊt nđắc thuẻ Êy

Luyỷn tẺp

Hảc thuéc vộ tẺp ệảc diÔn cờm bội thể

vvẽ ẽn n bbờ ờn n (Tù hảc cã hđắng dÉn)

ấng ệă

Mẫi nẽm hoa ệộo nẻLỰi thÊy ềng ệă(1)giộBộy mùc tộu(2)giÊy ệáBến phè ệềng ngđêi qua

Tranh "ấng ệă" cựa Bỉi Xuẹn Phịi

Bao nhiếu ngđêi thuế viạtTÊm tớc(3)ngĩi khen tội

"Hoa tay(4)thờo(5)nhọng nĐtNhđ phđĩng móa răng bay"

Nhđng mẫi nẽm mẫi vớngNgđêi thuế viạt nay ệẹu ?GiÊy ệá buăn khềng thớm ;Mùc ệảng trong nghiến(6)sẵu

ấng ệă vÉn ngăi ệÊy,Qua ệđêng khềng ai hay,Lị vộng rểi trến giÊy ;Ngoội giêi mđa bôi bay

Nẽm nay ệộo lỰi nẻ,Khềng thÊy ềng ệă xđa

Nhọng ngđêi muền nẽm còHăn ẻ ệẹu bẹy giê ?

(Vò ậừnh Liến (N) , trong Thi nhẹn Viỷt Nam, Sệd)

Chó thÝch

(N) Vò ậừnh Liến (1913 − 1996) quế gèc ẻ Hời Dđểng nhđng chự yạu sèng ẻ

Hộ Néi, lộ mét trong nhọng nhộ thể lắp ệẵu tiến cựa phong trộo Thể mắi Thể

ềng thđêng mang nẳng lưng thđểng ngđêi vộ niÒm hoội cữ Ngoội sịng tịc thể,

ềng cưn nghiến cụu, dỡch thuẺt, giờng dỰy vẽn hảc

ấng ệă lộ bội thể tiếu biÓu nhÊt cho hăn thể giộu thđểng cờm cựa Vò ậừnhLiến Tuy sịng tịc thể khềng nhiÒu nhđng chử vắi bội ấng ệă, Vò ậừnh Liến ệở

cã vỡ trÝ xụng ệịng trong phong trộo Thể mắi

(1) ấng ệă : ngđêi dỰy hảc chọ nho xđa Nhộ nho xđa nạu khềng ệẫ ệỰt lộmquan thừ thđêng lộm nghÒ dỰy hảc, gải lộ ềng ệă, thẵy ệă Mẫi dỡp Tạt ệạn, ềng

ệă thđêng ệđĩc nhiÒu ngđêi thuế viạt chọ, cẹu ệèi ệÓ trang trÝ trong nhộ Nhđng

tõ khi chạ ệé thi cỏ phong kiạn bỡ bởi bá, chọ nho khềng cưn ệđĩc trảng, ngộyTạt khềng mÊy ai sớm cẹu ệèi hoẳc chểi chọ, ềng ệă trẻ nến thÊt thạ vộ bỡ gỰt ra

lÒ cuéc ệêi Tõ ệã, hừnh ờnh ềng ệă chử cưn lộ "cịi di tÝch tiÒu tuợ ệịng thđểngcựa mét thêi tộn" (lêi Vò ậừnh Liến)

(2) Mùc tộu : thái mùc ệen mội vắi nđắc lộm mùc ệÓ viạt chọ Hịn, chọ nềmhoẳc ệÓ vỳ bỪng bót lềng.

(3) TÊm tớc : luền miỷng nãi ra nhọng tiạng tá ý khen ngĩi, khẹm phôc.(4) Hoa tay : ệđêng vẹn xoịy trưn ẻ ệẵu ngãn tay, ệđĩc coi lộ dÊu hiỷu cựatội hoa

(5) Thờo : viạt thịu, viạt nhanh (nghỵa trong vẽn bờn)

(6) Nghiến : dông cô lộm bỪng chÊt liỷu cụng vộ cã lưng tròng ệÓ mội vộ ệùngmùc tộu

ậ

ậả ảcc −− h hiiÓÓu u vvẽ ẽn n bbờ ờn n

1 Phẹn tÝch hừnh ờnh ềng ệă ngăi viạt chọ nho ngộy Tạt trong hai khữ thể ệẵu

vộ hừnh ờnh cựa chÝnh ềng ẻ khữ 3, 4 Hởy so sịnh ệÓ lộm râ sù khịc nhau giọahai hừnh ờnh ệã Sù khịc nhau nộy gĩi cho ngđêi ệảc cờm xóc gừ vÒ từnh cờnh

ềng ệă ?

2 Tẹm tđ nhộ thể thÓ hiỷn qua bội thể nhđ thạ nộo ?

3 Bội thể hay ẻ nhọng ệiÓm nộo ? (Gĩi ý : cịch dùng hai cờnh cỉng miếu tờ

ềng ệă ngăi viạt thuế ngộy Tạt bến phè nhđng rÊt khịc nhau gĩi sù so sịnh ;nhọng chi tiạt miếu tờ ệẵy gĩi cờm ; sỏ dông thÓ thể nẽm chọ vộ ngền ngọ giờn

dỡ mộ cề ệảng, nhiÒu dđ vỡ )

4 Phẹn tÝch ệÓ lộm râ cịi hay cựa nhọng cẹu thể sau :

− GiÊy ệá buăn khềng thớm ;Mùc ệảng trong nghiến sẵu

− Lị vộng rểi trến giÊy ;Ngoội giêi mđa bôi bay

Theo em, nhọng cẹu thể ệã lộ tờ cờnh hay tờ từnh ?

Ghi nhắ

ấng ệă cựa Vò ậừnh Liến lộ bội thể ngò ngền bừnh dỡ mộ cề ệảng, ệẵy

gĩi cờm Bội thể ệở thÓ hiỷn sẹu sớc từnh cờnh ệịng thđểng cựa "ềng ệă",qua ệã toịt lến niÒm cờm thđểng chẹn thộnh trđắc mét lắp ngđêi ệangtộn tỰ vộ nẫi tiạc nhắ cờnh cò ngđêi xđa cựa nhộ thể

CCẹ ẹu u n ng gh hii vvÊ Ên n

I − ậẳc ệiÓm hừnh thục vộ chục nẽng chÝnh

ậảc ệoỰn trÝch sau vộ trờ lêi cẹu hái

VĨ nghi ngỰi hiỷn ra sớc mẳt, con bĐ hãm hửnh hái mứ mét cịch thiạt tha :

− Sịng ngộy ngđêi ta ệÊm u cã ệau lớm khềng ?

ỚCẹu nghi vÊn lộ cẹu :

−Cã nhọng tõ nghi vÊn (ai, gừ, nộo, sao, tỰi sao, ệẹu, bao giê, bao nhiếu,

ộ, đ, hờ, chụ, (cã) khềng, (ệở) chđa, ) hoẳc cã tõ hay (nèi cịc vạ cã

quan hỷ lùa chản)

−Cã chục nẽng chÝnh lộ dỉng ệÓ hái

ỚKhi viạt, cẹu nghi vÊn kạt thóc bỪng dÊu chÊm hái

II − LUYỷN TẺP

1 Xịc ệỡnh cẹu nghi vÊn trong nhọng ệoỰn trÝch sau Nhọng ệẳc ệiÓm hừnh

thục nộo cho biạt ệã lộ cẹu nghi vÊn ?

a) Răi hớn chử luền vộo mẳt chỡ DẺu :

− Chỡ khÊt tiÒn sđu ệạn chiÒu mai phời khềng ? ậÊy ! Chỡ hởy nãi vắi ềng cai,

ệÓ ềng Êy ra ệừnh kếu vắi quan cho ! Chụ ềng lÝ tềi thừ khềng cã quyÒn dịm chochỡ khÊt mét giê nộo nọa !

(Ngề TÊt Tè, Tớt ệÌn)

b)TỰi sao con ngđêi lỰi phời khiếm tèn nhđ thạ ? ậã lộ vừ cuéc ệêi lộ mét cuéc

ệÊu tranh bÊt tẺn, mộ tội nghỷ cựa mẫi cị nhẹn tuy lộ quan trảng, nhđng thẺt rachử lộ nhọng giảt nđắc bĐ nhá giọa ệỰi dđểng bao la

(Theo Lẹm Ngọ ậđêng, Tinh hoa xỏ thạ )

c)Vẽn lộ gừ ? Vẽn lộ vĨ ệứp Chđểng lộ gừ ? Chđểng lộ vĨ sịng Nhêi (lêi) cựangđêi ta rùc rì bãng bÈy, tùa nhđ cã vĨ ệứp vĨ sịng, cho nến gải lộ vẽn chđểng

(Theo Phan Kạ BÝnh, Viỷt Hịn vẽn khờo)

d)Tềi cÊt tiạng gải Dạ Choớt Nghe tiạng thđa, tềi hái :

− Chó mừnh muèn cỉng tắ ệỉa vui khềng ?

− ậỉa trư gừ ? Em ệđểng lến cển hen ệẹy ! Hõ hõ

− ậỉa chểi mét tÝ

− Hõ hõ cịi gừ thạ ?

