Em phải giúp bạn trình bày luận điểm (e) thành một đoạn văn nghị luận. Hãy cho biÕt :
a) Trong các câu sau, có thể dùng những câu nào để giới thiệu luận điểm (e) ? Trong số đó, em thích câu nào nhất ?
(1) Tuy nhiên, các bạn ấy chða thấy rằng, bây giờ càng ham vui chơi, không chỡu hảc hộnh thừ sau nộy cộng khã cã ệđĩc niÒm vui trong cuéc sèng.
(2) Do đó, các bạn ấy chða thấy rằng, bây giờ càng ham vui chơi, không chỡu hảc hộnh thừ sau nộy cộng khã cã ệđĩc niÒm vui trong cuéc sèng.
(3) Nhðng các bạn có nên cứ chểnh mảng trong học tập nhð thế hay không ? Xin hãy nhớ rằng, bây giờ càng ham vui chơi, không chịu học hành thì sau nộy cộng khã cã ệđĩc niÒm vui trong cuéc sèng.
Hãy nghĩ thêm một vài câu giới thiệu luận điểm khác.
b) Nến sớp xạp nhọng luẺn cụ dđắi ệẹy theo trừnh tù nộo ệÓ sù trừnh bộy luẺn
ệiÓm trến ệđĩc rộnh mỰch, chẳt chỳ ?
(1) Sau này, khi lớn lên, bạn sẽ sống trong thời đại mà trình độ khoa học − kĩ thuật và văn hoá −nghệ thuật ngày một nâng cao.
(2) Trong xã hội ấy, làm việc gì cũng cần phải có tri thức.
(3)Muốn có tri thức thì phải chăm chỉ học tập, ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhộ trđêng.
(4) Do ệã, ngđêi hảc sinh hềm nay cộng ham chểi, khềng chẽm hảc thừ ngộy mai cộng khã cã thÓ lộm ệđĩc viỷc gừ cã ý nghỵa, vộ do ệã, cộng khã cã ệđĩc niÒm vui trong cuéc sèng.
c) Bạn em muốn kết thúc đoạn văn bằng một câu hỏi giống câu kết đoạn trong vẽn bờn Hỡch tđắng sỵ : "Lóc bÊy giê, dÉu cịc ngđểi muèn vui vĨ pháng cã ệđĩc không ?". Theo em, nên viết câu kết đoạn nhð thế nào cho phù hợp với yêu cầu của bạn ? Ngoài cách vừa nêu, em còn có thể kết thúc đoạn văn ấy theo cách nào khác nữa ?
d) Đoạn văn viết theo cách trên đây là đoạn văn diễn dịch hay quy nạp ? V× sao ?
Em có thể biến đổi đoạn văn ấy từ diễn dịch thành quy nạp (hoặc từ quy nạp thộnh diÔn dỡch) ệđĩc khềng ?
3. Hởy phịt biÓu (ệảc) luẺn ệiÓm mộ em võa chuÈn bỡ (viạt) trđắc tữ (trđắc lắp) ; sau ệã, lớng nghe sù gãp ý cựa cịc bỰn vộ cựa thẵy, cề giịo ệÓ rót ra những kinh nghiệm bổ ích cho bản thân.
4.Theo trình tự luyện tập trên lớp, hãy tập viết ở nhà một đoạn văn để trình bày luận điểm "Đọc sách là công việc vô cùng bổ ích, vì nó giúp ta hiểu biết thêm về đời sống".
Đọc thêm
Tôi càng đọc nhiều thì sách càng làm cho tôi gắn bó với thế giới, cuộc đời càng trẻ nến rùc rì, cã ý nghỵa ệèi vắi tềi. Tềi thÊy rỪng cã nhọng ngđêi sèng khữ cùc hơn, khó khăn hơn tôi, điều đó an ủi tôi phần nào [...]. Tôi cũng thấy rằng có nhọng ngđêi biạt sèng mét cịch vui thó vộ sung sđắng mộ khềng mét ngđêi nộo xung quanh tôi biết sống nhð thế. [...] Sách làm cho khắp trái đất, khắp thế giới trộn ngẺp nẫi buăn nhắ cịi tèt ệứp hển, vộ mẫi cuèn sịch dđêng nhđ ệÒu lộ tẹm hăn ệđĩc ghi lỰi trến giÊy bỪng nhọng dÊu hiỷu vộ nhọng tõ [...].
