- Kieåm tra baøi cuõ khoâng kieåm tra - Giới thiệu bài mới :Đây là truyện Trung đại nhằm mang tính chất giáo huấn đạo đức rõ nét gần với truyện ngụ ngôn , nhân vật được thể hiện qua ng[r]
Trang 1Tuần : 16 Ngày soạn : 09/11/2010 Tiết : 59 Ngày dạy : 23 / 11 / 2010
I MỤC TIÊU
- Có hiểu biết bước đầu về thể loại truyện trung đại
- Hiểu , cảm nhận được nội dung , ý nghĩa truyện con hổ có nghĩa
- Hiểu , cảm nhận được một số nét chính trong nghệ thuật viết truyện trung đại
II KIẾN THỨC CHUẨN
1 Kiến thức
- Đặc điểm thể loại truyện trung đại
- Ý nghĩa đề cao đạo lí , nghĩa tình của truyện con hổ có nghĩa
- Nét đặc sắc của truyện : kết cấu truyện đơn giản và sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân hóa
2 Kĩ năng
- Đọc – hiểu văn bản truyện trung đại
- Phân tích để hiểu ý nghĩa của hình tượng “ Con hổ có nghĩa “
- Kể lại được truyện
III HƯỚNG DẪN – THỰC HIỆN
+ Hoạt động 1 : Khởi động
- Ổn định lớp
- Kiểm tra bài cũ ( không kiểm tra )
- Giới thiệu bài mới :Đây là truyện Trung
đại nhằm mang tính chất giáo huấn đạo đức
rõ nét gần với truyện ngụ ngôn , nhân vật
được thể hiện qua ngôn ngữ và hành động ,
tâm lí , tâm trạng ,… qua truyện ngụ ngôn
này để thấy được cái nghĩa của hai con hổ
như thế nào ta cùng tìm hiểu bài học hôm
nay
- Báo cáo sỉ số
- Nghe, ghi tựa bài
+ Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc tìm
hiểu văn bản
- Đọc tìm hiểu chú thích, bố cục
- Gọi HS đọc chú thích dấu sao
-> Rút ra khái niệm truyện trung đại
- Hướng dẫn HS đọc văn bản
-> Tìm hiểu một số từ khó SGK
Hỏi: Văn bản trên thuộc thể loại văn gì ?
Chia thành mấy đoạn ? Tìm ý chính mỗi
đoạn ?
Hỏi :Dựa vào chú thích em hãy cho biết vài
- Đọc chú thích dấu sao
- 2 HS đọc truyện
- Cá nhân trả lời : Văn xuôi tự sự, gồm 2 đoạn
I Tìm hiểu chung
1 Thể loại
- Truyện văn xuôi viết bằng chữ Hán thời kì Trung đại có nội dung phong phú và thường mang tính chất giáo huấn , cách viết không giống hẳn với truyện hiện đại
- Nhân vật thường được miêu tả chủ yếu qua ngôn ngữ trực tiếp của người kể chuyện , qua hành động và qua ngôn ngữ đối thoại của nhân vật
2 Tác giả
- Tác giả Vũ Trinh ( 1759 –
CON HỔ CÓ NGHĨA.
(Truyện Trung đại Việt Nam)
Hướng dẫn tự học
Văn bản
Trang 2+ Hoạt động 3 : Phân tích
- Yêu cầu HS xem lại đoạn 1
Hỏi: Chuyện gì đã xảy ra giữa bà đỡ Trần
với con hổ thứ I ?
Hỏi: Hổ đực mời bà bằng cách nào ?
-> GV nhận xét, diễn giảng : Hổ biết quan
tâm vợ con , biết tìm đến người để đỡ đẻ
cho vợ
Hỏi : Hành động , cử chỉ của hổ đực như thế
nào khi cõng bà vào rừng ?
Hỏi : Cách đền ơn của hổ đối với bà như
thế nào ?
