Giao an tu chon Ngu van 8 HKI

Đề: Phân tích bài thơ 1.Tìm hiểu đề “Vào nhà ngục Quảng Nghe- tiếp - Thể loại: Cảm thụ tác phẩm văn học Đông Cảm tác” của Phan thu - Nội dung cần làm sáng tỏ: phong thái ung Bội Châu dun[r]

Trang 1

Ngày soạn: / / 2012.

Lớp 8A: Ngày dạy: / / 2012 Sĩ số: 27 - vắng

Lớp 8B: Ngày dạy: / / 2012 Sĩ số: 27 - vắng Tiết 1:

BÀI TẬP VỀ CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ.

- GV: Soạn bài, tài liệu tham khảo.

- HS: Ôn tập cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.

III Các hoạt động dạy và học:

1 Kiểm tra:

2 Bài mới:

Hoạt động 1: tìm hiểu về cấp độ khái quát.

+ Một từ ngữ được coi là nghĩa rộngkhi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó baohàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữkhác

Ví dụ: Từ chó được coi là nghĩa rộng

so với các từ: Chó săn, chó sói, chó ngao

+ Một từ ngữ được coi là nghĩa hẹp khiphạm vi nghĩa của từ ngữ đó được baohàm trong phạm vi nghĩa của một số từngữ khác

Ví dụ: Từ chó được coi là nghĩa hẹp vì

từ chó cũng như các từ mèo, trâu, bò, ngựa đều được bao hàm ttrong phạm

vi nghĩ của từ gia súc.

Trang 2

+ Một từ ngữ có nghĩa rộng đối với từngữ này, đồng thời có thể có nghĩa hẹpđối với một từ ngữ khác.

Ví dụ: Từ chó vừa có nghĩa rộng vừa

b Tôi vòng tay lên bàn

chăm chỉ nhìn thầy viết và

lẩm nhẩm đánh vần đọc (

Thanh Tịnh)

? Tìm những từ có nghĩa

rộng hơn và nghĩa hẹp hơn

các từ ngữ sau rồi thể hiện

Suy nghĩlàm bài

học tập

Trang 3

d Truyện dân gian.

viết chính tả làm toán làm văn

b Thể thao

cờ

Cờ gánh cờ tướng cờ vua

c viên chức

giáo viên

thầy giáo cô giáo

d văn học dân gian

truyện dân gian

cổ tích thần thoại truyện cười

Trang 4

Lớp 8B: Ngày dạy: / / 2012 Sĩ số: 27 - vắng

Tiết 2:

BÀI TẬP TÍNH THỐNG NHẤT CHỦ ĐỀ TRONG VĂN BẢN

- GV: Giáo án, câu hỏi thảo luận.

- HS: Xem lại phần lí thuyết đã học, các bài tập ở sách bài tập 8.

1 Kiểm tra: ? Thế nào là chủ đề của văn bản?

? Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản? Làm thế nào để bảo đảm tính thống nhất đó?

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Đọc và tìm hiểu về chủ đề văn bản.

- Văn bản có tính thống nhất

về chủ đề là mọi sự vật sự việc diễn ra đều xoay quanh chủ đề đó xác định không lạc sang chủ đề khác

- Để bảo đảm tính thống nhất trong văn bản cần chú ý: nhan đề, đề mục, quan hệ giữa các phần trong văn bản

và các từ ngữ then chốt thường lặp đi lặp lại

Nói lên niềm thương nhớ

mẹ của chú bé Hồng

I Đọc và tìm hiểu về chủ đề văn bản.

Trang 5

trích là ai? Có mấy đối

tượng?

?Dựa vào những chi tiết nào

đó nói lên điều đó?

- Nhưng đời nào lòng thương yêu mẹ tôi lại bị…

- Gương mặt mẹ tôi…hay tại bỗng được gặp ôm ấp lại cái hình hài máu mủ…

Văn bản đó thể hiện được tính thống nhất cao

Văn bản có tính thống nhất

về chủ đề là mọi sự vật sự việc diễn ra đều xoay quanh chủ đề đó xác định không lạc sang chủ đề khác

- Nhan đề, đề mục, quan hệgiữa các phần trong văn bản

và các từ ngữ then chốtthường lặp đi lặp lại

Hoạt động 2: HD tìm hiểu các bài tập.

Nhận xét tính thống nhất chủ

đề của văn bản: Khởi nghĩa

Nông Văn Vân.

a Văn bản viết về đối tượng

Trang 6

hiện chủ đề của văn bản? d Các nd trong vb rất

thống nhất

e Các từ ngữ thể hiện chủ đề của vb: nổi dậy,

KN, đàn áp, tấn công, bao vây, chết, dập tắt

3 Củng cố:

? Thế nào là chủ đề trong văn bản?

?Làm thế nào để bảo đảm tính thống nhất trong văn bản?

4 Dặn dò:

- về nhà xem lại bài

- Đọc lại truyện cuộc chia tay của những con búp bê và tìm tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Soạn bài mới "Trong lòng mẹ" đọc thật kĩ văn bản chú ý cách xây dựng từ xưng hô và những tình cảm mãnh liệt mà đứa con dành cho mẹ

_

ÔN TẬP VỀ TỪ TIẾNG VIỆT

1 Kiểm tra: Không

Trang 7

? Các từ lúa, hoa, bà có

nghĩa rộng đối với từ nào

và có nghĩa hẹp đối với từ

đạp, đi, chạy, đứng, ngồi,

cúi ,suy nghĩ, phán đoán,

phân tích, ngó, ngửi, xé,

chặt, cắt đội, xéo, giẫm,

trả lời

Suy nghĩ trả lời

1 Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp.

