SGK ngu van 8 t1

SGK ngu van 8 t1

bé giịo dôc vộ ệộo tỰo

nguyÔn khớc phi (Tững Chự biến) - nguyÔn hoộnh khung (Chự biến phẵn Vẽn) nguyÔn Minh thuyạt (Chự biến phẵn Tiạng Viỷt) - trẵn ệừnh sỏ (Chự biến phẵn TẺp lộm vẽn)

Lế a - diỷp quang ban - hăng dẹn - bỉi mỰnh hỉng - lế quang hđng

lế xuẹn thỰi - ệẫ ngảc thèng - trỡnh thỡ thu tiạt - phỉng vẽn tỏu

Ngọ vẽn 8

tẺp mét

nhμ xuÊt bờn giịo dôc viỷt nam

Hởy bờo quờn, giọ gừn sịch giịo khoa ệÓ dộnh tẳng cho cịc em hảc sinh lắp sau !

(Tịi bờn lẵn thụ m đêi sịu)

B¶n quyÒn thuéc Nhμ xuÊt b¶n Gi¸o dôc ViÖt Nam - Bé Gi¸o dôc vμ §μo t¹o.

Lêi nãi ệẵu

Theo nguyến tớc ệăng tẹm, chđểng trừnh Ngọ vẽn THCS ệđĩc cÊu tỰo thμnhhai vưng : vưng I găm lắp 6 vμ lắp 7, vưng II găm lắp 8 vμ lắp 9 Trõ phẵn Vẽnhảc dẹn gian chử hảc ẻ vưng I vμ Vẽn bờn thuyạt minh chử hảc ẻ vưng II, hẵu hạtcịc néi dung lắn ẻ lắp 8, lắp ệẵu cựa vưng II, ệÒu ệở ệđĩc ệÒ cẺp ẻ nhọng mục

ệé vμ phỰm vi khịc nhau ẻ vưng I Tuy nhiến, ệẹy khềng phời lμ mét sù lẳp lỰigiờn ệển mμ lμ mét sù tiạp nèi vμ phịt triÓn hĩp lề-gÝc

VÒ phẵn TẺp lμm vẽn, sau khi cựng cè, nẹng cao mét sè kiạn thục vÒ vẽn bờn,tiạp tôc rÌn luyỷn mét sè kỵ nẽng cể bờn trong quị trừnh tỰo lẺp vẽn bờn nhđ xẹydùng bè côc, xẹy dùng ệoỰn vẽn, liến kạt ệoỰn, cịc em sỳ tẺp trung hảc ba kiÓuvẽn bờn : tù sù, thuyạt minh, nghỡ luẺn Tù sù ệở hảc ẻ lắp 6, nghỡ luẺn ệở hảc ẻlắp 7 song ẻ lắp 8 sỳ ệđĩc nẹng cÊp trến mét vμi phđểng diỷn, ệẳc biỷt lμ viỷc kạthĩp hai phđểng thục biÓu ệỰt nμy vắi cịc phđểng thục biÓu ệỰt khịc nhđ miếutờ, biÓu cờm Sù kạt hĩp cịc phđểng thục biÓu ệỰt lμ hiỷn tđĩng phữ biạn ẻ cịctịc phÈm vẽn chđểng, bẻi vẺy, néi dung hảc tẺp cựa phẵn TẺp lμm vẽn sỳ tỰo khịnhiÒu ệiÒu kiỷn thuẺn lĩi cho cịc em ệảc - hiÓu vẽn bờn, ệẳc biỷt lμ vắi 8 truyỷn(hoẳc ệoỰn trÝch) ẻ phẵn ệẵu tẺp mét vμ 6 vẽn bờn nghỡ luẺn ẻ phẵn giọa tẺp hai.Thuyạt minh, kiÓu vẽn bờn lẵn ệẵu ệđĩc dỰy trong nhμ trđêng ẻ Viỷt Nam, tuykhềng xuÊt hiỷn nhiÒu trong lỵnh vùc vẽn chđểng nhđng lỰi hạt sục thềng dôngtrong mải lỵnh vùc cựa ệêi sèng, vμ cã lỳ vừ vẺy, ệđĩc dỉng nhiÒu trong vẽn bờngiịo khoa, khoa hảc, nhẺt dông Tuy khềng tiạp tôc dỰy - hảc biÓu cờm nhđ métkiÓu vẽn bờn riếng, song chđểng trừnh Ngọ vẽn lắp 8 vÉn cã ệạn 11 vẽn bờn thểtrong giai ệoỰn tõ ệẵu thạ kử XX ệạn nẽm 1945 (thể yếu nđắc ệẵu thạ kử, thể mắi,thể Hă ChÝ Minh, thể Tè Họu) Nhọng bμi thể nμy khềng chử cã ý nghỵa giịo dôc

to lắn mμ cưn cho cịc em thÊy thếm nhọng vĨ ệứp khịc nhau cựa tịc phÈm trọ từnh

ậã còng lμ nhọng chÊt liỷu quan trảng ệÓ cịc em lμm tèt cịc bμi vẽn thuyạt minh

vμ nghỡ luẺn Tiạp theo vẽn tù sù trung ệỰi (lắp 6), thể trọ từnh trung ệỰi (lắp 7),

cịc em sỳ hảc 4 vẽn bờn nghỡ luẺn trung ệỰi tiếu biÓu cựa Viỷt Nam viạt vÒ cịc ệÒtμi khịc nhau vμ bỪng cịc thÓ vẽn khịc nhau (chiạu, hỡch, cịo, tÊu) ậÓ nớm ệđĩc

di sờn quý bịu nμy cựa dẹn téc, cịc em cẵn vẺn dông mét cịch linh hoỰt cịc kiạnthục ệở hảc vÒ vẽn nghỡ luẺn, cẵn ệảc kỵ cịc chó thÝch ệịnh dÊu (M), cịc chó thÝch

vÒ ệiÓn cè vμ tõ cữ VÒ phẵn Tiạng Viỷt, cã khị nhiÒu vÊn ệÒ mắi, trong ệã mét

sè néi dung cã khờ nẽng ịp dông hạt sục réng rởi, dỉ lμ trong khẹu ệảc - hiÓuvẽn bờn, tẺp lμm vẽn (viạt vμ nãi) hoẳc giao tiạp thđêng ngμy nhđ héi thoỰi,hμnh ệéng nãi, lùa chản trẺt tù tõ trong cẹu, trđêng tõ vùng, cịc biỷn phịp tu tõnãi quị, nãi giờm nãi trịnh,

Néi dung SGK Ngọ vẽn 8 khị phong phó, mét sè ệiÓm ệđĩc nhÊn mỰnh trến

ệẹy chử lμ ệÓ cịc em lđu ý hển trong quị trừnh hảc tẺp

TM Nhãm biến soỰn

Tững Chự biến

NguyÔn Khớc Phi

Bμi 1

Kạt quờ cẵn ệỰt

ở HiÓu ệđĩc tẹm trỰng hăi hép, cờm giịc bì ngì cựa nhẹn vẺt "tềi" trongbuữi tùu trđêng ệẵu tiến qua ngưi bót giμu chÊt trọ từnh cựa Thanh Tỡnh

ở Phẹn biỷt ệđĩc cịc cÊp ệé khịi quịt khịc nhau cựa nghỵa tõ ngọ

ở Bđắc ệẵu biạt cịch viạt mét vẽn bờn bờo ệờm tÝnh thèng nhÊt vÒ chự ệÒ

Vẽn bờn

Tềi ệi hảc

HỪng nẽm cụ vμo cuèi thu, lị ngoμi ệđêng rông nhiÒu vμ trến khềng cãnhọng ệịm mẹy bμng bỰc, lưng tềi lỰi nao nục nhọng kử niỷm mển man cựa buữitùu trđêng(1)

Tềi quến thạ nμo ệđĩc nhọng cờm giịc trong sịng Êy nờy nẻ trong lưng tềinhđ mÊy cμnh hoa tđểi mửm cđêi giọa bẵu trêi quang ệởng

Nhọng ý tđẻng Êy tềi chđa lẵn nμo ghi lến giÊy, vừ hăi Êy tềi khềng biạt ghi

vμ ngμy nay tềi khềng nhắ hạt Nhđng mẫi lẵn thÊy mÊy em nhá rôt rÌ nóp dđắinãn mứ lẵn ệẵu tiến ệi ệạn trđêng, lưng tềi lỰi tđng bõng rén rở Buữi mai hềm

Êy, mét buữi mai ệẵy sđểng thu vμ giã lỰnh, mứ tềi ẹu yạm nớm tay tềi dÉn ệi trếncon ệđêng lμng dμi vμ hứp Con ệđêng nμy tềi ệở quen ệi lỰi lớm lẵn, nhđng lẵnnμy tù nhiến thÊy lỰ Cờnh vẺt chung quanh tềi ệÒu thay ệữi, vừ chÝnh lưng tềi

ệang cã sù thay ệữi lắn : hềm nay tềi ệi hảc

Tềi khềng léi qua sềng thờ diÒu nhđ thỪng Quý vμ khềng ệi ra ệăng nề ệỉanhđ thỪng Sển nọa

Trong chiạc ịo vời dỉ ệen dμi tềi cờm thÊy mừnh trang trảng vμ ệụng ệớn.Dảc ệđêng thÊy mÊy cẺu nhá trỰc bỪng tuữi tềi ịo quẵn tđểm tÊt, nhÝ nhờnh gảitến nhau hay trao sịch vẻ cho nhau xem mμ tềi thÌm Hai quyÓn vẻ mắi ệang ẻ

trến tay tềi ệở bớt ệẵu thÊy nẳng Tềi bẳm tay ghừ thẺt chẳt, nhđng mét quyÓn vẻcòng xỷch ra vμ chếnh ệẵu chói xuèng ệÊt Tềi xãc lến vμ nớm lỰi cÈn thẺn MÊycẺu ệi trđắc ềm sịch vẻ nhiÒu lỰi kÌm cờ bót thđắc nọa Nhđng mÊy cẺu khềng

ệÓ lé vĨ khã khẽn gừ hạt

Tềi muèn thỏ sục mừnh nến nhừn mứ tềi :

- Mứ ệđa bót thđắc cho con cẵm

Mứ tềi cói ệẵu nhừn tềi vắi cẳp mớt thẺt ẹu yạm :

Trđắc sẹn trđêng lμng Mỵ LÝ dμy ệẳc cờ ngđêi Ngđêi nμo ịo quẵn còng sỰch

sỳ, gđểng mẳt còng vui tđểi vμ sịng sựa

Trđắc ệã mÊy hềm, lóc ệi ngang qua lμng Hoμ An bÉy chim quyến vắi thỪngMinh, tềi cã ghĐ lỰi trđêng mét lẵn Lẵn Êy trđêng ệèi vắi tềi lμ mét nểi xa lỰ Tềi ệichung quanh cịc lắp ệÓ nhừn qua cỏa kÝnh mÊy bờn ệă treo trến tđêng Tềi khềng

cã cờm tđẻng nμo khịc lμ nhμ trđêng cao rịo vμ sỰch sỳ hển cịc nhμ trong lμng.Nhđng lẵn nμy lỰi khịc Trđắc mớt tềi trđêng Mỵ LÝ trềng võa xinh xớn võaoai nghiếm nhđ cịi ệừnh lμng Hoμ Êp Sẹn nã réng, mừnh nã cao hển trong nhọngbuữi trđa hÌ ệẵy vớng lẳng Lưng tềi ệẹm ra lo sĩ vÈn vể

Còng nhđ tềi, mÊy cẺu hảc trư mắi bì ngì ệụng nĐp bến ngđêi thẹn, chử dịmnhừn mét nỏa hay dịm ệi tõng bđắc nhứ Hả nhđ con chim con ệụng bến bê tữ,nhừn quởng trêi réng muèn bay, nhđng cưn ngẺp ngõng e sĩ Hả thÌm vông vμđắc ao thẵm ệđĩc nhđ nhọng ngđêi hảc trư cò, biạt lắp, biạt thẵy ệÓ khái phời rôt

mỰnh nhđ ệị mét quờ ban tđẻng tđĩng ChÝnh lóc nμy toμn thẹn cịc cẺu còng

ệang run run theo nhỡp bđắc rén rμng trong cịc lắp

ấng ệèc(2)trđêng Mỵ LÝ cho gải mÊy cẺu hảc trư mắi ệạn ệụng trđắc lắp ba(3).Trđêng lμng nhá nến khềng cã phưng riếng cựa ềng ệèc Trong lóc ềng ta ệảc tếntõng ngđêi, tềi cờm thÊy nhđ quờ tim tềi ngõng ệẺp Tềi quến cờ mứ tềi ệụng sautềi Nghe gải ệạn tến, tềi tù nhiến giẺt mừnh vμ lóng tóng

Sau khi ệảc xong mÊy mđểi tến ệở viạt sơn trến mờnh giÊy lắn, ềng ệèc nhừnchóng tềi nãi sỳ :

- Thạ lμ cịc em ệđĩc vμo lắp nẽm(4) Cịc em phời gớng hảc ệÓ thẵy mứ ệđĩcvui lưng vμ ệÓ thẵy dỰy cịc em ệđĩc sung sđắng Cịc em ệở nghe chđa ? (Cịc em

ệÒu nghe nhđng khềng em nμo dịm trờ lêi Còng may ệở cã mét tiạng dỰ ran cựaphô huynh ệịp lỰi.)

