Luận văn (đỗ thị ngọc anh) (1)

Tuy nhiên, trong quá trình ĐTN cho TNNT trong địa bàn huyện, bên cạnh những kết quả đạt được còn gặp không ít khó khăn, vướng mắc từ nhiều vấn đề nảy sinh: từ việc quản lý, đội ngũ nhữ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS NGUYỄN HỮU HẢI

HÀ NỘI, 2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu trong đề tài này được thu thập và sử dụng một cách trung thực Kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này không sao chép của bất cứ luận văn nào và cũng chưa được trình bày hay công bố ở bất cứ công trình nghiên cứu nào khác trước đây

Học viên

Đỗ Thị Ngọc Anh

LỜI CẢM ƠN

Để có thể hoàn thành đề tài luận văn thạc sĩ một cách hoàn chỉnh, bên cạnh sự nỗ lực cố gắng của bản thân còn có sự hướng dẫn nhiệt tình của quý Thầy Cô, cũng như sự động viên ủng hộ của gia đình và bạn bè trong suốt thời gian học tập nghiên cứu và thực hiện luận văn thạc sĩ

Em xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến PGS.TS Nguyễn Hữu Hải đã hết lòng giúp đỡ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho em hoàn thành luận văn này Em xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến toàn thể quý thầy cô trong chuyên ngành Chính sách công và khoa sau đại học Đại học – Học viện Hành chính quốc gia đã tận tình truyền đạt những kiến thức quý báu cũng như tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho em trong suốt quá trình học tập nghiên cứu

và cho đến khi thực hiện đề tài luận văn

Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn đến gia đình, các anh chị và các bạn đồng nghiệp đã hỗ trợ cho tôi rất nhiều trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài luận văn thạc sĩ một cách hoàn chỉnh

Học viên

Đỗ Thị Ngọc Anh

DANH MỤC VIẾT TẮT

CNH-HĐH Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa

CTMT Chương trình mục tiêu

GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

GDNN&GDTX Giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên KT-XH Kinh tế xã hội

LĐNT Lao động nông thôn

LĐ-TB&XH Lao động thương binh và xã hội

NHCSXH Ngân hàng chính sách xã hội

NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn

TB&XH Thương binh và xã hội

TNNT Thanh niên nông thôn

THCS Trung học cơ sở

THPT Trung học phổ thông

TTTT Thông tin truyền thông

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC VIẾT TẮT

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO THANH NIÊN NÔNG THÔN 11

1.1 Tầm quan trọng của đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn 11

1.1.1 Vai trò của thanh niên trong phát triển kinh tế nông thôn 11

1.1.2 Sự cần thiết phải đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn 13

1.1.3 Khó khăn, thách thức trong đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn 15

1.2.Thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn 17

1.2.1 Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn 17

1.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn 31

1.3 Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước và bài học tham khảo cho huyện Thạch Thất trong thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn 35

Tiểu kết Chương 1 41

Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO THANH NIÊN NÔNG THÔN Ở HUYỆN THẠCH THẤT, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 42

2.1 Thực trạng về công tác đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn trên địa bàn huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội 42

2.1.1 Khái quát chung về tự nhiên, kinh tế, xã hội huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội 42

2.1.2 Thực trạng về lực lượng thanh niên nông thôn huyện Thạch Thất, thành

phố Hà Nội 47

2.2 Thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên ở nông thôn huyện Thạch Thất 50

2.2.1 Thực hiện xây dựng kế hoạch, triển khai thực thi chính sách 50

2.2.2 Thực hiện tuyên truyền vận động 51

2.2.3 Thực tế phối hợp thực hiện giữa các cấp, các ngành, các chủ thể 52

2.2.4 Thực tế kiểm tra, đôn đốc thực hiện 55

2.3 Đánh giá tình hình thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn tại huyện Thạch Thất trong thời gian qua 55

