Trình bày đặc điểm của văn bản thuyết minh.. Khái niệm:- Là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức kiến thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân …..
Trang 1Tuần 19
Tìm hiểu chung về văn thuyết minh
A Mục tiêu bài học : Giúp H/S:
1 Kiến thức: Củng cố lại những kiến thức chung về văn bản thuyết minh
Những đặc điểm, tính chất cơ bản của kiểu văn bản đó
2 Kĩ năng: Học sinh nắm vững những đặc điểm chung và dấu hiệu nhận
biết văn bản thuyết minh từ đề tài, ngôn ngữ, nội dung biểu đạt
3 Thái độ: Giáo dục tinh thần tự học đối với mỗi học sinh.
B.Chuẩn bị.
-Thầy: - Giáo án
- Bảng phụ
- H/S : Đọc , soạn bài và chuẩn bị bài trớc ở nhà
C: Ph ơng pháp: Vấn đáp, thuyết trình, gợi mở, phân tích, tổng hợp…
D:Tiến trình dạy - học.
1.Tổ chức: 8A: … /… /… : Sĩ số: … / Vắng:…
8B: … /… /… : Sĩ số: ……/Vắng:…
2.Kiểm tra bài cũ :? ? Hãy nêu yêu cầu khi làm một bài văn thuyết minh.
- Phải có đối tợng thuyết minh
- Phải có tri thức khi thuyết minh
- Phải có phơng pháp thuyết minh phù hợp…
3 Bà i mới :
? Thế nào là văn bản thuyết minh
Thuyết minh: Giới thiệu, trình bày, giải thích về
các đối tợng trong tự nhiên và xã hội
? Nêu các vấn đề, đối tợng thờng đợc sử dụng
thuyết minh?
Học sinh lẫy ví dụ:
- Giới thiệu về tác giả Nam Cao
- Giới thiệu về Huế
- Giới thiệu về Côn Sơn – Kiếp Bạc
- Giới thiệu về món ăn cổ truyền
- Giới thiệu về cách làm chiếc diều giầy (diều
sáo…)
? Trình bày đặc điểm của văn bản thuyết minh?
Văn bản 1:
"Quê tôi, dừa là hình ảnh quen thuộc không thể
tách rời khỏi tuổi thơ cũng nh cuộc sống chúng
tôi Tôi nhớ lúc đi học cô giáo đọc cho chúng tôi
nghe bài thơ về cây dừa:
"Tôi lớn lên đã thấy dừa trớc ngõ
Dừa ru tôi giấc ngủ tuổi thơ
Cứ mỗi chiều nghe dừa reo trớc gió
I Thế nào là văn bản thuyết minh.
1 Khái niệm:- Là kiểu
văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức (kiến thức ) về đặc
điểm, tính chất, nguyên nhân … của các hiện tợng
sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phơng phức trình bày, giới thiệu, giải thích
VD:Văn bản Ôn dịch thuốc lá hay Cây dừa Bình
Định
2 Đặc điểm của văn bản thuyết minh.
