Khai thác lập trình VBA trong powerpoint hỗ trợ thiết kế bài giảng điện tử

Nhằm thấy rõ tính hiệu quả của việc ứng dụng VBA trong Powerpointthiết kế bài giảng điện tử, đề tài đã chọn nội dung chương III tin học 11 đểthực hiện, vì đây là nội dung đầu tiên, có th

Mục lục

Trang

Lời nói đầu 1

Chương I: Một số ứng dụng của ngôn ngữ lập trình VBA trong PowerPoint 4

1.1 Tổng quan về VBA 4

1.2 Khởi tạo môi trường lập trình 5

1.2.1 Thiết lập chế độ bảo mật 5

1.2.2 Khởi động thanh công cụ Control Toolbox 6

1.3 Tổng quan về PowerPoint 2003 9

1.4 Tổng quan về bài giảng điê ̣n tử 10

1.5 Ứng dụng VBA thiết kế bộ đề trắc nghiệm 10

1.5.1 Tạo bộ đề trắc nghiệm có khả năng xáo trộn câu hỏi 10

1.5.2 Tạo bộ đề trắc nghiệm có khả năng chấm điểm 17

1.6 Ứng dụng VBA tạo dạng bài tập điền khuyết 19

1.7 Ứng dụng VBA tạo trò chơi ô chữ 23

Chương II: Chương trình ứng dụng VBA trong PowerPoint thiết kế chương III Tin học lớp 11 27

2.1 Giao diện chính của chương trình 27

2.2 Giao diện kiểm tra trắc nghiệm có chức năng xáo trộn câu hỏi 30

2.3 Giao diện kiểm tra trắc nghiệm có chức năng chấm điểm 32

2.4 Giao diện bài tập điền khuyết 35

2.5 Giao diện trò chơi ô chữ 36

Kết luận 39

Lời nói đầu

Trước đây, phương pháp dạy học truyền thống có nhược điểm ngườihọc thụ động trong quá trình tiếp thu, hay nói cách khác đó là quá trình “Đọc

- Chép” Còn bây giờ, khi CNTT được ứng dụng một cách phổ biến trongcuộc sống thì việc giảng dạy cũng được thực hiện bằng bài giảng điện tử.Nhưng nếu không biết cách tổ chức và truyền đạt thì biết đâu chúng ta lại savào tình trạng “Chiếu - Chép” Xuất phát từ suy nghĩ đó, tôi đã tìm hiểu vềthiết kế bài giảng điện tử Làm sao để cho giờ dạy học trở nên sinh động,hiệu quả hơn mà không mất quá nhiều thời gian cho việc thiết kế ? Khóaluận đã tìm hiểu các phần mềm trợ giúp trong việc thiết kế giáo án hiện naynhư Flash, Violet, PowerPoint…Mỗi phần mềm có những ưu, nhược điểmnhất định, vấn đề quan trọng khi lựa chọn một phần mềm là phải thông dụng,

dễ dùng, có tính hiệu quả cao trong công việc của mình

- Flash: Ưu điểm nổi trội là khả năng mô phỏng Sử dụng ngôn ngữ lập

trình ActionScrip để tạo các tương tác, các hoạt cảnh trong phim Nhưngnhược điểm là khó thao tác Để thiết kế được một chương trình Flash khôngphải giáo viên nào cũng có thể thao tác, lập trình để tạo ra được một bàigiảng hiệu quả Do đó, Flash đã không phải là sự lựa chọn của đa số giáoviên

- Violet: Đây là phần mềm được phát triển trên Flash, ưu điểm là rất dễ

thao tác, vì mọi cái đã được lập trình sẵn, nhưng có nhược điểm khiến người

sử dụng rất thụ động trong việc thiết kế bài giảng, vì những thao tác thiết kế

đã được cài đặt sẵn theo ý của người phát triển nên không gây được hứng thú

và sáng tạo theo phong cách của người sử dụng

giới cùng tham gia đóng góp.(Trích từ website www.giaoan.net ) Microsoft

PowerPoint là phần mềm giúp cho giáo viên có thể tự thiết kế bài giảng vàthể hiê ̣n bài giảng mô ̣t cách linh hoa ̣t, sinh đô ̣ng