2.3.1 Đánh giá vai trò của các chủ thể trong thực hiện chính sách 55

2.3.2 Về những kết quả chính trong thực hiện chính sách 57

2.3.3 Tồn tại, hạn chế trong thực hiện chính sách 61

2.3.4 Nguyên nhân tồn tại, hạn chế trong thực hiện chính sách 63

Tiểu kết Chương 2 65

Chương 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO THANH NIÊN NÔNG THÔN Ở HUYỆN THẠCH THẤT, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 66

3.1 Định hướng thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn tại huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội 66

3.1.1 Quan điểm hoàn thiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn 66

3.1.2 Quan điểm huy động các nguồn lực đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn 67

3.1.3 Quan điểm đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm 68

3.2 Mục tiêu, nhiệm vụ tiếp tục thực hiện chính sách đào tạo và đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ở huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội 69

3.3 Giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ở huyện Thạch Thất, thành phố

Hà Nội thời gian tới 71

3.3.1 Đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm sau đào tạo 71

3.3.2 Nâng cao nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền và thanh niên về học nghề 72

3.3.3 Các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ở Huyện Thạch Thất, Thành phố Hà Nội 74

3.4 Kiến nghị 79

Tiểu kết Chương 3 81

KẾT LUẬN 82

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 84

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở mỗi quốc gia, thanh niên luôn là lực lượng dân số quan trọng cấu thành nên lực lượng lao động chủ yếu của nền kinh tế, là nhóm xã hội giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển của quốc gia Theo số liệu thống kê, hiện nay thanh niên chiếm tỷ lệ khá cao trong lực lượng lao động xã hội, là tiềm năng vô cùng to lớn cho sự phát triển đất nước Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng nhanh chóng số người đến tuổi lao động, vấn đề đào tạo nghề cho thanh niên, đặc biệt là các thanh niên ở nông thôn ngày càng trở nên khó khăn hơn

Hàng năm có hàng triệu thanh niên cần việc làm, bao gồm số thanh niên mới bước sang độ tuổi lao động, học sinh thôi học, công nhân dôi ra từ những xí nghiệp làm ăn thua lỗ, bộ đội xuất ngũ, thanh niên xung phong, lao động từ nước ngoài về nước chính vì vậy đòi hỏi Nhà nước phải quan tâm đặc biệt và có chính sách đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho thanh niên

Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách trong lĩnh vực dạy nghề, giải quyết việc làm cho lao động ở độ tuổi thanh niên Tuy nhiên, việc làm cho thanh niên nông thôn vẫn trong tình trạng thiếu ổn định, thất nghiệp có chiều hướng gia tăng, là một trong những nguyên nhân nảy sinh nhiều tiêu cực, hệ lụy cho xã hội

Xác định công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho thanh niên là một trong 4 chủ trương của phong trào “Đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp”, trong những năm qua, các cấp bộ Đoàn đã luôn chú trọng hoạt động dạy nghề, hướng nghiệp, tạo điều kiện cho đoàn viên thanh niên tiếp cận được mô hình kinh tế hiệu quả, góp phần tăng thu nhập, xóa đói, giảm nghèo Cùng với đó, phối hợp với các đơn vị tổ chức dạy nghề cho thanh niên nông thôn ở các vùng khác nhau: vùng có đất giải toả làm khu công nghiệp, dân tộc

thiểu số, bộ đội xuất ngũ, thanh niên xung phong, người sau khi cải tạo trở về địa phương Đồng thời, các cấp bộ đoàn tích cực tuyên truyền nâng cao nhận thức cho thanh niên về nghề nghiệp, việc làm; chủ động phối hợp với các ngành liên quan tổ chức các hoạt động “Thanh niên với nghề nghiệp”, “Giúp bạn chọn nghề”, “Thắp sáng ước mơ”, mở lớp tập huấn, trao đổi kinh nghiệm ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh, nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành sản phẩm, bảo vệ môi trường

