văn 7 tuần 15

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức Hoạt động 1: Thế nào là thành ngữ - Mục tiêu: hướng dẫn học sinh tìm hiểu khái niệm thành ngữ - Phương pháp: n[r]

Trang 1

2 Kĩ năng: Giải thích nghĩa hàm ẩn của thành ngữ và biết cách sử dụng thành ngữ

có hiệu quả trong giao tiếp

3 Năng lực, phẩm chất

- Rèn HS năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực

sử dụng ngôn ngữ, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp

4 Nội dung tích hợp, lồng ghép

* Tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị TÔN TRỌNG, HỢP TÁC,

TRÁCHNHIỆM, GIẢN DỊ, YÊU THƯƠNG, TRUNG THỰC

- Biết yêu quí và trân trọng, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

- Tự lập, tự tin, tự chủ trong công việc trên cơ sở sự tôn trọng mọi người, có trách nhiệm với bản thân, có tinh thần vượt khó

III CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học

- Máy tính, TV

2 Chuẩn bị của học sinh

- Soạn bài theo hướng dẫn của giáo viên

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định lớp (1’)

- Kiểm tra sĩ số học sinh

- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp

2 Kiểm tra bài cũ (1’)

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

3 Các hoạt động dạy bài mới

Trang 2

A Hoạt động khởi động

- Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài mới, tạo hứng thú cho tiết học.

- Phương pháp: thuyết trình

- Năng lực cần đạt: huy động những kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm của bản thân

về các vấn đề có nội dung liên quan đến bài học mới.

- Thời gian: 2’

- Cách thức tiến hành

Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

Đọc lại bài thơ Bánh trôi nước Em hiểu

cụm từ “bảy nổi ba chìm” có ý nghĩa như

thế nào? Cách diễn đạt như thế có tác dụng

gì?

- HS chia sẻ ý kiến với bạn

- Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?

- “bảy nổi ba chìm” chỉ cuộc sống lênh đênh, vất vả Cách diễn đạt gợi hình ảnh, gây ấn tượng

Trong cuộc sống và cả trong văn chương, chúng ta thường thấy xuất hiện các

cụm từ như: Mưa to gió lớn,Tham sống sợ chết Đó là các thành ngữ.

cho biết có thể thêm - bớt từ ngữ trong đó

được không? Vì sao?

- Học sinh lấy ví dụ.

? Trong cụm từ “Lên thác xuống ghềnh”

có thể thay hoặc thêm một vài từ khác vào

được không? Có thể thay đổi vị trí các từ

được không?

- Không thể thay được vì ý nghĩa sẽ trở nên

lỏng lẻo

? Cụm từ “lên thác xuống ghềnh” , nhanh

như chớp” có nghĩa là gì? Tại sao lại nói

Nội dung kiến thức

Trang 3

như thế?

- Lên thác xuống ghềnh: có nghĩa là trôi

nổi, lênh đênh phiêu bạt

- Nhanh như chớp: có nghĩa là hành động

mau lẹ, rất nhanh, chính xác

* Silde 2 Gv chiếu 2 cột thành ngữ hiểu theo

nghĩa đen và nghĩa bóng (nghĩa hàm ẩn )

- Mẹ goá con côi

- Nói dối như cuội

Suy ra từ nghĩa đen

của các từ

* Nhóm 2

- Lên thác xuốngghềnh

? Qua hai cột thành ngữ như trên, em có

- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tưởng, thảo

luận và chia sẻ kinh nghiệm cá nhân.

- Silde 6: Ngữ liệu

II Sử dụng thành ngữ

1 Khảo sát phân tích ngữ liệu

Trang 4

Gọi học sinh đọc ngữ liệu.

- Bảy nổi ba chìm: long đong, phiêu bạt

- Tắt lửa : khó khăn, hoạn nạn

- Cái hay là ý nghĩa cô đọng, hàm súc, gợi

liên tưởng cho người đọc, người nghe

- Tác dụng: Tính hình tượng biểucảm cao

2 Ghi nhớ 2: SGK (144)

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

- Mục tiêu: Hướng dẫn HS luyện tập thực

III Luyện tập

Trang 5

hành trờn cơ sở những kiến thức vừa học

- Phương phỏp: phỏt vấn, khỏi quỏt

- Năng lực cần đạt: Năng lực hợp tỏc, năng

lực ngụn ngữ, tư duy sỏng tạo

- Cỏch thức tiến hành:

* Tớch hợp giỏo dục đạo đức: Tự lập, tự tin,

tự chủ trong cụng việc trờn cơ sở sự tụn

trọng mọi người, cú trỏch nhiệm với bản

thõn, cú tinh thần vượt khú.

