Tính dân tộc trong bài thơ Việt Bắc được thể hiện sinh động phong phú qua 2 phương diện nội dung và nghệ thuật, đặc biệt ở tình cảm của nhân vật trữ tình.. aVề nội dung.[r]
Trang 1Tuần: 1 Ngày soạn:10/ 8/2010
KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ CMTT NĂM 1945 ĐẾN HẾT TKXX.
I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp HS:
-Hệ thống đầy đủ hơn về giai đoạn văn học từ 1975 đến hết TKXX về các mặt:
+ Hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hoá
+ Những thành tựu nổi bật về các thể loại chính
+ Đặc điểm văn học giai đoạn này
-Giúp HS có sự so sánh và cập nhật VH thời kì hoà bình
II/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ.
3.Bài mới
Tiến trình tổ chức các hoạt động Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Ôn lại lí thuyết
GV chia nhóm HS thảo luận về
các vấn đề XH,LS,VH.Cử đại
diện nhóm trình bày
? Văn học Việt Nam 1945-1975
chia làm mấy chặng đường?
? Đặc điểm cơ bản của văn học
45-75?
Hoạt động 2 : Luyện tập
I.Ôn tập về lí thuyết.
1.Hoàn cảnh lịch sử, xã hội ,văn hoá.
-Chiến tranh kết thúc, đời sống tư tưởng, tâm lí, nhucầu vât chất của con người đã có nhiều thay đổi so vớitrước.Tuy nhiên từ 1975-1985 đất nước gặp khó khăn
về kinh tế sau cuộc chiến kéo dài
-Đại hội Đảng lần 6 mở ra 1 phương hướng mới, thực
sự cho nền văn nghệ
-Nền kinh tế thị trường dưới sự lãnh đạo củaĐảng,khiến cho văn hoá có điều kiện tiếp xúc rộngrãi.Các phương tiện truyền thông phất triển mạnh mẽgóp thúc đẩy sự phát triển đổi mới của VH
2.Quá trình phát triển và thành tựu chủ yếu
a truyện ngắn và tiểu thuyết.
-Có nhiều thành tựu:Đề tài tư tưởng thay đổi(conngười được nhìn ở góc độ cá nhân,hướng nội, thể hiệncon người tự nhiên, nhu cầu bản năng)
-Các tác phẩm, tác giả tiêu biểu:Bến quê,phiên chợgiát(Nguyễn Minh Châu),Mùa lá rụng trongvườn(Ma Văn Kháng),Chiếc thuyền ngoài xa(NguyễnMinh Châu)
b.Thơ ca.
-Không phát triển như văn xuôi nhưng vẫn có nhữngthành tựu.Xuất hiện nhiều nhà thơ mới như ThanhThảo, Hữu Thỉnh,Chế Lan Viên,Nguyễn Duy,HoàngCầm
c.Kịch:Phát triển mạnh tiêu biểu là Lưu Quang Vũ(50
vở kịch)
II.Luyện tập
Đề bài:Bày tỏ ý kiến của anh(chị) vế kiến của Nguyễn Đình Thi:
Trang 2GV hướng dẫn HS tìm hiểu đề
bài, lập dàn ý cho đề bài
HS trả lời theo gợi ý của GV
“Văn nghệ phụng sự kháng chiến, nhưng chính kháng chiến đem đến cho văn nghệ 1 sức sống mới, sắt lửa mặt trận đang đúc nên văn nghệ mới của chúng ta.”
