- Đặc điểm của dạng câu định nghiã giải thích là : A là B A: là đối tượng cần thuyết minh; B là tri thức về đối tượng b, Phương pháp liệt kê GV: Phương pháp này thường sử dụng để nêu ra [r]
Trang 1Tuần 12
Tiết 45 Ngày soạn:3/11/2008 Ngày dạy: / /2008
Bài 12 Văn bản : Ôn dịch, thuốc lá
Nguyễn khắc Viện
I Mục tiêu giáo dục
- Giúp học sinh hiểu được thuốc lá là một thứ ôn dịch gây tác hại nghiệm trọng, nhiều mặt đến
đời sống cá nhân và cộng đồng
- Từ đó xác dịnh được quyết tâm phòng chống hút thuốc lá trên cơ sở nhận thức đầy đủ tác hại
to lớn , nhiều mặt của hút thuốc lá đối với đời sống con người
- Bước đầu thấy rõ đặc đỉêm của văn thuyết minh
- Rèn kĩ năng phân tích một văn bản nhật dụng thuyết minh một vấn đề khoa học xã hội
- giáo dục ý thức tránh không hút thuốc lá
II Chuẩn bị
- Thầy : Nghiên cứu soạn bài, tìm hiểu các co số cụ thể trên báo chí, ở địa phương những người
bị bệnh do hút thuốc lá
- Trò : Tìm hiểu bài theo sự hướng dẫn của thầy
III Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1
A, ổn định lớp (1’)
B, Kiểm tra bài cũ: (4’)
? Trong văn bản : “ Thông tin về ngày trái đất năm 2000” chúng ta được hiểu về vấn đề gì? Vấn
đề ấy có tầm quan trọng như thế nào? Em đã hưởng ứng thực hiện lời kêu gọi ấy như thế nào?
- Yêu cầu : Văn bản cho ta hiểu rõ tác hại của việch sử dụng bao bì ni lông
Giải pháp hạn chế tác hại này để bảo vệ trái đất không bị ô nhiễm
- Vấn đề ấy có ý nghĩa quốc gia và thế giới
- Việc thực hiện của bản thân (HS tự nêu)
Hoạt động 2
C, bài mới:
Giới thiệu bài :
Hoạt động 3
GV: Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện là người am hiểu
nhiều lĩnh vực tự nhiên và xã hội , đặc điệt là y học
- Ông là tấm gương về bảo vệ và chăm lo cho sức
khoẻ cho con người
- Ông có nhiều tác phẩm viết về việc phòng và chữa
bệnh bổ ích cho con người
Văn bản được trích từ cuốn “ Từ thuốc lá đến ma tuý-
bệnh nghiện” – Do nhà xuất bản giáo dục ấn hành
năm 1992
Hoạt động 4
Yêu cầu đọc to , nhấn mạnh và từ ngữ in nghiêng và
những dẫn liệu sinh động
Gọi học sinh đọc , nhận xét
I Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm (5’)
1, tác giả: Nguyễn Khắc Viện
2, tác phẩm:
- Văn bản “ Ôn dịch thuốc lá”
II Đọc , tìm hiểu bố cục và chú thích.(5’)
1, Đọc
Trang 2? Nêu nội dung của phần văn bản ?
- nêu vấn đề ôn dịch thuốc lá
? Đọc tiếp… Con đường phạm pháp? và cho biết nội
dung của đoạn văn đó?
- những tác hại của khói thuốc lá
? Đọc phần còn lại ? Nêu nội dung?
Phải phòng tránh ôn dịch thuốc lá
? Dựa vào phần nội dung chính , em thấy văn bản có
thể chia làm mấy phần?
: GV Có thể chia bố cục thành 4 phần
Hướng dẫn tìm hiểu chú thích ở SGK
Giải thích: Vi trùng ( vi khuẩn: Là sinh vật rất nhỏ bé,
chỉ có 1 tế bào, gây bệnh hoặc khong gây bệnh Sinh
sản chủ yếu bằng lối phân đôi)
Vi trùng: Là loại vi khuẩn gây bệnh, gây hại
Hoạt động 5
? Đọc phần đầu?