* Lúa: - Có nghĩa rộng đối với các từ :lúa nếp, lúa tẻ, lúa tám

- Có nghĩa hẹp đối với các từ :lương thực, thực vật,

* Hoa: - Có nghĩa rộng đối với các từ :hoa hồng, hoa lan,

- Có nghĩa hẹp đối với các từ : thực vật, cây cảnh, cây cối,

* Bà: - Có nghĩa rộng đối với các từ :

- Hoạt động trí tuệ: nghĩ, suy nghĩ, phánđoán, ngẫm, nghiền ngẫm, phân tích,tổng hợp,

- Hoạt động của các giác quan để cảmgiác: nhìn, trông, thấy, ngó, ngửi,

- Hoạt động của con người tác động đếnđối tượng:

+ Hoạt động của tay: túm, nắm, xé, cắt,chặt,

+ Hoạt động của đầu: húc, đội,

+ Hoạt động của chân: đá, đạp, xéo,giẫm,

- Hoạt động dời chỗ: đi, chạy, nhảy,trườn, di chuyển,

- Hoạt động thay đổi tư thế: đứng, ngồi,cúi, lom khom,

HĐ 2: HD làm bài tập.

Đề: Phát biểu cảm nghĩ

của em về dòng cảm xúc

của nhân vật “tôi” trong

truyện ngắn “ Tôi đi học”

Phát biểu cảm nghĩ cho đề bài

Trang 8

của Thanh Tịnh? a Mở bài: Giới thiệu về truyện ngắn

“Tôi đi học” và cảm xúc của mình khiđọc truyện

“tôi”: đi học là được tiếp xúc với một thếgiới mới lạ, khác hẳn với đi chơi, đi thảdiều

+ Cảm nhận của nhân vật “tôi” và cáccậu bé khi vừa đến trường: không giancủa ngôi trường tạo ấn tượng lạ lẫm vàoai nghiêm khiến các cậu cùng chungcảm giác choáng ngợp

+ Hình ảnh ông đốc hiền từ nhân hậu vànỗi sợ hãi mơ hồ khi phải xa mẹ khiếncác cậu khi nghe đến gọi tên không khỏigiật mình và lúng túng

+ Khi vào lớp “tôi” cảm nhận một cách

tự nhiên không khí gần gũi khi được tiếpxúc với bạn bè cùng trang lứa Bài họcđầu đời và buổi học đầu tiên khơi dậynhững ước mơ hòa trộn kỉ niệm và mơước tương lai như cánh chim sẽ được bayvào bầu trời cao rộng

- Những cảm xúc hồn nhiên của ngàyđầu tiên đi học là kỉ niệm đẹp đẽ vàthiêng liêng của một đời người Giọng kểcủa nhà văn giúp ta được sống cùngnhững kỉ niệm

- Chất thơ lan tỏa trong mạch văn, trongcách miêu tả, kể chuyện và khắc họa tâm

lí đặc sắc làm nên chất thơ trong trẻo nhẹnhàng cho câu chuyện

c Kết bài: Nêu ấn tượng của bản thân vềtruyện ngắn (hoặc nêu những cảm nghĩ

về nhân vật “tôi” trong sự liên hệ với bảnthân)

Trang 9

Chọn 1 số bài viết hay y/c

hs đọc

- Gv nhận xét- bổ sung

Viết bàiĐọc bài mẫu

và trong sáng Dòng cảm xúc của nhânvật “tôi” trong truyện vẫn đầy ắp trongtâm trí ta những nét thơ ngây đáng yêucủa trẻ thơ trong buổi đầu đến lớp

b Thân bài:

c Kết bài:

Truyện ngắn Tôi đi học của Thanh Tịnhcòn đọng mãi trong ta kỉ niệm đầu đờitrong sáng hồn nhiên, ghi lại khoảnhkhắc thật đẹp trong tâm hồn tuổi thơ.Những trang văn tinh tế, giàu sức biểucảm sẽ còn làm biết bao thế hệ học sinhxúc động

Trang 10

1 Kiểm tra: Gv kiểm tra sự chuẩn bị của hs

Nêu suynghĩ

I Chủ đề :

1 Chủ đề là gì?

Là đề tài chính và đối tượng mà văn bản biểu đạt, là tư tưởng, tình cảm thể hiện trong văn bản.VD: Chủ đề của vb “Tôi đi học” là những

kỹ niệm mơn man, trong sáng, đẹp đẽ của nhân vật Tôi trong ngày đầu tiên đến trường

đê-Chủ đề của truyện đó là : nỗi đau của nhân dân dưới ách thống trị của ngoại bang; biết yêu tiếng mẹ đẻ là yêu nước; biết giữ lấy tiếng nói của dân tộc mình là nắm được chìa khoá để giải phóng, để giành lại tự do

3 Đại ý:

Đại ý là ý lớn trong một đoạn thơ, một tình tiết, một đoạn, một phần của truyện Một đoạn thơ, một tình tiết, một đoạn, một phần của truyệnthì chưa hình thành được chủ đề Cần phân biệt đại ý với chủ đề

VD: Bài thơ “Qua Đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan

- 4 câu thơ đầu, đại ý là tả cảnh Đèo Ngang lúc bóng xế tà

- 4 câu thơ cuối (2 câu luận + 2 câu kết) ;

Trang 11

nỗi buồn cô đơn của nữ sĩ (đại ý)

=> Chủ đề: tâm trạng buồn, cô đơn của li khách khi bước tới Đèo Ngang trong ngày tàn

4 Đa chủ đề: một tác phẩm có thể chỉ có

một chủ đề Một tác phẩm cũng có thể có nhiều chủ đề (đa chủ đề)

VD: Bài thơ “Ngắm trăng” (Vọng nguyệt) rút trong “Nhật kí trong tù” có chủ đề tình yêu trăng (thiên nhiên) và phong thái ung dung tự tại của người chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù đầy

VD: Truyện ngắn “Cuộc chia tay của nhữngcon búp bê” của Khánh Hoài, từ nhan đề đến cốt truyện, các tình tiết đều mang tính liên kết khá chặt chẽ:

- Thuỷ và Thành đau khổ khóc suốt đêm

- Sáng sớm Thành đau buồn đi ra vườn ngồimột mình, thì em gái theo ra

- Hai anh em chia đồ chơi

- Thành dẫn Thuỷ về trường cũ, chào giã biệt cô giáo Tâm và các bạn lớp 4B

- Trước lúc lên xe, Thuỷ để lại cho anh trai

cả hai con búp bê… Thành nhìn theo bóng em gái rối khóc

=> Qua đó, ta rút ra chủ đề của truyện là:

- Sự đau khổ của tuổi thơ trước bi kịch gia đình (cha mẹ bỏ nhau)

- Tình thương yêu của anh em, của bè bạn trong bi kịch gia đình

HĐ 2: HD làm bài tập.