Nêu yêu cầu bài tập 2

? Kể vắn tắt các truyền thuyết và ngụ ngôn

tơng ứng để thấy rõ lai lịch của các thành

ngữ: Con Rồng cháu Tiên, ếch ngồi đáy

giếng, Thầy bói xem voi?

- GV: Yêu cầu học sinh thảo luận theo bàn

trong tổ, mỗi tổ 1 câu chuyện

- Học sinh: Thảo luận - phát biểu

? Su tầm thành ngữ cha đợc giới thiệu

trong sgk? Cho hs giải thớch nghĩa của cỏc

thành ngữ vừa tỡm được?( Tớch hợp kĩ

năng sống: tự tin, chủ động).

- Học sinh: Thực hiện theo hình thức tiếp sức

giữa 3 tổ sau đó giải nghĩa

- GV: Nhận xét, kết luận, cho điểm

HSKT: Quan sỏt, ghi chộp, chữa bài tập đầy

đủ.

Bài 1 (145) Bài tập 2

- Con Rồng cháu Tiên

- Ếch ngồi đáy giếng

- Thầy bói xem voi

- Phương phỏp: thuyết trỡnh, khỏi quỏt.

- Năng lực cần đạt: Năng lực tư duy sỏng tạo

- Cỏch thức tiến hành:

Trang 6

Hoạt động của HS-GV Nội dung cần đạt

- Gọi HS nhận xét ý kiến của

bạn?

- GV tổng hợp - kết luận

1 Ở hiền gặp lành: người tốt sẽ được đền đáp

xứng đáng

2 Ơn cha nghĩa mẹ: ghi nhớ công ơn sinh thành,

dưỡng dục của cha mẹ

3 Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: biết ơn, trân trọng

những thành quả của thế hệ đi trước, cha mẹ,…

4 Có mới nới cũ: hành động không coi trọng, vút

bỏ cái cũ

5 Có tật giật mình: có lỗi, cái sai phạm thì dễ chột

dạ khi có ai đó nói đến

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG

- Mục tiêu: Hướng dẫn HS mở rộng, liên hệ thực tế.

- Phương pháp: thuyết trình, khái quát.

- Năng lực cần đạt: Năng lực tư duy sáng tạo

- Há miệng chờ sung: chỉ kẻ lười biếng, không lao động

- Ăn cháo đá bát: hành động phụ bạc, không có tình nghĩa

- Ruột để ngoài da: người thật thà, bộp chộp, không giấu giếm ai điều gì

- Vạn sự như ý: mọi sự, mọi việc đều tốt đẹp, tốt lành

- Xa mặt cách lòng: khoảng cách địa lý khiến lòng người dần nhạt đi

- Hoàn thiện bài tập

- Tập viết đoạn văn ngắn có sử dụng thành ngữ

- Chuẩn bị: Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

+ Đọc phần ngữ liệu SGK

+ Trả lời câu hỏi SGK

V Rút kinh nghiệm

Trang 7

Ngày soạn: 04/12/2020

Ngày dạy:

Trang 8

Tiết 52 – 53: CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC

- Viết được những đoạn văn, bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

- Làm được bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

- Rèn HS năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực

sử dụng ngôn ngữ, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp

4 Nội dung tích hợp, lồng ghép

Tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị TRÁCH NHIỆM, TÔN

TRỌNG,YÊU THƯƠNG, TRUNG THỰC, KHOAN DUNG, ĐOÀN KẾT, HỢP TÁC

Tích hợp kĩ năng sống: suy nghĩ, thảo luận phù hợp với mục đích giao tiếp Tích hợp môi trường: sử dụng các ví dụ minh họa về chủ đề môi trường Tích hợp giáo dục đạo đức: qua những ví dụ thực tiễn, giáo dục lòng nhân

ái, sự khoan dung, tình yêu quê hương, yêu con người

- Tư liệu, bài soạn

- Máy tính, TV

Trang 9

- Cách thức tiến hành

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

- Cảm nhận của em sau khi học bài thơ “

Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh bằng đoạn

7-10 câu?

- Bộc lộ tình cảm, cảm xúc về nội dung và hình thức bài thơ

- Kỹ năng trình bày trước tập thể đoạn văn nói

=> Biểu cảm văn học

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu cách làm bài

văn biểu cảm về một tác phẩm văn

học

- Mục tiêu: Học sinh tìm hiểu cách

làm bài văn biểu cảm về một tác

- Bài văn trên thuộc kiểu bài gì?