? Em hiểu gì về nhan đề của văn bản?
- Ôn dich : Từ dùng để chửi rủa một kẻ làm việc xấu
xa – Nhung ôn dịch ở đây được hiểu là một loại
bệnh nguy hiểm ,lây lan rộng gây hsạu quả nghiêm
trọng
- Thuốc lá từ gọi tắt “ tệ nghiện thuốc lá”
? Nhận xét cách sắp xếp hai từ anỳ để đặt dầu đề cho
hai văn bản ?
- Đặt “thuốc lá’’ sau “ôn dịch” như một sự so sánh
chỉ : Tệ nghiện thuốc lá có một đặc điểm dễ lây lan,
gây hậu quả nghiêm trọng
? Tại sao tác giả không dùng dịch thuốc lá mà lại
dùng là “ ôn dịch thuóc lá”? Dấu phẩy giữa hai từ này
có tác dụng gì?
- Tác dụng bộc lộ thái độ, tinhd cảm của tác giả rất
rõ,: Nó như lừi chửi rủa bất bình căm phẫn, gây ấn
tượng mạnh về tình huống nguy cấp phải cảnh báo
*GV: Nhan đề chỉ có hai từ ngắn gọn nhưng ta có thể
hiểu ý của người viết : “ Thuốc lá” Mày là đồ ôn dịch
đáng ghê sợ – Cách thể hiện chủ đề thật độc đáo hấp
dẫn
? Phần mở đầu nêu về vấn đề gì ?
- Ôn dịch thuốc lá đe doạ tính mạng con người còn
nặng hơn cả AISD
? Nội dung câu văn có quan hệ gì về với chủ đề của
văn bản?
- Câu văn nêu thành chủ đề của văn bản
? Phép so sánh trong câu văn noí lên đièu gì?
2, Bố cục 3 phần
3, Chú thích
III Tìm hiểu văn bản
1, phần mở đầu (7’) Nêu vấn đề ôn dịch thuốc lá
Trang 3- Hút thuốc lá là hiểm hoạ ghê gớm của con người.
? Để nêu vấn đề này tác giả đã dẫn dắt người đọc
bằng cách nào?
- Dịch hạch thổ, tả …đã diệt trừ được
- Xuất hiện những ông dịch khác:AISD
- Nhiều bài học : 5 vạn công trình
- Ôn dịch thuốc lá
? Nhận xét cách nêu vấn đề ở văn bản ?
- Ban đầu thông báo tin mừng
- Nêu thực tế đối lập : Xuất hiện những ông dịch khác
- Vừa liệt kê ra các đại dịch vừa so sánh đại dịch
thuốc lá nặng hơn cả AISD
- Đưa ra những con số cụ thể
? Những từ ngữ biểu cảm : Khủng khiếp
GV: Tất cả nhằm nhấn mạnh tính chính xác , tầm
quan trọng của thông tin- Những từ ngữ biểu cảm tác
động mạnh đến nhận thức của con người – Cách nêu
vấn đề thật khéo léo – Những câu văn mở đầu mang
đặc điểm của văn thuyết minh
? Theo dõi vào văn bản, em thấy tác giả thuyết minh
thuốc lá có những tá hại ở phương diện nào?
- Hại cho sức khoẻ, kinh tế người hút và xã hội
- Hại cho những người xung quanh vì hít phải khói
thuốc lá
- Hại đến đạo đức của con người, kỉ cương xã hội
? Văn bản nêu rõ thuóc lá có hại sức khoẻ của người
hút như thế nào? Em hãy nêu cụ thể?
- Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc thấm vào cơ thể
người hút
+ Chất hắc ín làm tê liệt các lông mao ở vòm họng,
phế quản : ho hen
Ung thư họng
Ung thư phổi
+ Chất ôxítcácbon thấm vào máu không cho tiếp nhận
ôxi khiến cho sức khoẻ giảm sút
+ Chất nicôtin làm co giãn các động mạnh gây bệnh
huyết áp cao, nhồi máu cơ tim,dễ tử vong
? Văn bản còn cho ta thấy khói thuốc còn ảnh hưởng
đến người xung quanh như thế nào?
