- Hiểu được tình cảnh khốn cùng, nhân cách cao quý, tâm hồn đáng trân trọng của người nông dân qua hình tượng nhân vật Lão Hạc; lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao trước số phận đá[r]
Trang 1Tuần : 4 Ngày soạn: 07//09/2013
Văn bản: LÃO HẠC
Nam cao
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
- Biết đọc - hiểu một đoạn trích trong tác phẩm hiện thực tiêu biểu của nhà văn Nam Cao
- Hiểu được tình cảnh khốn cùng, nhân cách cao quý, tâm hồn đáng trân trọng của người nông dân qua hình tượng nhân vật Lão Hạc; lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao trước số phận đáng thương của người nông dân cùng khổ
- Thấy được nghệ thuật viết truyện bậc thầy của nhà văn Nam Cao qua truyện Lão Hạc
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ :
1 Kiến thức:
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực
- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn
- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựng tình huống truyện, miêu tả,
kể chuyện, khắc họa hình tượng nhân vật
2 Kĩ năng :
- Đọc diễm cảm, hiểu, tóm tắt được tác phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm
tự sự viết theo khuynh hướng hiện thưc
3.Thái độ: Cảm thông, trân trọng vẻ đẹp tâm hồn của người cha giàu tình thương con.
C PHƯƠNG PHÁP : Đọc diễn cảm, đọc hiểu văn bản, phân tích, bình giảng.
D TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
1 Ổn định lớp: Kiểm diện Hs 8a1………
2 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra 15 phút
3 Bài mới : Có một nhà văn khác cũng viết về đề tài người nông dân Ong được xem là nhà văn hiện
thực xuất sắc nhất Đó chính là nhà văn Nam Cao mà hôm nay cô sẽ giới thiệu với các em qua văn bản
Lão Hạc.
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức
Giới thiệu chung
- HS đọc chú thích
- GV: Em hãy giới thiệu quê quán, đề tài sáng tác và một số
tác phẩm của Nam Cao
- HS : Trả lời
-GV: Văn bản thuộc thể loại gì? Phương thức biểu đạt ra sao?
- HS: trả lời
Đọc- hiểu văn bản :
- GV đọc sau đó hướng dẫn Hs đọc hết văn bản
- HS: Dựa vào SGK giải thích từ khó
- GV: Em nào có thể tóm tắt văn bản?
- HS tóm tắt, GV ghi điểm cho HS tóm tắt tốt
- GV:VB này chia làm mấy phần ? nêu nội dung từng phần
- HS: +Tâm trạng của lão Hạc sau khi bán cậu vàng
+Thái độ, tình cảm của nhân vật “tôi” đối với Lão Hạc
+Cái chết của lão Hạc
-GV: Nêu ngắn gọn gia cảnh của Lão Hạc?
- HS: Trả lời
- GV:Tại sao một con chó lại được lão Hạc gọi là cậu vàng?
I.Giới thiệu chung :
1 Tác giả:
- Nam Cao ( 1917-1951) là nhà văn hiện thực xuất sắc với những tác phẩm viết về người nông dân và người trí thức nghèo
- Lão Hạc là tác phẩm tiêu biểu của nhà văn đăng báo năm 1943
2.Tác phẩm :
- Thể loại: Truyện ngắn
- PTBĐ: Tự sự - miêu tả
II Đọc- hiểu văn bản :
1 Đọc - Tìm hiểu từ khó :
- Đọc- tóm tắt
2 Tìm hiểu văn bản :
a Bố cục : 3 phần
b Phân tích :
b1/Nhân vật Lão Hạc:
* Gia cảnh :
-Vợ chết, nhà nghèo, con không lấy được vợ bỏ làng đi
- Coi cậu vàng như người bạn, như
kỷ vật của con trai
Trang 2- Hs:Lão Hạc nghèo, sống cô độc , chỉ có con chó lão nuôi
làm bạn, được gọi thân mật là cậu vàng
Chuyển sang tiết 14
- GV:Lí do gì khiến lão Hạc phải bán cậu vàng ?
-HS : Sau khi bị ốm, cuộc sống của lão Hạc quá khó khăn, lại
gặp kì thóc cao gạo kém, lão nuôi thân không nổi
- GV: Cuộc bán cậu vàng, đã lưu lại trong tâm trí lão Hạc ntn?
-HS : Nó có biết gì đâu lão xử với tôi như thế à
- GV: Bộ dạng của lão Hạc khi nhớ lại sự việc này ?