NhiÒu lẵn tềi khãc khi ệảc sịch : sịch kÓ chuyỷn hay biạt bao vÒ con ngđêi, họ trở nên đáng yêu và gần gụi biết bao. [...]
Nhð những con chim kì diệu trong truyện cổ tích, sách ca hát về việc cuộc sèng ệa dỰng vộ phong phó nhđ thạ nộo, con ngđêi tịo bỰo nhđ thạ nộo trong khát vọng đạt tới cái thiện và cái đẹp. Và càng đọc, trong lòng tôi càng tràn đầy tinh thần lành mạnh và hăng hái. Tôi trở nên điềm tĩnh hơn, tin ở mình hơn, làm việc hợp lí hơn và ngày càng ít để ý đến vô số những chuyện bực bội trong cuéc sèng.
Mẫi cuèn sịch ệÒu lộ mét bẺc thang nhá mộ khi bđắc lến, tềi tịch khái con thó ệÓ lến tắi gẵn con ngđêi, tắi gẵn quan niỷm vÒ cuéc sèng tèt ệứp nhÊt vộ vÒ sự thèm khát cuộc sống ấy.
(Mác-xim Go-rơ-ki, Tôi đã học tập nhð thế nào, trong Tuyển tập truyện ngắn, tập II,
NXB Văn học, Hà Nội, 1984)
VViiếếtt bbà àii ttậ ậpp llà àm m vvă ăn n ssố ố 66 −−
VVă ăn n n ng gh hịị llu uậ ận n (làm tại lớp) I −Đề bài tham khảo
ậÒ 1.Dùa vộo cịc vẽn bờn Chiạu dêi ệề vộ Hỡch tđắng sỵ, hởy nếu suy nghỵ cựa em vÒ vai trư cựa nhọng ngđêi lởnh ệỰo anh minh nhđ LÝ Cềng UÈn vộ Trẵn Quèc TuÊn ệèi vắi vẺn mỷnh ệÊt nđắc.
Đề 2.Từ bài Bàn luận về phép học của La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp, hãy nêu suy nghĩ về mối quan hệ giữa "học" và "hành".
Đề 3.Câu nói của M. Go-rơ-ki : "Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiạn thục mắi lộ con ệđêng sèng" gĩi cho em nhọng suy nghỵ gừ ?
II −Yêu cầu
Ôn luyện kĩ về :
1. Các phép lập luận chứng minh và giải thích đã học ở lớp 7.
2. Luận điểm và cách trình bày luận điểm trong bài văn nghị luận.
3. Các kĩ năng dùng từ, đặt câu, nhất là kĩ năng sử dụng kiểu câu phủ định.
bbà àii 2266
Kết quả cần đạt
ỚThÊy ệđĩc bé mẳt giờ nhẹn giờ nghỵa, thự ệoỰn tộn bỰo cựa chÝnh quyÒn thùc dẹn Phịp trong viỷc sỏ dông ngđêi dẹn thuéc ệỡa lộm bia ệì ệỰn trong cịc cuéc chiạn tranh phi nghỵa. Cờm nhẺn ệđĩc tÝnh chiạn ệÊu mạnh mẽ cùng nghệ thuật trào phúng sắc sảo của văn chính luận Nguyễnái Quốc.
•Biết phân biệt vai xã hội trong hội thoại và xác định thái độ đúng đắn trong quan hệ giao tiếp.
ỚSể bé nớm ệđĩc vai trư cựa yạu tè biÓu cờm trong vẽn nghỡ luẺn vộ cịch
đða các yếu tố đó vào trong bài văn nghị luận.