-Yêu cầu HS xem lại đoạn chuyện 2
Hỏi : Câu chuện về bác Tiều và con hổ thứ
II xảy ra như thế nào ?
+ Chi tiết nào gây cho em ấn tượng khó
quên ?
Hỏi : Em suy nghĩ gì về sự trả ơn của con
hổ thứ II ?
-> GV nhận xét, diễn giảng : Con hổ thứ II
trả ơn người dài lâu
-> Cái nghĩa tình luôn bất tử với thời gian
Hỏi: Theo em, nghệ thuật chủ yếu của
truyện này là gì ? Tại sao lại dựng lên
truyện “Con hổ có nghĩa” mà không là
“Con người có nghĩa” ?
-> GV diễn giảng : Tác giả mượn chuyện
loài vật để nói chuyện con người Một con
vật nổi tiếng hung dữ, tàn bạo -> toát lên ý
nghĩa ngụ ngôn Đến con hổ hung dữ còn
nặng nghĩa như thế, huống chi con người
Hỏi: Truyện đã đề cao, khuyến khích điều
gì cần có trong cuộc sống con người ?
- Đọc lại đoạn 1
-Xông đến cỏng
- Nghe
-Bảo vệ , giữ gìn bà
-Cung kính , tặng bà cục bạc
- Đọc đoạn 2 SGK
- Cá nhân tóm tắt các sự việc và tìm chi tiết khó quên
- Nghe
- Suy nghĩ, trình bày ý kiến
- Nghe
II Phân tích
1 Nội dung
a Cái nghĩa và mức độ thể hiện cái nghĩa của con hổ với bà đỡ Trần :
- Cách mời bà đỡ Trần đến đỡ đẽ cho hổ cái : xông đến cõng
- Hành động , cử chỉ của hổ đực : bảo vệ , giữ gìn bà ( “ hể gặp bụi rặm , gai góc thì dùng chân trước rẽ lối chạy vào rừng sâu “ )
- Cách đền ơn , đáp nghĩa của hổ đực : cung kính , lưu luyến tặng bà một cục bạc để bà sống qua năm mất mùa đói kém
b Cái nghĩa và mức độ thề hiện cái nghĩa của con hổ với bác tiều :
- Hổ gặp nạn ( hóc xương ) và được bác tiều móc xương cứu sống
- Hổ đã đền ơn bác tiều : khi bác còn sống , hổ mang nai đến trả ơn ; khi bác tiều mất , hổ tỏ lòng xót thương , đến dụi đầu vào quan tài , từ đó cứ đến ngày giỗ thì hổ mang dê , lợn đến tế
2 Nghệ thuật
- Sử dụng nghệ thuật nhân hóa , xây dựng hình tượng mang tính chất giáo huấn
- Kết cấu truyện có sự nâng cấp khi nói về cái nghĩa của hai con hổ nhằm tô đậm tư tưởng , chủ đề của tác phẩm
3 Ý nghĩa truyện :
Truyện đề cao ân nghĩa trong đạo làm người : con vật còn có nghĩa huống chi con người + Hoạt động 4 : Luyện tập
- Cho HS kể lại truyện
- Cho HS tìm câu ca dao hay tục ngữ nói về
lòng biết ơn
-GV nhận xét và nhấn mạnh ý nghĩa giáo
huấn của truyện
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- HS tìm ca dao, tục ngữ về lòng biết ơn
- Nghe
III Luyện tập
- HS kể lại truyện
- HS tìm ca dao , tục ngữ
Trang 3+ Hoạt động 5 : Củng cố – Dặn dò
- Yêu cầu HS khái quát về giá trị nội dung
và nghệ thuật của truyện
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Yêu cầu HS:
+ Nắm nội dung cốt truyện ,học thuộc bài
+ Kể được truyện
Hỏi : Các từ dùng để chỉ hành động , trạng
thái ta gọi là gì ?
- Chuẩn bị bài : Động từ.
- Đọc – trả lời câu hỏi SGK
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- Thực hiện theo yêu cầu GV