ấng ệèc nhừn chóng tềi vắi cẳp mớt hiÒn tõ vμ cờm ệéng MÊy cẺu hảc trưtrong lắp ba còng ệua nhau quay ệẵu nhừn ra Vμ ngoμi ệđêng còng cã mÊyngđêi ệụng dõng lỰi ệÓ nhừn vμo Trong nhọng phót nμy chóng tềi ệđĩc ngđêi

ta ngớm nhừn nhiÒu hển hạt Vừ vẺy ệở lóng tóng chóng tềi cμng lóng tóng hển

ấng ệèc lÊy cẳp kÝnh trớng xuèng răi nãi :

- Thềi, cịc em lến ệụng ệẹy sớp hμng ệÓ vμo lắp

Tềi cờm thÊy sau lđng tềi cã mét bμn tay dỡu dμng ệÈy tềi tắi trđắc Nhđngngđêi tềi lóc Êy tù nhiến thÊy nẳng nÒ mét cịch lỰ Khềng giọ ệđĩc chĐo ịo haycịnh tay ngđêi thẹn, vμi ba cẺu ệở tõ tõ bđắc lến ệụng dđắi hiến lắp Cịc cẺulđng lĨo nhừn(5)ra sẹn, nểi mμ nhọng ngđêi thẹn ệang nhừn cịc cẺu vắi cẳp mớtlđu luyạn Mét cẺu ệụng ệẵu ềm mẳt khãc Tềi bÊt giịc(6)quay lđng lỰi răi dói

ệẵu vμo lưng mứ tềi nục nẻ khãc theo Tềi nghe sau lđng tềi, trong ệịm hảc trưmắi, vμi tiạng thót thÝt ệang ngẺp ngõng trong cữ Mét bμn tay quen nhứ vuèt mịitãc tềi

ấng ệèc tđểi cđêi nhÉn nỰi chê chóng tềi

- Cịc em ệõng khãc Trđa nay cịc em ệđĩc vÒ nhμ cể mμ Vμ ngμy mai lỰi

ệđĩc nghử cờ ngμy nọa

Sau khi thÊy hai mđểi tịm cẺu hảc trư sớp hμng ệÒu ệẳn dđắi hiến trđêng,

ềng ệèc liÒn ra dÊu cho chóng tềi ệi vμo lắp nẽm Mét thẵy trĨ tuữi, gđểng mẳttđểi cđêi, ệang ệãn chóng tềi trđắc cỏa lắp Trong thêi thể Êu tềi chđa lẵn nμothÊy xa mứ tềi nhđ lẵn nμy Tềi còng lÊy lμm lỰ

Vừ cã nhọng hềm ệi chểi suèt cờ ngμy vắi chóng bỰn ẻ ệăng lμng Lế Xị, lưngtềi vÉn khềng cờm thÊy xa nhμ hay xa mứ tềi chót nμo hạt.

Mét mỉi hđểng lỰ xềng lến trong lắp Trềng hừnh gừ treo trến tđêng tềi còngthÊy lỰ vμ hay hay Tềi nhừn bμn ghạ chẫ tềi ngăi rÊt cÈn thẺn răi tù nhiến lỰmnhẺn(7)lμ vẺt riếng cựa mừnh Tềi nhừn ngđêi bỰn tÝ hon ngăi bến tềi, mét ngđêibỰn tềi chđa hÒ quen biạt, nhđng lưng tềi vÉn khềng cờm thÊy sù xa lỰ chót nμo

Sù quyạn luyạn tù nhiến vμ bÊt ngê quị ệạn tềi còng khềng dịm tin cã thẺt.Mét con chim con liỷng ệạn ệụng trến bê cỏa sữ, hãt mÊy tiạng rôt rÌ răi vẫcịnh bay cao

Tềi ệđa mớt thÌm thuăng nhừn theo cịnh chim Mét kử niỷm cò ệi bÉy chimgiọa cịnh ệăng lóa hay bến bê sềng Viếm sèng lỰi ệẵy rÉy trong trÝ tềi Nhđngtiạng phÊn cựa thẵy tềi gỰch mỰnh trến bờng ệen ệở ệđa tềi vÒ cờnh thẺt

Tềi vưng tay lến bμn chẽm chử nhừn thẵy viạt vμ lÈm nhÈm ệịnh vẵn ệảc :

Bμi viạt tẺp : Tềi ệi hảc.

(Thanh Tỡnh (M), trong Tững tẺp vẽn hảc Viỷt Nam,tẺp 29B, NXB Khoa hảc xở héi, Hμ Néi, 1981)

Truyỷn ngớn Tềi ệi hảc in trong tẺp Quế mứ, xuÊt bờn nẽm 1941

(1)Tùu trđêng : ệạn trđêng ngμy khai giờng nẽm hảc

(2)ấng ệèc : ẻ ệẹy lμ ềng hiỷu trđẻng

(3), (4)Lắp ba, lắp nẽm : cịc lắp bẺc TiÓu hảc Theo hỷ thèng giịo dôc thêitrđắc Cịch mỰng, lắp nẽm lμ lắp thÊp nhÊt

(5) Lđng lĨo nhừn (Ýt dỉng) : cã thÓ hiÓu lμ nhừn lỰi vắi tẹm trỰng lđu luyạn,dỉng dỪng.

(6) BÊt giịc : chĩt, bẫng chĩt

(7) LỰm nhẺn : nhẺn quị ệi, nhẺn vμo mừnh nhọng phẵn, nhọng ệiÒu khềngphời cựa mừnh

1 Nhọng gừ ệở gĩi lến trong lưng nhẹn vẺt "tềi" kử niỷm vÒ buữi tùu trđêng

ệẵu tiến ? ậảc toμn bé truyỷn ngớn, em thÊy nhọng kử niỷm nμy ệđĩc nhμ vẽndiÔn tờ theo trừnh tù nhđ thạ nμo ?

2 Từm nhọng hừnh ờnh, chi tiạt chụng tá tẹm trỰng hăi hép, cờm giịc bì ngì

cựa nhẹn vẺt "tềi" khi cỉng mứ ệi trến ệđêng tắi trđêng, khi nghe gải tến vμ phờirêi bμn tay mứ cỉng cịc bỰn ệi vμo lắp, khi ngăi trong lắp ệãn giê hảc ệẵu tiến

3 Em cã cờm nhẺn gừ vÒ thịi ệé, cỏ chử cựa nhọng ngđêi lắn (ềng ệèc, thẵy

giịo ệãn nhẺn hảc trư mắi, cịc phô huynh) ệèi vắi cịc em bĐ lẵn ệẵu ệi hảc ?

4 Hởy từm vμ phẹn tÝch cịc hừnh ờnh so sịnh ệđĩc nhμ vẽn sỏ dông trong

truyỷn ngớn

5 NhẺn xĐt vÒ ệẳc sớc nghỷ thuẺt cựa truyỷn ngớn nμy Sục cuèn hót cựa tịc

phÈm, theo em, ệđĩc tỰo nến tõ ệẹu ?

Ghi nhắ

Trong cuéc ệêi mẫi con ngđêi, kử niỷm trong sịng cựa tuữi hảc trư,nhÊt lμ buữi tùu trđêng ệẵu tiến, thđêng ệđĩc ghi nhắ mởi Thanh Tỡnh

ệở diÔn tờ dưng cờm nghỵ nμy bỪng nghỷ thuẺt tù sù xen miếu tờ vμ biÓu

cờm, vắi nhọng rung ệéng tinh tạ qua truyỷn ngớn Tềi ệi hảc.

cÊp ệé khịi quịt cựa nghỵa tõ ngọ

I - Tõ ngọ nghỵa réng, tõ ngọ nghỵa hứp

Quan sịt sể ệă dđắi ệẹy vμ trờ lêi cẹu hái

ệéng vẺt

thó chim cị

a) Nghỵa cựa tõ ệéng vẺt réng hển hay hứp hển nghỵa cựa cịc tõ thó, chim,cị ? Vừ sao ?

b) Nghỵa cựa tõ thó réng hển hay hứp hển nghỵa cựa cịc tõ voi, hđểu ? Nghỵacựa tõ chim réng hển hay hứp hển nghỵa cựa cịc tõ tu hó, sịo ? Nghỵa cựa tõ cịréng hển hay hứp hển nghỵa cựa cịc tõ cị rề, cị thu ? Vừ sao ?

c) Nghỵa cựa cịc tõthó, chim, cị réng hển nghỵa cựa nhọng tõ nμo, ệăng thêihứp hển nghỵa cựa tõ nμo ?

- Mét tõ ngọ ệđĩc coi lμ cã nghỵa hứp khi phỰm vi nghỵa cựa tõ ngọ ệã

ệđĩc bao hμm trong phỰm vi nghỵa cựa mét tõ ngọ khịc

- Mét tõ ngọ cã nghỵa réng ệèi vắi nhọng tõ ngọ nμy, ệăng thêi cã thÓ

cã nghỵa hứp ệèi vắi mét tõ ngọ khịc

II - Luyỷn tẺp

1 LẺp sể ệă thÓ hiỷn cÊp ệé khịi quịt cựa nghỵa tõ ngọ trong mẫi nhãm tõ

ngọ sau ệẹy (theo mÉu sể ệă trong bμi hảc) :

a) y phôc, quẵn, ịo, quẵn ệỉi, quẵn dμi, ịo dμi, sể mi

b) vò khÝ, sóng, bom, sóng trđêng, ệỰi bịc, bom ba cμng, bom bi

2 Từm tõ ngọ cã nghỵa réng so vắi nghỵa cựa cịc tõ ngọ ẻ mẫi nhãm sau ệẹy :

a) xẽng, dẵu hoờ, (khÝ) ga, ma dót, cựi, than

b) héi hoỰ, ẹm nhỰc, vẽn hảc, ệiếu khớc

c) canh, nem, rau xμo, thỡt luéc, tềm rang, cị rịn

c) bót : bót bi, bót mịy, bót chừ, bót ệiỷn, bót lềng

d) hoa : hoa hăng, hoa lay-ển, hoa tai, hoa thđĩc dđĩc

5* ậảc ệoỰn trÝch sau vμ từm ba ệéng tõ cỉng thuéc mét phỰm vi nghỵa, trong

ệã mét tõ cã nghỵa réng vμ hai tõ cã nghỵa hứp hển

Xe chỰy chẵm chẺm Mứ tềi cẵm nãn vÉy tềi, vμi giẹy sau, tềi ệuữi kỡp Tềithẻ hăng héc, trịn ệÉm mă hềi, vμ khi trÌo lến xe, tềi rÝu cờ chẹn lỰi Mứ tềivõa kĐo tay tềi, xoa ệẵu tềi hái, thừ tềi oμ lến khãc răi cụ thạ nục nẻ Mứ tềi còngsôt sỉi theo [ ]

(Nguyến Hăng, Nhọng ngμy thể Êu)

TÝnh thèng nhÊt vÒ chự ệÒ cựa vẽn bờn

I - chự ệÒ cựa vẽn bờn

Hởy ệảc lỰi vẽn bờn Tềi ệi hảc cựa Thanh Tỡnh vμ trờ lêi cịc cẹu hái :

1 Tịc giờ nhắ lỰi nhọng kử niỷm sẹu sớc nμo trong thêi thể Êu cựa mừnh ?

Sù hăi tđẻng Êy gĩi lến nhọng Ên tđĩng gừ trong lưng tịc giờ ?

2 Néi dung trờ lêi cịc cẹu hái trến chÝnh lμ chự ệÒ cựa vẽn bờn Tềi ệi hảc.Hởy phịt biÓu chự ệÒ cựa vẽn bờn nμy

3 Tõ cịc nhẺn thục trến, em hởy cho biạt : Chự ệÒ cựa vẽn bờn lμ gừ ?

II - TÝnh thèng nhÊt vÒ chự ệÒ cựa vẽn bờn

giờ vÒ buữi tùu trđêng ệẵu tiến ? (Chó ý nhan ệÒ, cịc tõ ngọ vμ cịc cẹu trong vẽnbờn viạt vÒ nhọng kử niỷm buữi tùu trđêng ệẵu tiến.)

2 Vẽn bờn Tềi ệi hảc tẺp trung hăi tđẻng lỰi tẹm trỰng hăi hép, cờm giịc bìngì cựa nhẹn vẺt "tềi" trong buữi tùu trđêng ệẵu tiến

a) Hởy từm cịc tõ ngọ chụng tá tẹm trỰng ệã in sẹu trong lưng nhẹn vẺt "tềi"suèt cuéc ệêi

b) Từm cịc tõ ngọ, cịc chi tiạt nếu bẺt cờm giịc mắi lỰ xen lÉn bì ngì cựa nhẹnvẺt "tềi" khi cỉng mứ ệi ệạn trđêng, khi cỉng cịc bỰn ệi vμo lắp (Chó ý phẹn tÝchnhọng cờm giịc khịc biỷt vÒ cỉng mét sù vẺt, sù viỷc trđắc vμ trong buữitùu trđêng ệẵu tiến.)

3 Tõ viỷc phẹn tÝch trến, hởy cho biạt : Thạ nμo lμ tÝnh thèng nhÊt vÒ chự ệÒ

cựa vẽn bờn ? Lμm thạ nμo ệÓ bờo ệờm tÝnh thèng nhÊt ệã ?