Thạch Thất là một huyện của Hà Nội, có vị trí địa lý thuận lợi, nơi hội

tụ nhiều tiềm năng về các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và cũng là nơi tập trung nhiều làng nghề thủ công Với đặc thù là vùng sản xuất, những năm gần đây, các làng nghề ở huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội phát triển rất mạnh

mẽ, thu hút một lực lượng lao động lớn, không chỉ của huyện mà còn từ các địa phương về làm việc

Huyện Thạch Thất cũng đã có nhiều chủ trương, chính sách ĐTN cho TNNT trên địa bàn huyện, hoạt động ĐTN cho TNNT trên địa bàn huyện đã

có những kết quả nhất định Tuy nhiên, trong quá trình ĐTN cho TNNT trong địa bàn huyện, bên cạnh những kết quả đạt được còn gặp không ít khó khăn, vướng mắc từ nhiều vấn đề nảy sinh: từ việc quản lý, đội ngũ những người thực hiện, xây dựng chương trình, mô hình đào tạo, đến chọn ngành nghề gì, đối tượng đào tạo, kết quả đào tạo, đầu ra cho ĐTN,… Do vậy, việc nghiên cứu, đánh giá thực trạng của quá trình thực hiện chính sách ĐTN ở huyện Thạch Thất để thấy được những mặt tích cực và hạn chế trong công tác thực hiện chính sách của huyện; từ đó rút ra những bài học và đề xuất những giải pháp sẽ có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, góp phần thực hiện các mục tiêu giải quyết việc làm cũng như phát triển kinh tế - xã hội của huyện cũng như yêu cầu về trình độ của lực lượng lao động trên địa bàn huyện Thạch Thất

Xuất phát từ những lý do trên đây, tác giả đã chọn : "Thực hiện chính

sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ở huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội" làm đề tài luận văn thạc sĩ

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Kể từ khi đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn và các văn bản hướng dẫn thực hiện đề án được ban hành, công tác đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn được các cấp, các ngành từ TW đến địa phương, nhất là các cấp chính quyền ở địa phương quan tâm; đã có nhiều bài báo, nhiều hội thảo, một số luận án Tiến sỹ, Thạc sỹ bàn về vấn đề đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn, qua đó đã giúp cho chúng ta có cái nhìn đầy đủ và đa chiều hơn về công tác này

Những năm vừa qua đã có các công trình nghiên cứu và nhiều bài viết nhằm tìm hiểu thực trạng công tác đào tạo nghề nói chung, đào tạo nghề cho LĐNT nói riêng như:

- Bộ trưởng Bộ Lao động-TB&XH Đào Ngọc Dung (12/4/2018): “Có nghề nông dân mới thoát nghèo bền vững”, Báo Dân trí

- Thứ trưởng Bộ Lao động - TB&XH Lê Quân (28/7/2018): “Đào tạo nghề phải gắn với doanh nghiệp”, Báo Lao động

- TS Nguyễn Văn Đại (2012): “Đào tạo nghề cho LĐNT vùng đồng bằng Sông Hồng trong thời kỳ CNH-HĐH”, luận án tiến sĩ Kinh tế nông

nghiệp, trường Đại học Kinh tế quốc dân, đã chỉ rõ sự cần thiết phải đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn, nội dung và các hình thức đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn

- TS Nguyễn Bá Ngọc, KS Trần Văn Hoan (chủ biên), "Toàn cầu hoá: cơ hội và thách thức đối với lao động Việt Nam", NXB Lao động - xã

hội, Hà Nội 2002 Các tác giả đã trình bày tổng quan tác động của toàn cầu hoá đến lao động và các vấn đề xã hội của Việt Nam, những xu hướng vận động của nguồn nhân lực, lao động và việc làm Việt Nam dưới tác động của

toàn cầu hoá kinh tế, phân tích những cơ hội và thách thức đối với lao động Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế Từ đó, đề ra các giải pháp đối với lao động Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hoá kinh tế