Bài giảng đã được chuẩn bi ̣ trước trên máy tính nên giáo viên khôngmất nhiều thời gian ghi bảng, vẽ hình, vì vâ ̣y, có nhiều thời gian tổ chứchoa ̣t đô ̣ng ho ̣c cho ho ̣c sinh Ngoài ra, PowerPoint còn có tính năng lập trìnhVBA, không những dễ thao tác mà còn có nhiều khả năng không thua gìFlash, có hỗ trợ thiết kế câu hỏi trắc nghiệm, câu điền khuyến, câu ghépđôi… bằng ngôn ngữ VBA(Visual Basic Application) hay khả năng tạomenu như trong Flash với thao tác đơn giản Xuất phát từ những tìm hiểu về

Microsoft PowerPoint tôi đã cho ̣n đề tài Khai thác lâ ̣p trình VBA trong

PowerPoint hỗ trơ ̣ thiết kế bài giảng điê ̣n tử.

Nhằm thấy rõ tính hiệu quả của việc ứng dụng VBA trong Powerpointthiết kế bài giảng điện tử, đề tài đã chọn nội dung chương III tin học 11 đểthực hiện, vì đây là nội dung đầu tiên, có thể nói là rất cơ bản, cốt lõi, giớithiệu về câu lệnh lập trình trong Pascal Với điều kiện học tập trực quan,sinh động sẽ tạo nền móng kiến thức ban đầu về lập trình vững chắc, và pháttriển lòng ham thích lập trình của học sinh

Khóa luận Khai thác lập trình VBA trong PowerPoint hỗ trợ thiết

kế bài giảng điện tử gồm có 2 chương:

Chương I: Một số ứng dụng ngôn ngữ lập trình VBA trong PowerPoint Chương II: Chương trình ứng dụng VBA trong PowerPoint thiết kế bài giảng chương III tin học 11.

Khóa luận này được hoàn thành tại khoa Công nghệ Thông tintrường Đại học Vinh

Qua đây, tôi muốn bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới giảng viên - TSPhan Lê Na, người đã rất tận tình hướng dẫn tôi thực hiện khóa luận này.Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô trong khoa CNTT nói riêng và trườngđại học Vinh nói chung, đã giúp tôi trang bị kiến thức trong suốt 4 năm đạihọc Vô cùng cảm ơn những người thân yêu trong gia đình tôi, họ luôn lànguồn động lực giúp tôi vững tin trong 4 năm đại học, cảm ơn các bạn sinhviên lớp 47 A CNTT đã cổ vũ động viên tôi trong quá trình học tập cũng nhưhoàn thành khoá luận này

CHƯƠNG I: MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA NGÔN NGỮ LẬP

TRÌNH VBA TRONG POWERPOINT

1.1 Tổng quan về VBA

VBA (Visual Basic for Aplication) là môi trường lập trình hướng đốitươ ̣ng sử du ̣ng ngôn ngữ lâ ̣p trình VB (Visual Basic) Cú pháp và giao diê ̣n

lâ ̣p trình cũng giống như VB 6.0 (Visual Basic 6.0) nhưng điều khác biê ̣t là

VB có thể ta ̣o được các chương trình thực thi đô ̣c lâ ̣p Còn VBA được tíchhợp vào trong ứng dụng (Aplication) và sử dụng các đối tượng của ứng dụng

đó VBA không thể tạo ra một chương trình tự động thực thi độc lập (*.exe).Nếu không có bộ Office thì ta không thể lập trình VBA

Sự kết hợp giữa Visual Basic và Aplication cho ta một cái tên VBA.VBA đươ ̣c nhúng trong các chương trình ứng du ̣ng phía sau các chươngtrình Microsoft Word, Microsoft Excel, Micosoft Access, MicrosoftPowerPoint, v.v

VBA cho phép viết các mã lệnh có tác động tới nhiều đối tượng để làmtăng tính tự động hóa trong ứng dụng của mình, làm những việc mà các công

cụ sẵn có trong ứng dụng chưa có như tạo bộ đề câu hỏi trắc nghiệm trongPowerPoint, câu hỏi điền khuyết, trò chơi ô chữ…

Ở đây, khóa luận được thực hiện trên bộ Office 2003

1.2 Khởi tạo môi trường lập trình

1.2.1 Thiết lập chế độ bảo mật

Mặc định MS PowerPoint không cho chạy các Macro vì lí do bảo mật,

do đó để thuận tiện trong quá trình sử dụng VBA ta cần thiết lập lại chế độbảo mật cho PowerPoint theo các bước sau:

Đối với Microsoft Office PowerPoint 2003:

Bước 1: Vào Tool/Macro/Security.