*Gợi ý:HS phải tìm hiểu những ý chính sau:
1.Văn nghệ phụng sự kháng chiến:Điều này nói lênmục đích ,lí tưởng nghệ thuật của văn nghệ mới từ sauc/m tháng 8/1945
2 Nhưng chính k/c đem đến cho văn nghệ 1 sức sốngmới:Chính hiện thực đời sống c/m đã đem đến chovăn nghệ(trong đó có vh) 1 nguồn cảm hứng mới, 1sức sống mới
->Như vậy ý kiến của NĐT nói về mối quan hệ máuthịt giữa mục đích,lí tưởng NT với thời đại, với hiệnthực đ/s
3.Sắt lửa mặt trận đang đúc nên văn nghệ mới củachúng ta->Nhận định thể hiện niềm tin vào sự hìnhthành và phát triển của văn nghệ mới gắn bó với dântộc và c/m
4 Củng cố
- Thành tựu và hạn chế của văn học 45-75?
- Sự khác biệt về nội dung của văn học 75 so với 45?
5 Dặn dò: Soạn bài ‘‘luyện tập nghị luận về 1 tư tưởng đạo lí’’
6 Rút kinh nghiệm:
………
………
………
Trang 3Tuần: 2 Ngày soạn:13/ 8/2010
LUYỆN TẬP NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ.
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp HS:
-Có kiến thức, kĩ năng làm kiểu bài nghị luận về 1 tư tưởng đạo lí
-Hiểu được những tư tưởng đạo lí từ các bài văn
-Tự rút ra cho bản thân những bài học
II/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC
1.Ổn định lớp.
2.Kiểm tra bài cũ.
3.Bài mới.
Tiến trình tổ chức các hoạt động Nội dung cần đạt
Hoạt động1: Ôn lại lí thuyết
GV yêu cầu h/s nhắc lại kiến thức đã học
về cách làm kiểu bài nghị luận về 1 tư
tưởng đạo lí
GV hướng dẫn HS tìm hiểu đề và lập dàn
ý theo nhóm GV cử đại diện nhóm trả lời
theo các phần của tìm hiểu đề
Phân tích đề, lập dàn ý cho đề bài sau:
Phải chăng “Bạn là người đến với ta khi mọi người đã bỏ
Trang 42 Bài tập 2.
Lập dàn ý cho đề bài sau:Suy nghĩ của em về câu nòisau:”Cái chết không phải là điều mất mát lớn nhất trongcuộc đời.Sự mất mát lứn nhất là bạn để cho tâm hồn tànlụi ngay khi còn sống”
*Dàn ý:
a.Mở bài:
-Sống trên đời, ai cũng lo sợ trước cái chết ;cái chết là 1mất mát đối với con người Nhưng cái chết chưa phải làđiều mất mát lớn nhất
-Giới thiệu và dẫn câu nói của Pu-sin
-Tại sao để cho tâm hồn tàn lụi ngay khi còn sống lại làđiều mất mát lớn nhất:
+Khi đó con người trở nên khô khan không biết rungđộng trước cuộc sống(thiên nhiên, con người),không đónnhận được những vang vọng của cuộc đời
+Khi đó con người trở nên lãnh đạm, cứng nhắc, khôngbiết yêu thương và không chia sẻ với đồng loại
->Để tâm hồn tàn lụi, khô héo con người không có sựgiao lưu về tình cảm, cảm xúc đối với những người xungquanh->trở thành 1ốc đảo cô đơn, lạnh lẽo->chết ngaykhi còn sống
-Muốn cho tâm hồn không tàn lụi ngay khi còn sốngtacần phải làm gì?
+Biết quan tâm sẻ chia với những vui buồn,cảm xúc,cảmgiác của người thân, bạn bè; tham gia vào những hoạtđộng xã hội, giúp ích cho cộng đồng
+Đón nhận tình cảm của mọi người 1 cách chân thành.-Bài học rút ra cho bản thân
c.Kết bài:
-Ý kiến của Pu-sin giúp cho mỗi người biết bồi dưỡngcho tâm hồn trở nên trẻ trung, yêu đời yêu cuộc sống. Mỗi HS cần biết học tập và sống sao cho không để tuổitrẻ trôi đi 1 cách nhạt nhoà, đơn điệu
4 Củng cố.
- Đối tượng của bài nghị luận về 1 tư tưởng đạo lí?