− Con mô Cèc kia kừa

Dạ Choớt ra cỏa, hĐ mớt nhừn chỡ Cèc Răi hái tềi :

− Chỡ Cèc bĐo xỉ ệụng trđắc cỏa nhộ ta Êy hờ ?

− õ

(Tề Hoội, Dạ MÌn phiếu lđu kÝ)

2 XĐt cịc cẹu sau vộ trờ lêi cẹu hái.

a) Mừnh ệảc hay tềi ệảc ?

(Nam Cao, ậềi mớt)

b) Em ệđĩc thừ cho anh xin

Hay lộ em ệÓ lộm tin trong nhộ ?

(Ca dao)

c)Hay tỰi sù sung sđắng bẫng ệđĩc trềng nhừn vộ ềm Êp cịi hừnh hội mịu

mự cựa mừnh mộ mứ tềi lỰi tđểi ệứp nhđ thuẻ cưn sung tóc ?

(Nguyến Hăng, Nhọng ngộy thể Êu)

Cẹu hái :

− Cẽn cụ vộo ệẹu ệÓ xịc ệỡnh nhọng cẹu trến lộ cẹu nghi vÊn ?

− Trong cịc cẹu ệã, cã thÓ thay tõ hay bỪng tõ hoẳc ệđĩc khềng ? Vừ sao ?

3 Cã thÓ ệẳt dÊu chÊm hái ẻ cuèi nhọng cẹu sau ệđĩc khềng ? Vừ sao ?

a)Nay chóng ta ệõng lộm gừ nọa, thỏ xem lởo Miỷng cã sèng ệđĩc khềng

(Chẹn, Tay, Tai, Mớt, Miỷng)

b)Bẹy giê thừ tềi hiÓu tỰi sao lởo khềng muèn bịn con chã vộng cựa lởo

(Nam Cao, Lởo HỰc)

c)Cẹy nộo còng ệứp, cẹy nộo còng quý, nhđng thẹn thuéc nhÊt vÉn lộ tre nụa

(ThĐp Mắi, Cẹy tre Viỷt Nam)

d)BiÓn nhiÒu khi rÊt ệứp, ai còng thÊy nhđ thạ

(Vò Tó Nam, BiÓn ệứp)

4 Phẹn biỷt hừnh thục vộ ý nghỵa cựa hai cẹu sau :

a) Anh cã khoĨ khềng ?

b)Anh ệở khoĨ chđa ?

Xịc ệỡnh cẹu trờ lêi thÝch hĩp ệèi vắi tõng cẹu ậẳt mét sè cẳp cẹu khịc vộphẹn tÝch ệÓ chụng tá sù khịc nhau giọa cẹu nghi vÊn theo mề hừnh cã khềngvắi cẹu nghi vÊn theo mề hừnh ệở chđa

5 Hởy cho biạt sù khịc nhau vÒ hừnh thục vộ ý nghỵa cựa hai cẹu sau :

a)Bao giê anh ệi Hộ Néi ?

b)Anh ệi Hộ Néi bao giê ?

6 Cho biạt hai cẹu nghi vÊn sau ệẹy ệóng hay sai Vừ sao ?

a) Chiạc xe nộy bao nhiếu ki-lề-gam mộ nẳng thạ ?

b) Chiạc xe nộy giị bao nhiếu mộ rĨ thạ ?

VViiạạtt ệ ệo oỰ Ựn n vvẽ ẽn n ttrro on ng g vvẽ ẽn n bbờ ờn n tth hu uyyạạtt m miin nh h

I − ậoỰn vẽn trong vẽn bờn thuyạt minh

1 NhẺn dỰng cịc ệoỰn vẽn thuyạt minh

ậoỰn vẽn lộ bé phẺn cựa bội vẽn Viạt tèt ệoỰn vẽn lộ ệiÒu kiỷn ệÓ lộm tèt bộivẽn ậoỰn vẽn thđêng găm hai cẹu trẻ lến, ệđĩc sớp xạp theo thụ tù nhÊt ệỡnh

ậảc cịc ệoỰn vẽn thuyạt minh sau Nếu cịch sớp xạp cịc cẹu trong ệoỰn vẽn(cẹu chự ệÒ, tõ ngọ chự ệÒ vộ cịc cẹu giời thÝch, bữ sung).

a) Thạ giắi ệang ệụng trđắc nguy cể thiạu nđắc sỰch nghiếm trảng Nđắcngảt chử chiạm 3% tững lđĩng nđắc trến trịi ệÊt Lđĩng nđắc Ýt ái Êy ệang ngộycộng bỡ ề nhiÔm bẻi cịc chÊt thời cềng nghiỷp ẻ cịc nđắc thụ ba, hển mét tử ngđêiphời uèng nđắc bỡ ề nhiÔm ậạn nẽm 2025, 2/3 dẹn sè thạ giắi sỳ thiạu nđắc

(Theo Hoa hảc trư)

b)PhỰm Vẽn ậăng (1906 − 2000) : Nhộ cịch mỰng nữi tiạng vộ nhộ vẽn hoịlắn, quế ẻ xở ậục Tẹn, huyỷn Mé ậục, tửnh Quờng Ngởi ấng tham gia cịch mỰng

tõ nẽm 1925, ệở giọ nhiÒu cđểng vỡ quan trảng trong bé mịy lởnh ệỰo cựa ậờng

vộ Nhộ nđắc Viỷt Nam, tõng lộ Thự tđắng ChÝnh phự trến ba mđểi nẽm ấng lộhảc trư vộ ngđêi céng sù gẵn gòi cựa Chự tỡch Hă ChÝ Minh

(Ngọ vẽn 7, tẺp hai)

2 Sỏa lỰi cịc ệoỰn vẽn thuyạt minh chđa chuÈn

ậảc cịc ệoỰn vẽn sau, nếu nhđĩc ệiÓm cựa mẫi ệoỰn vộ cịch sỏa chọa.a) Bót bi khịc bót mùc lộ do nã cã hưn bi nhá ẻ ệẵu ngưi bót, khi viạt hưn bilẽn lộm mùc trong èng nhùa chờy ra, ghi thộnh chọ Ngoội èng nhùa cã vá bót bi

ậẵu bót bi cã nớp ệẺy cã thÓ mãc vộo tói ịo LoỰi bót bi khềng cã nớp ệẺy thừ cã

lư xo vộ nót bÊm Khi viạt thừ Ên ệẵu cịn bót cho ngưi bót trăi ra, khi thềi viạt thừ

Ên nót bÊm cho ngưi bót thôt vộo

(Bội lộm cựa hảc sinh)

b) Nhộ em cã chiạc ệÌn bộn ậÌn bộn cã mét èng thĐp khềng gử thỬng ệụng,trến gớn mét cịi ệui ệÌn, trến ệã lớp mét bãng ệÌn 25 oịt Dđắi èng thĐp lộ ệạ

ệÌn, ệđĩc lộm bỪng mét khèi thuũ tinh vọng chởi Trến bãng ệÌn cã chao ệÌn lộmbỪng vời lôa, cã khung sớt ẻ trong vộ cã vưng thĐp gớn vộo bãng ệÌn èng thĐprẫng, dẹy ệiỷn luăn ẻ trong ệã, trến ệạ ệÌn cã cềng tớc ệÓ bẺt ệÌn hoẳc tớt ệÌnrÊt tiỷn lĩi

(Bội lộm cựa hảc sinh)

1 Viạt ệoỰn Mẻ bội vộ Kạt bội cho ệÒ vẽn : "Giắi thiỷu trđêng em".

2 Cho chự ệÒ : "Hă ChÝ Minh, lởnh tô vỵ ệỰi cựa nhẹn dẹn Viỷt Nam" Hởy

viạt thộnh mét ệoỰn vẽn thuyạt minh

3 Viạt ệoỰn vẽn giắi thiỷu bè côc sịch Ngọ vẽn 8, tẺp mét (Gĩi ý : Sịch cãbao nhiếu bội ? Mẫi bội cã mÊy phẵn ? Mẫi phẵn cã nhọng néi dung gừ ? )

BBộ ộii 1199

Kạt quờ cẵn ệỰt

Ớ Cờm nhẺn ệđĩc vĨ ệứp tđểi sịng cựa bục tranh lộng quế vỉng biÓn

trong bội Quế hđểng cựa Tạ Hanh ThÊy ệđĩc từnh cờm quế hđểng ệỪm

thớm vộ bót phịp bừnh dỡ, giộu cờm xóc cựa nhộ thể

Ớ Cờm nhẺn ệđĩc lưng yếu cuéc sèng vộ niÒm khao khịt tù do chịy bángcựa ngđêi chiạn sỵ cịch mỰng trĨ tuữi trong cờnh tỉ ngôc ệđĩc diÔn tờ

thiạt tha, sềi nữi trong bội Khi con tu hó cựa Tè Họu.