- Gần người hút thuốc hít phải khói độc
Hàng ngàn công trình đã nghiên cứu chứng minh vợ
con người nghiện thuốc bị Đau tim mạch
Viêm phế quản
Ung thư
đẻ non
- Các nêu vấn đề thật khéo léo
2, Tác hại của khói huốc lá (8’)
- Khói thuốc có hại cho sức khoẻ người hút
- Khói thuốc lá đầu độc những người xung quanh
Trang 4? Qua những số liệu thống kê đó em thấy tác hại của
thuốc lá đó như thế nào đối với sức khoẻ con người?
- Những số liệu thống kê cụ thể, chính xác, những
thông tin khoa học tiêu biểu nhấn mạnh tác hại của
khói thuốc rất nghiêm trọng với sức khoẻ con người
? Tác giả phân tích tác hại của khói thuốc lá bằng
cách dẫn lời Trần Hưng Đạo như thế nào?
- “ Nếu giặc đánh như vũ bão thì không đáng sợ, đáng
sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu”
- Nguy hại của khói thuốc lá - Người không hút thấy
ngay tác hại của nó- Không làm cho người ta lăn
đùng ra chết ngay
? Cách dẫn như trên có ý nghĩa tác dụng như thế
nào? Tác giả so sánh việc chống thuốc lá như chống giặc
ngoại xâm- Cách lập luận trở nên sắc bén dễ thuyết
phục người đọc
? Đọc “ Bố và anh hút…con đường phạm pháp”
? Đoạn văn có những thông tin gì nổi bật ?
- Tỉ lệ thanh thiếu niên hút thuốc …Để có tiền hút
thuốc sang thanh, thiếu niên trộm cắp
- Từ nghiện thuốc lá dẫn đến nghiện ma tuý
? ở đây có sử dụng phép tu từ gì ? Việc dùng phép tu
từ ấy có tác dụng gì?
- Phép so sánh – Nhằm cảnh báo nạn đua đòi ở các
nước nghèo đánh vào túi tiền ít ỏi của người Việt
Nam từ đó nảy sinh ra tện nạn trộm cắp
*GV: Điều đó cho thấy từ hút thuốc dẫn đến huỷ hoại
lối sống, nhân cách con người nhất là đối với thanh
thiếu niên
? Những thông tin này với em có mới lạ không?
? Những thông tin này khiến em suy nghĩ gì về tác hại
của việc hít thuốc lá?
*GV: Tác giả đứng ở nhiều góc độ khác nhau: Khi là
một bác sĩ , khi là một nhà khoa học phân tích tác hại
của khói thuốc lá vơí cơ thể con người Khi thì là
nghiên cứu sưu tầm tích luỹ tài liệu – khi thì là nhà
điều tra xã hôị học – Khi phân tích bằng những số
liệu cụ thể, khi lại dùng cách tranh luận giúp ta thấy
thuốc lá không chỉ huỷ hoại đến sức khoẻ của con
người mà còn gặm nhấm tâm hồn , lối sống của con
người - Đây là lời báo động cho tất cả mọi người
Chuyển ý
? Đọc thầm đoạn cuối?
? Tác giả đưa ra các chiến dịch chống hút thuốc lá ở
- Hút thuốc lá ảnh hưởng đến đạo đức con người
- Thuốc lá là thứ độc hại ghê gớm với sức khoẻ các nhân và cộng đồng, có thể huỷ hoại nhân cách tuổi trẻ
3, Kiến nghị chống thuốc lá (8’)
Trang 5các nước phát triển như thế nào?
- ở Bỉ từ 1987 : phạt hút thuốc lá ở nơi công cộng lần
1: 40 USD Tái phạm lần 2 : 500 USD
Trong vài năm giảm hẳn – Khẩu hiệu “ Một Châu
ÂU không còn thuốc lá”
- Nước tanghèo …nhiễm thêm các bệnh do thuốc lá
? Những dẫn chứng cụ thể, chính xác này đưa ra có
tác dụng gì?
- Giúp hiểu rõ tác hại của thuốc lá
- Hiểu rõ cả thế giới đang quyết liệt chống thuốc lá
như một chiến dịch với nhiều biện pháp
? Câu “ Nghĩ mà kinh” thuộc kiểu câu gì? Kiểu câu
này đặt ở cuối bài gợi cho ta suy nghĩ gì?