VVă ăn n bbả ản n
Thuế máu
(Trích Bản án chế độ thực dân Pháp)
I −Chiạn tranh vộ "ngđêi bờn xụ"(1)
Trđắc nẽm 1914, hả chử lộ nhọng tến da ệen bÈn thửu, nhọng tến "An-nam-mÝt"(2) bẩn thỉu, giỏi lắm thì cũng chỉ biết kéo xe tay và ăn đòn của các quan cai trị nhà ta. Êy thạ mộ cuéc chiạn tranh vui tđểi võa bỉng nữ, thừ lẺp tục hả biạn thộnh nhọng ệụa "con yếu", nhọng ngđêi "bỰn hiÒn" cựa cịc quan cai trỡ phô mÉu nhẹn hậu, thậm chí của cả các quan toàn quyền lớn, toàn quyền bé nữa. Đùng một cái, hả (nhọng ngđêi bờn xụ) ệđĩc phong cho cịi danh hiỷu tèi cao lộ "chiạn sỵ bờo vệ công lí và tự do". Nhðng họ đã phải trả bằng một cái giá khá đắt cái vinh dự
ệét ngét Êy, vừ ệÓ bờo vỷ cho cịi cềng lÝ vộ tù do mộ chÝnh hả khềng ệđĩc hđẻng một tí nào, họ đã phải đột ngột xa lìa vợ con, rời bỏ mảnh ruộng hoặc đàn cừu cựa hả, ệÓ vđĩt ệỰi dđểng, ệi phểi thẹy trến cịc bởi chiạn trđêng chẹu ằu. Trong lóc vđĩt biÓn, nhiÒu ngđêi bờn xụ, sau khi ệđĩc mêi chụng kiạn cờnh kừ diỷu cựa
trò biểu diễn khoa học về phãng ngđ lềi(3), ệở ệđĩc xuống tận đáy biển để bảo vệ tổ quốc của các loài thuỷ quái.
Một số khác đã bỏ xác tại những miền hoang vu thơ mộng vùng Ban-căng(4), lúc chết còn tù hái phời chẽng nđắc mứ muốn chiếm ngôi nguyên phi trong cung cấm vua Thổ, − chả
thạ sao lỰi ệem nđắng hả ẻ những miền xa xôi ấy ? Một số khác nữa thì anh dũng đða thẹn cho ngđêi ta tộn sịt trến bờ sông Mác-nơ, hoặc trong bãi lầy miền Săm-pa-nhơ(5), để lấy mịu mừnh tđắi nhọng vưng nguyệt quế(6) của các cấp chỉ huy vộ lÊy xđểng mừnh chỰm nên những chiếc gậy của các ngài thống chế(7).
Cuèi cỉng, ẻ hẺu phđểng, nhọng ngđêi lộm kiỷt sục trong
cịc xđẻng thuèc sóng ghế tẻm, tuy khềng phời hÝt hểi ngỰt cựa bản "bề-sể"(8), nhđng lỰi nhiÔm phời nhọng luăng khÝ ệéc ệá èi cựa ngđêi Phịp ; ệỪng nộo còng thế thôi, vì những kẻ khốn khổ ấy cũng đã khạc ra từng miếng phổi, chẳng khác gì hít phải hơi ngạt vậy.
Tững céng cã bờy mđểi vỰn ngđêi bờn xụ ệở ệẳt chẹn lến ệÊt Phịp ; vộ trong sè Êy, tịm vỰn ngđêi khềng bao giê cưn trềng thÊy mẳt trêi trến quế hđểng ệÊt nđắc mừnh nọa.
II −Chế độ lính tình nguyện
Mét bỰn ệăng nghiỷp nãi vắi chóng tềi : Dẹn lao khữ bờn xụ ẻ ậềng Dđểng từ bao đời nay bị bóp nặn bằng đủ mọi thứ thuế khoá, sðu sai, tạp dịch(9), bằng
Tranh của Nguyễn áái Quốc
cđìng bục phời mua rđĩu vộ thuèc phiỷn theo lỷnh quan trến, tõ 1915 −1916 tắi nay, lại còn phải chịu thêm cái vạ mộ lính nữa.