ỚHiÓu râ cẹu nghi vÊn khềng chử dỉng ệÓ hái mộ cưn dỉng ệÓ cẵu khiạn,khỬng ệỡnh, phự ệỡnh, ệe doỰ, béc lé từnh cờm, cờm xóc,

ỚBiạt cịch lộm bội vẽn thuyạt minh mét phđểng phịp (cịch lộm)

vvẽ ẽn n bbờ ờn n

Quế hđểng

Chim bay dảc biÓn ệem tin cị (1)

Lộng tềi ẻ vèn lộm nghÒ chội lđắi :Nđắc bao vẹy, cịch biÓn nỏa ngộy sềng

Khi trêi trong, giã nhứ, sắm mai hăngDẹn trai trịng(2)bểi thuyÒn ệi ệịnh cị

Chiạc thuyÒn nhứ hẽng nhđ con tuÊn mở(3) Phẽng mịi chÌo, mỰnh mỳ vđĩt trđêng giang

Cịnh buăm giđểng to nhđ mờnh hăn lộngRđắn thẹn trớng bao la thẹu gãp giã

Ngộy hềm sau, ăn ộo trến bạn ệẫKhớp dẹn lộng tÊp nẺp ệãn ghe(4)vÒ.

"Nhê ển trêi biÓn lẳng cị ệẵy ghe",Nhọng con cị tđểi ngon thẹn bỰc trớng

Dẹn chội lđắi lộn da ngẽm rịm nớng,Cờ thẹn hừnh năng thẻ vỡ xa xẽm ;Chiạc thuyÒn im bạn mái trẻ vÒ nỪmNghe chÊt muèi thÊm dẵn trong thắ vá

Nay xa cịch lưng tềi luền tđẻng nhắMộu nđắc xanh, cị bỰc, chiạc buăm vềi,Thoịng con thuyÒn rỳ sãng chỰy ra khểi,Tềi thÊy nhắ cịi mỉi năng mẳn quị !

(Tạ Hanh (N) , trong Thi nhẹn Viỷt Nam, Sệd)

Chó thÝch

(N) Tạ Hanh (1921 − 2009) tến khai sinh lộ Trẵn Tạ Hanh, sinh ra tỰi mét lộngchội ven biÓn tửnh Quờng Ngởi ấng cã mẳt trong phong trộo Thể mắi ẻ chẳngcuèi (1940 − 1945) vắi nhọng bội thể mang nẳng nẫi buăn vộ từnh yếu quế hđểngthớm thiạt Sau nẽm 1945, Tạ Hanh bÒn bử sịng tịc nhỪm phôc vô cịch mỰng vộkhịng chiạn ấng ệđĩc biạt ệạn nhiÒu nhÊt vắi nhọng bội thể thÓ hiỷn nẫi nhắthđểng tha thiạt quế hđểng miÒn Nam vộ niÒm khao khịt Tữ quèc ệđĩc thèngnhÊt ấng ệđĩc Nhộ nđắc trao tẳng Giời thđẻng Hă ChÝ Minh vÒ vẽn hảc nghỷthuẺt (nẽm 1996) Tịc phÈm chÝnh : cịc tẺp thể Hoa niến (1945), Gỏi miÒn Bớc(1955), Tiạng sãng (1960), Hai nỏa yếu thđểng (1963), Khóc ca mắi (1966), Quế hđểng lộ nguăn cờm hụng lắn trong suèt ệêi thể Tạ Hanh mộ bộiQuế hđểng lộ sù mẻ ệẵu Bội thể nộy rót trong tẺp Nghứn ngộo (1939), sau ệđĩc

in lỰi trong tẺp Hoa niến, xuÊt bờn nẽm 1945

(1) "Cẹu thể cựa phô thẹn tềi" (chó thÝch cựa Tạ Hanh)

(2) Trai trịng : trai trĨ, khoĨ mỰnh

(3) TuÊn mở : ngùa ệứp, khoĨ vộ phi nhanh

(4) Ghe (phđểng ngọ) : thuyÒn

ệả ảcc −− h hiiÓÓu u vvẽ ẽn n bbờ ờn n

1 Phẹn tÝch cờnh dẹn chội bểi thuyÒn ra khểi (tõ cẹu 3 ệạn cẹu 8) vộ cờnh ệãn

thuyÒn cị vÒ bạn (8 cẹu tiạp theo) Hừnh ờnh ngđêi dẹn chội vộ cuéc sèng lộngchội ệđĩc thÓ hiỷn trong hai cờnh nộy cã nĐt gừ nữi bẺt ệịng chó ý ?

2 Phẹn tÝch cịc cẹu thể sau :

−Cịnh buăm giđểng to nhđ mờnh hăn lộngRđắn thẹn trớng bao la thẹu gãp giã

− Dẹn chội lđắi lộn da ngẽm rịm nớng,Cờ thẹn hừnh năng thẻ vỡ xa xẽm

Lèi nãi Èn dô vộ biỷn phịp so sịnh ẻ nhọng cẹu nộy cã hiỷu quờ nghỷ thuẺtnhđ thạ nộo ?

3 Hởy nhẺn xĐt vÒ từnh cờm cựa tịc giờ ệèi vắi cờnh vẺt, cuéc sèng vộ con

ngđêi cựa quế hđểng ềng

4 Bội thể cã nhọng ệẳc sớc nghỷ thuẺt gừ nữi bẺt ? Theo em, bội thể ệđĩc viạt

theo phđểng thục miếu tờ hay biÓu cờm, tù sù hay trọ từnh ?

Ghi nhắ

Vắi nhọng vẵn thể bừnh dỡ mộ gĩi cờm, bội thể Quế hđểng cựa

Tạ Hanh ệở vỳ ra mét bục tranh tđểi sịng, sinh ệéng vÒ mét lộng quếmiÒn biÓn, trong ệã nữi bẺt lến hừnh ờnh khoĨ khoớn, ệẵy sục sèng cựangđêi dẹn chội vộ sinh hoỰt lao ệéng lộng chội Bội thể cho thÊy từnh cờmquế hđểng trong sịng, tha thiạt cựa nhộ thể

Luyỷn tẺp

1 Hảc thuéc vộ tẺp ệảc diÔn cờm bội thể.

2 Sđu tẵm, chĐp lỰi mét sè cẹu thể, ệoỰn thể vÒ từnh cờm quế hđểng mộ em

yếu thÝch nhÊt

vvẽ ẽn n bbờ ờn n

Khi con tu hó

Khi con tu hó(1)gải bẵyLóa chiếm ệang chÝn, trịi cẹy ngảt dẵnVđên rẹm dẺy tiạng ve ngẹnBớp(2) rẹy vộng hỰt ệẵy sẹn nớng ệộo(3)Trêi xanh cộng réng cộng cao

ậềi con diÒu sịo lén nhộo tõng khềng

ệăng thêi vÉn sịng tịc thể ẻ Tè Họu cã sù thèng nhÊt ệứp ệỳ giọa cuéc ệêicịch mỰng vộ cuéc ệêi thể ấng ệđĩc coi lộ lị cê ệẵu cựa thể ca cịch mỰng vộkhịng chiạn Tè Họu ệđĩc Nhộ nđắc trao tẳng Giời thđẻng Hă ChÝ Minh vÒ vẽnhảc nghỷ thuẺt (nẽm 1996) Tịc phÈm chÝnh : cịc tẺp thể Tõ Êy (1937 − 1946),Viỷt Bớc (1946 − 1954), Giã léng (1955 − 1961), Ra trẺn (1962 − 1971), Mịu vộ hoa(1972 − 1977), Mét tiạng ệên (1979 − 1992),

Bội thể Khi con tu hó ệđĩc sịng tịc trong nhộ lao Thõa Phự, khi tịc giờ mắi

1 Nến hiÓu nhan ệÒ bội thể nhđ thạ nộo ? Hởy viạt mét cẹu vẽn cã bèn chọ

ệẵu lộ "Khi con tu hó" ệÓ tãm tớt néi dung bội thể Vừ sao tiạng tu hó kếu lỰi tịc

ệéng mỰnh mỳ ệạn tẹm hăn nhộ thể nhđ vẺy ?

2 NhẺn xĐt vÒ cờnh mỉa hÌ ệđĩc miếu tờ trong 6 cẹu thể ệẵu Nhọng chi tiạt

nộo khiạn em cã nhẺn xĐt ệã ?

3 Phẹn tÝch tẹm trỰng ngđêi tỉ − chiạn sỵ ệđĩc thÓ hiỷn ẻ 4 cẹu thể cuèi Mẻ

ệẵu vộ kạt thóc bội thể ệÒu cã tiạng tu hó kếu, nhđng tẹm trỰng cựa ngđêi tỉ khinghe tiạng tu hó thÓ hiỷn ẻ ệoỰn thể ệẵu vộ ẻ ệoỰn cuèi rÊt khịc nhau, vừ sao ?

4 Theo em, cịi hay cựa bội thể ệđĩc thÓ hiỷn nữi bẺt ẻ nhọng ệiÓm nộo ?

Ghi nhắ

Khi con tu hó cựa Tè Họu lộ bội thể lôc bịt giờn dỡ, thiạt tha, thÓ hiỷn

sẹu sớc lưng yếu cuéc sèng vộ niÒm khịt khao tù do chịy báng cựa ngđêichiạn sỵ cịch mỰng trong cờnh tỉ ệộy

CCằ ằU U N NG GH HII VVÊ ÊN N (tiạp theo)

III − NHọNG CHụC N¡NG KHịC

XĐt nhọng ệoỰn trÝch sau vộ trờ lêi cẹu hái

a) Nẽm nay ệộo lỰi nẻ,

Khềng thÊy ềng ệă xđa

Nhọng ngđêi muền nẽm còHăn ẻ ệẹu bẹy giê ?