-HS : Lão cười như mếu, đôi mắt ầng ậng nước … mặt lão co
rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt
chảy ra Caí miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão
hu hu khóc.
- GV bình : Động từ ép trong câu văn “ Những nếp nhăn xô
lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra” có sức gợi lên khuôn
mặt cũ kĩ, già nua, khô héo ; một tâm hồn đau khổ đến cản kiệt
cả nước mắt, một hình hài rất đáng thương
- GV:Những từ ngữ tượng hình tượng thanh nào được sử dụng
để tạo hình ảnh cụ thể, sinh động cho lão Hạc
- HS: ầng ậng nước, miệng móm mém, khóc hu hu
- GV: Từ đó, ta thấy lão Hạc có tâm trạng như thế nào
- Hs: tâm trạng đau khổ, day dứt, ăn năn, vô cùng yêu thương
loài vật
- Gv: Trước khi chọn cái chết, Lão Hạc nhờ ông Giáo làm gì?
Từ đó giải thích nguyên nhân các chết của lão Hạc?
- HSTL: Nhờ ông Giáo trông coi mảnh vườn và gửi tiền lo ma
chay sau khi chết Lão chết để không tiêu vào số tiền và mảnh
vườn để giành cho con
-Gv giảng thêm : tài sản duy nhất lão Hạc có thể dành cho
con trai, món tiền mang danh dự của kẻ làm cha Món tiền 30
đồng bạc do cả đời dành dụm sẽ được dùng phòng khi lão
chết có tiền ma chay Món tiền ấy mang danh dự của kẻ làm
người Lão Hạc là người tự trọng, không muốn liên lụy đến
hàng xóm, không muốn người đời xem thường.
-GV: Gia cảnh lão Hạc đã đến mức lão phải chết đói không
- HS: Gia cảnh nghèo đói nhưng chưa đến mức chết đói vì lão
còn 30 đồng và 3 sào vườn Nếu không thương con, nếu không
có lòng tự trọng của kẻ làm ngươi, làm cha thì lão có thể sống
sung túc với số tiền lão giành dụm được
- GV:Hãy tìm trong đoạn văn đó những chi tiết miêu tả cái
chết của lão Hạc ? (Lão Hạc đang vật vã ở trên giường, đầu
tóc rũ rượi …; khắp người chốc chốc lại bị giật mạnh một …)
- GV: Đặc tả cái chết của lão Hạc tác giả đã sử dụng từ ngữ
ntn? ( Dùng liên tiếp các từ tượng thanh, tượng hình: vật vã,
rũ rượi, xộc xệch, long sòng sọc, tru tréo )
- GV: Theo em việc sử dụng những từ ngữ như thế có tác dụng
gì?
- HS : Tạo hình ảnh cụ thể sinh động về cái chết dữ dội, thê
thảm của lão Hạc
- HS : Vì sao mà Lão Hạc lại phải tìm đến cái chết ?
-HS : chết để giữ mảnh vườn và số tiền dành dụm bấy lâu nay
cho người con trai, đồng thời cũng là để tạ lỗi cùng cậu vàng)
-> nghèo nàn, đáng thương
* Lão Hạc bán cậu Vàng:
- Sau trận ốm, cuộc sống khó khăn lão phải bán cậu Vàng
- Suy tính, đắn đo trước khi bán
- Lão day dứt, ăn năn vì “Gìa bằng này tuổi đầu cón đánh lừa một con chó”.
- Bộ dạng : mặt co rúm, vết nhăn xô la… lão khóc hu hu
–> Miêu tả tâm lí : đau khổ, dằn vặt, yêu thương loài vật
* Cái chết của lão Hạc
- Chết để giành tiền và vườn cho con trai
- Gửi tiền nhờ ông Giáo lo ma chay -> Giàu đức hi sinh và giàu lòng tự trọng
- Dùng bã chó để tự vẫn
Một cái chết dữ dội, thê thảm, kinh hoàng
-> Hình tượng người nông dân nhân hậu, nghèo nàn, không lối thoát
b2/Tấm lòng nhân đạo của nhà văn :
- Cảm thương sâu sắc với nỗi khổ của của người cha hết mực thương con
Trang 3- Gv:Cái chết của Lão Hạc còn có ý nghĩa như thế nào ?
