môc tiªu Gióp h/s: - Hiểu được vai trò và tầm quan trọng của việc sử dụng các phương tiện liên kết để t¹o ra sù liªn kÕt gi÷a c¸c ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n.. ổn định tổ chức II.[r]
Trang 1Ngày soạn : 24/ 9/ 2006
Tuần: 4
Tiết: 16
tập làm văn:
liên kết các đoạn văn trong văn bản
a mục tiêu
Giúp h/s:
- Hiểu được vai trò và tầm quan trọng của việc sử dụng các phương tiện liên kết để tạo ra sự liên kết giữa các đoạn văn trong văn bản
- Rèn luyện kĩ năng viết được các đoạn văn liên kết mạch lạc, chặt chẽ
b chuẩn bị
- GV: Giáo án
- HS: Trả lời câu hỏi trong phần tìm hiểu bài
c lên lớp
I ổn định tổ chức
II Kiểm tra bài cũ
- Em hiểu ntn về từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn?
- Có mấy cách trình bày một đoạn văn? Kiểm tra bài 4
III Bài mới
1 Giới thiệu bài
Liên kết đoạn văn là làm cho các ý của đoạn văn liền mạch với nhau tạo chỉnh thể cho văn bản Vậy muốn liên kết cách đoạn văn cần phải sử dụng các phương tiện liên kết nào Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học
2 Tiến trình bài dạy
Thời
Hoạt động 1: Tìm hiểu tác
dụng của việc liên kết các
đoạn văn trong văn bản
? Yêu cầu h/s đọc thầm hai
đoạn văn trong sgk?
? Hai đoạn văn có mối liên hệ
gì với nhau Vì sao?
- HS đọc thầm đoạn văn (1, 2)
- Đ1: tả cảnh sân trường Mĩ
Lí trong ngày tựu trường
Đ2: cảm giác của n/v ''tôi'' trong một lần ghé thăm trường
Hai đoạn văn cùng viết về một ngôi trường nhưng việc tả
cảnh hiện tại về ngôi trường
I Tác dụng của việc liên kết các
đoạn văn trong văn bản
Trang 2? Đọc lại hai đoạn văn của
Thanh Tịnh và cho biết cụm từ
''trước đó mấy hôm'' bổ sung ý
nghĩa gì cho đoạn văn thứ hai?
? Theo em với cụm từ trên hai
đoạn văn đã liên hệ với nhau
ntn?
- GV: Cụm từ ''trước đó mấy
hôm'' là phương tiện liên kết
đoạn Hãy cho biết tác dụng
của việc liên kết đoạn trong
văn bản?
và cảm giác về ngôi trường ấy trong quá khứ, không có sự gắn bó với nhau Gây cảm giác hụt hẫng cho người đọc
- Bổ sung ý nghĩa về thời gian cho đoạn văn
- Cụm từ ấy tạo ra sự liên kết
về hình thức và nội dung với
đoạn văn thứ nhất, do đó 2
đoạn văn trở nên gắn bó chặt chẽ với nhau, 2 đoạn văn có
sự phân định rõ về thời gian hiện tại và quá khứ
- Tạo ra sự gắn bó, có quan hệ
về ý nghĩa giữa các đoạn văn góp phần làm nên tính hoàn chỉnh
Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm
hiểu cách liên kết đoạn văn
trong văn bản
? Yêu cầu h/s đọc thầm 3
đoạn văn chia nhóm thảo
luận Mỗi nhóm một đoạn a,
b, c
- Xác định các phơng tiện liên
kết đoạn văn
- Tìm các từ ngữ liên kết trong
2 đoạn văn
Các nhóm thảo luận trả lời.
- N1: a, Phương tiện liên kết là: sau khâu tìm hiểu
- Quan hệ liệt kê
- Trước hết, đầu tiên, cuối cùng, sau nữa, mặt khác, một mặt, ngoài ra
N2: b, - Quan hệ ý nghĩa:
quan hệ tương phản, đối lập
- Từ ngữ liên kết: nhưng
- Trái lại, tuy vậy, tuy nhiên, ngược lại, thế mà, vậy mà
N3: c, Quan hệ ý nghĩa: quan
hệ tổng kết, quan hệ khái quát
- Từ ngữ liên kết: nói tóm lại
- Tóm lại, nhìn chung, nói
II Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản
1 Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn
Trang 3- Kể thêm các phương tiện
liên kết đoạn văn
- Các nhóm nhận xét
- GV nhận xét và bổ sung
? Đọc lại đoạn văn ở mục I.2
cho biết ''đó'' thuộc từ loại
nào Trước đó là khi nào?
? Chỉ từ, đại từ cũng được
dùng làm phương tiện liên kết
đoạn văn Hãy kể một số các
chỉ từ khác?
? Xác định câu nối dùng để
liên kết giữa hai đoạn văn Tại
sao câu đó lại có tác dụng liên
kết?
? Như vậy có thể sử dụng các
phương tiện liên kết chủ yếu
nào?
? Gọi h/s đọc ghi nhớ?
tóm lại, tổng kết lại, có thể nói , nói cho cùng
- ''Đó'' là chỉ từ Trước đó là trước lúc lúc n/v ''tôi'' lần đầu tiên cắp sách đến trường
Việc dùng từ đó có tác dụng liên kết giữa hai đoạn văn
- Đó, này, ấy, vậy, thế
- Câu nối: ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy
- Lí do: câu đó nối tiếp và phát triển ý ở cụm từ ''bố
đóng sách cho mà đi học'' trong đoạn văn trên
- Dùng từ ngữ có tác dụng liên kết
- Dùng câu nối
- HS đọc ghi nhớ sgk /53
2 Dùng câu nối
để liên kết các
đoạn văn
Hoạt động 3: Hướng dẫn
luyện tập
- Chia nhóm thảo luận Mỗi
nhóm một câu
- Chia 4 nhóm thảo luận Mỗi
nhóm một câu
Các nhóm thảo luận
N1: a, nói như vậy
chỉ mối quan hệ tổng kết
N2: b, thế mà
chỉ mối quan hệ tương phản
N3: c, cũng, tuy nhiên
mối quan hệ nối tiếp, liệt kê, mối quan hệ tương phản
a, Từ đó
b, Nói tóm lại
c, Tuy nhiên
III Luyện tập Bài 1
a, nói như vậy: chỉ mối quan hệ tổng kết
b, thế mà: chỉ mối quan hệ tương phản
c, cũng, tuy nhiên: chỉ mối quan hệ nối tiếp, liệt kê, mối quan
hệ tương phản
Bài 2
a, Từ đó
b, Nói tóm lại
Trang 4- Cho h/s viết đoạn.
Hình thức: cá nhân
- Gọi h/s đọc đoạn văn của
mình và nhận xét bài của học
sinh
- Gv chữa lỗi dùng từ chưa
chính xác, các từ ngữ liên kết
d, Thật khó trả lời
- Có thể lựa chọn cách viết
đoạn văn theo lối quy nạp hoặc diễn dịch
Sử dụng từ ngữ có tác dụng liên kết, hoặc câu nối để liên kết
c, Tuy nhiên
d, Thật khó trả lời
Bài 3
IV Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc ghi nhớ
- Chuẩn bị bài: ''Tóm tắt văn bản tự sự''