Phân tích bố cục

bài Rừng cọ ?

Nêu suynghĩ

Trang 12

Nêu suy

nghĩ

Phân tích bố

cục

3 Chủ đề văn bản “Rừng cọ quê tôi” là gì?

*Gợi ý: Đây là một văn bản biểu cảm rất đặc sắc

Phần I: Câu mở đầu tác giả tự hào giới thiệu cảnh “rừng cọ trập trùng”, là vẻ đẹp của sông Thao quê tôi không có nơi nào đẹp bằngPhần II: gồm 3 đoạn văn tả cây cọ, rừng cọ

và lợi ích của nó+Đoạn 1: tả cụ thể cây cọ: thân cao vút thẳng, rất dẻo dai “gió bão không thể quật ngã” Búp cọ “như thanh kiếm sắc vung lên” Cây non… “lá đã xoà sát mặt đất” Lá cọ tròn xoe

“như một rừng tay vẫy” Rừng cọ là nơi trú ngụ

ca hót của đàn chim khi mùa xuân về Tất cả các chi tiết : thân cọ, búp cọ, cây non, lá cọ, rừng cọ mùa xuân, đều thể hiện rừng cọ rất đẹp, cây cọ

có một sức sống vô cùng mạnh mẽ

+ Đoạn 2: Nói rừng cọ với tuổi thơ tác giả Tâm hồn tác giả đã gắn bó thiết tha với rừng cọ Căn nhà “núp dưới rừng cọ” Ngôi trường “khuấttrong rừng cọ” Con đường đi học “đi trong rừng cọ” Ngày nắng, ngày mưa có bóng cọ chở che.+ Đoạn 3: Rừng cọ gắn bó với đời sống vật chất của người dân sông Thao Cha làm chổi cọ,

mẹ lấy móm lá cọ đựng hạt giống Chị đan lá cọ, làm mành cọ, lán cọ để xuất khẩu Trẻ chăn trâu nhặt trái cọ đem về om, “ăn vừa béo vừa bùi”

- Phần 3, tác giả nhắc lại câu hát: “cơm nắm

lá cọ là người sông Thao”, rồi khẳng định một tình yêu thuỷ chung của người sông Thao: “đi đâu rồi cũng nhớ về rừng cọ quê mình”

2 Có hai câu văn biểu cảm trực tiếp nói lên tình cảm của tác giả, của người sông Thao đối với rừng cọ quê nhà

- Chẳng có nơi nào đẹp như sông Thao quê tôi, rừng cọ trập trùng

- Người sông Thao đi đâu, rồi cũng nhớ về rừng cọ quê mình

3 Chủ đề “rừng cọ” quê tôi là gì?

- Rừng cọ là vẻ đẹp của vùng sông Thao

- Tình yêu mến quê nhà của người sông Thao

*Bài 2: Hãy nêu xuất xứ, chủ đề của truyện ngắn “Tôi đi học” của Thanh Tịnh? Hãy chỉ ra

Trang 13

“Quê mẹ”, xuất bản năm 1941

2 Tính thống nhất về chủ đề của truyện “Tôi

đi học”

Truyện ngắn “tôi đi học” gồm có các chi tiết, tình tiết diễn tả tâm trạng của chú bé (nhân vật “tôi”) trong buổi tựu trường

- Mẹ âu yếm nắm tay tôi dẫn đi tren con đường làng dài và hẹp trong một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh Lòng tôi “có sự đổi thay lớn”… nên tôi thấy cảnh vật thân quen trở nên “lạ”

- Thấy các bạn nhỏ cầm sách vở, bút, thước… tôi rất “thèm” và đòi mẹ đưa bút thước cho cầm thử để thử sức mình

- Thấy trường làng Mĩ Lí oai nghiêm như đình làng Hoà Ấp, đông đặc cả người, ai cũng áo quầnsạch sẽ, gương mạt vui tươi sáng sủa Lòng tôi

“đâm ra lo sợ vẩn vơ” Học trò mới “thèm vụng

và ước ao thầm”… được như những học trò cũ, biết lớp, biết thầy đề khỏi “rụt rè” trong cảnh lạ

- Nghe tiếng trống trường dội vang, nghe ông đốc đọc tên, các học sinh mới đều khóc, còn tôi cũng nức nở theo Nghe gọi đến tên minh, tôi

“giật mình và lúng túng”, quên cả mẹ đang đứng sau Khi thấy giáo trẻ dẫn vào lớp, tôi cảm thấy

“trong thời thơ ấu tôi chưa lần nào thấy xa mẹ tôinhư lần này”

- Vào ngồi trong lớp, tôi thấy một mùi hương lạxông lên; tôi bâng khuâng ngắm nhìn xung quanh, nhìn bạn… rồi vòng tay lên bàn, nhìn thầy viết và lẩm nhẩm đánh vần đọc bài tập viết:

“Tôi đi học”

=> Các chi tiết trên không chỉ thể hiện diễn biến sự việc, cảnh vật và tâm trạng nhân vật “tôi”trong buổi tựu trường mà còn gắn kết với nhau trong một thời gian (buồi sớm đầy sương thu và gió lạnh), trong ba không gian: con đường làng dài và hẹp, sân trường làng Mĩ Lí, phòng học lớpNăm Cảnh vật và tâm trạng đều diễn biến, hoà

Trang 14

quyện, không thừa Ví dụ con chim nhỏ đậu trên cửa sổ lớp học rồi vụt cách bay đi.