- Nêu các bước làm?
Trang 6Tuần: 3 Ngày soạn: 16/ 8/2010
TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP.
(HỒ CHÍ MINH) I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:Giúp HS:
-Các giá trị của bản TNĐL
-Sự mẫu mực về thể loại chính luận
-Hiểu được tình cảm của HCM khi viết TNĐL
Tiến trình tổ chức các hoạt động Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: GV đưa ra nhứng câu
hỏi về các lĩnh vực của TNĐL để HS
có cái nhìn toàn diện về TP
GV cho HS thảo luận theo từng câu
hỏi .Cử đại diện nhóm trả lời,GV
+Lên án tội ác đối với con người về các mặt:chính trị, kinh tế,
xã hội,văn hoá, luật pháp
+Xót xa trước những đau thương của nhân dân VN dưới ách
đô hộ của thực dân P(dân ta chịu 2 tầng xiềng xích dân tacàng cực khổ, nghèo nàn chết đói )
+Đề cao hành vi nhân đạo và khoan hồng của người VN vớingười P
+Lên án những hành vi hèn hạ,lật lọng của thực dân P Khẳngđịnh hành động dũng cảm đứng lên giành quỳên sống cũngnhư quyết tâm giữ vững nền độc lập, tự do của người VN
2.TNĐL không chỉ hấp dẫn bởi nghệ thuật nghị luận mẫu mực mà còn lay động sâu sắc người đọc bởi tình cảm thắm thiết của tác giả?
Gợi ý: sức lay dộng của những tình cảm thắm thiết của bản
+Tình cảm thiết tha mãnh liệt: thái độ cương quyết, đanh thépkhi nói đến quyền được hưởng tự do, độc lập của nhân dân
VN cũng như quyết tâm bảo vệ nền độc lập dân tộc(sự thậtlà chúng tôi tin rằng quyết không thể không côngnhận 1dân tộc đã gan góc dân tộc đó phải được độc lập)
Trang 7Hoạt động 3
?Giá trị lịch sử của TN là gì?
?Chứng minh TNĐL là 1 tác phẩm
văn học đích thực?
+Bài văn toát lên khát vọng ý chí mãnh liệt của tác giả cũng
là của dân tộc ta
+Những tình cảm trên được biểu lộ qua 1 giọng điệu đặc biệt:khi nồng nàn tha thiết, khi xót thương, khi hừng hực căm thù,khi hào sảng khích lệ
3.TNĐL không chỉ là văn kiện lịch sử vô giá mà còn là 1 tác phẩm VH đích thực?
*Gợi ý:
-TNĐL là 1 văn kiện lịch sử vô giá, vì nó có vị trí và vai tròhết sức quan trọng trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữnước của dân tộc.Bản TN đã tuyên bố chấm dứt chế độ phongkiến hàng nghìn năm, chấm dứt chế độ thực dân hàng trămnăm ở nước ta và mở ra 1 kỉ nguyên mới, thời kì độc lập,tựdo
-Tuy vậy,TNĐL còn là 1 TPVH đích thực: nó mang đầy đủđặc điểm của 1VB chính luận:
+Lập luận chặt chẽ: phần mở đầu xác lập chân lí làm cơ sởcho những phần sau; phần chính, Bác đã phân tích tội ác củathực dân P đối với nhân dân VN và phe đồng minh chì ranhân dân VN có quyền hưởng tự do, độc lập; từ những luậnđiểm đó, phần kết người khẳng định độc lập không chỉ làquyền mà còn là sự thật->cách triển khai như vậy là rất chặtchẽ và cương quyết
Lập luận chặt chẽ còn được thể hiện trong cách dùng từ:(đểdiễn tả tội ác của thực dân P,Bác dùng những động từ và tính
từ mạnh; trước khi tuyên bố độc lập,Bác tuyên bố 1 cách dứtkhoát: thoát li hẳn, xoá bỏ hết, xoá bỏ tất cả những mối quan
hệ với P )->cách dùng từnhư vậy đã tạo nên tính chặt chẽ,hàm súc đặc biệt
+Lí lẽ đanh thép sắc sảo: mỗi câu văn là 1lí lẽ
+Chứng cứ hùng hồn: nếu không có chứng cứ cụ thể thìnhững lí lẽ không thể có sức mạnh.Bản TN đã sử dụng hàngloạt những bằng chứng, những sự thật để kết tội thực dânP(Về chính trị, về kinh tế, về văn hoá )
+TNĐL còn được viết bằng 1 trái tim nhiệt huýêt, một tìnhcảm mãnh liệt
Trang 8LUYỆN TẬP NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
I/ Mục tiêu bài học: Giúp HS:
-có kĩ năng thành thạo về cách làm bài nghị luận về 1 hiện tượng đời sống
-Biết bày tỏ quan điểm của mình trước 1 hiện tượng trong cuộc sống
II/ Tiến trình tổ chức dạy và học
1.Ổn định lớp.