- Bài văn biểu cảm về đối tượng

- Phương pháp: Nêu lên những ấn

tượng , những cảm xúc khi đọc bài

1 Khảo sát, phân tích ngữ liệu

2 Nhận xét

- Kiểu bài: Văn biểu cảm

- Đối tượng: Một tác phẩm văn học (1 bài cảnh khuya)

- Bố cục: 3 phần:

+ Phần 1: Từ đầu đến dẫn chứng : cảm nhận

Trang 10

- Bố cục: 3 phần:

+ Phần 1: Từ đầu đến dẫn chứng :

cảm nhận chung về bài thơ

+ Phần 2: Tiếp đến rừng khuya Biểu

phương pháp nào? Bố cục của bài

văn ấy ntn? Trình bày ra sao?

chung về bài thơ

+ Phần 2: Tiếp đến rừng khuya Biểu cảm

cụ thể về từng phần, từng đoạn của bài.Đoạn 1: Hình dung, tưởng tưởng về cảnh vật, không gian lúc đêm khuya

Đoạn 2: Cảm nghĩ về hình ảnh con người,

về nỗi lòng, tâm tư, tình cảm của nhân vật trữ tình So sánh đối chiếu với những cách diễn đạt khác

=> Mỗi đoạn đều có dẫn chứng cụ thể, dẫn chứng đặt trong ngoặc kép và viết giữa dòng

+ Phần 3: Còn lại Khẳng định lại lòng yêu nước của Bác

3.Ghi nhớ: SGK

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

- Mục tiêu: Hướng dẫn HS luyện tập liên hệ thực tế, thực hành trên cơ sở những kiến thức vừa tìm hiểu.

- Đối tượng: Bài thơ “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê”

Trang 11

bài thơ ấy?

- Em sẽ vận dụng những phương

pháp gì để biểu cảm?

- Em sẽ phát biểu cảm nghĩ về bài

thơ này theo mấy phần?

- Khi biểu cảm về bài thơ này em cần

nhấn mạnh những đặc điểm gì?

- Trên cơ sở những gợi ý, hãy lập

dàn ý?

Gv hướng dẫn hs lập dàn ý

- Tình cảm cần thể hiện: Cảm động, đồng cảm với tình cảm quê hương của tác giả

- Phương pháp: tưởng tượng, đặt mình vào hoàn cảnh, so sánh, liên tưởng, suy ngẫm

- Biểu cảm theo bố cục của bài thơ (2 phần)

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

- Mục tiêu: Hướng dẫn HS luyện tập liên hệ thực tế, thực hành trên cơ sở những kiến thức vừa tìm hiểu.

- Cách thức tiến hành:

Hoạt động của GV- HS Nội dung cần đạt

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm và cảm nghĩ

khái quát của bản thân về tác phẩm Rằm tháng giêng

Thân bài: Giới thiệu hoàn cảnh ra đời của bài thơ:

+Tình yêu thiên nhiên, đất nước nồng nàn

- Hai câu cuối: hình ảnh rất thơ mộng, lãng mạn, tươi sáng

+ Phong thái rất lạc quan, ung dung của Bác và lòng tin vào tương lai tươi sáng của Bác

• Nghệ thuật ẩn dụ đặc sắc: Bài thơ Rằm tháng giêng

là bức tranh đẹp đầy sắc xuân và tâm trạng say mê, thưởng thức vẻ đẹp thiên nhiên của nhà thơ

Kết bài: Khẳng định lại cảm xúc của bản thân về bài

thơ

Trang 12

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG

- Mục tiêu: Hướng dẫn HS mở rộng, liên hệ thực tế.

- Nhớ lại cách biểu cảm về 1 tác phẩm văn học Vận dụng thực hành viết hoàn chỉnh một trong các dàn ý trên

4 Củng cố (2’)

- GV khái quát lại nội dung kiến thức bài học

5 Hướng dẫn về nhà (2’)

- Học thuộc bài

- Soạn bài: Tiếng gà trưa – Xuân Quỳnh

+ Tìm hiểu tác giả, tác phẩm

+ Chia bố cục văn bản, xác định mạch cảm xúc của bài thơ

+ Tìm hiểu phần đầu bài thơ: Tiếng gà trưa khơi gợi tình cảm làng quê

+ Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về âm thanh Tiếng gà trưa qua khổ thơ đầu tiên

V Rút kinh nghiệm

Ngày soạn: 04/12/2020 Ngày dạy:

Tiết 54: TIẾNG GÀ TRƯA

Xuân Quỳnh

-I MỤC TIÊU

Trang 13

1.Kiến thức: Cảm nhận được vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm của những kỉ niệm về

tuổi thơ và tình cảm bà cháu được thể hiện trong bài thơ

- Thấy được nghệ thuật biểu hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả qua những chi tiết

tự nhiên, bình dị

2 Kĩ năng: Đọc - hiểu, phân tích văn bản thơ trữ tình có sử dụng yếu tố tự sự.

- Phân tích các yếu tố biểu cảm trong văn bản

- Tự học

- Tư duy sáng tạo

- Hợp tác

- Năng lực đọc hiểu văn bản

- Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trìnhtrước lớp hệ thống tác phẩm văn học)

- Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)

- PP trực quan, vấn đáp, thuyết trình, nêu vấn đề

- Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học

- Máy tính, TV

Trang 14

Mở mắtTròn xoeGiục hàng treĐâm măngNhọn hoắt”

Nhà thơ Chế Lan Viên cũng từng viết về tâm trạng nhớ quê da diết khi nghe tiếng

gà gáy:

“ Nhớ biển miền Trung tiếng sóng đùaNhớ nhà cha mẹ, cảnh trường xưaNhớ chao ôi nhớ! Trời xanh thế

Gà lại dồn thêm những tiếng gáy trưa”

(Nhớ tuổi thơ)

Và hôm nay, đến với bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh, chúng ta một lần nữa

lại được bắt gặp cái âm thanh quen thuộc ấy, âm thanh của làng quê Việt Nam

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Giới thiệu chung

- Mục tiêu: học sinh nắm được những hiểu biết

chuẩn bị bài ở nhà, em có thể nêu đôi nét về nữ

nhà thơ Xuân Quỳnh?

HS: Trả lời, các bạn khác nhận xét, bổ sung.

GV: chốt kiến thức về tác giả:

- Xuân Quỳnh (1942 – 1988), quê ở Hà Tây

(nay thuộc Hà Nội)

- Bà là một nhà thơ nữ xuất sắc

- Thơ Xuân Quỳnh thường viết về những điều

bình dị

- Xuân Quỳnh có phong cách thơ trẻ trung, sôi

nổi, chân thành, thiết tha, giàu nữ tính

GV: Chiếu hình ảnh về nhà thơ Xuân Quỳnh.

+ Chiếu hình ảnh một số tác phẩm tiêu biểu của

I Giới thiệu chung

1.Tác giả

- Xuân Quỳnh (1942 – 1988),quê ở Hà Tây (nay thuộc HàNội)

- Bà là một nhà thơ nữ xuất sắc

- Thơ Xuân Quỳnh thường viết

về những điều bình dị

Trang 15

Xuân Quỳnh.

GV: mở rộng kiến thức: Tuổi thơ Xuân Quỳnh

nhiều mất mát, mồ côi mẹ từ khi còn nhỏ, xa

cha, nhà thơ sống với bà ở La Khê – Hà Tây Bà

giống như một người mẹ của Xuân Quỳnh

Chính vì thế, tình cảm của Xuân Quỳnh với bà

vô cùng sâu nặng.Tình cảm bà cháu thắm thiết

này các em cũng sẽ thấy được sau khi tìm hiểu

toàn bộ bài thơ Tiếng gà trưa.

GV: Giới thiệu thêm một số tác phẩm chính của

Xuân Quỳnh (chiếu hình ảnh)

- Bài thơ Tiếng Gà trưa được viết trong hoàn

cảnh nào? (Viết trong thời kì đầu của cuộc

kháng chiến chống Mĩ)

HS: Trả lời, các bạn khác nhận xét, bổ sung

- Em hãy cho cô biết xuất xứ của bài thơ? (bài

thơ được in trong tập thơ Hoa dọc chiến hào

(1968)

HS: Trả lời, các bạn khác nhận xét, bổ sung

GVmở rộng: sau này bài thơ được in lại trong

tập Sân ga chiều em đi - 1984.

Hoạt động 2: Đọc – hiểu văn bản

- Mục tiêu: hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu

giá trị của văn bản.

- Phương pháp: đọc diễn cảm, nêu vấn đề,

phát vấn, thảo luận nhóm, bình giảng, khái

quát.

- Năng lực cần đạt: Năng lực tư duy sáng tạo.

Năng lực đọc hiểu văn bản Năng lực cảm thụ

thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật

của văn bản).

? Qua phần soạn bài ở nhà, em hãy cho biết bài

thơ Tiếng gà trưa cần đọc với giọng đọc như

thế nào?

GV: (chiếu hướng dẫn đọc: Giọng vui, bồi hồi,

phân biệt lời mắng yêu của bà với lời kể, tả,

biểu cảm của nhà thơ

- Chú ý đọc với nhịp 3/2, 2/3; nhấn mạnh điệp

câu Tiếng gà trưa ở đầu các đoạn thơ.

- Đoạn cuối đọc giọng nhẹ nhàng, hơi lên cao

giọng như tiếng người cháu gọi bà

b Tác phẩm

- Hoàn cảnh ra đời: Viết trongthời kì đầu của cuộc khángchiến chống Mĩ

- Xuất xứ: bài thơ được in trong

tập thơ Hoa dọc chiến hào

(1968)

II Đọc, hiểu văn bản

1 Đọc, chú thích

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	49,79 KB