Bước 2 : Trong tab Security chọn mức Medium hoặc Low

1.2.2 Giới thiệu thanh công cụ Control Toolbox

- Đối với Microsoft Office PowerPoint 2003, nhấp phải chuột vào vị tríbất kì trên ToolBar, chọn Control Toolbox

Xuất hiện hộp thoại Control Toolbox

Mỗi thành phần trên thanh ToolBox được gọi là

một đối tượng, mỗi đối tượng sẽ có một nhóm thuộc

tính và phương thức tương ứng.VBA cho phép chèn

các đối tượng sau đây vào ứng dụng :

• Check box : Ô đánh dấu kiểm chọn

• Command Button : Nút thực hiện các đoạn lệnh.

• List Box : Thể hiện một hộp có nhiều lựa chọn

• Toogle Box : Nút bật các chức năng, giống như công tắc đèn

• Scroll Bar : Nút cuộn

• Picture : Chèn hình ảnh

• View Code : Xem, chỉnh sửa các đoạn mã lệnh

• Text Box : Khung chứa nội dung văn bản

• Option Button : Nút đơn lựa chọn

• Combo Box : Hộp kết hợp giữa ListBox và TextBox

• Label : Nhãn

• Other Controls : Các điều khiển khác như công cu ̣ chèn Flash vào

PowerPoint , công cu ̣ hỗ trơ ̣ lưu trữ dữ liê ̣u dưới da ̣ng bảng

Khi chèn một đối tượng vào Slide, để có thể lập trình VBA, ta nhấpchuột phải chọn View code, hoặc nhấn tổ hợp phím Alt + F11, sẽ xuất hiệncửa sổ Microsoft Visual Basic, tại đây chúng ta có thể viết code cho đốitượng

- Các thuộc tính của đối tượng:

Khi một đối tượng để chèn vào Slide, ta ̣i đối tượng đó, nháy chuột phảichọn Propertise, mỗi đối tượng có những thuộc tính mặc định sau:

• BackColor: Màu nền cho đối tượng

• Delay: Độ trễ

• Enabled: Cho phép thuộc tính hiển thị

• ForeColor: Màu chữ

• Font: Cho phép chọn phông chữ, cỡ chữ, kiểu chữ

• Hieght: Độ cao của đối tượng

• AutoSize: Cho phép tự động thay đổi kích thước hay không

• Picture: Ảnh nền của đối tượng

• TextAlign: Căn lề đối tượng

• Visible: Cho phép tương tác với đối tượng hay là không

• Caption: Nội dung của đối tượng

Ta ̣i bảng Properties, ta sẽ thiết lâ ̣p các giá tri ̣ trên cho mỗi đối tượng

1.3 Tổng quan về PowerPoint 2003

PowerPoint 2003 là mô ̣t phần mềm trong bô ̣ Microsoft Office 2003.Đươ ̣c sử du ̣ng để trình bày mô ̣t vấn đề tiếp thi ̣ sản phẩm, thiết kế bài giảngđiê ̣n tử

Phần mềm này có đă ̣c điểm:

- Thực hiê ̣n các hiê ̣u ứng nhanh chóng, sinh đô ̣ng mà không cần tớikiến thức lâ ̣p trình

- Kích thước tâ ̣p tin nhỏ, dễ lưu trữ và di chuyển

- Kết hơ ̣p đươ ̣c nhiều đi ̣nh da ̣ng tâ ̣p tin như chèn âm thanh, video,hình ảnh và cả Flash vào trong PowerPoint

Làm viê ̣c trên PowerPoint là làm viê ̣c trên các tê ̣p trình diễn (có phầnmở rô ̣ng là *.PPT) Mỗi tê ̣p trình diễn có các bản trình diễn (Slides), chúngđươ ̣c sắp xếp theo thứ tự và mỗi bản trình diễn đó sẽ chứa nô ̣i dung ta muốntrình bày

Cấu trúc mô ̣t tê ̣p trình diễn

Slide 1

Slide 2

Slide n

1.4 Tổng quan về Bài giảng điê ̣n tử

Bài giảng điê ̣n tử là mô ̣t hình thức tổ chức bài trên lớp mà ở đó, toàn

bô ̣ kế hoa ̣ch hoa ̣t đô ̣ng da ̣y ho ̣c đươ ̣c thực hiê ̣n thông qua môi trườngMultimedia (đa phương tiê ̣n) do máy tính ta ̣o ra