Qua đó ta thấy tính thống nhất của chủ đề truyện

“tôi đi học”: tâm trạng hồi hộp, bâng khuâng,tình cảm trong sáng hồn nhiên của tuổi thơ trongbuổi tựu trường (đầu tiên của đời mình)

HĐ 2: HD tìm hiểu bố cục của văn bản.

III Bố cục của văn bản.

- Mở bài: giới thiệu câu chuyện

- Thân bài: kể diễn biến câu chuyện

- Kết bài: kết cục câu chuyện, hoặc nói lên suy nghĩ, cảm nghĩ

c Văn nghị luận:

- Mở bài: nêu vấn đề

- Thân bài: giải quyết vấn đề Có thể lần lượt dùng lí lẽ hoặc dẫn chứng để giải thích, hay chứng minh, hay bình luận từng luận điểm, từng khía cạnh của vấn đề

- Kết bài: khẳng định vấn đề Liên hệ cảm nghĩ

2 Cách bố trí, sắp xếp nội dung phần thân bài

Thân bài là phần chính trung tâm, phần trọng tâm của bài văn, của văn bản Mỗi loại văn bản ở phần thân bài có cách bố trí, sắp xếp nội dung khác nhau

b Câu chủ đề của đoạn vănCâu chủ đề (còn gọi là câu chốt) mang nội dung khái quát lời lẽ ngắn gọn, thường đủ hai thành phần chính C- V; nó có thể đứng đầu đoạn văn (đoạn diễn dịch) cũng có thể đứng cuối đoạn (đoạn quy nạp)

(Hồ Chí Minh)

c Quan hệ giữa các câu trong đoạn văn.Trong một đoạn văn các câu có quan hệ ý nghĩa chặt chẽ với nhau Có thể bổ sung ý nghĩa

Trang 15

cho nhau; có thể liên kết, phối hợp với nhau về ý nghĩa

4 Cách trình bày nội dung trong đoạn văn:

- Dựng đoạn diễn dịch ( là cách thức trình bày ý đi từ ý chung, khái quát đến các ý cụ thể chi tiết Đoạn diễn dịch thì câu chốt đứng đầu đoạn, các câu đi kèm sau nhằm minh hoạ câu chốt

- Dựng đoạn quy nạp ( là cách trình bầy nội dung đi từ các ý chi tiết, cụ thể đến ý chung khái quát Trong đoạn quy nạp, các câu mang ý chi tiết, cụ thể đứng trước, câu chủ đề đứng cuối đoạn

Chú ý: đoạn diễn dịch có thể đảo lại thành đoạn quy nạp, hoặc ngược lại

- Dựng đoạn song hành (là đoạn văn được sắp xếp các ý ngang nhau, bổ sung cho nhau, phối hợp nhau để diễn tả ý chung Đoạn song hành không có câu chủ đề

( Vịnh Hạ Long)

- Dựng đoạn móc xích ( là đoạn văn trong

đó cách sắp xếp ý nọ tiếp theo ý kia theo lối móc nối vào ý trước (qua những từ ngữ cụ thể) để bổ sung, giải thích cho ý trước

ÔN TẬP VỀ TỪ TIẾNG VIỆT (Tiếp)

Trang 16

- GV: Giáo án, tài liệu tham khảo.

- HS: Ôn tập cấp độ khái quát của trường từ vựng.

1 Kiểm tra: ? Phân tích “Trong lòng mẹ”, em hãy làm sáng tỏ nhận định sau: “Đoạn

trích Trong lòng mẹ đã ghi lại những rung động cực điểm của một tâm hồn trẻ dại”? (Nêu dàn ý)

2 Bài mới: Giới thiệu vào bài.

Đề 2: Kể lai những kỉ niệm sâu sắc củangày đầu tiên đi học

+ Trong lúc nước sôi lửa bỏng một mìnhchị đôn đáo chạy xuôi chạy ngược loxuất sưu cho chồng, cho chú Hợi- em traichồng mình Chị đã phải đứt ruột bánđứa con nhỏ 7 tuổi, bán đàn chó chưa mởmắt cộng một gánh khoai vẫn chưa đủtiền nộp sưu Chồng chị vẫ bị đánh trói

- Chị đã phải vùng lên đánh nhau với

người nhà lớ trưởng và tên cai lệ để bảo

vệ chồng của mình

+ Ban đầu chị cố van xin tha thiết nhưngchúng không nghe tên cai lệ đã đáp lại

Trang 17

- Hướng dẫn viết bài

Nghe thực hiện

chị bằng quả “bịch” vào ngực chị mấybịch rồi sấn sổ tới trói anh Dậu, chỉ đếnkhi đó chị mới liều mạng cự lại

+ Lúc đầu chị cự lại bằng lí “chồng tôiđau ốm ông không được phép hành hạ”Lúc này chị đã thay đổi cách xưng hôkhông còn xưng cháu gọi ông nữa mà lúcnày là “ ông- tôi” Bằng sự thay đổi đóchị đã đứng thẳng lên vị thế ngang hàngnhìn thẳng vào mặt tên cai lệ

+ Khi tên cai lệ không thèm trả lời màcòn tát vào mặt chị Dậu một cái đánhbốp rồi nhảy vào cạnh anh Dậu thì chị đãvụt đứng dậy với niềm căm giận ngùnngụt “ Chị Dậu nghiến hai hàm răng lại :mày trói ngay chồng bà đi bà cho màyxem” Lúc này cách xưng hô đã thay đổi

đó là cách xưng hô đanh đá của ngườiđàn bà thể hiện sự căm thù ngùn ngụtkhinh bỉ cao độ đồng thời thể hiện tư thếcủa người đứng trên kẻ thù và sẵn sàngchiến đấu

=> CD tiềm ẩn một sức mạnh phảnkháng bị đẩy đến bước đường cùng chị

đã vùng lên chống trả quyết liệt thể hiệnmột thái độ bất khuất

* Là người nông dân mộc mạc hiền dịuđầy lòng vị tha và đức hi sinh cao cả,nhưng không hoàn toàn yếu đuối màtiềm ẩn một sức mạnh phản kháng

c Kết bài:

Nêu ấn tượng của bản thân về đoạntrích“Tức nước vỡ bờ” và cảm nghĩ vềnhân vật chị Dậu

2 Viết bài:

a Mở bài:

Nhắc đến Ngô Tất Tố là ta nhớ đến tiểuthuyết Tắt đèn Nói đến Tắt đèn ta nghĩđến nhân vật chị Dậu Đó là một phụ nữnông dân nghèo khổ, cần cù lao động,giàu tình thương chồng thương con, dũngcảm chống lại bọn cường hào Nhà văn

đã xây dựng nhân vật chị Dậu tiêu biểu

Trang 18

- Hướng dẫn lập dàn ý

Nghe thực hiện

cho cảnh ngộ khốn khổ và phẩm chất tốtđẹp của người đàn bà nhà quê trước năm

xã hội cũ Họ là những người nghèo khổ

bị đẩy vào bước đường cùng, bị ức hiếp

bị chà đạp vùi dập một cách trực tiếphoặc gián tiếp dưới bàn tay của XHPK

Dù trong hoàn cảnh nào họ vẫn ánh lênphẩm chất cao đẹp của người nông đânhiền lành lương thiện giàu tình yêuthương và giàu lòng tự trọng và luôntiềm ẩn một sức mạnh phản kháng

để lại dấu ấn sâu đâm nhất

2 Thân bài: Kể lại kỉ niệm theo diễnbiến của buổi khai trường

+ Đêm trước ngày khai trường :

- Em chuẩn bị đầy đủ sách vở, quần áomới

- Tâm trạng em nôn nao, háo hức lạthường

+ Trên đường đến trường:

- Tung tăng đi bên cạnh mẹ, nhìn cái gìcũng thấy đẹp đẽ đáng yêu(bầu trời, mặtđất, con đường, chim muông…)

- Thấy ngôi trường thật đồ sộ, còn mìnhthì quá nhỏ bé

- Ngại ngùng trước chỗ đông người

- Được mẹ động viên nên mạnh dạn hơnđôi chút

+ Lúc dự lễ khai trường:

- Tiếng trống vang lên giòn giã, thúcgiục

Trang 19

- Lần đầu tiên trong đời, em được dự mộtbuổi lễ long trọng và trang nghiêm nhưthế

- Ngỡ ngàng và lạ lùng trước khung cảnhấy

- Vui và tự hào vì mình đã là học sinhlớp một

- Rụt rè làm quen với các bạn mới

3 Kết bài:

Cảm xúc của em: Thấy rằng mình đãkhôn lớn Tự nhủ phải chăm ngoan, họcgiỏi để cha mẹ vui lòng

Bài tập về TRƯỜNG TỪ VỰNG

Trang 20

II Chuẩn bị:

- HS: Ôn tập cấp độ khái quát của trường từ vựng.

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu lí thuyết về trường từ vựng.

Nhắc lạikiến thức

Ví dụ: Trường từ vựng tay bao gồmcác trường nhỏ hơn

+ Bộ phận của tay: Cánh tay, cẳng tay,khuỷu tay, bàn tay, ngón tay

+ Hoạt động của tay: Chặt, viết, ném,cầm

+ Đặc điểm của tay: Dài, ngắn, to, nhỏ,khéo, vụng

- Các trường từ vựng nhỏ trong trường

từ vựng lớn có thể thuộc nhiều từ loạikhác nhau

Ví dụ:

+ Bộ phận của tay: Cánh tay, cẳng tay,khuỷu tay, bàn tay, ngón tay ( danh từ) + Hoạt động của tay: Chặt, viết, ném,cầm ( động từ)

+ Đặc điểm của tay: Dài, ngắn, to, nhỏ,khéo, vụng ( tính từ)

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiềutrường từ vựng khác nhau

Trang 21

? Nêu tác dụng của trường

từ vựng?

Nhắc lạikiến thức - Trong khi nói, viết sử dụng cách

chuyển trường từ vựng thường nhằmmục đích tăng thêm tính nghệ thuật củangôn từ ( các biện pháp tu từ nhân hoá,

ẩn dụ, so sánh )

Hoạt động 2: HD tìm hiểu các bài tập.

? Có bao nhiêu trường từ

vựng trong các từ được in

đậm ở đoạn văn sau:

Vào đêm trước ngày

khai trường của con, mẹ

không ngủ được Một ngày

kia, còn xa lắm, ngày đó

con sẽ biết thế nào là

không ngủ được Còn bây

giờ giấc ngủ đến với con

dễ dàng như uống một ly

sữa, ăn một cái kẹo.

Gương mặt thanh thoát

của con tựa nghiêng trên

ngối mềm, đôi môi hé mở

và thỉnh thoảng chúm lại

như đang mút kẹo.

? Từ nghe trong câu sau

đây thuộc trường từ vựng

nào?

Nhà ai vừa chín quả đầu

Đã nghe xóm trước vườn

Suy nghĩlàm bài

Suy nghĩ làm bài

- Ở câu thơ này do phép chuyển nghĩa ẩn

dụ, nên từ nghe thuộc trường từ vựng

Trang 22

trường từ vựng sau: Hoạt

động dùng lửa của người;

trạng thái tâm lí của người;

trạng thái chưa quyết định

dứt khoát của người; tính

tình của người; các loài

thú đã được thuần dưỡng

Suy nghĩ làm bài

- Hoạt động dùng lửa của người: châm,đốt, nhen, nhóm, bật, quẹt, vùi, quạt,thổi, dụi

- Trạng thái tâm lí của người: vui, buồn,hờn, giận

- Trạng thái chưa quyết định dứt khoátcủa người: lưỡng lự, do dự, chần chừ

- Tính tình của người: vui vẻ, cắn cảu,hiền, dữ

- Các loài thú đã được thuần dưỡng:trâu, bò, dê, chó

ÔN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM

“Tôi đi học- Trong lòng mẹ”

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

- Đặc điểm của truyện ký: Kết hợp tự sự + miêu tả + biểu cảm

- Đọc tìm hiểu nội dung ý nghĩa của truyên ngắn: Tôi đi học và đoạn trích:

Trong lòng mẹ

2 Kĩ năng: - Luyện kĩ năng đọc, phân tích tâm trạng nhân vật.

3 Thái độ: - Giáo dục ý thức trân trọng các nhân vật

- HS : Ôn bài.