Ghi nhắ

ở Chự ệÒ lμ ệèi tđĩng vμ vÊn ệÒ chÝnh mμ vẽn bờn biÓu ệỰt

ở Vẽn bờn cã tÝnh thèng nhÊt vÒ chự ệÒ khi chử biÓu ệỰt chự ệÒ ệở xịc

ệỡnh, khềng xa rêi hay lỰc sang chự ệÒ khịc

ở ậÓ viạt hoẳc hiÓu mét vẽn bờn, cẵn xịc ệỡnh chự ệÒ ệđĩc thÓ hiỷn ẻnhan ệÒ, ệÒ môc, trong quan hỷ giọa cịc phẵn cựa vẽn bờn vμ cịc tõ ngọthen chèt thđêng lẳp ệi lẳp lỰi

III - luyỷn tẺp

1 Phẹn tÝch tÝnh thèng nhÊt vÒ chự ệÒ cựa vẽn bờn sau theo nhọng yếu cẵu

nếu ẻ dđắi

Rõng cả quế tềi

ChỬng cã nểi nμo ệứp nhđ sềng Thao quế tềi, rõng cả trẺp trỉng

Thẹn cả vót thỬng trêi hai ba chôc mĐt cao, giã bởo khềng thÓ quẺt ngở Bóp

cả vuèt dμi nhđ thanh kiạm sớc vung lến Cẹy non võa trăi, lị ệở xoμ sịt mẳt ệÊt.Lị cả trưn xoÌ ra nhiÒu phiạn nhản dμi, trềng xa nhđ mét rõng tay vÉy, trđa hÌlÊp loị nớng nhđ rõng mẳt trêi mắi mảc Mỉa xuẹn, chim chãc kĐo vÒ tõng ệμn.Chử nghe tiạng hãt lÝu lo mμ khềng thÊy bãng chim ệẹu

Cẽn nhμ tềi ẻ nóp dđắi rõng cả Ngềi trđêng tềi hảc còng khuÊt trong rõng

cả Ngμy ngμy ệạn lắp, tềi ệi trong rõng cả Khềng ệạm ệđĩc cã bao nhiếu tμu lị

cả xoÌ ề lĩp kÝn trến ệẵu Ngμy nớng, bãng rẹm mịt rđĩi Ngμy mđa, còng chỬngđắt ệẵu

Cuéc sèng quế tềi gớn bã vắi cẹy cả Cha lμm cho tềi chiạc chữi cả ệÓ quĐtnhμ, quĐt sẹn Mứ ệùng hỰt gièng ệẵy mãm lị cả, treo lến gịc bạp ệÓ gieo cÊy mỉasau Chỡ tềi ệan nãn lị cả, lỰi biạt ệan cờ mμnh cả vμ lμn cả xuÊt khÈu ChiÒu chiÒuchẽn trẹu, chóng tềi rự nhau ệi nhẳt nhọng trịi cả rểi ệẵy quanh gèc vÒ om, ẽnvõa bĐo võa bỉi

Quế tềi cã cẹu hịt :

Dỉ ai ệi ngđĩc vÒ xuềiCểm nớm lị cả lμ ngđêi sềng Thao

Ngđêi sềng Thao ệi ệẹu răi còng nhắ vÒ rõng cả quế mừnh

(NguyÔn Thịi VẺn)Yếu cẵu :

a) Cho biạt vẽn bờn trến viạt vÒ ệèi tđĩng nμo vμ vÒ vÊn ệÒ gừ Cịc ệoỰn vẽn

ệở trừnh bμy ệèi tđĩng vμ vÊn ệÒ theo trừnh tù nμo ? Theo em, cã thÓ thay ệữi trừnh

tù sớp xạp nμy ệđĩc khềng ? Vừ sao ?

b) Nếu chự ệÒ cựa vẽn bờn trến

c) Chự ệÒ Êy ệđĩc thÓ hiỷn trong toμn vẽn bờn, tõ viỷc miếu tờ rõng cả ệạncuéc sèng cựa ngđêi dẹn Hởy chụng minh ệiÒu ệã.

d) Từm cịc tõ ngọ, cịc cẹu tiếu biÓu thÓ hiỷn chự ệÒ cựa vẽn bờn

2 Mét bỰn dù ệỡnh viạt nhọng ý sau trong bμi vẽn chụng minh luẺn ệiÓm

"Vẽn chđểng lμm cho từnh yếu quế hđểng ệÊt nđắc trong ta thếm phong phó vμsẹu sớc" :

a) Vẽn chđểng lμm cho nhọng hiÓu biạt cựa ta vÒ quế hđểng ệÊt nđắc thếmphong phó, sẹu sớc

b) Vẽn chđểng lÊy ngền tõ lμm phđểng tiỷn biÓu hiỷn

c) Vẽn chđểng lμm ta thếm tù hμo vÒ vĨ ệứp cựa quế hđểng ệÊt nđắc, vÒtruyÒn thèng tèt ệứp cựa ềng cha ta

d) Vẽn chđểng gióp ta yếu cuéc sèng, yếu cịi ệứp

e) Vẽn chđểng nung nÊu trong ta lưng cẽm thỉ bản giẳc cđắp nđắc, bản bịnnđắc vμ hun ệóc ý chÝ quyạt tẹm hi sinh ệÓ bờo vỷ nÒn ệéc lẺp, tù do cựa Tữ quèc.Hởy trao ệữi theo nhãm xem ý nμo sỳ lμm cho bμi viạt lỰc ệÒ

3 ậÓ phẹn tÝch dưng cờm xóc thiạt tha, trong trĨo cựa nhẹn vẺt "tềi" trong vẽn

bờn Tềi ệi hảc, cã bỰn dù ệỡnh triÓn khai nhọng ý sau :

a) Cụ mỉa thu vÒ, mẫi lẵn thÊy cịc em nhá nóp dđắi nãn mứ lẵn ệẵu tiến ệạntrđêng, lưng lỰi nịo nục, rén rở, xèn xang

b) Con ệđêng ệạn trđêng trẻ nến lỰ

c) Mứ nớm tay dÉn ệạn trđêng

d) Muèn thỏ cè gớng tù mang sịch vẻ nhđ mét cẺu hảc trư thùc sù

e) Sẹn trđêng réng, ngềi trđêng cao hển

g) Sĩ hởi, chể vể trong hμng ngđêi bđắc vμo lắp

h) ấng ệèc vμ thẵy giịo trĨ trừu mạn ệãn tiạp hảc trư

Hởy thờo luẺn cỉng bỰn ệÓ bữ sung, lùa chản, ệiÒu chửnh lỰi cịc tõ, cịc ý chothẺt sịt vắi yếu cẵu cựa ệÒ bμi

Bμi 2

Kạt quờ cẵn ệỰt

ở HiÓu nẫi ệau cựa chó bĐ mă cềi cha phời sèng xa mứ vμ từnh yếu thđểngvề bê cựa chó ệèi vắi ngđêi mứ bÊt hỰnh ệđĩc thÓ hiỷn cờm ệéng trong

ệoỰn trÝch hăi kÝ Nhọng ngμy thể Êu cựa Nguyến Hăng.

ở Nớm ệđĩc thạ nμo lμ trđêng tõ vùng ; bđắc ệẵu biạt vẺn dông kiạn thục

vÒ trđêng tõ vùng ệÓ nẹng cao hiỷu quờ diÔn ệỰt

ở Biạt cịch sớp xạp cịc néi dung trong phẵn Thẹn bμi cựa vẽn bờn

Tềi ệở bá cịi khẽn tang bỪng vời mμn ẻ trến ệẵu ệi răi Khềng phời ệoỰntang(1)thẵy(2)tềi mμ vừ tềi mắi mua ệđĩc cịi mò trớng vμ quÊn bẽng ệen Gẵn ệạn ngμy giẫ ệẵu(3)thẵy tềi, mứ tềi ẻ Thanh Hoị vÉn chđa vÒ Trong ệãnghe ệẹu mứ tềi ệi bịn bãng ệÌn vμ nhọng phiến chĩ chÝnh cưn bịn cờ vμnghđểng nọa Tềi nãi "nghe ệẹu" vừ tềi thÊy ngđêi ta bớn tin(4)rỪng mứ vμ em tềixoay ra sèng bỪng cịch ệã

Mét hềm, cề tềi gải tềi ệạn bến cđêi hái :

- Hăng ! Mμy cã muèn vμo Thanh Hoị chểi vắi mứ mμy khềng ?

Tđẻng ệạn vĨ mẳt rẵu rẵu vμ sù hiÒn tõ cựa mứ tềi, vμ nghỵ ệạn cờnh thiạuthèn mét từnh thđểng ự Êp tõng phen lμm tềi rắt nđắc mớt, tềi toan trờ lêi cã.Nhđng, nhẺn ra nhọng ý nghỵa cay ệéc trong giảng nãi vμ trến nĐt mẳt khi cđêirÊt kỡch(5)cựa cề tềi kia, tềi cói ệẵu khềng ệịp Vừ tềi biạt râ, nhớc ệạn mứ tềi, cềtềi chử cã ý gieo rớc vμo ệẵu ãc tềi nhọng hoμi nghi(6)ệÓ tềi khinh miỷt vμ ruăngrÉy(7)mứ tềi, mét ngđêi ệμn bμ ệở bỡ cịi téi lμ goị chăng, nĩ nẵn cỉng tóng quị,phời bá con cịi ệi tha hđểng cẵu thùc(8) Nhđng ệêi nμo từnh thđểng yếu vμ lưngkÝnh mạn mứ tềi lỰi bỡ nhọng rớp tẹm tanh bÈn xẹm phỰm ệạn Mẳc dẵu non métnẽm rưng mứ tềi khềng gỏi cho tềi lÊy mét lị thđ, nhớn ngđêi thẽm tềi lÊy métlêi vμ gỏi cho tềi lÊy mét ệăng quμ.

Tềi còng cđêi ệịp lỰi cề tềi :

- Khềng ! Chịu khềng muèn vμo Cuèi nẽm thạ nμo mĩ(9)chịu còng vÒ.Cề tềi hái luền, giảng vÉn ngảt :

- Sao lỰi khềng vμo ? Mĩ mμy phịt tμi(10)lớm, cã nhđ dỰo trđắc ệẹu !

Răi hai con mớt long lanh cựa cề tềi chỪm chẳp ệđa nhừn tềi Tềi lỰi im lẳngcói ệẵu xuèng ệÊt : lưng tềi cμng thớt lỰi, khoĐ mớt tềi ệở cay cay Cề tềi liÒn vẫvai tềi cđêi mμ nãi rỪng :

- Mμy dỰi quị, cụ vμo ệi, tao chỰy cho tiÒn tμu Vμo mμ bớt mĩ mμy may vịsớm sỏa cho vμ thẽm em bĐ chụ

Nđắc mớt tềi rưng rưng rắt xuèng hai bến mĐp răi chan hoμ ệẵm ệừa ẻ cỪm

vμ ẻ cữ Hai tiạng "em bĐ" mμ cề tềi ngẹn dμi ra thẺt ngảt, thẺt râ, quờ nhiến(11)ệởxoớn chẳt lÊy tẹm can(12)tềi nhđ ý cề tềi muèn Nhđng khềng phời vừ thÊy mĩ tềichđa ệoỰn tang thẵy tềi mμ ệở chỏa ệĨ vắi ngđêi khịc mμ tềi cã nhọng cờm giịc

ệau ệắn Êy Chử vừ tềi thđểng mứ tềi vμ cẽm tục sao mứ tềi lỰi vừ sĩ hởi nhọngthμnh kiạn(13) tμn ịc mμ xa lừa anh em tềi, ệÓ sinh nẻ mét cịch giÊu giạm Tềi cđêi dμi trong tiạng khãc, hái cề tềi :

- Sao cề biạt mĩ con cã con ?

Cề tềi vÉn cụ tđểi cđêi kÓ cịc chuyỷn cho tềi nghe Cã mét bμ hả néi xa vμotrong Êy cẹn gỰo vÒ bịn Bμ ta mét hềm ệi qua chĩ thÊy mứ tềi ngăi cho con bó ẻbến rữ bãng ệÌn Mứ tềi ẽn vẺn rịch rđắi, mẳt mμy xanh bựng, ngđêi gẵy rỰc ệi,thÊy thạ bμ ta thđểng từnh toan gải hái xem sao thừ mứ tềi véi quay ệi, lÊy nãn che Cề tềi chđa dụt cẹu, cữ hảng tềi ệở nghứn ụ khãc khềng ra tiạng Giị nhọng

cữ tôc(14)ệở ệμy ệoỰ mứ tềi lμ mét vẺt nhđ hưn ệị hay côc thuũ tinh, ệẵu mÈu gẫ,tềi quyạt vă ngay lÊy mμ cớn, mμ nhai, mμ nghiạn cho kừ nịt vôn mắi thềi

Cề tềi bẫng ệữi giảng, lỰi vẫ vai, nhừn vμo mẳt tềi, nghiếm nghỡ :

- VẺy mμy hái cề Thềng - tến ngđêi ệμn bμ hả néi xa kia - chẫ ẻ cựa mĩ mμy,răi ệịnh giÊy(15)cho mĩ mμy, bờo dỉ sao còng phời vÒ Trđắc sau còng mét lẵnxÊu, chờ nhỳ bịn xắi(16)mởi ệđĩc sao ?

Tá sù ngẺm ngỉi thđểng xãt thẵy tềi, cề tềi chẺp chõng nãi tiạp :

- MÊy lỰi rỪm thịng tịm nμy lμ giẫ ệẵu cẺu mμy, mĩ mμy vÒ dỉ sao còng ệìtựi cho cẺu mμy, vμ mμy còng cưn phời cã hả, cã hμng, ngđêi ta hái ệạn chụ ?Nhđng ệạn ngμy giẫ ệẵu thẵy tềi, tềi khềng viạt thđ gải mứ tềi còng vÒ Mứtềi vÒ mét mừnh ệem rÊt nhiÒu quμ bịnh cho tềi vμ em Quạ tềi ChiÒu hềm ệã,tan buữi hảc ẻ trđêng ra, tềi chĩt thoịng thÊy mét bãng ngđêi ngăi trến xe kĐogièng mứ tềi Tềi liÒn ệuữi theo, gải bèi rèi :

- Mĩ ểi ! Mĩ ểi ! Mĩ ểi !