2.Kiểm tra bài cũ.
3.Bài mới
Tiến trình tổ chức các hoạt động Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: ôn lại lí thuyết
GV yêu cầu HS nhắc lại cách làm bài nghị
luận về 1 hiện tượng đời sống
?Giải thích khái niệm?
?Tác dụng của việc phê phán lối sống thờ
I.Ôn tập lí thuyết.
Cách làm kiểu bài nghị luận về 1 hiện tượng đờisống
-Giới thiệu vấn đề nghị luận
-Phân tích các mặt đúng-sai, lợi-hại-Chỉ ra nguyên nhân
-Bày tỏ thái độ ý kiến vế hiện tượng xã hội đó
II.Luyện tập.
1.Tìm hiểu đề và lập dàn ý cho đề bài sau:
“Phê phán thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh đối với con ngườicũng quan trọng và cần thiết như ngợi ca lòng vịtha, tình đoàn kết”
Anh(chị) suy nghĩ như thế nào về ý kiến trên?
-Bày tỏ ý kiến của mình trước hiện tượng đó
-Các thao tác chính: Giải thích, phân tích, chứngminh, bình luận
b.Lập dàn ý.
*Mở bài:
-Giới thiệu vấn đề nghi luận: con người cần sống vịtha, đoàn kết, yêu thương lẫn nhau Nhưng bên cạnhnhững điều đúng đó, còn cần đấu tranh, phê phánnhững biểu hiện sai trái, tiêu cực-> phê phán thái độthờ ơ, ghẻ lạnh đối với con người cũng quan trọng
và cần thiết nhơ ngợi ca lòng vị tha, tình đoàn kết
*Thân bài:
-Khái niệm:
+Thờ ơ, ghẻ lạnh là gì? Là không có sự quan tâm,không có tình cảm, hờ hững ,lạnh nhạt với nhau.+Vị tha, đoàn kết là gì? Là vì người khác, yêu
Trang 9ơ, ghẻ lạnh,ca ngợi lòng vị tha?
?Bài học rút ra cho bản thân?
GV hướng dẫn HS lập dàn ý và viết bài
theo các câu hỏi?