Nhọng biạn cè trong mÊy nẽm gẵn ệẹy lộ cịi cắ ệÓ ngđêi ta tiạn hộnh nhọng cuéc lỉng rịp lắn vÒ nhẹn lùc trến toộn câi ậềng Dđểng. Nhọng ngđêi bỡ bớt ệÒu bị nhốt vào trại lính với đủ thứ tên : lính khố đỏ(10), lính thợ chuyên nghiệp, lính thợ không chuyên nghiệp, v.v...
Theo ý kiạn cựa tÊt cờ cịc cể quan cã thÈm quyÒn khềng thiến vỡ ệđĩc giao cho sử dụng ở châu Âu "vật liệu biết nói" châu á, thì vật liệu này đã không đða lỰi kạt quờ tđểng xụng vắi chi phÝ rÊt lắn vÒ chuyến chẻ vộ bờo quờn.
Sau nọa, viỷc sẽn bớt thụ "vẺt liỷu biạt nãi" ệã, mộ lóc bÊy giê ngđêi ta gải lộ
"chế độ lính tình nguyện" (danh từ mỉa mai một cách ghê tởm) đã gây ra những vụ nhũng lạm(11)hết sức trắng trợn.
ậẹy ! Chạ ệé lÝnh từnh nguyỷn Êy ệđĩc tiạn hộnh nhđ thạ nộy : Vỡ "chóa tửnh"− mẫi viến cềng sụ(12)ẻ ậềng Dđểng quờ lộ mét vỡ "chóa tửnh" − ra lỷnh cho bản quan lỰi dđắi quyÒn, trong mét thêi hỰn nhÊt ệỡnh phời nép cho ệự mét sè ngđêi nhất định. Bằng cách nào, điều đó không quan trọng. Các quan cứ liệu mà xoay xẻ. Mộ cịi ngãn xoay xẻ kiÓu ậ(13)thừ cịc ềng tđắng Êy thỰo hạt chẫ nãi, nhÊt lộ xoay xở làm tiền.
ThoỰt tiến, chóng tãm nhọng ngđêi khoĨ mỰnh, nghÌo khữ, nhọng ngđêi nộy chử chỡu chạt thềi khềng cưn kếu cụu vộo ệẹu ệđĩc. Sau ệã, chóng mắi ệưi ệạn con cái nhà giàu. Những ai cứng cổ thì chúng tìm ngay ra dịp để sinh chuyện với họ hoặc với gia đình họ, và nếu cần, thì giam cổ họ lại cho đến khi họ phải dứt khoịt chản lÊy mét trong hai con ệđêng : "ệi lÝnh từnh nguyỷn, hoẳc xừ tiÒn ra".
Nhọng ngđêi bỡ tãm ệi nhđ thạ cưn hộo hụng gừ nọa vắi cịi nghÒ cét vộo cữ hả. Cho nến, bđắc chẹn vộo trỰi lÝnh lộ hả liÒn từm mải cể héi ệÓ trèn thoịt.
Cưn nhọng ngđêi nộo thÊy khềng thÓ thoịt khái sè phẺn hÈm hiu, thừ từm cịch tù lộm cho mừnh nhiÔm phời nhọng bỷnh nẳng nhÊt, mộ thềng thđêng hển cả là bệnh đau mắt toét chảy mủ, gây ra bằng cách xát vào mắt nhiều thứ chất độc, từ vôi sống đến mủ bệnh lậu.