- Câu cảm thán đặt ở cuối bài – tha thiết mong mỏi
gìn giữ sức khoẻ cho mọi người và môi trường Việt
Nam bằng việc chống hút thuốc lá
? Những con số cụ thể và kiểu câu cảm thán giúp em
cảm nhận được gì về việc chống tệ nạn hút thuốc lá?
Hoạt động 6
D - Củng cố:
? Em hiểu gì về văn bản thuyết minh qua văn bản
này?
- Vừa phân tích vưad giảng giải bằng những dẫn
chứng , số liệu cụ thể chính xác đầy sức thuyết phục
người đọc
? ? Bằng thể văn thuyết minh văn bản cho ta hiểu rõ
điều gì?
- Hiểu rõ được tệ nạn và tác hại của việc hút thuốc lá
và lời đề nghị tha thiết chống hút thút thuốc lá
? Đọc phần ghi nhớ?
? Đọc thêm bài số 2/SGK/ 122? Ghi lại cảm nghĩ của
mình bằng một đoạn văn khoảng 5 dòng khi nghe bài
báo trên?
Gọi học sinh đọc , sau đó để thời gian từ 3-4 phút cho
học sinh lại cảm nghĩ của mình và gọi đọc ?
E: Hướng dẫn về nhà : (1’)
Học tập cách làm văn thuyết minh
Hướng dẫn cách phòng chống cho bản thân và người
thân
Làm bài tập trong SGK
* Rút kinh nghiệm
-Lời kiến nghị là lời kêu gọi khản thiết chống hút thuốc lá
IV Tổng kết (5’)
1, nghệ thuật : Thể văn thuyết minh , dùng kiểu câu cảm thán
2 Nội dung : Hút và nghiện thuốc lá gây tổn thất rất lớn cho sức khoẻ, tính mạng và kinh tế
đời sống của con người Nó huỷ hoại nhân cách sống con người Cần phải
có quyết tâm và biện pháp triệt để để phòng chống ôn dịch thuốc lá
V Luyện tập
Trang 6Tuần 12 Tiết 46
Ngày soạn : 3/11/2008 Ngày dạy : / / 2008
Câu ghép
I Mục tiêu giáo dục :
- Qua việc phân tích một số ví dụ cụ thể học sinh thấy được các mối quan hệ về ý nghĩa của các
vế trong câu ghép
- Thực hành đặt được các dạng câu và viết đoạn văn có sử dụng các loại câu đó
- Giáo dục ý thức đặt câu đúng khi viết văn
II Chuẩn bị :
Thầy : nghiên cứu soạn bài , tìm ví dụ tiêu biểu ghi ra giấy trong hoặc bảng phụ để học sinh phân tích , máy chiếu
Trò : Học bài cũ và chuẩn bị bài theo sự hướng dẫn của GV
III Tiến trình lên lớp
( Hoạt động 1)
A, ổn định lớp(1’)
B, Kiểm tra bài cũ (4’)
? Em hãy nêu đặc điểm của câu ghép ? Nêu hai cách nối các vế câu trong câu ghép? Mỗi trường hợp cho ví dụ?
- Yêu cầu : Học sinh nêu đúng khái niệm câu ghép the SGK : Câu ghép là câu do hai hay nhiều cụm C- V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C- V này gọi là một vế câu
+ Có hai cách nối : Dùng những từ có tác dụng nối
Không dùng từ nối mà giữa các vế câu của câu ghép có dấu phẩy, hoặc dấu chấm phảy
HS tự lấy ví dụ và phân tích đúng cấu tạo ngữ pháp
GV: Nhận xét sửa và bổ sung cho điểm
C, Bài mới
( Hoạt động 2) Giới thiệu bài
Hoạt động 3
Giấy trong hoặc bảng phụ ghi ví dụ
a, Có lẽ Tiếng Việt của chúng ta đẹp bởi vì tâm hồn
C1 V1
người Việt Nam ta rất đẹp, bởi vì đời sống, cuộc chiến
C2
tranh của nhân dân ta từ trước đến nay là cao quý, là vĩ
V2
đại, nghĩa là rất đẹp
V3
? Đọc câu văn ở ví dụ a ?