Nạu ngđêi quay lỰi Êy lμ ngđêi khịc thừ thẺt lμ mét trư cđêi tục bông cho lòbỰn tềi, chóng nã khua guèc inh ái vμ nề ệỉa ẵm ỵ trến hÌ Vμ cịi lẵm ệã khềng

nhọng lμm tềi thứn mμ cưn tựi cùc nọa, khịc gừ cịi ờo ờnh(17)cựa mét dưng nđắctrong suèt chờy dđắi bãng rẹm ệở hiỷn ra trđắc con mớt gẵn rỰn nụt cựa ngđêi

bé hμnh ngở gôc giọa sa mỰc

Xe chỰy chẵm chẺm Mứ tềi cẵm nãn vÉy tềi, vμi giẹy sau, tềi ệuữi kỡp Tềithẻ hăng héc, trịn ệÉm mă hềi, vμ khi trÌo lến xe, tềi rÝu cờ chẹn lỰi Mứ tềi võakĐo tay tềi, xoa ệẵu tềi hái, thừ tềi oμ lến khãc răi cụ thạ nục nẻ Mứ tềi còng sôtsỉi theo :

- Con nÝn ệi ! Mĩ ệở vÒ vắi cịc con răi mμ

Mứ tềi lÊy vỰt ịo nẹu thÊm nđắc mớt cho tềi răi xèc nịch tềi lến xe ậạn bÊygiê tềi mắi kỡp nhẺn ra mứ tềi khềng cưm câi xể xịc quị nhđ cề tềi nhớc lỰi lêingđêi hả néi cựa tềi Gđểng mẳt mứ tềi vÉn tđểi sịng vắi ệềi mớt trong vμ nđắc

da mỡn, lμm nữi bẺt mμu hăng cựa hai gư mị Hay tỰi sù sung sđắng bẫng ệđĩctrềng nhừn vμ ềm Êp cịi hừnh hμi mịu mự cựa mừnh mμ mứ tềi lỰi tđểi ệứp nhđthuẻ cưn sung tóc(18)? Tềi ngăi trến ệỷm xe, ệỉi ịp ệỉi mứ tềi, ệẵu ngờ vμo cịnhtay mứ tềi, tềi thÊy nhọng cờm giịc Êm ịp ệở bao lẹu mÊt ệi bẫng lỰi mển mankhớp da thỡt Hểi quẵn ịo mứ tềi vμ nhọng hểi thẻ ẻ khuền miỷng xinh xớn nhaitrẵu phờ ra lóc ệã thểm tho lỰ thđêng

Phời bĐ lỰi vμ lẽn vμo lưng mét ngđêi mứ, ịp mẳt vμo bẵu sọa nãng cựa ngđêi

mứ, ệÓ bμn tay ngđêi mứ vuèt ve tõ trịn xuèng cỪm, vμ gởi rềm ẻ sèng lđng cho,mắi thÊy ngđêi mứ cã mét ếm dỡu về cỉng Tõ ngở tđ ệẵu trđêng hảc vÒ ệạn nhμ,tềi khềng cưn nhắ mứ tềi ệở hái tềi vμ tềi ệở trờ lêi mứ tềi nhọng cẹu gừ Trongphót rỰo rùc Êy, cịi cẹu nãi cựa cề tềi lỰi nhớc lỰi :

- Mμy dỰi quị ! Vμo Thanh Hoị ệi, tao chỰy cho tiÒn tμu Vμo bớt mĩ mμymay vị, sớm sỏa cho vμ bạ em bĐ chụ

Nhđng bến tai ỉ ỉ cựa tềi, cẹu nãi Êy bỡ chừm ngay ệi, tềi khềng mờy maynghỵ ngĩi gừ nọa

(Nguyến Hăng(M), Nhọng ngμy thể Êu,NXB ậêi nay, Hμ Néi, 1940)

Chó thÝch

(M) Nguyến Hăng (1918 - 1982) tến khai sinh lμ NguyÔn Nguyến Hăng, quế

ẻ thμnh phè Nam ậỡnh Trđắc Cịch mỰng, ềng sèng chự yạu ẻ thμnh phè cờng

Hời Phưng, trong mét xãm lao ệéng nghÌo Ngay tõ tịc phÈm ệẵu tay, NguyếnHăng ệở hđắng ngưi bót vÒ nhọng ngđêi cỉng khữ gẵn gòi mμ ềng yếu thđểngthớm thiạt Sau Cịch mỰng, Nguyến Hăng tiạp tôc bÒn bử sịng tịc, ềng viạt cờ tiÓuthuyạt, kÝ, thể, nữi bẺt hển cờ lμ cịc bé tiÓu thuyạt sỏ thi nhiÒu tẺp Nguyến Hăng

ệđĩc Nhμ nđắc tẳng Giời thđẻng Hă ChÝ Minh vÒ vẽn hảc nghỷ thuẺt (nẽm 1996).Tịc phÈm chÝnh : Bử vá (tiÓu thuyạt, 1938), Nhọng ngμy thể Êu (hăi kÝ, 1938),Trêi xanh (tẺp thể, 1960), Cỏa biÓn (bé tiÓu thuyạt găm 4 tẺp : Sãng gẵm- 1961,Cển bởo ệở ệạn - 1967, Thêi kừ ệen tèi - 1973, Khi ệụa con ra ệêi - 1976), Nóirõng Yến Thạ (bé tiÓu thuyạt lỡch sỏ găm nhiÒu tẺp, ệang viạt dẻ), Bđắc ệđêngviạt vẽn (hăi kÝ, 1970),

Nhọng ngμy thể Êu lμ tẺp hăi kÝ kÓ vÒ tuữi thể cay ệớng cựa tịc giờ Tịc phÈmgăm 9 chđểng, ệẽng bịo nẽm 1938, in thμnh sịch lẵn ệẵu nẽm 1940 ậoỰn trÝchTrong lưng mứ lμ chđểng IV cựa tịc phÈm

(1) ậoỰn tang : hạt thêi gian ệÓ tang

(2)Thẵy (tõ dỉng ệÓ xđng gải ẻ mét sè ệỡa ph đểng) : bè

(3) Giẫ ệẵu : giẫ sau ngμy chạt mét nẽm

(4) Bớn tin : ệđa ra mét tin nhỪm giịn tiạp ệạn ệđĩc ngđêi nμo ệã

(5)RÊt kỡch : rÊt gièng nhđ ệãng kỡch ; ẻ ệẹy cã nghỵa lμ rÊt giờ dèi

(6) Hoμi nghi : nghi ngê

(7) Ruăng rÉy : hớt hựi, ghĐt bá, khềng nhừn gừ ệạn

(8) Tha hđểng cẵu thùc (hoẳc tha phđểng cẵu thùc) : ệi xa quế kiạm ẽn.(9) Mĩ (tõ dỉng ệÓ xđng gải trong gia ệừnh trung lđu, trÝ thục ngμy trđắc) :mứ

(10) Phịt tμi : (lμm ẽn, buền bịn) kiạm ệđĩc nhiÒu tiÒn

(11) Quờ nhiến : ệóng nhđ thạ, ệóng nhđ ệở ệoịn biạt trđắc

(12) Tẹm can : tim gan, gan ruét ; ý nãi chẫ sẹu kÝn nhÊt, tha thiạt nhÊttrong lưng

(13) Thμnh kiạn : cịch nhừn nhẺn cã phẵn thiến lỷch tõ trđắc, khã thay ệữi.(14) Cữ tôc : tôc lỷ xđa cò

(15) ậịnh giÊy (khÈu ngọ, cò) : viạt thđ.

(16) Bịn xắi (hoẳc bịn sắi, khÈu ngọ) : bá quế hđểng xụ sẻ mμ ệi

(17) ờo ờnh : hừnh ờnh cựa cịi khềng cã thẺt nhđng gièng nhđ thẺt ; ẻ ệẹy nãi

ệạn mét hiỷn tđĩng ệẳc biỷt chử thÊy ẻ sa mỰc : ngđêi ệi trến sa mỰc thÊy phÝa xa

cã hừnh ờnh cẹy cèi soi bãng trến mẳt nđắc, tđẻng ẻ ệã cã hă nđắc, nhđng thùc

ra, ệã chử lμ ờo ờnh ệđĩc tỰo ra bẻi lắp khềng khÝ nãng trến sa mỰc mμ thềi.(18) Sung tóc : ệẵy ệự (vÒ ệêi sèng vẺt chÊt)

1 Phẹn tÝch nhẹn vẺt ngđêi cề trong cuéc ệèi thoỰi giọa bμ ta vắi chó bĐ Hăng.

(Gĩi ý : Chó ý vĨ mẳt "tđểi cđêi", giảng nãi "ngảt ngμo", cỏ chử thẹn mẺt cựangđêi cề ệèi vắi chó bĐ Hăng mμ tịc giờ gải lμ "rÊt kỡch" Bμ ta muèn gừ khi nãirỪng mứ chó ệang "phịt tμi" vμ nhÊt lμ cè ý phịt ẹm hai tiạng "em bĐ" ngẹn dμithẺt ngảt ? Vừ sao nhọng lêi lỳ cựa bμ ta ệở khiạn lưng chó bĐ "thớt lỰi", "nđắc mớtrưng rưng" ? Qua cuéc ệèi thoỰi, em thÊy nhẹn vẺt bμ cề lμ ngđêi nhđ thạ nμo ?)

2 Từnh yếu thđểng mởnh liỷt cựa chó bĐ Hăng ệèi vắi ngđêi mứ bÊt hỰnh

ệđĩc thÓ hiỷn nhđ thạ nμo ?

(Gĩi ý : Cẵn chó ý phẹn tÝch :

- Phờn ụng tẹm lÝ cựa chó bĐ khi nghe nhọng lêi giờ dèi, thẹm ệéc xóc phỰmsẹu sớc tắi mứ chó

- Cờm giịc sung sđắng cùc ệiÓm cựa chó khi gẳp lỰi vμ nỪm trong lưng ngđêi

mứ mμ chó mong chê mái mớt.)

giμu chÊt trọ từnh

4 Qua ệoỰn trÝch, em hiÓu thạ nμo lμ hăi kÝ ?

5* Cã nhμ nghiến cụu nhẺn ệỡnh Nguyến Hăng lμ nhμ vẽn cựa phô nọ vμ nhi

ệăng Nến hiÓu nhđ thạ nμo vÒ nhẺn ệỡnh ệã ? Qua ệoỰn trÝch Trong lưng mứ, emhởy chụng minh nhẺn ệỡnh trến

Ghi nhắ

ệoỰn trÝch Trong lưng mứ, trÝch hăi kÝ Nhọng ngμy thể Êu cựa

Nguyến Hăng, ệở kÓ lỰi mét cịch chẹn thùc vμ cờm ệéng nhọng cay

ệớng, tựi cùc cỉng từnh yếu thđểng chịy báng cựa nhμ vẽn thêi thể Êu ệèivắi ngđêi mứ bÊt hỰnh

Trđêng tõ vùng

I - thạ nμo lμ trđêng tõ vùng ?

1 Cịc tõ in ệẺm trong ệoỰn trÝch sau cã nĐt chung nμo vÒ nghỵa ?

Mứ tềi lÊy vỰt ịo nẹu thÊm nđắc mớt cho tềi răi xèc nịch tềi lến xe ậạn bÊygiê tềi mắi kỡp nhẺn ra mứ tềi khềng cưm câi xể xịc quị nhđ cề tềi nhớc lỰi lêi

ngđêi hả néi cựa tềi Gđểng mẳt mứ tềi vÉn tđểi sịng vắi ệềi mớt trong vμ nđắc

da mỡn, lμm nữi bẺt mμu hăng cựa hai gư mị Hay tỰi sù sung sđắng bẫng ệđĩc

trềng nhừn vμ ềm Êp cịi hừnh hμi mịu mự cựa mừnh mμ mứ tềi lỰi tđểi ệứp nhđ

thuẻ cưn sung tóc ? Tềi ngăi trến ệỷm xe, ệỉi ịp ệỉi mứ tềi, ệẵu ngờ vμo cịnh tay mứ tềi, tềi thÊy nhọng cờm giịc Êm ịp ệở bao lẹu mÊt ệi bẫng lỰi mển man khớp da thỡt Hểi quẵn ịo mứ tềi vμ nhọng hểi thẻ ẻ khuền miỷng xinh xớn nhai

trẵu phờ ra lóc ệã thểm tho lỰ thđêng

(Nguyến Hăng, Nhọng ngμy thể Êu)

Ghi nhắ

Trđêng tõ vùng lμ tẺp hĩp cựa nhọng tõ cã Ýt nhÊt mét nĐt chung

vÒ nghỵa

2 Lđu ý

a) Mét trđêng tõ vùng cã thÓ bao găm nhiÒu trđêng tõ vùng nhá hển

VÝ dô, trđêng tõ vùng "mớt" cã nhọng trđêng nhá sau ệẹy :

- Bé phẺn cựa mớt : lưng ệen, lưng trớng, con ngđểi, lềng mμy, lềng mi,

- ậẳc ệiÓm cựa mớt : ệê ệÉn, sớc, lê ệê, tinh anh, toĐt, mỉ, loμ,

- Cờm giịc cựa mớt : chãi, quịng, hoa, cém,

- Bỷnh vÒ mớt : quịng gμ, thong manh, cẺn thỡ, viÔn thỡ,

- HoỰt ệéng cựa mớt : nhừn, trềng, thÊy, liạc, nhưm,

b) Mét trđêng tõ vùng cã thÓ bao găm nhọng tõ khịc biỷt nhau vÒ tõ loỰi(Xem cịc vÝ dô ẻ môc (a) : thuéc trđêng "mớt" cã cịc danh tõ nhđ con ngđểi, lềngmμy, cịc ệéng tõ nhđ nhừn, trềng, cịc tÝnh tõ nhđ lê ệê, toĐt, )

c) Do hiỷn tđĩng nhiÒu nghỵa, mét tõ cã thÓ thuéc nhiÒu trđêng tõ vùngkhịc nhau

VÝ dô :

trđêng mỉi vỡ (cỉng trđêng vắi cay, ệớng, chịt, thểm, )

ngảt trđêng ẹm thanh (cỉng trđêng vắi the thĐ, ếm dỡu, chèi tai, )

trđêng thêi tiạt (trong rĐt ngảt, cỉng trđêng vắi hanh, Èm, giị, ) d) Trong thể vẽn còng nhđ trong cuéc sèng hỪng ngμy, ngđêi ta thđêng dỉngcịch chuyÓn trđêng tõ vùng ệÓ tẽng thếm tÝnh nghỷ thuẺt cựa ngền tõ vμ khờnẽng diÔn ệỰt (phĐp nhẹn hoị, Èn dô, so sịnh, )

VÝ dô :

Con chã tđẻng chự mớng, vÉy ệuềi mõng ệÓ lÊy lưng chự Lởo HỰc nỰt to

hển nọa :

- Mõng μ ? VÉy ệuềi μ ? VÉy ệuềi thừ còng giạt ! Cho cẺu chạt !