Trang 23

1 Kiểm tra:

2 Bài mới:

HĐ 1: HD tìm hiểu văn bản “Tôi đi học”.

? Tôi đi học của Thanh Tịnh được

viết theo thể loại nào?

?Nhân vật chính được thể hiện ở

phương diện nào?

I Văn bản: Tôi đi học

“Tôi” theo trình tự thời gian của buổi tựu trường

+ Kết hợp hài hoà tự sự ,miêu tả biểu cảm

+ Tình huống truyện chứa đựng chất thơ

+ Hình ảnh so sánh giàu chất trử tình

HĐ 2: HD tìm hiểu văn bản “ Trong lòng mẹ”.

Học sinh lần lượt đọc

?Những ngày thơ ấu của Nguyên

Hồng được viết theo thể loại nào?

? Em hiểu gì về những sự kiện được

nói tới trong hồi ký?

? Nêu nội dung của đoạn trích

:Trong lòng mẹ?

? Theo em, nhớ lại cuộc nói chuyên

Đọc

Suy nghĩtrả lời

- Đoạn trích chủ yếu trình bày diễn biến tâm trạng của bé Hồng + Cảnh ngộ tội nghiệp của một

Trang 24

với người cô, tức là tác giả nhớ lại

điều gì?

?Mục đích chính của tác giã khi

viết : “Tôi cười dài trong tiếng khóc”

là gì?

- Vừa đau đớn vừa uất ức căm giận

khi nghe những lời nói…

? Em hiểu từ “rất kịch” trong câu

văn : “Nhưng nhận ra những ý nghĩa

cay độc trong giong nói và trên nét

mặt khi cười rất kịch của tôi kia, tôi

cúi đầu không đáp” nghĩa là gì?

?Tìm đoạn văn nói lên niềm sung

sướng vô biên của bé Hồng khi gặp

lại mẹ ?

“Gương mặt mẹ tôi… lạ thường”

?Em hiểu gì về chú bé Hồng qua

đoạn trích trong lòng mẹ ?

?Nêu nghệ thuật đặc sắc của đoạn

trích

Liên hệ thực tế:

Câu1: Qua văn bản “ Tôi đi học” và

“ Trong lòng mẹ” Em hãy nêu trách

nhiệm của em đối với cha mẹ và

thầy cô giáo?

Câu 2: Nêu suy nghĩ của em về nỗi

đứa trẻ + Cảnh ngộ thương tâm của người mẹ hiền từ

- Nói lên tâm trạng phức tạp của

bé Hồng : Với những lời nói của người cô về mẹ mình

- Giọng nói “rất kịch” :Giả dối + Người đàn bà xấu xa, xảo quyệt ,thâm đọc với những “rắp tâm tanh bẩn”

+ Là người đại diện cho thành kiến phi nhân đạo, cổ hủ của xã hội lúc bấy giờ

- Thể hiện sự căm hờndữ dội của

bé Hồng đối với những cổ tục phong kiến đã đày đoạ người mẹ của mình

- Niềm sung sướng vô biên của

Trang 25

bất hạnh của nhân vật bé Hồng trong

truyện “ Trong lòng mẹ” của thanh

Tịnh?

3 Củng cố:

- Đặc điểm của truyện ký Việt Nam?

- Nội dung ý nghĩa của các văn bản

4 Dặn dò: Về học kỹ bài.

Chuẩn bị đọc ,tóm tắt văn bản: Tức nước vỡ bờ và Lão Hạc

_

- HS: Ôn tập từ tượng hình, từ thượng thanh.

1 Kiểm tra:

Trang 26

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu về trường từ vựng

Nhắc lại kiến thức

I Từ tượng hình, từ tượng thanh.

1 Từ tượng hình.

- Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh,dáng vẻ, trạng thái của sự vật

Ví dụ: Móm mém, xộc xệch, vật vã, rũrượi, thập thò

2 Từ tượng thanh.

- Từ tượng thanh là từ mô phỏng âmthanh của tự nhiên của con người

Ví dụ: Hu hu, ư ử, róc rách, sột soạt, títách

- Từ tượng hình, từ tượng thanh gợiđược hình ảnh, âm thanh cụ thể, sinhđộng, có giá trị biểu cảm cao, thườngđược dùng trong văn miêu tả và tự sự

Ví dụ:

Đường phố bỗng rào rào chân bước vội

Người người đi như nước sối lên hèNhững con chim lười còn ngủ dưới hàngme

Vừa tỉnh dậy, rật lên trời, ríu rít

Xe điện chạy leng keng vui như đàn con

trong đoạn thơ sau đây và

cho biết giá trị gợi cảm

Suy nghĩlàm bài

II Bài tập.

Bài tập 1

- Từ tượng hình: dềnh dàng, dìu dặt,thập thò, mấp mô, gập ghềnh, đờ đẫn,rộn ràng, thườn thượt, rủng rỉnh, lụ khụ

- Từ tượng thanh: Réo rắt, sầm sập, ú ớ

Trang 27

của mỗi từ Bác Hồ đó,

ung dung châm lửa hút

Trán mênh mông, thanh

thản một vùng trời

Không gì vui bằng mắt

Bác Hồ cười

Quên tuổi già, tươi mãi

tuổi đôi mươi!

Người rực rỡ một mặt trời

cách mạng

Mà đế quốc là loài dơi hốt

hoảng

Đêm tàn bay chập choạng

dưới chân Người

( Tố Hữu)

? Trong đoạn văn sau đây,

những từ nào là từ tượng

hình? Sử dụng các từ

tượng hình trong đoạn văn

Nam Cao muốn gợi tả đặc

điểm nào của nhân vật?