(Vò ậừnh Liến, ấng ệă )

b)Cai lỷ khềng ệÓ cho chỡ ệđĩc nãi hạt cẹu, trĩn ngđĩc hai mớt, hớn quịt :

− Mộy ệỡnh nãi cho cha mộy nghe ệÊy ộ ? Sđu cựa nhộ nđắc mộ dịm mẻ mămxin khÊt !

(Ngề TÊt Tè, Tớt ệÌn)

c)ậế vì răi ! ậế vì răi, thêi ềng cịch cữ chóng mộy, thêi ềng bá tỉ chóngmộy ! Cã biạt khềng ? LÝnh ệẹu ? Sao bay dịm ệÓ cho nã chỰy xăng xéc vộo ệẹynhđ vẺy ? Khềng cưn phĐp tớc gừ nọa ộ ?

(PhỰm Duy Tèn, Sèng chạt mẳc bay)

d)Mét ngđêi hỪng ngộy chử cẳm côi lo lớng vừ mừnh, thạ mộ khi xem truyỷnhay ngẹm thể cã thÓ vui, buăn, mõng, giẺn cỉng nhọng ngđêi ẻ ệẹu ệẹu, vừnhọng chuyỷn ẻ ệẹu ệẹu, hị chỬng phời lộ chụng cắ cho cịi mởnh lùc lỰ lỉng cựavẽn chđểng hay sao ?

(Hoội Thanh, ý nghỵa vẽn chđểng)

e) ậạn lđĩt bè tềi ngẹy ngđêi ra nhđ khềng tin vộo mớt mừnh

− Con gịi tềi vỳ ệẹy đ ? Chờ lỳ lỰi ệóng lộ nã, cịi con MÌo hay lôc lải Êy !

(TỰ Duy Anh, Bục tranh cựa em gịi tềi)

Cẹu hái :

− Trong nhọng ệoỰn trÝch trến, cẹu nộo lộ cẹu nghi vÊn ?

− Cẹu nghi vÊn trong nhọng ệoỰn trÝch trến cã dỉng ệÓ hái khềng ? Nạukhềng dỉng ệÓ hái thừ dỉng ệÓ lộm gừ ?

− NhẺn xĐt vÒ dÊu kạt thóc nhọng cẹu nghi vÊn trến (Cã phời bao giê còng

lộ dÊu chÊm hái khềng ?)

Ghi nhắ

ỚTrong nhiÒu trđêng hĩp, cẹu nghi vÊn khềng dỉng ệÓ hái mộ dỉng ệÓcẵu khiạn, khỬng ệỡnh, phự ệỡnh, ệe doỰ, béc lé từnh cờm, cờm xóc, vộkhềng yếu cẵu ngđêi ệèi thoỰi trờ lêi

ỚNạu khềng dỉng ệÓ hái thừ trong mét sè trđêng hĩp, cẹu nghi vÊn cãthÓ kạt thóc bỪng dÊu chÊm, dÊu chÊm than hoẳc dÊu chÊm lỏng

IV − LUYỷN TẺP

1 ậảc nhọng ệoỰn trÝch sau vộ trờ lêi cẹu hái.

a)Hìi ểi lởo HỰc ! Thừ ra ệạn lóc cỉng lởo còng cã thÓ lộm liÒu nhđ ai hạt Mét ngđêi nhđ thạ Êy ! Mét ngđêi ệở khãc vừ trãt lõa mét con chã ! Mét ngđêinhỡn ẽn ệÓ tiÒn lỰi lộm ma, bẻi khềng muèn liến luợ ệạn hộng xãm, lịng giÒng Con ngđêi ệịng kÝnh Êy bẹy giê còng theo gãt Binh Tđ ệÓ cã ẽn đ ? Cuéc ệêi quờthẺt cụ mẫi ngộy mét thếm ệịng buăn

(Nam Cao, Lởo HỰc)

b) Nộo ệẹu nhọng ệếm vộng bến bê suèi

Ta say măi ệụng uèng ịnh trẽng tan ?

ậẹu nhọng ngộy mđa chuyÓn bèn phđểng ngộn

Ta lẳng ngớm giang sển ta ệữi mắi ?

ậẹu nhọng bừnh minh cẹy xanh nớng géi,Tiạng chim ca giÊc ngự ta tđng bõng ?

ậẹu nhọng chiÒu lếnh lịng mịu sau rõng

Ta ệĩi chạt mờnh mẳt trêi gay gớt,

ậÓ ta chiạm lÊy riếng phẵn bÝ mẺt ?

−Than ềi ! Thêi oanh liỷt nay cưn ệẹu ?

(Thạ Lọ, Nhắ rõng)

c) Mẫi chiạc lị rông lộ mét cịi biÓu hiỷn cho mét cờnh biỷt li VẺy thừ sù biỷt

li khềng chử cã mét nghỵa buăn rẵu, khữ sẻ Sao ta khềng ngớm sù biỷt li theo tẹmhăn mét chiạc lị nhứ nhộng rểi ?

(Khịi Hđng, Lị rông)

d)Vẹng, thỏ tđẻng tđĩng mét quờ bong bãng khềng bao giê vì, khềng thÓbay mÊt, nã cụ cưn mởi nhđ mét vẺt lừ lĩm ấi, nạu thạ thừ cưn ệẹu lộ quờbãng bay ?

(Hoộng Phự Ngảc Tđêng, Ngđêi ham chểi)

Cẹu hái :

− Trong nhọng ệoỰn trÝch trến, cẹu nộo lộ cẹu nghi vÊn ?

− Nhọng cẹu nghi vÊn ệã ệđĩc dỉng ệÓ lộm gừ ?

2 XĐt nhọng ệoỰn trÝch sau vộ trờ lêi cẹu hái.

a) −Sao cô lo xa quị thạ ? Cô cưn khoĨ lớm, chđa chạt ệẹu mộ sĩ ! Cô cụ ệÓtiÒn Êy mộ ẽn, lóc chạt hởy hay ! Téi gừ bẹy giê nhỡn ệãi mộ tiÒn ệÓ lỰi ?

− Khềng, ềng giịo Ự ! ¡n mởi hạt ệi thừ ệạn lóc chạt lÊy gừ mộ lo liỷu ?

(Nam Cao, Lởo HỰc)

b)Nghe con giôc, bộ mứ ệạn hái phó ềng Phó ềng ngẵn ngỰi Cờ ệộn bư giaocho thỪng bĐ khềng ra ngđêi khềng ra ngĩm Êy, chẽn dớt lộm sao ?

d)Vua sai lÝnh ệiỷu em bĐ vộo, phịn hái :

− ThỪng bĐ kia, mộy cã viỷc gừ ? Sao lỰi ệạn ệẹy mộ khãc ?

− Trong nhọng cẹu nghi vÊn ệã, cẹu nộo cã thÓ thay thạ ệđĩc bỪng mét cẹukhềng phời lộ cẹu nghi vÊn mộ cã ý nghỵa tđểng ệđểng ? Hởy viạt nhọng cẹu cã

ý nghỵa tđểng ệđểng ệã

3 ậẳt hai cẹu nghi vÊn khềng dỉng ệÓ hái mộ ệÓ :

− Yếu cẵu mét ngđêi bỰn kÓ lỰi néi dung cựa mét bé phim võa ệđĩctrừnh chiạu

− Béc lé từnh cờm, cờm xóc trđắc sè phẺn cựa mét nhẹn vẺt vẽn hảc

4 Trong giao tiạp, nhiÒu khi nhọng cẹu nghi vÊn nhđ "Anh ẽn cểm chđa ? ",

"CẺu ệảc sịch ệÊy ộ ? ", "Em ệi ệẹu ệÊy ? " khềng nhỪm ệÓ hái VẺy trong nhọngtrđêng hĩp ệã, cẹu nghi vÊn dỉng ệÓ lộm gừ ? Mèi quan hỷ giọa ngđêi nãi vộngđêi nghe ẻ ệẹy nhđ thạ nộo ?

tth hu uyyạạtt m miin nh h vvÒÒ m mé étt pph hđ để ển ng g pph hị ịpp ((CCị ịcch h llộ ộm m))

I − Giắi thiỷu mét phđểng phịp (cịch lộm)

ậảc cịc vẽn bờn sau vộ trờ lêi cẹu hái

a) ccịịcchh llộộmm ệệăă cchhểểii ""EEmm bbĐĐ ệệịị bbããnngg"" bbỪỪnngg qquuờờ kkhhềề

− LÊy mét quờ thềng (hừnh thon hểi dội) ệÓ lộm thẹn em bĐ vộ dỉi mét lẫ nhá

ẻ ệẵu cuèng quờ thềng ệã

− LÊy mét hỰt vời ệÓ lộm ệẵu em bĐ, dỉi mét lẫ nhá ẻ mét ệẵu hỰt vời ; vỳmớt, mòi, măm ngđêi vộo hỰt vời Sau ệã dỉng tẽm tre chớc, dội 2,5 cm cớm vộo

lẫ võa dỉi ẻ hỰt vời vộ quờ thềng (gớn ệẵu vộo thẹn sao cho chớc) ; phÝa trến ệửnh