ThÊy lởo sõng sé quị, con chã võa vÉy ệuềi võa chùc lờng Nhđng lởo véi

nớm lÊy nã, ềm ệẵu nã, ệẺp nhÌ nhứ vμo lđng nã vμ dÊu dÝ :

- μ khềng ! μ khềng ! Khềng giạt cẺu Vμng ệẹu nhử ! CẺu Vμng cựa ềng ngoan lớm ! ấng khềng cho giạt ấng ệÓ cẺu Vμng ềng nuềi

(Nam Cao, Lởo HỰc)Trong ệoỰn vẽn nμy, tịc giờ ệở chuyÓn cịc tõ (in ệẺm) tõ trđêng tõ vùng

"ngđêi" sang trđêng tõ vùng "thó vẺt" ệÓ nhẹn hoị

g) bót mịy, bót bi, phÊn, bót chừ

3 Cịc tõ in ệẺm trong ệoỰn vẽn sau ệẹy thuéc trđêng tõ vùng nμo ?

Vừ tềi biạt râ, nhớc ệạn mứ tềi, cề tềi chử cã ý gieo rớc vμo ệẵu ãc tềi nhọng

hoμi nghi ệÓ tềi khinh miỷt vμ ruăng rÉy mứ tềi, mét ngđêi ệμn bμ ệở bỡ cịi téi

lμ goị chăng, nĩ nẵn cỉng tóng quị, phời bá con cịi ệi tha hđểng cẵu thùc

Nhđng ệêi nμo từnh thđểng yếu vμ lưng kÝnh mạn mứ tềi lỰi bỡ nhọng rớp tẹm

tanh bÈn xẹm phỰm ệạn

(Nguyến Hăng, Nhọng ngμy thể Êu)

4 Xạp cịc tõmòi, nghe, tai, thÝnh, ệiạc, thểm, râ vμo ệóng trđêng tõ vùngcựa nã theo bờng sau (mét tõ cã thÓ xạp ẻ cờ hai trđêng) :

5* Từm cịc trđêng tõ vùng cựa mẫi tõ sau ệẹy : lđắi, lỰnh, tÊn cềng (xem vÝ

dô phẹn tÝch tõ ngảt ẻ môc I.2)

6 Trong ệoỰn thể sau, tịc giờ ệở chuyÓn cịc tõ in ệẺm tõ trđêng tõ vùng nμo

sang trđêng tõ vùng nμo ?

Ruéng rÉy lμ chiạn trđêng, Cuèc cμy lμ vò khÝ,

ậảc vẽn bờn sau vμ trờ lêi cịc cẹu hái

Ngđêi thẵy ệỰo cao ệục trảng

ấng Chu Vẽn An ệêi Trẵn nữi tiạng lμ mét thẵy giịo giái, tÝnh từnh cụng cái,khềng mμng danh lĩi

Hảc trư theo ềng rÊt ệềng NhiÒu ngđêi ệẫ cao vμ sau nμy giọ nhọng trảngtrịch trong triÒu ệừnh nhđ cịc ềng PhỰm Sđ MỰnh, Lế Bị Quịt, vừ thạ vua TrẵnMinh Tềng vêi ềng ra dỰy thịi tỏ hảc ậạn ệêi Dô Tềng, vua thÝch vui chểi,khềng coi sãc tắi viỷc triÒu ệừnh, lỰi tin dỉng bản nỡnh thẵn ấng nhiÒu lẵn canngẽn nhđng vua khềng nghe Cuèi cỉng ềng trờ lỰi mò ịo cho triÒu ệừnh, tõ quan

vÒ lμng

Hảc trư cựa ềng, tõ ngđêi lμm quan to tắi nhọng ngđêi bừnh thđêng, khi cãdỡp thẽm thẵy cò, ai còng giọ lÔ Nạu hả cã ệiÒu gừ khềng phời, ềng trịch mớngngay, cã khi khềng cho vμo thẽm

Khi ềng mÊt, mải ngđêi ệÒu thđểng tiạc ấng ệđĩc thê tỰi Vẽn Miạu ẻ kinh

ệề Thẽng Long

(Theo Phan Huy Chó)Cẹu hái :

1 Vẽn bờn trến cã thÓ chia lμm mÊy phẵn ? Chử ra cịc phẵn ệã.

2 Hởy cho biạt nhiỷm vô cựa tõng phẵn trong vẽn bờn trến.

3 Phẹn tÝch mèi quan hỷ giọa cịc phẵn trong vẽn bờn trến.

4 Tõ viỷc phẹn tÝch trến, hởy cho biạt mét cịch khịi quịt : Bè côc cựa vẽn bờn

găm mÊy phẵn ? Nhiỷm vô cựa tõng phẵn lμ gừ ? Cịc phẵn cựa vẽn bờn quan hỷvắi nhau nhđ thạ nμo ?

II - cịch bè trÝ, sớp xạp néi dung phẵn thẹn bμi cựa vẽn bờn

Trong ba phẵn cựa vẽn bờn, phẵn Mẻ bμi, Kạt bμi thđêng ngớn gản, ệđĩc tữchục tđểng ệèi ữn ệỡnh Thẹn bμi lμ phẵn phục tỰp nhÊt, ệđĩc tữ chục theo nhiÒukiÓu khịc nhau Chóng ta sỳ từm hiÓu mét sè cịch thục sớp xạp néi dung phẵnThẹn bμi

Trờ lêi cịc cẹu hái sau :

1 Phẵn Thẹn bμi vẽn bờn Tềi ệi hảc cựa Thanh Tỡnh kÓ vÒ nhọng sù kiỷn nμo ?Cịc sù kiỷn Êy ệđĩc sớp xạp theo trừnh tù nμo ?

trỰng cựa cẺu bĐ Hăng Hởy chử ra nhọng diÔn biạn cựa tẹm trỰng cẺu bĐ trongphẵn Thẹn bμi

3 Khi tờ ngđêi, vẺt, con vẺt, phong cờnh, em sỳ lẵn lđĩt miếu tờ theo trừnh

tù nμo ? Hởy kÓ mét sè trừnh tù thđêng gẳp mμ em biạt

thÓ hiỷn chự ệÒ "ngđêi thẵy ệỰo cao ệục trảng" Hởy cho biạt cịch sớp xạp cịc sùviỷc Êy

5 Tõ cịc bμi tẺp trến vμ bỪng nhọng hiÓu biạt cựa mừnh, hởy cho biạt cịch sớp

xạp néi dung phẵn Thẹn bμi cựa vẽn bờn

ở Néi dung phẵn Thẹn bμi ệđĩc trừnh bμy theo trừnh tù tuú thuéc vμo kiÓuvẽn bờn, chự ệÒ, ý ệă giao tiạp cựa ngđêi viạt Nhừn chung, néi dung Êythđêng ệđĩc sớp xạp theo trừnh tù thêi gian vμ khềng gian, theo sù phịttriÓn cựa sù viỷc hay theo mỰch suy luẺn, sao cho phỉ hĩp vắi sù triÓnkhai chự ệÒ vμ sù tiạp nhẺn cựa ngđêi ệảc

III - luyỷn tẺp

1 Phẹn tÝch cịch trừnh bμy ý trong cịc ệoỰn trÝch sau :

a) Tềi véi ra khoang trđắc nhừn Xa xa tõ vỷt rõng ệen, chim cÊt cịnh tua tựabay lến, gièng hỷt ệμn kiạn tõ lưng ệÊt chui ra, bư li ti ệen ngưm lến da trêi.Cμng ệạn gẵn, nhọng ệμn chim ệen bay kÝn trêi, cuèn theo sau nhọng luănggiã vót lμm tềi rèi lến, hoa cờ mớt Mẫi lóc, tềi cμng nghe râ tiạng chim kếu nịo

ệéng nhđ tiạng xãc nhọng rữ tiÒn ệăng Chim ệẺu chen nhau trớng xoị trếnnhọng ệẵu cẹy mớm, cẹy chμ lμ, cẹy vứt rông trôi gẵn hạt lị Căng céc ệụng trong

tữ vđển cịnh nhđ tđĩng nhọng ngđêi vò nọ bỪng ệăng ệen ệang vđển tay móa.Chim giμ ệÉy, ệẵu hãi nhđ nhọng ềng thẵy tu mẳc ịo xịm, trẵm tđ rôt cữ nhừnxuèng chẹn NhiÒu con chim rÊt lỰ to nhđ con ngẫng ệẺu ệạn quỪn nhịnh cẹy.Chim tẺp trung vÒ ệẹy nhiÒu khềng thÓ nãi ệđĩc Chóng ệẺu vμ lμm tữ thÊplớm, ệụng dđắi gèc cẹy cã thÓ thư tay lến tữ nhẳt trụng mét cịch dÔ dμng Xa xathÊp thoịng cã ngđêi quờy giá, cẵm sμo tróc ệÓ bớt chim, coi bé dÔ hển bớt gμtrong chuăng

Tiạng chim kếu vang ệéng bến tai, nãi chuyỷn khềng nghe nhau ệđĩc nọa.ThuyÒn chóng tềi tiạp tôc chÌo, ệi tắi ba nghừn thđắc răi mμ vÉn thÊy chim ệẺutrớng xoị trến nhọng cμnh cẹy gie sịt ra sềng

(theo ậoμn Giái, ậÊt rõng phđểng Nam)b) VĨ ệứp cựa Ba Vừ biạn ờo lỰ lỉng tõng mỉa trong nẽm, tõng giê trong ngμy.Thêi tiạt thanh tỡnh, trêi trong trĨo, ngăi phãng tẵm mớt qua nhọng thung lòngxanh biạc, Ba Vừ hiỷn lến nhđ hưn ngảc bÝch VÒ chiÒu, sđểng mỉ toờ biạc, Ba Vừnữi băng bÒnh nhđ vỡ thẵn bÊt tỏ ngù trến sãng Nhọng ệịm mẹy nhuém mμubiạn hoị muền hừnh, nghừn dỰng tùa nhđ nhμ ờo thuẺt cã phĐp tỰo ra mét chẹntrêi rùc rì Khi vẵng sịng nan quỰt khĐp lỰi dẵn, trẽng vμng mỡn nhđ mét nètnhỰc bay lến bẵu trêi, ru ngự muền ệêi thẵn thoỰi

(Vâ Vẽn Trùc, Vêi vĩi Ba Vừ)c) Lỡch sỏ thđêng sơn nhọng trang ệau thđểng, mμ hiạm nhọng trang vui vĨ :bẺc anh hỉng hay gẳp bđắc gian nguy, kĨ trung nghỵa thđêng lẹm cờnh khèn

ệèn Nhọng khi Êy, trÝ tđẻng tđĩng dẹn chóng từm cịch chọa lỰi sù thẺt, ệÓ kháiphời cềng nhẺn nhọng từnh thạ ệịng đu uÊt

Ta thỏ lÊy truyỷn Hai Bμ Trđng mμ xĐt Tuy trong lỡch sỏ cã chĐp râ rμngHai Bμ phời tù vÉn sau khi ệở thÊt trẺn, nhđng ngay ẻ lμng ậăng Nhẹn nểi thêHai Bμ vÉn chĐp rỪng Hai Bμ ệÒu hoị ệi, chụ khềng phời tỏ trẺn ậèi vắi cịcnọ tđắng cựa Hai Bμ còng vẺy, ta chử thÊy cịc vỡ anh hỉng ệã hoị lến trêi.Nghe truyỷn Phỉ ậững Thiến Vđểng, tềi thđêng tđẻng tđĩng ệạn mét trangnam nhi, sục vãc khịc ngđêi, vắi tẹm hăn chÊt phịc vμ giờn dỡ, nhđ tẹm hănngđêi thuẻ xđa Trịng sỵ Êy gẳp lóc nđắc nhμ lẹm nguy ệở xềng pha ra trẺn, ệemsục khoĨ mμ ệịnh tan giẳc, nhđng bỡ thđểng nẳng Tuy thạ ngđêi trai lμngPhỉ ậững vÉn cưn ẽn mét bọa cểm (chẫ Êy nay lẺp ệÒn thê ẻ lμng Xuẹn Tờo) răinhờy xuèng Hă Tẹy tớm, xong mắi ềm vạt thđểng lến ngùa ệi từm mét rõng cẹy

ẹm u nμo, ngăi dùa mét gèc cẹy to, giÊu kÝn nẫi ệau ệắn cựa mừnh mμ chạt

(NguyÔn ậừnh Thi, Sục sèng cựa dẹn Viỷt Nam

trong ca dao vμ cữ tÝch)(Gĩi ý : Trđắc hạt từm cịc tõ ngọ hoẳc cẹu vẽn thÓ hiỷn chự ệÒ, sau ệã phẹntÝch cịch triÓn khai chự ệÒ Êy trong ệoỰn trÝch.)

2 Nạu phời trừnh bμy vÒ lưng thđểng mứ cựa chó bĐ Hăng ẻ vẽn bờn

Trong lưng mứ, em sỳ trừnh bμy nhọng ý gừ vμ sớp xạp chóng ra sao ?

sμng khền, cã bỰn dù ệỡnh sớp xạp trong phẵn Thẹn bμi cịc ý sau :

a) Chụng minh tÝnh ệóng ệớn cựa cẹu tôc ngọ :

- Cịc vỡ lởnh tô bền ba từm ệđêng cụu nđắc

- Nhọng ngđêi thđêng xuyến chỡu khã hoμ mừnh vμo ệêi sèng sỳ nớm chớctừnh hừnh, hảc hái ệđĩc nhiÒu ệiÒu bữ Ých

- Trong thêi kừ ệữi mắi, nhê giao lđu vắi nđắc ngoμi, ta hảc tẺp ệđĩc cềngnghỷ tiến tiạn cựa thạ giắi

b) Giời thÝch cẹu tôc ngọ :

- Nghỵa ệen vμ nghỵa bãng cựa vạ ệi mét ngμy ệμng

- Nghỵa ệen vμ nghỵa bãng cựa vạ hảc mét sμng khền

Theo em, cịch sớp xạp trến ệở hĩp lÝ chđa ? Nạu chđa hĩp lÝ thừ nến sỏa lỰinhđ thạ nμo ?