*
* *
Êy thạ mộ trong mét bờn bè cịo vắi nhọng ngđêi bỡ bớt lÝnh, phự toộn quyÒn
ậềng Dđểng, sau khi hụa hứn ban phÈm hộm cho nhọng lÝnh sỳ cưn sèng sãt vộ truy tẳng nhọng ngđêi sỳ hi sinh "cho Tữ quèc", ệở trỡnh trảng tuyến bè rỪng :
"Cịc bỰn ệở tÊp nẺp ệẵu quẹn, cịc bỰn ệở khềng ngẵn ngỰi rêi bá quế hđểng xiạt bao trừu mạn ệÓ ngđêi thừ hiạn xđểng mịu cựa mừnh nhđ lÝnh khè ệá, kĨ thừ
hiến dâng cánh tay lao động của mình nhð lính thợ".
Nạu quờ thẺt ngđêi An Nam phÊn khẻi ệi lÝnh ệạn thạ, tỰi sao lỰi cã cờnh, tèp thừ bỡ xÝch tay ệiỷu vÒ tửnh lỡ, tèp thừ trđắc khi xuèng tộu, bỡ nhèt trong mét trđêng trung hảc ẻ Sội Gưn, cã lÝnh Phịp canh gịc, lđìi lế tuèt trẵn, ệỰn lến nưng sơn ? Những cuộc biểu tình đổ máu ở Cao Miên, những vụ bạo động ở Sài Gòn, ở Biên Hoà và ở nhiều nơi khác nữa, phải chăng là những biểu hiện của lòng sốt sắng đầu quân "tấp nập" và "không ngần ngại" ?
[...]
III −Kết quả của sự hi sinh
Khi đại bác đã ngấy thịt đen, thịt vàng rồi, thì những lời tuyên bố tình tứ của các ngội cẵm quyÒn nhộ ta bẫng dđng im bẳt nhđ cã phĐp lỰ, vộ cờ ngđêi "Nế-gể-rề"(14) lÉn ngđêi "An-nam-mÝt" mẳc nhiến trẻ lỰi "gièng ngđêi bÈn thửu".
ậÓ ghi nhắ cềng lao ngđêi lÝnh An Nam, chỬng phời ngđêi ta ệở lét hạt tÊt cờ
của cải của họ, từ chiếc đồng hồ, bộ quần áo mới toanh mà họ bỏ tiền túi ra mua,
ệạn cịc vẺt kử niỷm ệự thụ, v.v... trđắc khi ệđa hả ệạn Mịc-xẹy xuèng tộu vÒ nđắc
ệã sao ? ChỬng phời ngđêi ta ệở giao hả cho bản sóc sinh kiÓm soịt vộ ệịnh ệẺp hả về cắ ệã sao ? ChỬng phời ngđêi ta ệở cho hả ẽn nhđ cho lĩn ẽn vộ xạp hả nhđ xạp lĩn dđắi hẵm tộu Èm đắt, khềng giđêng nỪm, khềng ịnh sịng, thiạu khềng khÝ ệã sao ? VÒ ệạn xụ sẻ, chỬng phời hả ệở ệđĩc mét quan cai trỡ biạt ển ệãn chộo năng nhiỷt bỪng mét bội diÔn vẽn yếu nđắc : "Cịc anh ệở bờo vỷ Tữ quèc, thế là tốt. Bây giờ, chúng tôi không cần đến các anh nữa, cút đi !" đó sao ?
Thế là những "cựu binh" − đúng hơn là cái xác còn lại − sau khi đã dũng cảm bảo vệ chính nghĩa và công lí nay tay không trở về với chế độ bản xứ của họ, một chế độ không biết gì đến chính nghĩa và công lí cả.
Theo bịo chÝ ậềng Dđểng thừ thđểng binh ngđêi Phịp bỡ mÊt mét phẵn thẹn thÓ vộ vĩ con cựa tỏ sỵ ngđêi Phịp ệÒu ệđĩc cÊp mền bội(15)bịn lĨ thuèc phiỷn.