- Hs:Nó góp phần bộc lộ rõ số phận và tính cách của lão Hạc:
nghèo khổ bế tắc cùng đường, giàu tình thương yêu và lòng
tự trọng Mặt khác cái chết của lão Hạc còn có ý nghĩa tố cáo
hiện thực xh thực dân nửa phong kiến, người nông dân chỉ tìm
lại tự do bằng cái chết của chính mình
* Theo dõi nhân vật ông giáo trong truyện cho biết
- GV : Vai trò của ông giáo ntn trong truyện ?
- GV : Vừa là người chứng kiến vừa tham gia vào câu chuyện
của nhân vật chính vừa đóng vai trò dẫn dắt truyện, vừa trực
tiếp bày tỏ thái độ, tình cảm, bộc lộ tâm trạng của bản thân)
- GV : Thái độ của nhân vật “tôi” khi nghe lão Hạc kể
chuyện như thế nào ? (Ông giáo dần dần thay đổi từ chỗ dửng
dưng đến chỗ khâm phục, cảm thương sâu sắc đối với nổi khổ
và tấm lòng của lão Hạc)
- GV : Những hành động ,cách cư xử nào chứng tỏ lòng xót xa
yêu thương của “ tôi” đối với lão Hạc ?
- HS : Tôi muốn ôm choàng lấy lão mà oà lên khóc
Ông con mình ăn khoai, uống nước …thế là sướng
- GV : Từ đấy, phẩm chất nào của nhân vật tôi được bộc lộ
- HS : Lòng nhân ái dựa trên sự chân tình và đồng khổ
- Gv : Nhân vật ông giáo trong vb Lão Hạc là hình ảnh của
nhà văn Nam Cao Từ nhân vật này em hiểu gì về tác giả Nam
Cao?
- Hs : Là nhà văn của những người lao động nghèo khổ mà
lương thiện Giàu lòng thương người Có lòng tin mãnh liệt
vào những phẩm chất tốt đẹp của người lao động
- Gv : Em học tập được gì từ nghệ thuật kể chuyện của NC
trong vb Lão Hạc ?
- Hs : Kể chuyện kết hợp miêu tả và biểu cảm Sử dụng các chi
tiết cụ thể, sinh động để khắc hoạ nhân vật
- Cách kể tự nhiên, chân thực từ ngôi thứ nhất
- Gv : Học qua vb này em hiểu được điều sâu sắc nào về số
phận và phẩm chất của người nông dân lao động trong xh cũ ?
(Số phận đau thương, cùng khổ Nhân cách cao quí )
- Hs: Đọc ghi nhớ.
Hướng dẫn tự học
- Chú ý thay đổi giọng những đoạn Ông Giáo kể về Lão Hạc
để thể hiện tình cảm của nhà văn đối với nhân vật
- Soạn bài cô bé bán diêm Đọc và tóm tắt văn bản Ước mơ
của cô bé qua các lần quẹt diêm? Cảm nhận của em về tấm
lòng nhân đạo của nhà văn?
- Trân trọng, ngợi ca những phảm chất cao đẹp của người dân lao động
3 Tổng kết :
a.Nghệ thuật :
- Đan xen ngôi kể thứ nhất và thứ ba
- Thể hiện được chiều sâu diễn biến tâm lí của nhân vật
- Xây dựng hình tượng nhân vật chân thức, có tính cá thể hóa cao
b Nội dung c.Ý nghĩa : Phẩm chất người nông dân không thể bị hoen ố dù phải sống trong hoàn cảnh khốn cùng
III Hướng dẫn tự học
* Bài cũ:
- Đọc diễn cảm đoạn trích chú ý giọng điệu, ngữ điệu của nhân vật
- Tóm tắt truyện, nắm vững nội dung
và nét đặc sắc nghệ thuật của truyện
* Bài mới: Soạn bài cô bé bán diêm.
Đề bài
I Trắc nghiệm: (3.0 điểm)
Câu 1 : Ai là tác giả văn bản “Tôi đi học”
Câu 2 : Đoạn trích “Trong lòng mẹ” được viết theo thể loại gì?
a Tiểu thuyết b Truyện ngắn c Truyện dài d Hồi kí
Câu 3 : Văn bản “ Tức nước vỡ bờ” kể về nhân vật chính nào?
Câu 4 : Điều gì khiến chị Dậu quật ngã được hai tên tay sai
Trang 4b Uất hận vì sự bất công d Sự căm ghét bọn tay sai.