Bμi 3

Kạt quờ cẵn ệỰt

ở ThÊy ệđĩc sù tμn ịc, bÊt nhẹn cựa xở héi thùc dẹn phong kiạn, nẫi cùckhữ cựa ngđêi nềng dẹn bỡ ịp bục vμ nhọng phÈm chÊt cao ệứp cựa hả

ệđĩc thÓ hiỷn trong ệoỰn trÝch Tục nđắc vì bê ThÊy ệđĩc tμi nẽng nghỷ

thuẺt cựa Ngề TÊt Tè qua ệoỰn trÝch nμy

ở Nớm vμ biạt cịch triÓn khai ý trong mét ệoỰn vẽn VẺn dông kiạn thục

vμ kỵ nẽng xẹy dùng ệoỰn vẽn ệÓ lμm tèt bμi tẺp lμm vẽn sè 1

Vẽn bờn

Tục nđắc vì bê

(TrÝch Tớt ệÌn)

(Mẻ ệẵu tịc phÈm lμ khềng khÝ cẽng thỬng, ngét ngỰt cựa mét lμngquế trong nhọng ngμy sđu thuạ Tiạng trèng mâ, tỉ vμ inh ái, tiạngthĐt lịc, ệịnh ệẺp, tiạng kếu khãc vang lến nhđ trong mét cuéc sẽnngđêi Gia ệừnh chỡ DẺu thuéc loỰi "nhÊt nhừ trong hỰng cỉng ệinh"nến mÊy hềm nay chỡ phời chỰy vỰy ngđĩc xuềi ệÓ cã tiÒn nép suÊtsđu cho anh DẺu Anh DẺu ệang èm còng bỡ bản tay sai xềng ệạn

ệịnh trãi, lềi ra ệừnh cỉm kứp Chỡ ệμnh phời rụt ruét ệem cịi TÝ, ệụacon gịi ệẵu lưng 7 tuữi, bịn cho lởo Nghỡ Quạ bến thền ậoμi Ngê ệẹuchỡ lỰi cưn buéc phời nép cờ suÊt sđu cựa ngđêi em chăng ệở chạt tõnẽm ngoịi ! ThẺt lμ cỉng ệđêng Giọa ệừnh lμng, tiạng kếu uÊt ục cựachỡ vang lến thờm thiạt ậếm hềm Êy, ngđêi ta câng anh DẺu rò rđĩinhđ mét xịc chạt ẻ ngoμi ệừnh vÒ trờ cho chỡ Gải mởi anh khềng tửnh,chỡ về cỉng hoờng sĩ, ệau ệắn May sao, nhê bμ con xung quanh xóm

ệạn cụu gióp, anh DẺu ệở tõ tõ mẻ mớt Mét bμ lởo hμng xãm ịi ngỰicờnh cờ nhμ chỡ nhỡn ệãi suèt tõ hềm qua, mang ệạn cho chỡ bịt gỰo

ệÓ nÊu chịo )

Chịo chÝn, chỡ DẺu bớc mang ra giọa nhμ, ngờ mẹm bịt móc ra la liỷt Răi chỡlÊy quỰt quỰt cho chãng nguéi

Tiạng trèng vμ tiạng tỉ vμ(1)ệở thựng thỬng ệua nhau tõ phÝa ệẵu lμng ệạn ệừnh Tiạng chã sựa vang cịc xãm

Bμ lởo lịng giÒng lỰi lẺt ệẺt chỰy sang :

- Vẹng, chịu còng ệở nghỵ nhđ cô Nhđng ệÓ chịo nguéi, chịu cho nhμ chịu

ẽn lÊy vμi hóp cịi ệở Nhỡn suềng tõ sịng hềm qua tắi giê cưn gừ

- Thạ thừ phời giôc anh Êy ẽn mau ệi, kĨo nọa ngđêi ta sớp sỏa kĐo vμorăi ệÊy !

Răi bμ lởo lẺt ệẺt trẻ vÒ vắi vĨ mẳt bẽn khoẽn

Chịo ệở hểi nguéi

ThỪng Dẵn vôc ệẵu võa thữi võa hóp soμn soỰt Chỡ DẺu rãn rĐn bđng métbịt lắn ệạn chẫ chăng nỪm :

- Thẵy em hởy cè ngăi dẺy hóp Ýt chịo cho ệì xãt ruét

Răi chỡ ệãn lÊy cịi Tửu vμ ngăi xuèng ệã nhđ cã ý chê xem chăng chỡ ẽn cãngon miỷng hay khềng

Anh DẺu uèn vai ngịp dμi mét tiạng UÓ oời, chèng tay xuèng phờn, anh võarến võa ngáng ệẵu lến Run rÈy cÊt bịt chịo, anh mắi kÒ vμo ệạn miỷng, cai lỷ(4)

vμ ngđêi nhμ lÝ trđẻng ệở sẵm sẺp tiạn vμo vắi nhọng roi song, tay thđắc(5) vμdẹy thõng

Gâ ệẵu roi xuèng ệÊt, cai lỷ thĐt bỪng giảng khμn khμn cựa ngđêi hót nhiÒuxịi(6)cò :

- ThỪng kia ! ấng tđẻng mμy chạt ệếm qua, cưn sèng ệÊy μ ? Nép tiÒn sđu !Mau !

Hoờng quị, anh DẺu véi ệÓ bịt chịo xuèng phờn vμ lẽn ệỉng ra ệã, khềngnãi ệđĩc cẹu gừ Ngđêi nhμ lÝ trđẻng cđêi mét cịch mửa mai :

- Anh ta lỰi sớp phời giã(7)nhđ ệếm qua ệÊy !

Răi hớn chử luền vμo mẳt chỡ DẺu :

- Chỡ khÊt tiÒn sđu ệạn chiÒu mai phời khềng ? ậÊy ! Chỡ hởy nãi vắi ềng cai,

ệÓ ềng Êy ra ệừnh kếu vắi quan cho ! Chụ ềng lÝ tềi thừ khềng cã quyÒn dịm chochỡ khÊt mét giê nμo nọa !

Chỡ DẺu run run :

- Nhμ chịu ệở tóng lỰi phời ệãng cờ suÊt sđu cựa chó nã nọa, nến mắi lềi thềinhđ thạ Chụ chịu cã dịm bá bÔ(8)tiÒn sđu cựa nhμ nđắc ệẹu ? Hai ềng lμm phócnãi vắi ềng lÝ cho chịu khÊt

Cai lỷ khềng ệÓ cho chỡ ệđĩc nãi hạt cẹu, trĩn ngđĩc hai mớt, hớn quịt :

- Mμy ệỡnh nãi cho cha mμy nghe ệÊy μ ? Sđu cựa nhμ nđắc mμ dịm mẻ mămxin khÊt !

Chỡ DẺu vÉn thiạt tha :

- Khèn nỰn ! Nhμ chịu ệở khềng cã, dÉu ềng chỏi mớng còng ệạn thạ thềi.Xin ềng trềng lỰi !

Cai lỷ vÉn giảng hẵm hÌ :

- Nạu khềng cã tiÒn nép sđu cho ềng bẹy giê, thừ ềng sỳ dì cờ nhμ mμy ệi,chỏi mớng thềi μ !

Răi hớn quay ra bờo anh ngđêi nhμ lÝ trđẻng :

- Khềng hểi ệẹu mμ nãi vắi nã, trãi cữ thỪng chăng nã lỰi, ệiỷu ra ệừnh kia !Ngđêi nhμ lÝ trđẻng hừnh nhđ khềng dịm hμnh hỰ mét ngđêi èm nẳng, sĩhoẳc xờy ra sù gừ, hớn cụ lãng ngãng ngể ngịc, muèn nãi mμ khềng dịm nãi

ậỉng ệỉng, cai lỷ giẺt phớt cịi thõng trong tay anh nμy vμ chỰy sẵm sẺp ệạn chẫanh DẺu

Chỡ DẺu xịm mẳt, véi vμng ệẳt con xuèng ệÊt, chỰy ệạn ệì lÊy tay hớn :

- Chịu van ềng, nhμ chịu võa mắi tửnh ệđĩc mét lóc, ềng tha cho !

- Tha nμy ! Tha nμy !

Võa nãi hớn võa bỡch luền vμo ngùc chỡ DẺu mÊy bỡch răi lỰi sÊn ệạn ệÓ trãianh DẺu

Hừnh nhđ tục quị khềng thÓ chỡu ệđĩc, chỡ DẺu liÒu mỰng cù lỰi :

- Chăng tềi ệau èm, ềng khềng ệđĩc phĐp hμnh hỰ !

Cai lỷ tịt vμo mẳt chỡ mét cịi ệịnh bèp, răi hớn cụ nhờy vμo cỰnh anh DẺu.Chỡ DẺu nghiạn hai hμm rẽng :

- Mμy trãi ngay chăng bμ ệi, bμ cho mμy xem !

Răi chỡ tóm lÊy cữ hớn, Ên dói ra cỏa Sục lĨo khoĨo cựa anh chμng nghiỷnchỰy khềng kỡp vắi sục xề ệÈy cựa ngđêi ệμn bμ lùc ệiÒn(9), hớn ngở chángquÌo(10)trến mẳt ệÊt, miỷng vÉn nham nhờm thĐt trãi vĩ chăng kĨ thiạu sđu.Ngđêi nhμ lÝ trđẻng sÊn sữ bđắc ệạn giể gẺy chùc ệịnh chỡ DẺu Nhanh nhđcớt, chỡ DẺu nớm ngay ệđĩc gẺy cựa hớn Hai ngđêi giỪng co nhau, du ệÈy nhau,răi ai nÊy ệÒu buềng gẺy ra, ịp vμo vẺt nhau Hai ệụa trĨ con kếu khãc om sưm.Kạt côc, anh chμng "hẵu cẺn(11)ềng lÝ" yạu hển chỡ chμng con mản, hớn bỡ chỡ nμytóm tãc lỬng cho mét cịi, ngở nhμo ra thÒm

Anh DẺu sĩ quị muèn dẺy can vĩ, nhđng mỷt lớm, ngăi lến lỰi nỪm xuèngvõa run võa kếu :

- U nã khềng ệđĩc thạ ! Ngđêi ta ệịnh mừnh khềng sao, mừnh ệịnh ngđêi tathừ mừnh phời tỉ, phời téi

Chỡ DẺu vÉn chđa nguềi cển giẺn :

- Thμ ngăi tỉ ậÓ cho chóng nã lμm từnh lμm téi(12) mởi thạ, tềi khềng chỡu

cịc tiÓu thuyạt Tớt ệÌn (1939), LÒu châng (1940) ; cịc phãng sù TẺp ịn cịi ệừnh (1939),Viỷc lμng (1940),

Tớt ệÌn lμ tịc phÈm tiếu biÓu nhÊt cựa Ngề TÊt Tè ậoỰn Tục nđắc vì bê trÝchtrong chđểng XVIII cựa tịc phÈm, nhan ệÒ do ngđêi biến soỰn SGK trđắc ệẹy ệẳt.(1) Tỉ vμ : dông cô lμm bỪng sõng trẹu hoẳc vá èc to, khi thữi phịt ra ẹm thanhvang xa, dỉng ệÓ bịo hiỷu

(2) LÒ bÒ lỷt bỷt (tõ gèc : lỷt bỷt) : (trỰng thịi) ệuèi sục, mỷt mái, vẺn ệéngkhã khẽn

(3) Sđu : khoờn tiÒn mμ ngđêi ệμn ềng lμ dẹn thđêng tõ 18 ệạn 60 tuữi (gải lμdẹn ệinh) hỪng nẽm phời nép cho nhμ nđắc thùc dẹn phong kiạn ; sđu cưn cã nghỵa

lμ cềng viỷc lao ệéng nẳng nhảc mμ dẹn ệinh phời lμm cho nhμ nđắc thêi ệã.(4) Cai lỷ : viến cai chử huy mét tèp lÝnh lỷ (cai : viến chử huy cÊp thÊp nhÊt trongquẹn ệéi chạ ệé thùc dẹn phong kiạn ; lỷ : lÝnh phôc vô hẵu hỰ nểi quan nha).(5)Tay thđắc : thanh gẫ cụng, vuềng cỰnh, gièng nhđ cịi thđắc to, cã khi

ệđĩc dỉng lμm cềng cô trÊn ịp

(6)Xịi : phẵn bở thuèc phiỷn (hoẳc thuèc lμo) cưn lỰi sau khi hót, cã thÓ hótlỰi nạu khềng cã thuèc mắi

(7) Phời giã (cưn gải lμ tróng giã) : gẳp cển giã ệéc mμ bỡ bỷnh

(8) Bá bÔ : bá khềng quan tẹm ệạn viỷc cẵn lμm

(9)Lùc ệiÒn : ngđêi lμm ruéng khoĨ mỰnh (lùc : sục, sục mỰnh ; ệiÒn : ruéng).(10) Cháng quÌo : ngở ngỏa, chẹn tay co quớp

(11) Hẵu cẺn : kĨ hẵu hỰ gẵn gòi, thẹn cẺn

(12) Lμm từnh lμm téi : lμm ệự mải ệiÒu khiạn ngđêi khịc phời khữ sẻ

1 Khi bản tay sai xềng vμo nhμ chỡ DẺu, từnh thạ cựa chỡ nhđ thạ nμo ?

2 Phẹn tÝch nhẹn vẺt cai lỷ Em cã nhẺn xĐt gừ vÒ tÝnh cịch cựa nhẹn vẺt nμy

vμ sù miếu tờ cựa tịc giờ ?