ệẵu, dỉng miạng vời nhá cuèn lộm thộnh cịi mò cho em bĐ

− LÊy cộnh cẹy nhá cã hừnh dỰng cịnh tay, dỉng keo gớn hai cộnh cẹy nộy vộophÝa trến quờ thềng lộm thộnh hai cịnh tay em bĐ LÊy hai hỰt nhởn nhá, dỉi mét

lẫ nhá trến mẫi hỰt nhởn vộ cớm vộo mẫi cịnh tay mét hỰt nhởn ệÓ lộm bộn tay

− LÊy hai cộnh cẹy nhá khịc ệÓ lộm chẹn (hai cộnh cẹy nộy dội hển hai cộnhcẹy lộm cịnh tay) Sau ệã, dỉng keo gớn hai cộnh cẹy nộy vộo phÝa dđắi quờthềng (gớn mét chẹn ệụng thỬng, mét chẹn co) ; lÊy hai miạng gẫ nhá hừnh chọnhẺt, dỉi mét lẫ vộo mét phÝa cựa miạng gẫ, cớm mẫi chẹn vộo mét miạng gẫ ệÓlộm bộn chẹn ; phÝa trến miạng gẫ ẻ chẹn co gớn mét hỰt nhởn to ệÓ lộm quờ bãng

− Sau ệã, gớn hừnh em bĐ ệị bãng lến mét miạng vịn (gớn bộn chẹn cựa chẹn

ệụng thỬng vộo miạng vịn) ệÓ em bĐ ệụng chớc chớn trến mẳt phỬng

(3) Yếu cẵu thộnh phÈm :

Cịc phẵn thẹn, ệẵu vộ tay chẹn con ngđêi phời cã tử lỷ phỉ hĩp, lỰi phời ghĐpcịc bé phẺn sao cho cẵu thự cã dịng tẹng bãng sinh ệéng thừ mắi ệứp

(Theo Hđắng dÉn lộm ệă chểi cho trĨ)

b) ccịịcchh nnÊÊuu ccaannhh rraauu nnggããtt vvắắii tthhỡỡtt llĩĩnn nnỰỰcc

(1) Nguyến liỷu ệự cho 2 bịt :

− Rau ngãt : 300 g (2 mắ) ;

− Thỡt lĩn nỰc thẽn : 150 g ;

− Nđắc mớm, mừ chÝnh, muèi

(2) Cịch lộm :

− Rau ngãt chản loỰi lị nhá, tđểi, non, tuèt lÊy lị, bá cảng, rỏa sỰch, vư hểi giẺp

− Thỡt lĩn nỰc rỏa sỰch, thịi miạng máng (hoẳc bẽm nhá)

− Cho thỡt vộo nđắc lở, ệun sềi, hắt bảt, nếm nđắc mớm, muèi võa ẽn, chorau vộo ệun sềi khoờng 2 phót, cho chót mừ chÝnh răi bớc ra ngay

(3) Yếu cẵu thộnh phÈm :

− TrỰng thịi : Rau chÝn mÒm, tử lỷ nđắc − cịi lộ 1 − 1 ;

− Mộu sớc : Rau xanh, nđắc trong ;

− Mỉi vỡ : Canh thểm mỉi ệẳc trđng cựa nguyến liỷu, ệé ngảt cao, vỡ võa ẽn

(Theo Hai trẽm mãn ẽn dẹn téc)

Cẹu hái :

Khi cẵn thuyạt minh cịch lộm mét ệă vẺt (hay cịch nÊu mãn ẽn, may ịoquẵn, ), ngđêi ta thđêng nếu nhọng néi dung gừ ? Cịch lộm ệđĩc trừnh bộy theotrừnh tù nộo ?

1 Hởy tù chản mét ệă chểi, trư chểi quen thuéc vộ lẺp dộn bội thuyạt minh

cịch lộm, cịch chểi trư chểi ệã Yếu cẵu trừnh bộy râ rộng, mỰch lỰc

2* ậảc bội giắi thiỷu sau ệẹy Hởy chử ra cịch ệẳt vÊn ệÒ, cịc cịch ệảc vộ ệẳc

biỷt lộ néi dung vộ hiỷu quờ cựa phđểng phịp ệảc nhanh ệđĩc nếu trong bội Cịc

sè liỷu trong bội cã ý nghỵa gừ ệèi vắi viỷc giắi thiỷu phđểng phịp ệảc nhanh ?

PPhhđđểểnngg pphhịịpp ệệảảcc nnhhaannhhNgộy nay, khoa hảc ệở tiạn nhanh, mịy tÝnh ệiỷn tỏ vộ ngđêi mịy ệở giópcon ngđêi giời quyạt nhiÒu vÊn ệÒ, nhđng nã khềng thÓ thay thạ con ngđêi vộ conngđêi vÉn lộ trung gian giọa tù nhiến vộ mịy mãc ; con ngđêi ệở lẺp chđểng trừnhcho mịy tÝnh vộ xỏ lÝ cịc thềng tin Muèn lộm cềng viỷc nộy, con ngđêi cẵn phời

ệảc ệÓ hiÓu ệiÒu ngđêi khịc viạt, tÝch luủ kiạn thục vộ tiạt kiỷm thêi gian nghiếncụu TÝnh ệạn nay, trong 500 nẽm lỡch sỏ cựa mừnh, ngộnh in thạ giắi ệở xuÊt bờnhển 300 triỷu ệẵu sịch, hỪng nẽm cho ra ệêi 600 triỷu trang in VẺy ta phời ệảcnhđ thạ nộo trđắc nói tđ liỷu nộy ?

Nạu hỪng ngộy, ta cụ ệảc theo kiÓu thềng thđêng vắi tèc ệé 150 − 200tõ/phót, thừ trong toộn bé cuéc ệêi, ta chử ệảc ệđĩc 2 − 3 nghừn quyÓn sịch Con

sè nộy lộ quị Ýt ệèi vắi nhọng ngđêi muèn tiạn kỡp thêi ệỰi Ngộy nay, mẫi nhộ

nghiến cụu cẵn phời ệảc 50 − 100 nghừn cuèn sịch trong cờ cuéc ệêi Râ rộng cịch

ệảc cò khềng giời quyạt ệđĩc vÊn ệÒ

Cã nhiÒu cịch ệảc khịc nhau : cịch ệảc thộnh tiạng vộ cịch ệảc thẵm ậảcthộnh tiạng lộ tõ cịc chọ ta ệảc thộnh vẵn, nhiÒu vẵn thộnh tõ, nhiÒu tõ thộnh cẹu

vộ khi ệảc lỰi phời phịt ẹm

Cã hai phđểng phịp ệảc thẵm quan trảng nhÊt, ệã lộ phđểng phịp ệảc theodưng vộ phđểng phịp ệảc ý

Vắi phđểng phịp thụ nhÊt, cịc tõ ệđĩc tiạp nhẺn nhđ mét chuẫi liến tôc cịcdưng ậã lộ cịch ệảc cựa nhiÒu ngđêi vắi tèc ệé ệỰt tõ 150 − 200 tõ/phót.Vắi cịch ệảc thụ hai, ngđêi ệảc khềng ệảc theo tõng cẹu mộ thu nhẺn ý Hả

ệảc ý chung chụa trong bội viạt qua cịc tõ chự yạu (tõ chự ệÒ, tõ chừa khoị) ậẹy

lộ phđểng phịp tiến tiạn nhÊt vừ nã cho phĐp ta thu nhẺn thềng tin cẵn thiạt chụatrong mét ệoỰn vẽn, mét trang sịch, lảc bá nhọng thềng tin khềng cẵn thiạt.Cịch ệảc nộy gải lộ ệảc nhanh, tục lộ cịch ệảc toộn bé khèi tõ, vừ ngđêi ệảcnớm vọng nã, chử cẵn mét cịi nhừn ệở bao trỉm lến 6 − 7 dưng, vộ ệềi khi cờ trang

vộ nhđ thạ thu nhẺn thềng tin nhiÒu mộ tèn Ýt thêi gian

Nhọng ngđêi nớm vọng cịch ệảc nhanh khềng ệảc theo ệđêng ngang mộmớt hả luền luền chuyÓn ệéng theo ệđêng dảc tõ trến xuèng dđắi Vắi cịch ệảcnộy, cể mớt Ýt mái Cịch ệảc nhanh nộy khềng gièng kiÓu ệảc ệđêng chĐo gãchay kiÓu ệảc cịc dưng ệẵu cựa mét ệoỰn vẽn Vắi cịch ệảc mắi, ta nhừn toộn béthềng tin chụa trong trang sịch, ệảc toộn bé bội viạt vộ tiạp thu toộn bé néi dung.Phđểng phịp nộy ai còng hảc ệđĩc nhđng phời tẺp trung cao, cã ý chÝ

Trong nhọng nẽm gẵn ệẹy, cịc phđểng phịp ệảc nhanh ệở ệđĩc phữ biạn khịréng nhđng nã khềng phời lộ ệiÒu mắi lỰ Trong cịc thêi kừ khịc nhau trđắc ệẹy,cịc nhộ chÝnh trỡ, nhộ vẽn lẫi lỰc, ệở phịt triÓn nã vộ hoộn toộn nớm vọng nã VÝ

dô : Na-pề-lế-ềng ệảc tèc ệé 2 000 tõ/phót, Ban-dớc ệảc tèc ệé 4 000 tõ/phót,Mịc-xim Go-rể-ki ệảc mẫi trang sịch chử mÊt vội giẹy Cưn Lế-nin nhđ lđắt quatrang sịch nhđng Ngđêi nớm chớc ệđĩc néi dung NhẺn râ tẵm quan trảng cựaphđểng phịp ệảc nhanh, ẻ Nga, Mỵ vộ nhiÒu nđắc tiến tiạn khịc, cịc lắp dỰy ệảcnhanh ệở ệđĩc mẻ ngộy cộng nhiÒu Sau khi dù cịc lắp nộy, ngđêi ệảc cã thÓ ệỰttèc ệé 1 500 tõ/phót, vộ ệèi vắi nhọng bội viạt nhứ nhộng, ệển giờn nhđ truyỷntrinh thịm, tèc ệé ệảc cã thÓ lến tắi 12 000 tõ/phót

(Theo Lỡch vẽn hoị tững hĩp 1987 − 1990)

(1) Bứ : ngề.