Câu 5 : Vì sao Hồng cúi đầu không nói khi bà cô nói xấu mẹ
a Hồng yêu thương quý trọng mẹ c Hồng tôn trọng, lễ phép với bà cô
b Hồng không muốn nhắc về mẹ d Hồng căm ghét bà cô và mẹ
Câu 6 : Dòng nào nhận xét đúng về diễn biến thái độ của chị Dậu với tên Cai Lệ?
a Từ nhẫn nhục đến phản kháng quyết liệt bằng lí lẽ
b Từ nhẫn nhục đến phản kháng bằng lời, chống trả bằng vũ lực
c Từ thiết tha van xin đến cãi lí và lại tiếp tục van xin
d Từ nhẫn nhục đến phản ứng quyết liệt bằng vũ lực rồi bằng lí lẽ
II.Tự luận: (7.0 điểm)
Câu 1: Thế nào là trường từ vựng? (2.0 điểm)
Câu 2: Tóm tắt ngắn gọn đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” ? (5.0 điểm)
ĐÁP ÁN:
I.Trắc nghiệm : (3.0 điểm ) Mỗi đáp án đúng được 0.5 điểm
II.Tự luận: (7.0 điểm)
1 Trường từ vựng là tập hợp các từ có ít nhất một nét chung về nghĩa 2.0 điểm
2
HS tóm tắt ngắn gọn, đảm bảo các ý sau:
Gia đình chị Dậu thuộc loại cùng đinh, không có tiền nộp sưu nên anh Dậu bị
ốm vẫn bị bọn tay sai đánh đập Chị Dậu đành bán đứa con gái đầu lòng để lấy
tiền cứu chồng, nhưng chị phải đóng thêm suất sưu của người em chồng đã
chết từ năm ngoái Anh Dậu bị đánh bất tỉnh, hàng xóm mang về nhà, vừa tỉnh
dậy, bọn lính đã xộc vào nhà, chị Dậu van xin và chống trả lại bọn tay sai
Đoạn trích thể hiện phẩm chất cao đẹp của chị Dậu, và tinh thần phản kháng
thế lực áp bức
5.0 điểm
E RÚT KINH NGHIỆM
Tuần 4 Ngày soạn : 07//09/2013
Tập làm văn : VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1- VĂN TỰ SỰ
I MỤC ĐÍCH KIỂM TRA :
Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức và kỹ năng về văn tự sự của học sinh Qua đó nắm bắt khả năng viết bài văn tự sự hoàn chỉnh của các em
II HÌNH THỨC KIỂM TRA :
- Hình thức : tự luận
- Cách tổ chức kiểm tra : Học sinh viết bài ở nhà
III THIẾT LẬP MA TRẬN :
- Liệt kê các chuẩn kiến thức, kỹ năng trong văn tự sự
- Giới hạn nội dung cần kiểm tra, đánh giá và thực hiện các bước thiết lập ma trận đề kiểm tra
- Xác định khung ma trận
IV CÂU HỎI ĐỀ KIỂM TRA :
Đề bài : Người ấy( bạn, thầy, người thân…) sống mãi trong tôi.
Trang 5V HƯỚNG D N CH M BI U I MẪ Ấ Ể Đ Ể
Câu Hướng dẫn chấm Điểm
1
* Yêu cầu chung :
- Kể được những kỉ niệm về người thân làm hình ảnh người thân sống lại qua dòng
kí ức
- Trình bày sạch sẽ, đúng chính tả, đúng ngữ pháp
* Yêu cầu cụ thể : đảm bảo bố cục ba phần
Dàn ý
* Mở bài :
Giới thiệu người sống mãi trong lòng em, người để lại cho em nhiều kỉ niệm
* Thân bài :
- Miêu tả được ngoại hình, tính cách và việc làm của người đó đối với em
- Hồi ức lại những kỉ niệm giữa em với người ấy gắn với thời gian không gian cụ
thể
- Biết sắp xếp cảm xúc suy nghĩ của bản thân về người ấy thông qua các sự việc,
các kỉ niệm nhớ
- Kết hợp các yếu tố tự sự, miểu tả, biểu cảm, để bài văn đạt kết quả cao
* Kết bài : Tình cảm suy nghĩ của em đối với người ấy với những kỉ niệm đã qua
Lưu ý : Trên đây là những định hướng mang tính chất khái quát Trong quá trình
chấm, giáo viên cần căn cứ vào tình hình bài làm cụ thể của học sinh để đánh giá
phù hợp, tôn trọng sự sáng tạo của các em.
(1.0đ)
(1.0đ)
(7.0đ)
(1.0đ)
VI XEM XÉT LẠI VIỆC BIÊN SOẠN ĐỀ KIỂM TRA
………
………
………