? Xác định các vế câu ở ví dụ a? Và nêu ý nghĩa của các vế
câu ấy
Vế 1 : nêu vấn đề – Tiếng Việt rất đẹp
I Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong câu ghép (18’)
1, Ví dụ:
Trang 7Vế 2: Giải thích vấn đề- Nguyên nhân làm tiếng Việt đẹp
Vế 3: Kết luận vấn đề – Nhấn mạnh tiếng Việt là rất đẹp
? Em có nhận xét gì về mối quan hệ ý nghĩa giữa 3 vế ở câu
ghép trên?
Các vế có quan hệ ý nghĩa rất chặt chẽ : Vế nêu vấn đề , vế 2
giải thích vấn đề , vế 3 kết luận nhấn mạnh vấn đề
? Từ đó em có nhạn xét gì về mối quan hệ ý nghĩa giữa các
vế trong câu ghép ?
? Quan hệ giữa các vế câu ở ví dụ trên là quan hệ gì?
? Cho ví dụ ở trường hợp trên ?
- Vì trời mưa nên tôikhông đến trường được
? Các vế câu của dạng câu này thường được nối bằng những
từ ngữ nào?
- Do – nên
- Vì - nên
- Bởi vì - cho nên
Giấy trong hoặc bảng phụ ghi ví dụ
Ví dụ 2: Nếu người quay lại ấy là người khác thì thật
là trò cười tức bụng cho lũ bạn tôi, chúng nó khuaguốc
C 2 V 2 C 3 V 3
inh ỏi và cười đùa ầm ĩ trên vỉa hè
( Trong lòng mẹ- nguyên Hồng)
? Đọc và xác định các vế câu trong câu ghép trên?
Các câu này có quan hệ với nhau về mặt ý nghĩa như thế
nào?
? Chỉ ra các cặp quan hệ từ thường gặp biểu thị mối quan hệ
này?
- Nếu… thì…
- Giá … thì…
Ví dụ 3:” Tôi nhìn người bạn tí hon ngồi bên tôi, một
C1 V1
người bạn chưa hề quen biết nhưng lòng tôi vẫn không
C2 V2 C3 V3
cảm thấy xa lạ chút nào” ( Tôi đi học – Thanh Tịnh)
? Đọc và xác định các vế trong câu ghép trên?
Các vế câu này có quan hệ với nhau như thế nào về ý nghĩa?
? Em biết những cặp quan hệ từ nào thường dùng để chỉ mối
quan hệ này?
Ví dụ 4: “ Chúng ta muốn hoà bình, chúng ta muốn
C1 V1 C2 V2
nhân nhượng nhưng chúng ta càng nhân nhượng giặc
2, Kết luận :
a, Các vế trong câu ghép có quan hệ ý nghĩa rất chặt chẽ
b, Những quan hệ thường gặp
- Quan hệ nguyên nhân kết quả
- Quan hệ điều kiện giả thiết
- Quan hệ tương phản (tuy…nhưng…; Mặc dù
…Nhưng
Trang 8C3 V3 C4
Pháp càng lấn tới, chúng muốn cướp nước ta một lần nữa.”
V4 C5 V5
( Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến – Hồ Chí Minh
? Xác định các vế câu trong câu ghép trên ?
? Chỉ ra mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong câu ghép
đó?
? Mối quan hệ tăng tiến đó được thể hiện qua từ ngữ nào?
Ví dụ 5: ta phải chăm chỉ học tập hoặc là lưu ban
C1 V1 V2
? Đọc tìm các vế câu?
Mối quan hệ giữa các vế câu trên như thế nào?
? Có những từ ngữ nào thường biểu thị mối quan hệ này?
VD: Tôi đọc hoặc là bạn đọc
C V C V
VD: Chị không nói gì nữa và chị khóc
C V C V
? Các vế câu này có mối quan hệ ý nghĩa gì?
? Quan hệ này thể hiện qua từ ngữ nào ở câu văn?