(2) Sỏ ậờng : ệẹy lộ Lỡch sỏ ậờng Céng sờn Liến Xề, ệđĩc Bịc dỡch vớn tớt ệÓlộm tội liỷu hảc tẺp cho cịn bé cịch mỰng khi ệã

Bịc Hă lộm viỷc trong hang nói

ẻ chiạn khu Viỷt Bớc

ậ

ậả ảcc −− h hiiÓÓu u vvẽ ẽn n bbờ ờn n

1 Bội thể thuéc thÓ thể gừ ? Hởy kÓ tến mét sè bội thể cỉng thÓ thể nộy mộ

em ệở hảc

2 NhẺn xĐt vÒ giảng ệiỷu chung cựa bội thể Tẹm trỰng cựa Bịc Hă ẻ Pịc Bã

ệđĩc biÓu hiỷn nhđ thạ nộo qua bội thể ? Vừ sao Bịc lỰi cờm thÊy cuéc sèng giankhữ ệã "thẺt lộ sang" ?

3* Qua bội thể, cã thÓ thÊy râ Bịc Hă cờm thÊy vui thÝch, thoời mịi khi sèng

giọa thiến nhiến NguyÔn Trởi còng tõng ca ngĩi "thó lẹm tuyÒn" (niÒm vui thó

ệđĩc sèng vắi rõng, suèi) trong bội Cền Sển ca Hởy cho biạt "thó lẹm tuyÒn" ẻNguyÔn Trởi vộ ẻ Bịc Hă cã gừ gièng vộ khịc nhau

Ghi nhắ

Tục cờnh Pịc Bã lộ bội thể tụ tuyỷt bừnh dỡ pha giảng vui ệỉa, cho thÊy

tinh thẵn lỰc quan, phong thịi ung dung cựa Bịc Hă trong cuéc sèng cịchmỰng ệẵy gian khữ ẻ Pịc Bã Vắi Ngđêi, lộm cịch mỰng vộ sèng hoộ hĩpvắi thiến nhiến lộ mét niÒm vui lắn

CCằ ằU U CCẵ ẵU U K KH HIIạạN N

I − ậẳC ậIÓM hừnh thục Vộ CHụC N¡NG

1 ậảc nhọng ệoỰn trÝch sau vộ trờ lêi cẹu hái.

a) ấng lởo chộo con cị vộ nãi :

−Mô vĩ tềi lỰi nữi cển ệiến răi Nã khềng muèn lộm bộ nhÊt phÈm phu nhẹnnọa, nã muèn lộm nọ hoộng

−ậi thềi con

(Theo Khịnh Hoội, Cuéc chia tay cựa nhọng con bóp bế )

Cẹu hái :

− Trong nhọng ệoỰn trÝch trến, cẹu nộo lộ cẹu cẵu khiạn ? ậẳc ệiÓm hừnh thụcnộo cho biạt ệã lộ cẹu cẵu khiạn ?

− Cẹu cẵu khiạn trong nhọng ệoỰn trÝch trến dỉng ệÓ lộm gừ ?

2 ậảc to nhọng cẹu sau vộ trờ lêi cẹu hái.

a) −Anh lộm gừ ệÊy ?

− Mẻ cỏa Hềm nay trêi nãng quị

b)ậang ngăi viạt thđ, tềi bẫng nghe tiạng ai ệã vảng vộo :

ỚCẹu cẵu khiạn lộ cẹu cã nhọng tõ cẵu khiạn nhđ : hởy, ệõng, chắ, ệi,

thềi, nộo, hay ngọ ệiỷu cẵu khiạn ; dỉng ệÓ ra lỷnh, yếu cẵu, ệÒ nghỡ,

khuyến bờo,

ỚKhi viạt, cẹu cẵu khiạn thđêng kạt thóc bỪng dÊu chÊm than, nhđng khi

ý cẵu khiạn khềng ệđĩc nhÊn mỰnh thừ cã thÓ kạt thóc bỪng dÊu chÊm

II − LUYỷN TẺP

1 XĐt cịc cẹu sau vộ trờ lêi cẹu hái.

a) Hởy lÊy gỰo lộm bịnh mộ lÔ Tiến vđểng

(Bịnh chđng, bịnh giẵy)

b)ấng giịo hót trđắc ệi

(Nam Cao, Lởo HỰc)

c)Nay chóng ta ệõng lộm gừ nọa, thỏ xem lởo Miỷng cã sèng ệđĩc khềng

(Chẹn, Tay, Tai, Mớt, Miỷng)

Cẹu hái :

− ậẳc ệiÓm hừnh thục nộo cho biạt nhọng cẹu trến lộ cẹu cẵu khiạn ?

− NhẺn xĐt vÒ chự ngọ trong nhọng cẹu trến Thỏ thếm, bắt hoẳc thay ệữi chựngọ xem ý nghỵa cựa cịc cẹu trến thay ệữi nhđ thạ nộo

2 Trong nhọng ệoỰn trÝch sau, cẹu nộo lộ cẹu cẵu khiạn ? NhẺn xĐt sù khịc

nhau vÒ hừnh thục biÓu hiỷn ý nghỵa cẵu khiạn giọa nhọng cẹu ệã

a)Thềi, im cịi ệiỷu hịt mđa dẵm sỉi sôt Êy ệi ậộo tữ nềng thừ cho chạt !

(Tề Hoội, Dạ MÌn phiếu lđu kÝ)

b)ấng ệèc tđểi cđêi nhÉn nỰi chê chóng tềi :

− Cịc em ệõng khãc Trđa nay cịc em ệđĩc vÒ nhộ cể mộ Vộ ngộy mai lỰi

ệđĩc nghử cờ ngộy nọa

(Thanh Tỡnh, Tềi ệi hảc)

c)Cã anh chộng nả tÝnh từnh rÊt keo kiỷt Mét hềm, ệi ệư qua sềng, anh chộngkhịt nđắc bÌn cói xuèng, lÊy tay vôc nđắc sềng uèng ChỬng may quị ệộ, anh talén cữ xuèng sềng Mét ngđêi ngăi cỰnh thÊy thạ, véi giể tay ra, hĐt lến :

− ậđa tay cho tềi mau !

Anh chộng sớp chừm nghửm nhđng vÉn khềng chỡu nớm tay ngđêi kia Bẫngmét ngđêi cã vĨ quen biạt anh chộng chỰy lỰi, nãi :

− Cẵm lÊy tay tềi nộy !

Tục thừ, anh ta cè ngoi lến, nớm chẳt lÊy tay ngđêi nả vộ ệđĩc cụu thoịt [ ]

(Theo Ngọ vẽn 6, tẺp mét)

3 So sịnh hừnh thục vộ ý nghỵa cựa hai cẹu sau :

a)Hởy cè ngăi dẺy hóp Ýt chịo cho ệì xãt ruét !

b)Thẵy em hởy cè ngăi dẺy hóp Ýt chịo cho ệì xãt ruét

(Tề Hoội, Dạ MÌn phiếu lđu kÝ)

Dạ Choớt nãi vắi Dạ MÌn cẹu trến nhỪm môc ệÝch gừ ? Cho biạt vừ sao tronglêi nãi vắi Dạ MÌn, Dạ Choớt khềng dỉng nhọng cẹu nhđ :

− Anh hởy ệộo gióp em mét cịi ngịch sang bến nhộ anh !

− ậộo ngay gióp em mét cịi ngịch !

5 ậảc ệoỰn trÝch sau vộ trờ lêi cẹu hái.

ậếm nay mứ khềng ngự ệđĩc Ngộy mai lộ ngộy khai trđêng, con vộo lắpMét Mứ sỳ ệđa con ệạn trđêng, cẵm tay con dớt qua cịnh cững, răi buềng tay mộnãi : "ậi ệi con ! Hởy can ệờm lến ! Thạ giắi nộy lộ cựa con Bđắc qua cịnh cữngtrđêng lộ mét thạ giắi kừ diỷu sỳ mẻ ra."