Điểm đă ̣c trưng cơ bản nhất của bài giảng điê ̣n tử là toàn bô ̣ kiến thứccủa bài ho ̣c, mo ̣i hoa ̣t đô ̣ng điều khiển của giáo viên đều được Mutilmediahóa

Quy trình thiết kế bài giảng điê ̣n tử:

- Xác đi ̣nh mu ̣c tiêu bài ho ̣c

- Lựa cho ̣n kiến thức cơ bản, tro ̣ng tâm

- Multimedia hóa từng đơn vi ̣ kiến thức

- Xây dựng thư viê ̣n tư liê ̣u

- Lựa cho ̣n ngôn ngữ hoă ̣c phần mềm trình diễn để xây dựng tiến trình da ̣y

ho ̣c thông qua các hoa ̣t đô ̣ng cu ̣ thể

- Cha ̣y thử, sửa chữa và hoàn thiê ̣n

1.5 Sử dụng VBA trong PowerPoint thiết kế bộ đề trắc nghiệm

1.5.1 Tạo bộ đề trắc nghiệm có khả năng xáo trộn câu hỏi

Hình thức trắc nghiê ̣m này phù hợp với viê ̣c ôn tâ ̣p, củng cố kiến thứccuối bài ho ̣c Vì ở đây, có khả năng xáo trô ̣n câu hỏi, có thông tin phản hồinhâ ̣n xét về lựa cho ̣n của ho ̣c sinh

Các bước thực hiê ̣n như sau:

Bước 1 : Tạo bộ câu hỏi trắc nghiệm

- Mở một slide trống, nhấp chọn vào More Controls chọn MicrosoftOffice Speardsheet 11.0 Sau khi chọn xong, vẽ một khung hình chữ nhậtvào Slide

Vẫn chọn đối tượng này, ta nhấp chuột phải, chọn Properties.

Hộp thoại xuất hiện, đặt tên cho đối tượng là spsDulieu

Tiếp đến, ta nháy chuột phải vào Microsoft Office Speardsheet 11.0object chọn Edit.Tại đây, ta nhập nội dung câu hỏi trắc nghiệm với quy địnhnhư sau:

Cột A : Nhập nội dung câu hỏi trắc nghiệm, mỗi câu chiếm 5 dòng(mộtcâu hỏi và 4 phương án trả lời)

Cột B : Nhập thông tin phản hồi nhận xét mỗi lựa chọn của học sinh

Bước 2 : Thiết kế Slide trắc nghiệm

Sau khi tạo xong bộ câu hỏi trắc nghiệm, ta thiết kế Slide trắc nghiệmnhư sau:

- 4 Lable đặt tên theo thứ tự sau: lblStt (hiển thị số thứ tự câu hỏi),lblNdcauhoi (hiện thị nội dung câu hỏi trắc nghiệm), lblNhanxet (Hiện thịlời nhận xét về đáp án bạn chọn), lblDiem (hiện thị kết quả làm được)

- 4 Option Button để chứa nội dung đáp án của câu trắc nghiệm (Đặt têntheo thứ tự optTraloi1, optTraloi2, optTraloi3, optTraloi4)

- 1 Spin Button để chuyển đến các câu hỏi khác trong bộ đề trắc nghiệm(spschuyencau)

- 2 Command button để gán chức năng làm lại (cmdLamlai), và chứcnăng chấm điểm (cmdChamdiem)

Bước 3: Viết Code cho các nút lệnh trên Slide

// Đoạn code thực hiện xáo trộn câu hỏi

Private Sub xaotron()

Dim i As Integer

Dim ran As Integer

Dim arr() As Integer

//Đoạn Code cho nút Làm lại

Private Sub cmbLamlai_Click()

End Sub

// Đoạn code hiện thị thông tin phản hồi vào ô lblNhanxet

Private Sub optTraloi1_Click()

// Đoạn code cho nút chuyển câu

Private Sub spbChuyencau_Change()

Dim idx As Integer

1.5.2 Tạo bộ câu trắc nghiệm có khả năng chấm điểm

Hình thức này phù hợp cho việc kiểm tra bài cũ hoặc kiểm tra 15 phút,

ta sẽ tạo khoảng 5 slide Ở đây sẽ giới thiệu Slide đầu tiên và slide cuốicùng

Các bước thực hiê ̣n như sau:

Bước 1: Thiết kế Slide trắc nghiệm

- 1 TextBox chứa nội dung câu hỏi

- 4 Option Button chứa 4 phương án trả lời(Đặt tên là opt1A, opt1B,opt1C, opt1D)

Slide đầu tiên:

Slide cuối cùng:

Bước 2: Viết code cho các nút chức năng

//Đoạn code cho nút Chấm điểm

Private Sub lblChamdiem_Click()

lblDiem.Caption = "0"

If Slide1.opt1B.Value = True Then lblDiem.Caption = lblDiem.Caption + 2

If Slide2.opt2A.Value = True Then lblDiem.Caption = lblDiem.Caption + 2

If Slide3.opt3C.Value = True Then lblDiem.Caption = lblDiem.Caption + 2

If Slide4.opt4D.Value = True Then lblDiem.Caption = lblDiem.Caption + 2

If Slide5.opt5B.Value = True Then lblDiem.Caption = lblDiem.Caption + 2End Sub

//Đoạn code cho nút Làm lại

Private Sub lblLamlai_Click()

1.6 Ứng dụng VBA tạo dạng bài tập điền khuyết

Để có thể củng cố được những kĩ năng, thao tác trong học lập trình, đềtài sẽ giới thiệu cách thức tạo dạng câu hỏi điền khuyết Đây là dạng câu hỏi

có chỗ trống yêu cầu HS điền từ thích hợp vào và các từ hoặc cụm từ chotrước để lựa chọn

Bước 1: Tạo Slide chứa bài tập điền khuyết

- 5 TextBox chứa 5 câu hỏi điền khuyết

- 5 Lable chứa 5 từ hoặc cụm từ cho sẵn để lựa chọn (Đặt tên theo thứ

Bước 2: Viết code cho các nút chức năng

// Đoạn code thực hiện chức năng của nút Làm lại

Private Sub cmbLamlai_Click()

lblo1.Caption = ""

lblo2.Caption = ""

// Đoạn code của chức năng của nút Chấm điểm

Private Sub CommandButton1_Click()

// Đoạn code thực hiện gán các từ hoặc cụm từ vào Lable tạm

Private Sub lblo1_Click()

lblo1.Caption = lbltam.Caption

End Sub

Private Sub lblo2_Click()

Private Sub lblo3_Click()

Private Sub lbltraloi5_Click()

1.7 Ứng dụng VBA trong PowerPoint tạo trò chơi ô chữ

Với mong muốn gây được sự hứng thú trong học tập cũng như kíchthích tính khám phá của HS, đề tài giới thiệu trò chơi ô chữ khá quen thuộc.Một trò chơi thường thấy trong các cuộc thi trên truyền hình như “Đường lênđỉnh Olimpia”

Không những chỉ là trò chơi giải trí vui vẻ mà nó còn tạo cho HS tínhham học hỏi, thích tìm hiểu kiến thức thực tế trong cuộc sống, mở rộng tầmhiểu biết của mình

Các bước thự hiê ̣n:

Bước1: Tạo slide trò chơi ô chữ

- 6 CommandButton thực hiện việc kiểm tra đáp án nhập vào có đúnghay không (đặt tên là k1, , k6), 1 Command Button thực hiện chức năng

Làm lại

- 6 Lable cho phép nhập câu trả lời vào (đặt tên lần lượt là tl1,…, tl6)

Ô chữ cần tìm của mỗi câu hỏi được tạo thành từ các Lable Số chữ cái trongmỗi câu trả lời tương ứng với số Lable (được đặt tên theo dạng o(i,j)) Từcác chữ cái này sẽ dẫn tới một câu hỏi tìm từ khóa của trò chơi ô chữ, gọi là

- Mỗi dòng chứa ô chữ tạo số Lable tương ứng với số chữ cái trongmỗi đáp án (đặt tên theo cấu trúc mij với i là số hàng, j là số cột).

- 1 Lable để hiện thị nội dung câu hỏi khi ta nhấn vào ô đầu tiên của ôchữ

Bước 2: Viết code cho các nút chức năng

Khi nhấp chọn ô chữ đầu tiên trong dòng thứ nhất thì hiện thị nội dungcâu hỏi tại ô Câu hỏi, đồng thời, các ô của dòng 1 cùng đổi màu.Khi nhậpcâu trả lời vào, để biết đúng hay sai ta nhấp vào “Kiểm tra”, một hộp thôngbáo sẽ xuất hiện Nếu trả lời đúng thì lần lượt gán các chữ cái vào các ô chữ

và, nếu sai thì xóa hết thông tin đang hiện thị để cho phép nhập lại Mỗi lầnđúng hay sai ta đổi màu ô chữ để đánh dấu đã trả lời hay chưa