(Gĩi ý : "Cai lỷ" lμ chục danh gừ ? Tến cai lỷ cã mẳt ẻ lμng ậềng Xị vắi vai trưgừ ? Hớn vμ tến ngđêi nhμ lÝ trđẻng xềng vμo nhμ anh DẺu vắi ý ệỡnh gừ ? Vừ saohớn chử lμ mét tến tay sai mỰt hỰng lỰi cã quyÒn ệịnh trãi ngđêi về téi vỰ nhđ vẺy ?Qua ệã, em hiÓu nhđ thạ nμo vÒ chạ ệé xở héi ệđểng thêi ? Em cã nhẺn xĐt gừ vÒnghỷ thuẺt khớc hoỰ nhẹn vẺt cựa tịc giờ ? NgoỰi hừnh, hμnh ệéng, ngền ngọ cựanhẹn vẺt ệđĩc thÓ hiỷn nhđ thạ nμo ?)

3 Phẹn tÝch diÔn biạn tẹm lÝ cựa chỡ DẺu trong ệoỰn trÝch Theo em, sù thay

ệữi thịi ệé cựa chỡ DẺu cã ệđĩc miếu tờ chẹn thùc, hĩp lÝ khềng ? Qua ệoỰn trÝchnμy, em cã nhẺn xĐt gừ vÒ tÝnh cịch cựa chỡ ?

4 Em hiÓu nhđ thạ nμo vÒ nhan ệÒ Tục nđắc vì bê ệẳt cho ệoỰn trÝch ? Theo

em, ệẳt tến nhđ vẺy cã thoờ ệịng khềng ? Vừ sao ?

5 Hởy chụng minh nhẺn xĐt cựa nhμ nghiến cụu phế bừnh vẽn hảc Vò Ngảc

Phan : "Cịi ệoỰn chỡ DẺu ệịnh nhau vắi tến cai lỷ lμ mét ệoỰn tuyỷt khĐo" (Gĩi ý :từm hiÓu viỷc tỰo dùng từnh huèng, viỷc miếu tờ ngoỰi hừnh, hμnh ệéng, ngền ngọ,tẹm lÝ nhẹn vẺt, nghỷ thuẺt kÓ chuyỷn, ngền ngọ tịc giờ vμ ngền ngọ ệèi thoỰi ;chó ý nếu râ nhọng gừ khiạn cho ệoỰn vẽn ệđĩc coi lμ "tuyỷt khĐo".)

6* Nhμ vẽn NguyÔn Tuẹn cho rỪng, vắi tịc phÈm Tớt ệÌn, Ngề TÊt Tè ệở "xuingđêi nềng dẹn nữi loỰn" Em hiÓu thạ nμo vÒ nhẺn xĐt ệã ? Qua ệoỰn trÝch Tụcnđắc vì bê, hởy lμm sịng râ ý kiạn cựa NguyÔn Tuẹn

Mét nhãm bèn em vắi sù gióp ệì cựa thẵy, cề giịo, hởy ệảc diÔn cờm vẽn bờn

cã phẹn vai (bèn vai : chỡ DẺu, anh DẺu, cai lỷ, ngđêi nhμ lÝ trđẻng)

Xẹy dùng ệoỰn vẽn trong vẽn bờn

Tớt ệÌn lμ tịc phÈm tiếu biÓu nhÊt cựa Ngề TÊt Tè Qua vô thuạ ẻ mét lμngquế, nhμ vẽn ệở dùng lến mét bục tranh xở héi cã giị trỡ hiỷn thùc sẹu sớc vÒ nềngthền Viỷt Nam ệđểng thêi Tớt ệÌn ệở lμm nữi bẺt mèi xung ệét giai cÊp hạt sụcgay gớt giọa bản thèng trỡ vμ ngđêi nềng dẹn lao ệéng trong xở héi Êy Trong tịcphÈm, nhμ vẽn ệở phểi trẵn bé mẳt tμn ịc, xÊu xa cựa bản phong kiạn thèng trỡ ẻnềng thền, tõ bản ệỡa chự keo kiỷt ệéc ịc, bản hμo lÝ tham lam hèng hịch, bảnquan lỰi dẹm ề bử ữi ệạn bản tay sai hung hởn, ệÓu cịng Chóng mẫi tến mẫi vĨnhđng tÊt cờ ệÒu khềng cã tÝnh ngđêi ậẳc biỷt, qua nhẹn vẺt chỡ DẺu, tịc giờ ệởthμnh cềng xuÊt sớc trong viỷc xẹy dùng hừnh tđĩng mét ngđêi phô nọ nềng dẹnsèng trong hoμn cờnh tèi tẽm cùc khữ nhđng cã nhọng phÈm chÊt cao ệứp Tμinẽng tiÓu thuyạt cựa Ngề TÊt Tè ệđĩc thÓ hiỷn rÊt râ trong viỷc khớc hoỰ nữi bẺtcịc nhẹn vẺt tiếu biÓu cho cịc hỰng ngđêi khịc nhau ẻ nềng thền, tÊt cờ ệÒu chẹnthùc, sinh ệéng

(Theo NguyÔn Hoμnh Khung)Cẹu hái :

1 Vẽn bờn trến găm mÊy ý ? Mẫi ý ệđĩc viạt thμnh mÊy ệoỰn vẽn ?

2 Em thđêng dùa vμo dÊu hiỷu hừnh thục nμo ệÓ nhẺn biạt ệoỰn vẽn ?

3 Hởy khịi quịt cịc ệẳc ệiÓm cể bờn cựa ệoỰn vẽn vμ cho biạt thạ nμo lμ

ệoỰn vẽn

II - tõ ngọ vμ cẹu trong ệoỰn vẽn

1 Tõ ngọ chự ệÒ vμ cẹu chự ệÒ cựa ệoỰn vẽn

a) ậảc ệoỰn thụ nhÊt cựa vẽn bờn trến vμ từm cịc tõ ngọ cã tịc dông duy trừ

ệèi tđĩng trong ệoỰn vẽn (tõ ngọ chự ệÒ)

b) ậảc ệoỰn thụ hai cựa vẽn bờn vμ từm cẹu then chèt cựa ệoỰn vẽn (cẹu chự

ệÒ) Vừ sao em biạt ệã lμ cẹu chự ệÒ cựa ệoỰn ?

c) Tõ cịc nhẺn thục trến, em hiÓu tõ ngọ chự ệÒ vμ cẹu chự ệÒ lμ gừ ? Chóng

ệãng vai trư gừ trong vẽn bờn ?

2 Cịch trừnh bμy néi dung ệoỰn vẽn

a) Néi dung ệoỰn vẽn cã thÓ ệđĩc trừnh bμy bỪng nhiÒu cịch khịc nhau Hởyphẹn tÝch vμ so sịnh cịch trừnh bμy ý cựa hai ệoỰn vẽn trong vẽn bờn nếu trến.(Gĩi ý : ậoỰn thụ nhÊt cã cẹu chự ệÒ khềng ? Yạu tè nμo duy trừ ệèi tđĩng trong

ệoỰn vẽn ? Quan hỷ ý nghỵa giọa cịc cẹu trong ệoỰn vẽn nhđ thạ nμo ? Néi dungcựa ệoỰn vẽn ệđĩc triÓn khai theo trừnh tù nμo ? Cẹu chự ệÒ cựa ệoỰn thụ hai ệẳt

ẻ vỡ trÝ nμo ? ý cựa ệoỰn vẽn nμy ệđĩc triÓn khai theo trừnh tù nμo ?)

b) ệảc ệoỰn vẽn sau vμ trờ lêi cịc cẹu hái

Cịc tạ bμo cựa lị cẹy cã chụa nhiÒu lôc lỰp Trong cịc lôc lỰp nμy cã chụa métchÊt gải lμ diỷp lôc, tục lμ chÊt xanh cựa lị Sẻ dỵ chÊt diỷp lôc cã mμu xanh lôc vừ

nã hót cịc tia sịng cã mμu khịc, nhÊt lμ mμu ệá vμ mμu lam, nhđng khềng thunhẺn mμu xanh lôc mμ lỰi phờn chiạu mμu nμy vμ do ệã mớt ta mắi nhừn thÊymμu xanh lôc Nhđ vẺy, lị cẹy cã mμu xanh lμ do chÊt diỷp lôc chụa trong thμnhphẵn tạ bμo

- ậoỰn vẽn cã cẹu chự ệÒ khềng ? Nạu cã thừ nã ẻ vỡ trÝ nμo ?

- Néi dung cựa ệoỰn vẽn ệđĩc trừnh bμy theo trừnh tù nμo ?

Ghi nhắ

ở ậoỰn vẽn lμ ệển vỡ trùc tiạp tỰo nến vẽn bờn, bớt ệẵu tõ chọ viạt hoa lỉi

ệẵu dưng, kạt thóc bỪng dÊu chÊm xuèng dưng vμ thđêng biÓu ệỰt mét

ý tđểng ệèi hoμn chửnh ệoỰn vẽn thđêng do nhiÒu cẹu tỰo thμnh

ở ậoỰn vẽn thđêng cã tõ ngọ chự ệÒ vμ cẹu chự ệÒ Tõ ngọ chự ệÒ lμ cịc tõngọ ệđĩc dỉng lμm ệÒ môc hoẳc cịc tõ ngọ ệđĩc lẳp lỰi nhiÒu lẵn (thđêng

lμ chử tõ, ệỰi tõ, cịc tõ ệăng nghỵa) nhỪm duy trừ ệèi tđĩng ệđĩc biÓu ệỰt.Cẹu chự ệÒ mang néi dung khịi quịt, lêi lỳ ngớn gản, thđêng ệự hai thμnhphẵn chÝnh vμ ệụng ẻ ệẵu hoẳc cuèi ệoỰn vẽn

ở Cịc cẹu trong ệoỰn vẽn cã nhiỷm vô triÓn khai vμ lμm sịng tá chự ệÒcựa ệoỰn bỪng cịc phĐp diÔn dỡch, quy nỰp, song hμnh,

III - Luyỷn tẺp

1 Vẽn bờn sau ệẹy cã thÓ chia thμnh mÊy ý ? Mẫi ý ệđĩc diÔn ệỰt bỪng mÊy

ệoỰn vẽn ?

Ai nhẵm

Xđa cã mét ềng thẵy ệă dỰy hảc ẻ mét gia ệừnh nả ChỬng may bμ chự nhμ

èm chạt, ềng chăng bÌn nhê thẵy lμm cho bμi vẽn tạ Vèn lđêi, thẵy liÒn lÊy bμivẽn tạ ềng thẹn sinh ra chĐp lỰi ệđa cho chự nhμ

Lóc vμo lÔ, bμi vẽn tạ ệđĩc ệảc lến, khịch khụa ai còng bôm miỷng cđêi Bùcmừnh, ềng chự nhμ gải thẵy ệă ệạn trịch : "Sao thẵy lỰi cã thÓ nhẵm ệạn thạ ?".Thẵy ệă trĩn mớt lến cởi : "Vẽn tạ cựa tềi chỬng bao giê nhẵm, hoỰ chẽng ngđêinhμ ềng chạt nhẵm thừ cã"

(Truyỷn dẹn gian Viỷt Nam)

2 Hởy phẹn tÝch cịch trừnh bμy néi dung trong cịc ệoỰn vẽn sau :

a) Trẵn ậẽng Khoa rÊt biạt yếu thđểng Em thđểng bịc ệÈy xe bư "mă hềi đắtlđng, cẽng sĩi dẹy thõng" chẻ vềi cịt vÒ xẹy trđêng hảc, vμ mêi bịc vÒ nhμ mừnh

Em thđểng thẵy giịo mét hềm trêi mđa ệđêng trển bỡ ngở, cho nến dẹn lμng bÌn

ệớp lỰi ệđêng

(Theo Xuẹn Diỷu)

b) Mđa ệở ngắt Trêi rỰng dẵn MÊy con chim chμo mμo tõ hèc cẹy nμo ệã bay

ra hãt rẹm ran Mđa tỰnh, phÝa ệềng mét mờng trêi trong vớt Mẳt trêi lã ra, chãilải trến nhọng vưm lị bđẻi lÊp lịnh

(Tề Hoμi, O chuét)c)Nguyến Hăng (1918 - 1982) tến khai sinh lμ NguyÔn Nguyến Hăng, quế ẻthμnh phè Nam ậỡnh Trđắc Cịch mỰng, ềng sèng chự yạu ẻ thμnh phè cờngHời Phưng, trong mét xãm lao ệéng nghÌo Ngay tõ tịc phÈm ệẵu tay,Nguyến Hăng ệở hđắng ngưi bót vÒ nhọng ngđêi cỉng khữ gẵn gòi mμ ềng yếuthđểng thớm thiạt Sau Cịch mỰng, Nguyến Hăng tiạp tôc bÒn bử sịng tịc, ềngviạt cờ tiÓu thuyạt, kÝ, thể, nữi bẺt hển cờ lμ cịc bé tiÓu thuyạt sỏ thi nhiÒu tẺp.Nguyến Hăng ệđĩc Nhμ nđắc tẳng Giời thđẻng Hă ChÝ Minh vÒ vẽn hảcnghỷ thuẺt (nẽm 1996)

(Ngọ vẽn 8, tẺp mét)

3 Vắi cẹu chự ệÒ "Lỡch sỏ ta ệở cã nhiÒu cuéc khịng chiạn vỵ ệỰi chụng tá

tinh thẵn yếu nđắc cựa dẹn ta", hởy viạt mét ệoỰn vẽn theo cịch diÔn dỡch, sau

ệã biạn ệữi ệoỰn vẽn diÔn dỡch thμnh ệoỰn vẽn quy nỰp

4 ậÓ giời thÝch cẹu tôc ngọ ThÊt bỰi lμ mứ thμnh cềng, mét bỰn ệở ệđa ra cịc

ý sau :

a) Giời thÝch ý nghỵa cẹu tôc ngọ

b) Giời thÝch tỰi sao ngđêi xđa lỰi nãi ThÊt bỰi lμ mứ thμnh cềng

c) Nếu bμi hảc vẺn dông cẹu tôc ngọ Êy trong cuéc sèng

Hởy chản mét trong ba ý trến ệÓ viạt thμnh mét ệoỰn vẽn, sau ệã phẹn tÝchcịch trừnh bμy néi dung trong ệoỰn vẽn ệã

I - ệÒ bμi tham khờo

ậÒ 1 KÓ lỰi nhọng kử niỷm ngμy ệẵu tiến ệi hảc.