VD7: Cả một vùng dân cư sẽ hít phải thứ khí độc thải ra từ
C1 V1
những đám khói đen kịt rồi từ đó sinh ra bao nhiêu thứ
C2 V2 bệnh tật lạ, rất khó chữa
? Đọc, chỉ ra những vế câu trong câu ghép?
? Các vế này có mối quan hệ ý nghĩa như thế nào?
VD 9 : Tôi không nghe tiếng súng bắn trả: địch đã rút
C1 V1 C2 V2
? Các vế này có quan hệ về ý nghĩa ra sao?
? Căn cứ vào đâu để ta nhận ra mối quan hệ ý nghĩa này?
- Căn cứ vào các từ dùng để nối đó là các quan hệ từ, các cặp
quan hệ từ, cặp từ hô ứng nhất định
*GV: Ngoài ra ta còn phải căn cứ vào ý nghĩa giữa các vế
câu , căn cứ vào văn cảnh hoặc hoàn cảnh giao tiếp cụ thể
Hoạt động 4 D: Củng cố: ? Đọc phần ghi nhớ?
Bảng phụ hoặc máy chiếu , giấy trong ghi bài tập?
? Đọc và nêu yêu cầu bài tập?
? Muốn xác định ý nghĩa giữa các vế câu trong câu ghép
trước tiên ta phải làm gì?
- Xác định được các vế câu , tìm ý nghĩa của từng vế câu sau
đó tìm mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu
Trên cơ sở đó em hãy thực hiện yêu cầu bài tập
a, “ Cảnh vật xung quanh tôi đều thay đổi vì chính lòng tôi
đang có sự thay đỏi lớn : hôm nay tôi đi học”
- Quan hệ tănh tiến
- ( Càng … Càng…)
- Quan hệ lựa chọn ( Hoặc … ; Một … ; Hai …
- Quan hệ nối tiếp
- Quan hệ đồng thời
- Quan hệ giải thích
II Luyện tập (20’)
Bài tập 1/124 Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép – ý nghĩa biểu thị của mỗi vế?
a, Vế 1: nguyên nhân
Vế 2: Kết quả
Vế 3: Giải thích
b, Điều kiện – giả thiết, đồng thời
Trang 9b, “ Nếu trong pho lịch sử lòai người xoá các thi nhân, văn
nhân và đồng thời trong tâm linh loài người xoá hết những
dấu vết của họ còn lưu lại thì cái cảnh nghèo nàn sẽ đến bực
nào.” ( Hoài Thanh- ý nghĩa văn chương)
? Đọc và nêu yêu cầu bài tập ?
? Bài tập gồm mấy yêu cầu?
? Muốn tìm được câu ghép ta phải làm như thế nào?
Hs : Nắm chắc được khái niệm và đặc điểm của câu ghép
?Từ đó các em làm bài tập?
- Trời xanh thẳm, biển cũng xanh thẳmnhư dâng cao lên,chắc
nịch ( Điều kiện – kết quả)
- Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương
.(Điều kiện –kết quả)
-Trời mây âm u, Biển xám xịt nặng nề (Điều kiện -kết quả)
- Trời ầm ầm giông gió, biển đục ngầu, giận dữ ( Điều kiện
–kết quả)
? Có thể tác mỗi vế câu thành một câu đơn được không? Vì
sao?
- -Nếu tác mỗi vế câu thành một câu đơn thì cấu trúc câu
không sai, nhưng mối quan hệ trên bị phá vỡ – Việc phân
tác về thời điểm , không gian , cảnh vật không gắn với nhau
? Đọc và nêu yêu cầu bài tập?
? Nhận xét nội dung của từng câu?
- Mỗi câu trình bày một sự việc mà lão Hạc nhờ ông giáo
? về lập luận: thể hiện cách diễn dgiải dài dòng của loã
* Các vế có quan hệ chặt chẽ giữa hoàn cảnh, tâm trạng của
lão Hạc và nguyện vọng muốn nhờ ông giáo giúp
? Ta không thể tách thành câu đơn ở ( mỗi vế) được vì sao?
- Vì các quan hệ trên bị phá vỡ
? Từ đó em hiểu việc dùng câu ghép có ý nghĩa gì?