Nhð thế là trong một việc mà chính quyền thuộc địa đã phạm tới hai tội ác
đối với nhân loại. Một mặt, họ vẫn chða thoả khi tự tay làm cái việc bỉ ổi của ngđêi ệẵu ệéc, mộ cưn muèn lềi kĐo vộo ệẹy cờ nhọng nỰn nhẹn ệịng thđểng hỰi cựa cuéc huynh ệỷ tđểng tộn(16)nọa. Mẳt khịc, hả coi rĨ tÝnh mỰng vộ xđểng mịu cựa nhọng kĨ ệở bỡ hả lõa bỡp, ệạn nẫi tđẻng rỪng chử cẵn quỬng cho nhọng
ngđêi nộy khóc xđểng thèi Êy lộ ệự ệÓ ệÒn bỉ ệđĩc mét cịnh tay bỡ mÊt hoẳc mỰng cựa mét ngđêi chăng.
Chóng tềi chớc rỪng thđểng binh vộ quờ phô chiạn tranh sỳ ệị vẽng mãn quộ nhơ nhớp ấy và nhổ vào mặt kẻ tặng quà. Chúng tôi cũng tin chắc rằng thế giới vẽn minh vộ ngđêi Phịp lđểng thiỷn sỳ ệụng vÒ phÝa chóng tềi lến ịn bản cị mẺp thực dân đang không ngần ngại đầu độc cả một dân tộc để vơ vét cho đầy túi.
(Nguyễn ái Quốc(M), Bản án chế độ thực dân Pháp, trong Hồ Chí Minh toàn tập, tập 2,
NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995)
Chó thÝch
(M) Nguyễn ái Quốc là một trong những tên gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thêi kừ hoỰt ệéng cịch mỰng trđắc nẽm 1945.
Bờn ịn chạ ệé thùc dẹn Phịp cựa NguyÔn ịi Quèc ệđĩc viạt bỪng tiạng Phịp, xuất bản lần đầu tiên tại Pa-ri năm 1925, xuất bản lần đầu tiên ở Việt Nam năm 1946. Tịc phÈm găm 12 chđểng vộ phẵn phô lôc Gỏi thanh niến Viỷt Nam. Vắi tđ liệu phong phú, chính xác, với nghệ thuật châm biếm sắc sảo, tác phẩm đã tố cáo và kết án những tội ác tày trời của chủ nghĩa thực dân Pháp trên mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội,... Tác phẩm cũng nói lên tình cảnh khốn cùng, tựi nhôc cựa ngđêi dẹn nề lỷ ẻ cịc xụ thuéc ệỡa trến thạ giắi, tõ ệã bđắc ệẵu vỰch ra ệđêng lèi ệÊu tranh cịch mỰng ệóng ệớn ệÓ tù giời phãng, giộnh quyÒn ệéc lập. Sự ra đời của Bản án chế độ thực dân Pháp đã giáng một đòn tiến công quyết liỷt vộo chự nghỵa thùc dẹn, vỰch ra con ệđêng cịch mỰng vộ tđểng lai tđểi sịng cho cịc dẹn téc bỡ ịp bục. ậoỰn trÝch trến ệẹy nỪm trong chđểng 1 (Thuạ mịu) của Bản án chế độ thực dân Pháp.
(1) Bờn xụ : bờn thẹn ệÊt nđắc (thuéc ệỡa) ệđĩc nãi ệạn. Tõ nộy thđêng dỉng sau danh tõ (dẹn bờn xụ, ngđêi bờn xụ) vắi hộm ý khinh miỷt theo quan ệiÓm cựa chủ nghĩa thực dân.
(2) An-nam-mÝt : cịch gải ngđêi Viỷt Nam vắi thịi ệé khinh miỷt cựa thùc dân Pháp. ởđây Nguyễn ái Quốc dùng trong ngoặc kép với dụng ý nhại lại cách gọi ấy.
(3) Ngđ lềi : vò khÝ phãng ẻ dđắi nđắc ệÓ ệịnh phị tộu, thuyÒn.
(4) Ban-căng : bán đảo Nam Âu, thuộc Địa Trung Hải. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 − 1918), nơi đây đã có những cuộc giao tranh giữa quân Pháp, Anh và quân Thổ, Đức.