thương đùm bọc lẫn nhau
-Phê phán thái độ thờ ơ ghẻ lạnh để làm gì?Để lên
án lối sống lạnh nhạt, hờ hững;nhắc nhờ con ngườiphải biết quan tâm ,sẻ chia với nhau->hành độnghướng đến thức tỉnh những người có lối sống chưatốt
-Ca ngợi lòng vị tha, tình đoàn kết để làm gì? Đểkhẳng định, ngợi ca 1 lối sống đẹp ;tuyên truyền,nhân rộng tình yêu thương giữa con người với conngười->hành động dẫn đến nêu gương những người
có lối sống đẹp
->Hai hành động đều hướng đến việc xây đắp, bồidưỡng những tình cảm tốt đẹp giữa con người vớicon người
-Bài học rút ra cho mỗi người:
+Cần lên án lối sống thờ ơ, ghẻ lạnh giữa người vớingười
+Nhân rộng những tấm gương nhân ái vị tha
+Sống nhân ái bao dung với bạn bè, người thân,đồng bào, đồng loại
-Khẳng định tính cần thiết của cả 2 hành động nhằmmục đích xây dựng những tình cảm tốt đẹp giữangười với người
*Kết bài:
-Việc xây dựng cái đẹp cần song song với việc phêphán cái xấu
-Tuổi trẻ cần thực hiện tốt 2 công việc trên
2.HS về nhà lập dàn ý và viết thành bài hoàn chỉnh cho đề bài sau:
Một số người đi xe máy không đội mũ bảo hiểm,mặc dù số tai nạn giao thông ngày càng nhiều.Anh(chị) suy nghĩ gì về hiện tượng đó?
*Gợi ý :-Không đội mũ bảo hiểm là vi phạm luật giao thông.-Vì sao vẫn có hiện tượng đó: Vì thiếu điều kiệnmua mũ bảo hiểm?Vì đội mũ không đẹp?Vì coithường tính mệnh?Vì không đánh giá đúng nguyhiẻm khi di đường?hay vì 1 lí do nào khác?
Trang 10LUYỆN TẬP NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
I/ Mục tiêu bài học: Giúp HS:
-có kĩ năng thành thạo về cách làm bài nghị luận về 1 hiện tượng đời sống
-Biết bày tỏ quan điểm của mình trước 1 hiện tượng trong cuộc sống
II/ Tiến trình tổ chức dạy và học
1.Ổn định lớp.
2.Kiểm tra bài cũ.
3.Bài mới
Tiến trình tổ chức các hoạt động Nội dung cần đạt
Hoạt động 1 : Giáo viên chép đề lên
bảng và chia nhóm thảo luận
- Học sinh lập dàn ý
Hoạt động 2: Học sinh trình bày dàn ý:
Mở bài: giới thiệu vấn đề
Hoạt động 3: Viết thành bài văn
Đề : Tuổi trẻ học đường suy nghĩ và hành động để góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông.
I Mở bài :
- Đặt vấn đề : trong nhiều năm trở lại đây, vấn đề tai nạn giao thông đang 1à điểm nóng thu hút nhiều sự quan tâm của dư luận bởi mức độ thiệt hại mà vấn đề này gây ra
- Tuổi trẻ học đường – những công dân tươnglai của đất nước – cũng phải có những suy nghĩ và hành động để góp phần giảm thiểu tainạn giao thông
II Thân bài:
1 Thực trạng tai nạn giao thông ở Việt nam hiện nay:
+ Đang diễn ra hàng ngày hàng giờ trên cả nước, 33 -34 người chết và bị
thương / 1 ngày+ Trong số đó, có không ít các bạn học sinh, sinh viên là nạn nhân hoặc là thủ phạm gây racác vụ tai nạn giao thông
2 Hậu quả của vấn đề:
+ Thiệt hại lớn về người và của, để lại những thương tật vĩnh viễn cho các cá nhân và hậu quả nặng nề cho cả cộng đồng
+ Gây đau đớn, mất mát, thương tâm cho
Trang 11người thân, xã hội.
3 Nguyên nhân của vấn đề :
+ Ý thức tham gia giao thông của người dân còn hạn chế, thiếu hiểu biết và không chấp hành nghiêm chỉnh luật lệ giao thông (lạng lách, đánh võng, vượt đèn đỏ, coi thường việc đội mũ bảo hiểm .)