- Ngoài thông tin sự việc, câu ghép còn bộc lộ (cảm xúc ,
thái độ , tâm trạng.)Các câu đơn có thể vẫn đảm bảo thông
tin, nhưng thông tin bộc lộ khó đầy đủ như câu ghép
E: Hướng dẫn về nhà(1’)
- Học và nắm được ý nghĩa của câu ghép
- Làm các bài tập còn lại
Gợi ý : Bài tập 1 cách làm tương tự như những phần đã làm ở
trên lớp
Bài tập 4: a, Dựa vào cặp quan hệ từ để tìm ra đó la fkiểu
quan hệ gì ? Từ đó thấy được ý nghĩa của câu ghép đẻ trả lời
cho vế thứ hai
b, Tách ra thành câu đơn sau đó so sánh nội dung
thông báo ý nghã biểu thị của câu đơn và câu ghép , rút ra
kết luận cho bản thân
* Rút kinh nghiệm:
Bài tập2/124
a, Tìm câu ghép trong những
đoạn trích trên
b, Xác định ý nghĩa giữa các vế trong mỗi câu
c, Có thể tác mỗi vế câu trên thành một câu đưn có được không
Bài tập 3/SGK/125 Trong mỗi đoạn trích dưới
đâycó hai câu ghép rất dài Xét
về mặt lập luận, có thể tách mỗi
vế câu ấy thành một cau đơn
được không ? Vì sao? Xét về giá trị biểu hiện, những câu ghép dài như vậy có dụng như thế nào trong việc miêu tả lời lẽ của nhân vật?
Trang 10Tuần 12 Ngày soạn : 4/11/2008
Tiết 47 Ngày dạy: / / 2008
I, Mục tiêu :
- Học sinh nắm được các phương pháp làm bài thuyết minh, nhận rõ yêu cầu và phương pháp thuyết minh, vận dụng kiến thức văn học, tiếng Việt vào bài văn thuyết minh
- Rèn kĩ năng phân tích tổng hợp
- Giáo dục học ý thức học tập bộ môn
II, Chuẩn bị :
Thầy : nghiên cứu soạn bài , hướng dẫn học sinh đọc lại các văn bản ở tiết 44
Trò: Làm bài tập và đọc lại các văn bản ở tiết 44
III, Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1
1, ổn định lớp (1’)
2, Kiểm tra bài cũ: (4’)
? thế nào là văn bản thuyết minh? Nêu những yêu cầu về tri thức ngôn ngữ trong văn bản thuyết minh?
- Yêu cầu : Học sinh nêu được
+ Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống , nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân… của các hiện tượng và sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phương thức trình bày, giải thích, giới thiệu
+ Tri thức trong văn bản thuyết minh phải khách quan, , xác thực, hữu ích cho con người
+ Văn bản thuyết minh phải được trình bày chính xác, rõ ràng, chặt chẽ và hấp dẫn
GV: Nhận xét bổ sung ( nếu HS trả lời thiếu hoặc sai) và cho điểm
3, Bài mới
Hoạt động 2 (1’) : Giới thiệu bài
Để các em biết cách làm bài văn thuyết minh ta tìm hiểu bài học hôm nay.
GV: Viết bảng tên bài học
Hoạt động 3 (22’)
? Qua việc tìm hiểu tiết 44 và tìm hiểu ở nhà : Hãy cho
biết các văn bản: “ Cây dừa Bình Định”, “ Tại sao lá
cây có màu xanh lục; Huế; Khởi nghĩa nông Văn
Vân; Con giun đất” đã sử dụng những loại tri thức
nào?
- Tri thức về thực vật: ( Cây dừa bình Định)
- Các tri thức về khoa học nghiên cứu (Tại sao lá cây
có màu xanh lục)
- Các tri thức về lịch sử, xã hội( Khởi nghĩa Nông Văn
Vân)
- các tri thức về văn hoá xã hội( Huế)
? các tri thức này có ý nghĩa gì với hiện thực ?
I Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh.
1, Quan sát, học tập, tích luỹ tri thức
để làm bài thuyết minh
Ví dụ :