(Theo Lý Lan, Cững trđêng mẻ ra)

Cẹu "ậi ệi con !" trong ệoỰn trÝch trến vộ cẹu "ậi thềi con." trong ệoỰn trÝch

ẻ môc I.1.b (tr 30) cã thÓ thay thạ cho nhau ệđĩc khềng ? Vừ sao ?

tth hu uyyạạtt m miin nh h vvÒÒ m mé étt d da an nh h lla am m tth hớ ớn ng g ccờ ờn nh h

I − Giắi thiỷu mét danh lam thớng cờnh

ậảc bội giắi thiỷu sau vộ trờ lêi cẹu hái

H

Hăă HHooộộnn KKiiạạmm vvộộ ệệÒÒnn NNggảảcc SSểểnnNạu tÝnh tõ khi hă Hoộn Kiạm cưn lộ mét ệoỰn cựa dưng cò sềng Hăng ệÓ lỰisau khi sềng chuyÓn dưng thừ tắi nay hă ệở cã ệạn vội nghừn tuữi Nhđng cịi tếnHoộn Kiạm thừ mắi cã tõ nẽm thạ kử nay Trđắc ệã, hă cã tến lộ Lôc Thuũ vừ nđắc

hă bèn mỉa xanh ngớt Tắi thạ kử XV cã tến Hoộn Kiạm do sù tÝch Lế Lĩi trờgđểm Truyỷn kÓ rỪng Lế Lĩi khi cưn ẻ Lam Sển cã bớt ệđĩc mét thanh gđểm.Gđểm Êy luền ẻ bến ềng trong suèt mđêi nẽm chinh chiạn Khi dứp xong giẳcMinh, vua Lế vÒ Thẽng Long, mét hềm ngù thuyÒn dỰo chểi trến hă Lôc Thuũ,bẫng cã con rỉa nữi lến, ềng rót gđểm ra trá thừ rỉa liÒn ệắp ngay thanh gđểm

mộ lẳn xuèng Nhđ vẺy lộ vua trờ gđểm cho trêi Vừ vẺy, hă cã tến lộ Hoộn Kiạm,gải nềm na lộ Hă Gđểm Sau thuũ quẹn dỉng hă lộm nểi luyỷn tẺp nến cã thếmtến lộ hăThuũ Quẹn

Theo truyÒn thuyạt thừ ệêi Lế Thịnh Tềng (nỏa sau thạ kử XV) chẫ nay lộ gưThịp Rỉa tõng lộ ậiạu ậội tục lộ nểi vua ệạn ngăi cẹu cị ậạn ệêi Vỵnh Hùu,chóa Trỡnh Giang lẺp cung Khịnh Thuợ ẻ ệờo Ngảc lộm nểi hãng giã ngộy hÌ

ậẵu thạ kử XIX, mét ngềi chỉa ệđĩc dùng lến trến nÒn cung Khịnh Thuợ cò vộ

cã tến lộ chỉa Ngảc Sển Ýt lẹu sau, nểi ệẹy khềng thê PhẺt nọa mộ thê thịnh

Vẽn Xđểng (chự vÒ vẽn chđểng, khoa cỏ) vộ ậục thịnh Trẵn (tục anh hỉng TrẵnQuèc TuÊn), do vẺy ệđĩc ệữi gải lộ ệÒn Ngảc Sển Nẽm 1864, NguyÔn Vẽn Siếu,nhộ vẽn hoị lắn cựa Hộ Néi thêi ệã, ệở ệụng ra sỏa sang lỰi toộn cờnh Trến gưNgảc Béi, ềng xẹy mét ngản thịp hừnh bót lềng, thẹn thịp cã tỰc ba chọ Tờ thanhthiến (cã nghỵa lộ viạt lến trêi xanh) ậã lộ Thịp Bót ậi qua Thịp Bót tắi mét cỏacuèn gải lộ ậội Nghiến vừ trến cã ệẳt mét cịi nghiến mùc bỪng ệị Qua ậộiNghiến ệạn cẵu Thế Hóc (cã nghỵa lộ nểi ịnh mẳt trêi ệẺu lỰi) Cẵu dÉn ệạn cững

ệÒn Ngảc Sển ậÒn cã ba nạp, nạp ngoội lộ bịi ệđêng, nạp giọa lộ nểi thê VẽnXđểng vộ nạp sau thê Trẵn Hđng ậỰo Trđắc mẳt bịi ệđêng lộ TrÊn Ba ậừnh(ệừnh chớn sãng) Nhừn thỬng vÒ hđắng nam lộ Thịp Rỉa Thịp chử mắi cã tõ cuèithạ kử XIX nhđng ệở trẻ thộnh biÓu tđĩng quen thuéc cựa Hă Gđểm Hộ Néi.Ngộy nay khu vùc quanh hă ệở thộnh tến lộ Bê Hă, lộ nểi nhẹn dẹn thự ệềdỰo chểi ngộy hÌ, nểi ệãn giao thõa, lỰi cưn lộ nểi tữ chục héi hoa ệẽng − ệÌn hoa,phịo hoa − trong nhọng dỡp lÔ tạt hỪng nẽm

3 Lộm thạ nộo ệÓ cã kiạn thục vÒ mét danh lam thớng cờnh ?

4 Bội viạt ệđĩc sớp xạp theo bè côc, trừnh tù nộo ? Theo em, bội nộy cã thiạu

sãt gừ vÒ bè côc ?

5 Phđểng phịp thuyạt minh ẻ ệẹy lộ gừ ?

Ghi nhắ

ỚMuèn viạt bội giắi thiỷu vÒ mét danh lam thớng cờnh thừ tèt nhÊt phời

ệạn nểi thẽm thó, quan sịt hoẳc tra cụu sịch vẻ, hái han nhọng ngđêihiÓu biạt vÒ nểi Êy

ỚBội giắi thiỷu nến cã bè côc ệự ba phẵn Lêi giắi thiỷu Ýt nhiÒu cã kÌmtheo miếu tờ, bừnh luẺn thừ sỳ hÊp dÉn hển ; tuy nhiến, bội giắi thiỷu phờidùa trến cể sẻ kiạn thục ệịng tin cẺy vộ cã phđểng phịp thÝch hĩp

ỚLêi vẽn cẵn chÝnh xịc vộ biÓu cờm

II − Luyỷn tẺp

1 LẺp lỰi bè côc bội giắi thiỷu Hă Hoộn Kiạm vộ ệÒn Ngảc Sển mét cịchhĩp lÝ

2 Nạu muèn giắi thiỷu theo trừnh tù tham quan hă Hoộn Kiạm vộ ệÒn Ngảc

Sển tõ xa ệạn gẵn, tõ ngoội vộo trong thừ nến sớp xạp thụ tù giắi thiỷu nhđ thạnộo ? Hởy ghi ra giÊy

3 Nạu viạt lỰi bội nộy theo bè côc ba phẵn, em sỳ chản nhọng chi tiạt tiếu biÓu

nộo ệÓ lộm nữi bẺt giị trỡ lỡch sỏ vộ vẽn hoị cựa di tÝch, thớng cờnh ?

4 Mét nhộ thể nđắc ngoội gải Hă Gđểm lộ "chiạc lơng hoa xinh ệứp giọa lưng

Hộ Néi" Em cã thÓ sỏ dông cẹu ệã vộo phẵn nộo trong bội viạt cựa mừnh ?

ấ

ấn n ttẺ Ẻpp vvÒÒ vvẽ ẽn n bbờ ờn n tth hu uyyạạtt m miin nh h

I − ấn tẺp lÝ thuyạt

1 Vẽn bờn thuyạt minh cã vai trư vộ tịc dông nhđ thạ nộo trong ệêi sèng ?

2 Vẽn bờn thuyạt minh cã nhọng tÝnh chÊt gừ khịc vắi vẽn bờn tù sù, miếu

tờ, biÓu cờm, nghỡ luẺn ?

3 Muèn lộm tèt bội vẽn thuyạt minh, cẵn phời chuÈn bỡ nhọng gừ ? Bội vẽn

thuyạt minh phời lộm nữi bẺt ệiÒu gừ ?

4 Nhọng phđểng phịp thuyạt minh nộo thđêng ệđĩc chó ý vẺn dông ?

II − Luyỷn tẺp

1 Hởy nếu cịch lẺp ý vộ lẺp dộn bội ệèi vắi cịc ệÒ bội sau :

a) Giắi thiỷu mét ệă dỉng trong hảc tẺp hoẳc trong sinh hoỰt

b) Giắi thiỷu mét danh lam thớng cờnh ẻ quế hđểng em

c) Thuyạt minh vÒ mét vẽn bờn, mét thÓ loỰi vẽn hảc mộ em ệở hảc

d) Giắi thiỷu cịch lộm mét ệă dỉng hảc tẺp (mét thÝ nghiỷm)

2 TẺp viạt ệoỰn vẽn theo cịc ệÒ bội sau :

a) Giắi thiỷu mét ệă dỉng trong hảc tẺp hoẳc trong sinh hoỰt

b) Giắi thiỷu mét danh lam thớng cờnh ẻ quế hđểng em

c) Thuyạt minh vÒ mét vẽn bờn, mét thÓ loỰi vẽn hảc ệển giờn (nhđ vẽn bờn

ệÒ nghỡ, bịo cịo, thÓ thể lôc bịt, )

d) Giắi thiỷu mét loội hoa (nhđ hoa ệộo, hoa mai, ) hoẳc mét loội cẹy (nhđcẹy chuèi, cẹy na, )

e) Thuyạt minh vÒ mét gièng vẺt nuềi

g) Giắi thiỷu mét sờn phÈm, mét trư chểi mang bờn sớc Viỷt Nam (nhđ chiạcnãn lị, chiạc ịo dội, trư chểi thờ diÒu, )