ậÒ 2 Ngđêi Êy (bỰn, thẵy, ngđêi thẹn, ) sèng mởi trong lưng tềi.

Bμi 4

Kạt quờ cẵn ệỰt

ở ThÊy ệđĩc từnh cờnh khèn cỉng vμ nhẹn cịch cao quý cựa nhẹn vẺtlởo HỰc ; ệăng thêi hiÓu ệđĩc niÒm thđểng cờm, sù trẹn trảng ệèi vắingđêi nềng dẹn vμ tμi nẽng nghỷ thuẺt cựa nhμ vẽn Nam Cao

ở HiÓu ệđĩc thạ nμo lμ tõ tđĩng hừnh, tõ tđĩng thanh

ở Biạt cịch liến kạt cịc ệoỰn vẽn trong vẽn bờn

Lởo ệđa ệãm cho tềi

- Tềi xin cô

Vμ tềi cẵm lÊy ệãm, vo viến mét ệiạu Tềi rÝt mét hểi xong, thềng ệiạu răi mắi ệẳtvμo lưng lởo Lởo bá thuèc, nhđng chđa hót véi Lởo cẵm lÊy ệãm, gỰt tμn, vμ bờo :

- Cã lỳ tềi bịn con chã ệÊy, ềng giịo Ự !

Lởo ệẳt xe ệiạu(2), hót Tềi võa thẻ khãi võa gμ gμ(3)ệềi mớt cựa ngđêi say,nhừn lởo, nhừn ệÓ lμm ra vĨ chó ý ệạn cẹu nãi cựa lởo ệã thềi ThẺt ra thừ trong lưngtềi rÊt dỏng dđng Tềi nghe cẹu Êy ệở nhμm răi Tềi lỰi biạt rỪng : lởo nãi lμ nãi ệÓ

ệã ệÊy thềi, chỬng bao giê lởo bịn ệẹu Vờ lỰi, cã bịn thẺt nọa thừ ệở sao ? Lμm quịigừ mét con chã mμ lởo cã vĨ bẽn khoẽn quị thạ !

Lởo hót xong, ệẳt xe ệiạu xuèng, quay ra ngoμi, thẻ khãi Sau mét ệiạu thuèclμo, ãc ngđêi ta tế dỰi ệi trong mét nẫi ệế mế nhứ nhâm Lởo HỰc ngăi lẳng lỳ,hđẻng chót khoịi lỰc con con Êy Tềi còng ngăi lẳng lỳ Tềi nghỵ ệạn mÊy quyÓnsịch quý cựa tềi Tềi quý chóng cã lỳ cưn hển nhọng ngãn tay tềi Hăi bỡ èm nẳng

ẻ Sμi Gưn tềi bịn gẵn hạt cờ ịo quẵn, nhđng vÉn khềng chỡu bịn cho ai mét quyÓn

èm dẺy, tềi vÒ quế, hμnh lÝ(4)chử vĨn vứn cã mét cịi va-li ệùng toμn nhọng sịch

ấi nhọng quyÓn sịch rÊt nẹng niu ! Tềi ệở nguyỷn giọ chóng suèt ệêi, ệÓ lđu lỰicịi kử niỷm mét thêi chẽm chử, hẽng hịi vμ tin tđẻng ệẵy nhọng say mế ệứp vμ cao

vảng(5); mẫi lẵn mẻ mét quyÓn ra, chđa kỡp ệảc dưng nμo, tềi ệở thÊy bõng lếntrong lưng tềi nhđ mét rỰng ệềng, cịi hừnh ờnh tuữi hai mđểi trong trĨo, biạt yếu

vμ biạt ghĐt Nhđng ệêi ngđêi ta khềng chử khữ mét lẵn Mẫi lẵn cỉng ệđêng ệÊtsinh nhai(6)vμ bịn hạt mải thục răi, tềi lỰi phời bịn ệi mét Ýt sịch cựa tềi Sau cỉngchử cưn cã nẽm quyÓn, tềi nhÊt ệỡnh dỉ cã phời chạt còng khềng chỡu bịn Êy thạ

mμ tềi còng bịn ! Mắi cịch ệẹy cã hển mét thịng thềi, ệụa con nhá cựa tềi bỡ chụng

lỡ gẵn kiỷt sục Khềng ! Lởo HỰc ểi ! Ta cã quyÒn giọ cho ta mét tÝ gừ ệẹu ? Lởo quýcon chã vμng cựa lởo ệở thÊm vμo ệẹu vắi tềi quý nẽm quyÓn sịch cựa tềi Tềi nghỵ thẵm trong bông thạ Cưn lởo HỰc, lởo nghỵ gừ ? ậét nhiến(7) lởobờo tềi :

- Nμy ! ThỪng chịu nhμ tềi, ệạn mét nẽm nay, chỬng cã giÊy mị(8)gừ ệÊy, ềnggiịo Ự !

μ! Thừ ra lởo ệang nghỵ ệạn thỪng con lởo Nã ệi cao su(9)nẽm sịu nẽm răi.Hăi tềi mắi vÒ, nã ệở hạt mét hỰn cềng-ta(10) Lởo HỰc ệem thđ cựa nã sang, mđĩntềi xem Nhđng nã xin ệẽng(11)thếm mét hỰn nọa Lởo véi cớt nghỵa cho tềi hiÓutỰi sao lởo ệang nãi chuyỷn con chã lỰi nhờy vảt sang chuyỷn thỪng con nhđ vẺy :

- Con chã lμ cựa chịu nã mua ệÊy chụ ! Nã mua vÒ nuềi, ệỡnh ệÓ ệạn lóccđắi vĩ thừ giạt thỡt

Êy ! Sù ệêi lỰi cụ thđêng nhđ vẺy ệÊy Ngđêi ta ệỡnh răi chỬng bao giê ngđêi

ta lμm ệđĩc Hai ệụa mế nhau lớm Bè mứ ệụa con gịi biạt vẺy, nến còng bỪng lưnggờ Nhđng hả thịch(12)nẳng quị : nguyến tiÒn mẳt phời mét trẽm ệăng bỰc, lỰi cưncau, cưn rđĩu cờ cđắi nọa thừ mÊt ệạn cụng hai trẽm bỰc Lởo HỰc khềng lo ệđĩc

ýthỪng con lởo thừ nã muèn bịn vđên, cè lo cho bỪng ệđĩc Nhđng lởo khềng chobịn Ai lỰi bịn vđên ệi mμ lÊy vĩ ? Vờ lỰi bịn vđên ệi, thừ cđắi vĩ, vÒ ẻ ệẹu ? VắilỰi, nãi cho cỉng nọa, nạu ệỪng nhμ gịi hả cụ khẽng khẽng ệưi nhđ vẺy, thừ dÉu cãbịn vđên ệi còng khềng ệự cđắi Lởo HỰc biạt vẺy ệÊy, nhđng còng khềng dịmxơng(13) Lởo từm lêi lỳ giờng giời cho con trai hiÓu Lởo khuyến nã hởy dỪn lưng(14)

bá ệịm nμy ệÓ dỉi giớng(15)lỰi Ýt lẹu, xem cã ệịm nμo khị mμ nhứ tiÒn hển sỳ liỷu ;chỬng lÊy ệụa nμy thừ lÊy ệụa khịc ; lμng nμy ệở chạt hạt con gịi ệẹu mμ sĩ ? LỰytrêi lỰy ệÊt ! Nã còng lμ thỪng khị, nã thÊy bè nãi thạ thừ thềi ngay, nã khềng ệờ

ệéng ệạn viỷc cđắi xin gừ nọa Nhđng nã cã vĨ buăn Vμ lởo biạt nã vÉn theo ệuữicon kia mởi Lởo thđểng con lớm Nhđng biạt lμm sao ệđĩc ? Thịng mđêi nẽm

Êy, con kia ệi lÊy chăng ; nã lÊy con trai mét ềng phã lÝ(16), nhμ cã cựa ThỪng conlởo sinh phÉn chÝ(17) Ngay mÊy hềm sau, nã ra tửnh ệạn sẻ mé phu(18), ệđa thĨ(19),

kÝ giÊy xin ệi lμm ệăn ệiÒn cao su

Lởo rẹn rÊn nđắc mớt, bờo tềi :

- Trđắc khi ệi, nã cưn cho tềi ba ệăng bỰc, ềng giịo Ự Chờ biạt nã gỏi thĨ xong,vay trđắc ệđĩc mÊy ệăng, mμ ệđa vÒ cho tềi ba ệăng Nã ệđa cho tềi ba ệăng vμbờo : "Con biạu thẵy ba ệăng ệÓ thửnh thoờng thẵy ẽn quμ ; xđa nay con ẻ nhμ mởi

còng chỬng nuềi thẵy ệđĩc bọa nμo, thừ con ệi còng chỬng phời lo ; thẵy bưnvđên(20)ệÊt vắi lμm thuế lμm mđắn thếm cho ngđêi ta thạ nμo còng ệự ẽn ; con ệichuyạn nμy cè chÝ lμm ẽn, bao giê cã bỰc trẽm con mắi vÒ ; khềng cã tiÒn, sèng khữsèng sẻ ẻ cịi lμng nμy, nhôc lớm ! " Tềi chử cưn biạt khãc chụ cưn biạt lμm sao

ệđĩc nọa ? ThĨ cựa nã, ngđêi ta giọ Hừnh cựa nã, ngđêi ta ệở chôp răi Nã lỰi ệởlÊy tiÒn cựa ngđêi ta Nã lμ ngđêi cựa ngđêi ta răi, chụ ệẹu cã cưn lμ con tềi ?

*

* *Lởo HỰc ểi ! Bẹy giê thừ tềi hiÓu tỰi sao lởo khềng muèn bịn con chã vμng cựalởo Lởo chử cưn mét mừnh nã ệÓ lμm khuẹy Vĩ lởo chạt răi Con lởo ệi bỪn bẳt Giμrăi mμ ngμy còng nhđ ệếm, chử thui thựi mét mừnh thừ ai mμ chờ phời buăn ? Nhọnglóc buăn, cã con chã lμm bỰn thừ còng ệì buăn mét chót Lởo gải nã lμ cẺu Vμng nhđmét bμ hiạm hoi gải ệụa con cẵu tù(21) Thửnh thoờng khềng cã viỷc gừ lμm, lởo lỰibớt rẺn cho nã hay ệem nã ra ao tớm Lởo cho nã ẽn cểm trong mét cịi bịt nhđ métnhμ giμu Lởo ẽn gừ lởo còng chia cho nã cỉng ẽn Nhọng buữi tèi, khi lởo uèng rđĩu,thừ nã ngăi ẻ dđắi chẹn Lởo cụ nhớm vμi miạng lỰi gớp cho nã mét miạng nhđ ngđêi

ta gớp thục ẽn cho con trĨ Răi lởo chỏi yếu nã, lởo nãi vắi nã nhđ nãi vắi mét ệụachịu bĐ vÒ bè nã Lởo bờo nã thạ nμy :

- CẺu cã nhắ bè cẺu khềng, hờ cẺu Vμng ? Bè cẺu lẹu lớm khềng cã thđ vÒ BècẺu ệi cã lỳ ệđĩc ệạn ba nẽm răi ệÊy Hển ba nẽm Cã ệạn ngãt bèn nẽm Khềng biạt cuèi nẽm nay bè cẺu cã vÒ khềng ? Nã mμ vÒ, nã cđắi vĩ, thừ nã giạtcẺu Liỷu hăn cẺu ệÊy !

Con chã vÉn hạch mâm lến nhừn, chỬng lé mét vĨ gừ ; lởo lõ mớt nhừn trõngtrõng vμo mớt nã, to tiạng doỰ :

- Nã giạt mμy ệÊy ! Mμy cã biạt khềng ? ấng cho thừ bá bè !

Con chã tđẻng chự mớng, vÉy ệuềi mõng ệÓ lÊy lưng chự Lởo HỰc nỰt to hển nọa :

- Mõng μ ? VÉy ệuềi μ ? VÉy ệuềi thừ còng giạt ! Cho cẺu chạt !

ThÊy lởo sõng sé quị, con chã võa vÉy ệuềi võa chùc lờng Nhđng lởo véi nớmlÊy nã, ềm ệẵu nã, ệẺp nhÌ nhứ vμo lđng nã vμ dÊu dÝ :

- ộ khềng ! ộ khềng ! Khềng giạt cẺu Vμng ệẹu nhử ! CẺu Vμng cựa ềng ngoanlớm ! ấng khềng cho giạt ấng ệÓ cẺu Vμng ềng nuềi

Lởo buềng nã ra ệÓ nhÊc chĐn, ghĐ lến mềi uèng Lởo ngÈn mẳt ra mét chót, răibẫng nhiến thẻ dμi Răi lởo lÈm bÈm tÝnh ậÊy lμ lởo tÝnh tiÒn bưn vđên cựa con Sau khi thỪng con ệi, lởo tù bờo rỪng : "Cịi vđên lμ cựa con ta Hăi cưn mă

ma(22)mứ nã, mứ nã cè thớt lđng buéc bông(23), dÌ sĨn mởi, mắi ệÓ ra ệđĩc nẽmmđểi ệăng bỰc tẺu(24) Hăi Êy, mải thục cưn rĨ cờ Cựa mứ nã tẺu thừ nã hđẻng.Lắp(25)trđắc nã ệưi bịn, ta khềng cho bịn lμ ta cã ý giọ cho nã, chụ cã phời giọ ệÓ