Anh Hoàng đi ra Anh

vẫn bước khệnh khạng,

thong thả bởi vì người khí

to béo quá, vừa bước vừa

bơi cánh tay kềnh kệnh ra

hai bên, những khối thịt ở

bên dưới nách kềnh ra và

trông tủn ngủn như ngắn

quá Cái dáng điệu nặng

nề ấy, hồi còn ở Hà Nội

anh mặc quần áo tây cả bộ,

Suy nghĩlàm bài

Viết đoạnvănNghetiếp thu

Bài tập 2

- Từ tượng hình: Ung dung, mênh mông,thanh thản, rực rỡ

-> Các từ tượng hình trên được đặt trongngữ cảnh gắn liền với sự vật, hành độnglàm cho sự vật hành động trở nên cụ thểhơn, tác động vào nhận thức của conngười mạnh mẽ hơn

Bài tập 3

- Từ tượng hình: Khệnh khạng, thongthả, khềnh khệnh, tủn ngủn, nặng nề,chững chạc, bệ vệ

-> Sử dụng từ tượng hình trong đoạn văntrên tác giả muốn lột tả cái béo trng dángđiệu của nhân vật Hoàng

Bài tập 4

Trang 28

Lớp 8B: Ngày dạy: / / 2012 Sĩ số: 19- vắng Tiết 9:

ÔN TẬP VĂN HỌC VIỆT NAM TRƯỚC CÁCH MẠNG THÁNG 8

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Đọc ,kể tóm tắt và nắm vững nội dung ,nghệ thuật 2 văn bản: Tức nước vỡ bờ và Lão Hạc

2 Kỹ năng: Rèn đọc, kể tóm tắt và phân tích tâm trạng nhân vật.

3.Thái độ: Căm ghét g/c thống trị tàn bạo độc ác, thông cảm sâu sắc với nỗi khổ của người

nông dân trước c/m tháng tám

- HS: Đọc lại văn bản, kể tóm tắt.

1 Kiểm tra: Trình bày nội dung ,nghệ thuật văn bản :Tôi đi học ?

Trình bày nội dung, nghệ thuật văn bản :Trong lòng mẹ?

HĐ 1: HD tìm hiểu văn bản “ Tức nước vỡ bờ”.

1 em đọc đoạn chữ nhõ I Tức nước vỡ bờ.

Trang 29

? Trong đoạn trích, tác giả

chủ yếu miêu tả các nhân

vật bằng cách nào?

?Vì sao chị Dậu được gọi

là điển hình về người nông

dân Việt Nam trước cách

thương yêu chồng, thái độ

cứng cỏi với tên Cai Lệ

(trong xưng hô), sức mạnh

của lòng yêu thương và

Kể tóm tắt

+ Vạch trần bộ mặt tàn ác của XHTDPK đương thời

+ Chỉ ra nổi khổ cực của người nông dân bị

áp bức

+ Cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của người nông dân bị áp bức

+ Cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của người phụ

nữ nông dân: Vừa giàu lòng thương yêu, vừa

có sức sống tiềm tàng, mạnh mẽ

- Để cho nhân vật tự bộc lộ qua hành vi, giọng nói, điệu bộ

+ Giàu tình thương yêu chồng con

+ Căm thù bọn tay sai của thực dân P/K + Có thái độ phản kháng mạnh mẽ đối với bọn tay sai

- Chị Dậu là người phụ nữ nông dân phải chịu nhiều khổ cực nhưng vẩn giữ được phẩm chất vô cùng cao đẹp

- Nghệ thuật : Khắc hoạ tính cách nhân vật Ngôn ngữ kể chuyện hấp dẫn: Đối thoại đặcsắc Miêu tả linh hoạt, sống động, tính đối lập

Trang 30

II Văn bản: Lão Hạc

- Nhân vật ông giáo:

+ Là người biết đồng cảm chia sẽ với nỗi khổ của lão Hạc

+ Người đáng tin cậy để lão Hạc trao gửi niềm tin

+ Là người có cách nhìn mới mẽ về lão Hạc nói riêng và người nông dân nói chung

Trang 31

4 Dặn dò:

- Phân tích nhân vật lão Hạc

- Ôn các văn bản văn học nước ngoài

_

- HS: Ôn tập từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội.

2 Bài mới: Gv hướng dẫn vào bài

Trang 32

? Thế nào là biệt ngữ xã

hội?

kiến thức

- Từ địa phương là từ ngữ chỉ sử dụng ử một ( hoặc một số) địa phương nhất định

Ví dụ: O (cô gái) chỉ dùng ở Nghệ Tĩnh Hĩm ( bé gái) chỉ dùng ở Thanh Hoá

- Khi sử dụng từ địa phương và biệt ngữ

xã hội phải thực sự phù hợp với tình huống giao tiếp, nhằm tăng thêm sức biểu cảm

Hoạt động 2: HD làm các bài tập

? Trong các từ đồng nghĩa:

cọp, khái, hổ từ nào là từ

địa phương từ nào là từ

toàn dân? vì sao?

địa phương được in đậm

trong câu sau: Chị em du

như bù nước lã.

Suy nghĩlàm bài

để tạo sắc thái thân mật, đầm ấm

Bài tập 3

- Du -> dâu

Trang 33

? Viết đoạn văn có sử

dụng từ ngữ địa phương và

biệt ngữ xã hội?

- GV nxét-đánh giá

Viết đoạn văn

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Nắm được cách thức tóm tắt văn bản tự sự.

2 Kĩ năng:

- Kĩ năng đọc, chọn lọc, sắp xếp các sự kiện theo trình tự hợp lí.

3.Thái độ: Rèn thái độ học tập nghiêm túc.

- GV: Giáo án, một số văn bản tóm tắt

- HS: Bài soạn, dụng cụ học tập.

1 Kiểm tra: Tóm tắt ngắn gọn VB lão Hạc?

2 Bài mới: Gv dẫn dắt vào bài.

Hoạt động 1: Ôn tập lí thuyết.