BBộ ộii 2211

Kạt quờ cẵn ệỰt

ỚCờm nhẺn ệđĩc từnh yếu thiến nhiến thớm thiạt vộ phong thịi ungdung trong bÊt kừ hoộn cờnh nộo cựa Hă ChÝ Minh thÓ hiỷn qua bội

Ngớm trẽng ThÊy ệđĩc ệẳc sớc nghỷ thuẺt cựa bội thể

ỚCờm nhẺn ệđĩc ý nghỵa tđ tđẻng sẹu sớc cựa bội ậi ệđêng : tõ viỷc ệi

ệđêng nói mộ gĩi ra bội hảc ệđêng ệêi HiÓu ệđĩc cịch dỉng biÓu tđĩng

cã hiỷu quờ nghỷ thuẺt cao cựa bội thể

ỚCựng cè vộ nẹng cao kiạn thục vÒ cẹu cờm thịn vộ cẹu trẵn thuẺt ệởhảc ẻ TiÓu hảc, nớm vọng ệẳc ệiÓm hừnh thục vộ chục nẽng cựa hai kiÓucẹu nộy

ỚVẺn dông kiạn thục vÒ vẽn bờn thuyạt minh ệÓ lộm tèt bội tẺp lộm vẽn

sè 5

vvẽ ẽn n bbờ ờn n

Ngớm trẽng

(Vảng nguyỷt)

Phiến ẹm

Ngôc trung về tỏu diỷc về hoa,

ậèi thỏ lđểng tiếu nỰi nhđĩc hộ ?Nhẹn hđắng song tiÒn khịn minh nguyỷt,Nguyỷt tưng song khÝch khịn thi gia

Dỡch nghỵa

Trong tỉ khềng rđĩu còng khềng hoa,Trđắc cờnh ệứp ệếm nay biạt lộm thạ nộo ?Ngđêi hđắng ra trđắc song ngớm trẽng sịng,

Tõ ngoội khe cỏa, trẽng ngớm nhộ thể

(Vảng : ngớm, nguyỷt : trẽng, ngôc : nhộ tỉ, trung : trong, về : khềng, tỏu : rđĩu, diỷc : còng, hoa : hoa, ệèi : ệụng trđắc, ệèi vắi, hđắng vÒ, thỏ : nộy, lđểng : tèt lộnh, ẻ ệẹy cã nghỵa lộ ệứp, tiếu : ệếm, nỰi nhđĩc hộ : biạt lộm thạ nộo, nhẹn : ngđêi, hđắng : hđắng vÒ phÝa, song : cỏa sữ, tiÒn : trđắc, trđắc khi, khịn : xem, nhừn, minh : sịng, tưng : tõ, theo, khÝch : khe, chẫ hẻ, thi gia : nhộ thể.)

Dỡch thể (bờn dỡch cựa Nam Trẹn)

Trong tỉ khềng rđĩu còng khềng hoa,Cờnh ệứp ệếm nay, khã họng hê ;Ngđêi ngớm trẽng soi ngoội cỏa sữ,Trẽng nhưm khe cỏa ngớm nhộ thể

(Hă ChÝ Minh, NhẺt kÝ trong tỉ (N) ,

Hă ChÝ Minh toộn tẺp, tẺp 3, NXB ChÝnh trỡ quèc gia, Hộ Néi, 2000)

Chó thÝch

(N) Thịng 8 − 1942, Hă ChÝ Minh tõ Pịc Bã (Cao BỪng) bÝ mẺt lến ệđêng sangTrung Quèc ệÓ tranh thự sù viỷn trĩ quèc tạ cho cịch mỰng Viỷt Nam Khi ệạn

thỡ trÊn Tóc Vinh thừ Ngđêi bỡ chÝnh quyÒn ệỡa phđểng bớt giọ, răi bỡ giời tắi giờilui gẵn 30 nhộ giam cựa 13 huyỷn thuéc tửnh Quờng Tẹy, bỡ ệộy ệoỰ cùc khữ hểnmét nẽm trêi Trong nhọng ngộy ệã, Ngđêi ệở viạt NhẺt kÝ trong tỉ bỪng thể chọHịn, găm 133 bội, phẵn lắn lộ thể tụ tuyỷt Ngoội bừa tẺp thể, Ngđêi viạt mÊy cẹu

ệÒ tõ (bờn dỡch cựa Nam Trẹn) :

Thẹn thÓ ẻ trong lao,Tinh thẵn ẻ ngoội lao ;Muèn nến sù nghiỷp lắn,Tinh thẵn cộng phời cao

Tuy Bịc Hă viạt NhẺt kÝ trong tỉ chử ệÓ "ngẹm ngĩi cho khuẹy" trong khi ệĩi

tù do, tẺp thể vÉn cho thÊy râ tẹm hăn cao ệứp, ý chÝ cịch mỰng phi thđêng vộtội nẽng thể xuÊt sớc cựa Ngđêi Cã thÓ nãi NhẺt kÝ trong tỉ lộ mét viến ngảc quýtrong kho tộng vẽn hảc dẹn téc

ệ

ệả ảcc −− h hiiÓÓu u vvẽ ẽn n bbờ ờn n

1 ậảc kỵ phẵn phiến ẹm, phẵn dỡch nghỵa vộ phẵn giời nghỵa chọ Hịn ệÓ hiÓu

chÝnh xịc tõng cẹu trong bội thể Hảc thuéc bờn dỡch thể vộ nhẺn xĐt vÒ cịc cẹuthể dỡch

2 ẻ bội thể nộy, Bịc Hă ngớm trẽng trong hoộn cờnh nhđ thạ nộo ? Vừ sao Bịc

lỰi nãi ệạn cờnh "Trong tỉ khềng rđĩu còng khềng hoa" ? Qua hai cẹu ệẵu, emthÊy Bịc cã tẹm trỰng ra sao trđắc cờnh trẽng ệứp ngoội trêi ?

3 Trong hai cẹu thể cuèi cựa bội thể chọ Hịn, sù sớp xạp vỡ trÝ cịc tõ nhẹn(vộ thi gia), song, nguyỷt (vộ minh nguyỷt) cã gừ ệịng chó ý ? Sù sớp xạp nhđ vẺy

vộ viỷc ệẳt hai cẹu dđắi dỰng ệèi nhau cã hiỷu quờ nghỷ thuẺt nhđ thạ nộo ?

4 Qua bội thể, em thÊy hừnh ờnh Bịc Hă hiỷn ra nhđ thạ nộo ?

5* Nhộ phế bừnh vẽn hảc Hoội Thanh nhẺn xĐt : "Thể Bịc ệẵy trẽng" Hởy

chĐp lỰi nhọng bội thể Bịc Hă viạt vÒ trẽng mộ em biạt (chó ý ghi râ thêi ệiÓmsịng tịc mẫi bội) Cuéc "ngớm trẽng" trong bội Vảng nguyỷt vộ hừnh ờnh trẽng

ệđĩc thÓ hiỷn trong cịc bội thể khịc cựa Bịc cã gừ ệịng chó ý ?

Ghi nhắ

Ngớm trẽng lộ bội thể tụ tuyỷt giờn dỡ mộ hộm sóc, cho thÊy từnh yếu

thiến nhiến ệạn say mế vộ phong thịi ung dung cựa Bịc Hă ngay cờ trongcờnh ngôc tỉ cùc khữ tèi tẽm

Dỡch nghỵa

Cã ệi ệđêng mắi biạt ệđêng ệi khã,Hạt lắp nói nộy lỰi tiạp ệạn lắp nói khịc ;Khi ệở vđĩt cịc lắp nói lến ệạn ệửnh cao chãt,Thừ muền dẳm nđắc non thu cờ vộo trong tẵm mớt

(TÈu : ệi, chỰy, lé : ệđêng, tội : mắi, tri : biạt, nan : khã, trỉng : nhiÒu lắp chăng lến nhau, san (sển) : nói, chi : quan hỷ tõ nèi cịc phẵn trong mét côm tõ, thđêng chử sù sẻ họu, ngoỰi : ngoội, hùu : lỰi, lỰi lẵn nọa, ệẽng : lến, ệịo : ệạn, cao : cao, phong : ệửnh nói, chám nói, hẺu : sau, sau khi, vỰn : vỰn, lÝ : dẳm, dđ ệă : bờn ệỡa ệă, lởnh thữ, cè miỷn gian (cè : quay ệẵu nhừn, miỷn : ệđa mớt nhừn, gian : khoờng giọa, trong khoờng) : trong tẵm mớt, trong tẵm nhừn.)

Dỡch thể (bờn dỡch cựa Nam Trẹn)

ậi ệđêng mắi biạt gian lao(1),Nói cao răi lỰi nói cao trẺp trỉng(2);Nói cao lến ệạn tẺn cỉng,Thu vộo tẵm mớt muền trỉng(3)nđắc non

(Hă ChÝ Minh, NhẺt kÝ trong tỉ,

Hă ChÝ Minh toộn tẺp, Sệd)

Chó thÝch

(1) Gian lao : gian khữ, vÊt vờ

(2) TrẺp trỉng : cã hừnh thạ lắp lắp nèi tiạp nhau thộnh dởy dội vộ cao thÊpkhềng ệÒu

(3) Trỉng : ẻ ệẹy cã nghỵa lộ tẵng, lắp gièng nhau nèi tiạp nhau