-Tri thức trong văn bản thuyết minh cần khách quan, xác thực và hữu ích cho con ngời
-Muốn văn bản thuyết minh hay và thuyết phục,
có giá trị phải:
Trang 2Tôi hỏi nội tôi dừa có tự bao giờ…"
Dừa không chỉ gắn bó với chúng tôi trong thơ mà
còn mang lại cho chúng tôi biết bao lợi ích: còn gì
bằng đợc uống nớc dừa mát lạnh, ngọt lịm vào
buổi tra hè nóng nực, cơm dừa vừa béo vừa ngọt,
có thể làm mứt ngày tết Còn những trò chơi từ lá
dừa: thắt con cào cào, con rít, những chiếc nhẫn
xinh xắn,… thú vị vô cùng Cọng dừa có thể làm
nên những cây chổi quét sân cứng cáp mà dẻo
dai làm sạch sân vớng, nhà cửa Thế đấy, cây
dừa luôn luôn và sẽ tồn tại mãi bên cạnh cuộc sống
con ngời"
Văn bản 2:
"Việt Nam có một vùng nổi tiếng với loài cây
mang lại nhiều lợi ích Đó là Bến Tre với những
rừng dừa bạt ngàn Nói dừa mang lại nhiều lợi ích
rất đúng Đầu tiên là nớc dừa, có thể dùng để
uống, làm nớc màu, làm gia vị,…rồi đến cơm
dừa: làm mứt, làm kẹo dừa; kế đến là cọng dừa
dùng làm chổi, làm giỏ xách,… cả gáo dừa cũng
đ-ợc tận dụng: làm gáo múc nớc, làm đồ trang trí lu
niệm, làm hoa tai, trang sức,…Dừa gắn bó với
cuộc sống ngời dân Bến Tre từ lâu nay không
thể tách rời"
Bài Tập:
GV cho HS lên ghi đoạn văn trên bảng
"Lu vực hệ thống sông Đồng Nai gồm TP.HCM và
11 tỉnh Sông Đồng Nai là sông chính, cùng với các
nhánh lớn quan trọng là sông La Ngà, Sông Bé, Sài
Gòn, Thị Vải, Vàm Cỏ Theo cục bảo vệ mô trờng,
sông Thị Vải (Bà Rịa Vũng Tàu) là sông ô nhiễm
nhất trong lu vực hệ thống sông Đồng Nai Sông
Thị Vải có một đoạn "sông chết" dài trên 10 km,
từ sau khu vực hợp lu Suối Cả – sông Thị Vải
khoảng 3 km đến khu công nghiệp Mỹ Xuân Gọi
là "sông chết" vì không có loài sinh vật nào có
thể sống đợc trên đoạn sông này Nớc sông ở đây
bị ô nhiễm hữu cơ nghiêm trọng, có màu nâu
đen và bốc mùi hôi thối kể cả thời gian triều lên
và triều xuống."
a) Đoạn văn trên thuyết minh về điều gì?
b) Điều gì thể hiện đặc điểm đây là đoạn văn
thuyết minh?
Gọi HS trả lời 2 câu hỏi
GV sửa chữa, nhận xét
+Trình bày rõ ràng và hấp dẫn những đặc
điểm cơ bản của đối tợng thuyết minh
+Ngôn ngữ sử dụng phải cô đọng, chính xác, chặt chẽ, sinh động
II Luyện tập.
Bài tập 1 Trong hai văn bản sau, văn bản nào là văn bản thuyết minh? Vì sao?
- Văn bản 2 là văn bản thuyết minh bởi đoạn văn
2 trình bày cụ thể, ngắn gọn những thông tin hữu ích về lợi ích của cây dừa
Bài tập 21:
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: Văn bản đợc chép lại trong vở
a) Đoạn văn trên thuyết minh về điều gì?
b) Điều gì thể hiện đặc
điểm đây là đoạn văn thuyết minh?
Gợi ý – hớng dẫn.
a) Đoạn văn thuyết minh
về "Đoạn sông chết Thị Vải"
b) Các chi tiết: có số liệu
cụ thể, cung cấp cho ngời
đọc lợng tri thức về hiện t-ợng và sự thật trong tự nhiên: sông Thị Vải bi ô nhiễm nặng
Đoạn trích thuộc văn bản nhật dụng (tin tức báo chí), đợc văn bản sử dụng hàng ngày, gắn kết với cuộc sống con ngời
4 Củng cố:
- Thế nào là văn bản thuyết minh?
- Trình bày những đặc điểm chung của kiểu văn bản TM so với văn bản miêu tả?
Trang 3+ Văn bản thuyết minh: cung cấp cho ngời đọc lợng tri thức về các hiện tợng
và sự thật trong tự nhiên, xã hội một cách khách quan, giúp ngời đọc hiểu biết
đặc trng, tính chất của sự vật, hiện tợng và biết cách dùng chúng có lợi cho con ngời
+ Văn bản miêu tả: Tái hiện lại sự vật, sự việc, quang cảnh, giúp ngời đọc cả nận đợc vẻ đẹp của cảnh vật đang tả và hiểu đợc những tình cảm, cảm xúc của ngời viết gởi gắm vào đối tợng đợc miêu tả
5 H ớng dẫn:
- Học bài
- Chuẩn bị tiết sau: Phơng pháp thuyết minh
Ngày tháng năm 2010
Kí duyệt
Nguyễn Thị Thu Thuỷ