Trang 34

? Muốn tóm tắt văn bản

cần phải tuân theo trình

tự như thế nào? - Đọc kĩ văn bản- Xác định nội dung chính

- Bất ngờ gặp lại mẹ bao cảm xúc hạnh phúc thương yêu mãnh liệt tuôntrào

- Cảm nhận về mẹ

HS viết thành văn bản hoàn chỉnh.Đọc trước lớp

HS nhận xét

II Bài tập.

1 Tóm tắt đoạn trích Trong lòng mẹ.

- Bất ngờ gặp lại mẹ bao cảm xúc hạnh phúc thươngyêu mãnh liệt tuôn trào

- Cảm nhận về mẹ

*) HS viết văn bản tóm tắt.Mẫu:

Mẹ bé Hồng đi làm ăn xa lâu lắm không về thăm con Cô của Hồng mới hỏi thăm về mẹ của chú bé nhung thực chất chỉ là muốn châm chọc chế diễu,nhục mạ mẹ của bé Hồng Nhận ra điều đó làm cho Hồng xót xa đau đớn và thương mẹ nhiều hơn Bất ngờ gặp lại mẹ bao cảm giác sung xướng hạnh

Trang 35

GV nhận xét bổ sung

Nghe- tiếp thu

phúc ngập tràn khi ở tronglòng mẹ

3 Củng cố:

? Việc tóm tắt văn bản giúp cho em những điều gì trong học tập?

? Tại sao khi tóm tắt văn bản phải trung thành với nội dung chính của tác phẩm?

4 Dặn dò:

- Về nhà xem lại bài

- Soạn bài mới: Tóm tắt văn bản “Cô bé bán diêm”

_

Bài tập TRỢ TỪ, THÁN TỪ I.Mục tiêu:

1 Kiểm tra: Đặt câu có trợ từ? Và câu có thán từ?

2 Bài mới: Gv dẫn dắt vào bài

Hoạt động 1: Tìm hiểu lí thuyết về trường từ vựng.

? Trợ từ là gì?

Trang 36

2 Thán từ.

- Thán từ là những từ để bộc lộ tìnhcảm, cảm xúc của người nói hoặc dùng đểgọi đáp Thán từ thường đứng ở đầu câu,

có khi nó được tách ra thành một câu đặcbiệt

- Thán từ được chia làm hai loại:

+ Thán từ dùng để biểu lộ tình cảm:Thán từ đích thực như ôi, ối, ái, ồ, á, chà,

eo ơi, này, hỡi ơi thán từ đi kèm thực từnhư trời ơi, khổ quá, cha mẹ ơi, chết + Thán từ gọi đáp như hỡi, ơi, ê, vâng

Hoạt động 2: HD làm các bài tập.

? Tìm trợ từ trong các

câu sau:

Những là rày ước mai ao

a.Cái bạn này hay thật

Suy nghĩlàm bài

Trang 37

e Anh tôi toàn những lo

Bài tập TÌNH THÁI TỪ

Câu 1: (2điểm) Thế nào là tình thái từ? Cho ví dụ?

Câu 2: (3điểm) Dùng tình thái từ để biến đổi câu trần thuật sau thành câu nghi vấn:

Trang 38

HĐ của thầy HĐ của trò Nội dung cần đạt

? Thế nào là tình thái từ?

? Nêu tác dụng của tình thái

từ?

I Tình thái từ.

- Tình thái từ là những từ được thêmvào câu để cấu tạo câu theo mụcđích nói( ghi vấn, cầu khiến, cảmthán) và để biểu thị sắc thái tình cảmcủa người nói

Ví dụ: Mời u xơi khoai đi ạ!

U bán con thật đấy ư?

Từ ạ trong câu trên biểu thị thái độ

kính trọng của Tí đối với mẹ, còn từ

ư đã biến cả câu thành câu ghi vấn.

- Chức năng của tình thái từ+ Tạo câu ghi vấn : à, ư, chứ, hả,phỏng, chăng

+ Tạo câu cầu khiến: đi, nào, thôi,với

+ Để tạo câu cảm thán: thay, thật,sao

+ Tình thái từ còn có chức năng biểuthị sắc thái tình cảm: à, ạ, nhé, cơ,

mà, kia, thôi

Hoạt động 2: HD làm các bài tập

? Đặt câu với những thán từ

sau đây: à, úi chà, chết thật, eo

ơi, ơi, trời ơi, vâng

? Trong gao tiếp, các trường

hợp phát ngôn sau đây thường

bị phê phán Em hãy giải thích

vì sao và chữa lại cho thích

hợp

- Em chào thầy

- Chào ông cháu về

- Con đã học bài rồi

- Mẹ ơi, con đi chơi một lát

? Xác định từ loại của các từ

in đậm sau đây và giải thích vì

Suy nghĩlàm bài

Suy nghĩ

II Bài tập.

Bài tập 1

Bài tập 2

Trang 39

- Tôi mà có nói dối ai, thì

trời đánh chết cây khoai giữa

từ để biểu thị các ý sau đây:

miễn cưỡng, kính trọng, thân

thương, thân mật, phân trần

- Gv nhận xét –đánh giá

làm bài

Suy nghĩlàm bài

Suy nghĩđặt câu

Nghe- tiếpthu

- Về xem lại và nắm chắc nd bài.

? Xem lại bài nói quá.

Trang 40

_

- Rèn kĩ năng sử dụng bp này trong khi nói, viết

- Biết xác định BP nói quá và tác dụng của nó

3 Thái độ:

- Yêu thích tìm hiểu sự phong phú của tiếng Việt

- HS: Ôn tập về bp nói quá.

1 Kiểm tra: Lấy một số ví dụ có sử dụng Bp tu từ nói quá?

2 Bài mới: Gv dẫn dắt vào bài

Hoạt động 1: HD tìm hiểu lý thuyết về quá

? Thế nào là bp nói quá? Phân

biệt nói quá với nói khoác, nói

Tiêu đề	Giao An Tu Chon Ngu Van 8 HKI
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo Án
Năm xuất bản	2012

Định dạng
Số trang	102
Dung lượng	226,48 KB