+ Thiếu hiểu biết về các quy định an toàn giao thông (lấy trộm ốc vít đường ray, chiếm dụng đường )
+ Sự hạn chế về cơ sở vật chất (chất lượng đường thấp, xe cộ không đảm bảo an toàn )+ Đáng tiếc rằng, góp phần gây ra nhiều tai nạn giao thông, còn có những bạn học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường
4 Hành động của tuổi trẻ học đường góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông:
+ Tham gia học tập luật giao thông đường bộ
ở trường lớp Ngoài ra, bản thân mỗi người phải tìm hiểu, nắm vững thêm các luật lệ và quy định đảm bảo an toàn giao thông
+ Chấp hành nghiêm chỉnh quy định về an toàn giao thông: không lạng lách,
đánh võng trên đường đi, không đi xe máy khi chưa có bằng lái, không vượt đèn đỏ, đi đúng phần đường, dừng đỗ đúng quy định, khi rẽ ngang hoặc dừng phải quan sát cẩn thận và có tín hiệu báo hiệu cho người sau biết, đi chậm và quan sát cẩn thận khi qua ngã tư
+ Đi bộ sang đường đúng quy định, tham gia giúp đỡ người già yếu, người tàn tật và trẻ
em qua đường đúng quy định
+ Tuyên truyền luật giao thông: trao đổi với người thân trong gia đình, tham
gia các hoạt động tuyên truyền xung kích về
Trang 12an toàn giao thông để góp phần phổ biến luật giao thông đến tất cả mọi người, tham gia cácđội thanh niên tình nguyện đảm bảo an toàn giao thông
Trang 13LUYỆN TẬP NGHỊ LUẬN VỀ MỘT BÀI THƠ,ĐOẠN THƠ.
I/ Mục tiêu bài học: Giúp HS
- Có kĩ năng thực hành về nghị luận 1 đoạn thơ, 1 bài thơ
- Biết tìm hiểu đề, lập dàn ý, viết bài 1 cách thành thạo
II/ Tiến trình tổ chức dạy và học
1.Ổn định tổ chức.
2.Kiểm tra bài cũ.
3.Bài mới
Hoạt động của GV-HS Nội dung cần đạt
cho GV yêu cầu HS
nhắc lại kiến thức lí
thuyết về cách làm kiểu
bài nghị luận về1 bài
thơ, 1 đoạn thơ
GV cho HS tìm hiểu đề
GV chia nhóm để HS lập
dàn ý cho đề bài
I.Ôn tập lí thuyết
Cách làm kiểu bài nghị luận về 1 bài thơ, 1 đoạn thơ:
-Giới thiệu khái quát về bài thơ, đoạn thơ
-Bàn về những giá trị nội dung, nghệ thuật của bài thơ, đoạnthơ
-Đánh giá chung về bài thơ, đoạn thơ
II.Luyện tập.
1.Bài tập 1:Bình luận đoạn thơ sau trong bài thơ Vội Vàng
của Xuân Diệu?
“Ta muốn ôm
Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi.”
a.Tìm hiểu đề.
-Xuất xứ, hoàn cảnh ra đời: đoạn trích nằm ở phần cuối củabài thơ Vội Vàng, rút từ tập Thơ Thơ(1939), là tập thơ đầu taykhẳng định vị trí Xuân Diệu trong làng thơ mới
-Nội dung đoạn trích:Khát vọng sống mãnh liệt, cuồng nhiệtcủa Xuân Diệu, thể hiện tình yêu cuộc sống, con người của thisĩ
-nghệ thuật đoạn trích: diệp ngữ, điệp cú pháp, cách sử dụnghình ảnh độc đáo, sử dụng động từ, tính từ mạnh
-Những hình ảnh đẹp, nồng nàn(sự sống, cánh bướm với tìnhyêu )->Cuộc sống tươi đẹp, quyến rũ
-Quan niệm sống của Xuân Diệu:Hãy sống cao độ, tận hưởngtừng giây phút của cuộc sống trần thế
*Kết bài:Đánh giá chung về khuynh hướng thơ Xuân Diệu