- TS Nguyễn Thị Lan Hương: "Thị trường lao động Việt Nam: Định hướng và phát triển", NXB Lao động - xã hội, Hà Nội, 2002 Tác giả đi từ

việc phân tích các luận cứ cơ bản định hướng phát triển thị trường lao động Việt Nam, sự hình thành và phát triển của thị trường lao động Việt Nam Từ

đó đề xuất các giải pháp định hướng phát triển thị trường lao động Việt Nam giai đoạn 2001- 2010

- Cuốn “Nguồn nhân lực nông thôn ngoại thành trong quá trình đô thị hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên” của tác giả Nguyễn Tiệp đã nêu những

vấn đề về những đặc trưng cơ bản của nguồn lực nông thôn trong quá trình đô thị hóa tác động chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn Dòng lao động di chuyển từ nông thôn ra thành thị bao gồm có lao động nhập cư và sinh sống làm việc tại các tỉnh và lao động nông thôn đến tỉnh làm việc mang tính thời

vụ Các chính sách hỗ trợ hoặc phát triển hệ thống tín dụng ưu đãi cho đào tạo nhân lực nông nghiệp nông thôn từ nhà nước còn hạn chế

- Nhóm công trình nghiên cứu về chính sách đào tạo nghề:

Nguyễn Chí Trường (2012), Luận án tiến sĩ "Phân tích các yếu tố ảnh hướng đến công tác dạy nghề Việt Nam: Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giai đoạn 2013 - 2020” chuyên ngành Quản trị kinh doanh Trường Đại học Nông lâm Đại học Thái Nguyên Luận án đã xác định và phân tích các yếu

tố có ảnh hưởng đến chất lượng dạy nghề gồm: đặc tính cá nhân; trình độ giáo viên dạy nghề; Cơ sở vật chất giảng dạy Năng lực quản lý; Cơ hội việc làm: Thông tin thị trường lao động: Hỗ trợ chính sách về dạy nghề Trên cơ sở đó, luận án cũng đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm nâng cao chất lượng dạy nghề góp phần tăng năng xuất lao động và nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước gồm các giải pháp, chiến lược như: nâng cao năng lực giáo viên cán

bộ quản lý dạy nghề, nâng cao năng lực quản lý về dạy nghề, tăng cường cơ sở vật chất dạy nghề, hỗ trợ cơ hội việc làm; tăng cường thông tin thị trường lao động và chính sách phát triển dạy nghề; nâng cao chất lượng phát triển các bộ tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia (NOSS), nâng cao năng lực hệ thống đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia Mặt khác, luận án đã phân tích những mô hình điển hình, các kinh nghiệm hay của một số nước phát triển có

mô hình dạy nghề hiện đại đáp ứng hiệu quả nhu cầu của ngành công nghiệp trên thế giới và đề xuất mô hình mới nhằm gắn kết dạy nghề với thực tiễn ngành công nghiệp cho Việt Nam, gồm: mô hình trường trung học đào tạo nghề cao cấp; mô hình Cơ quan quản lý đánh giá kỹ năng nghề quốc gia (NSTMA), mô hình Hội đồng nghề, khung trình độ quốc gia, đề xuất sửa đổi,

bổ sung một số quy định của pháp luật liên quan như luật lao động, luật dạy nghề, đề xuất thông qua luật việc làm liên quan đến các quy định quyền hạn, trách nhiệm của người lao động được cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia, đặc biệt là quy định vể thang bảng lương, quyền hạn, trách nhiệm của bên sử dụng lao động đối với người được cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia, quyền hạn, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước đối với người lao động và người sử dụng lao động có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia

Ngô Phan Anh Tuấn (2012) Luận án Tiến sỹ “Đảm bảo chất lượng đào tạo của trung tâm dạy nghề công lập vùng Đông Nam Bộ " chuyên ngành Quản lý giáo dục Luận án đã đưa ra được những đánh giá khách quan về thực trạng, chỉ rõ những ưu điểm, hạn chế và đề xuất được các giải pháp đảm bảo chất lượng đào tạo, nhằm duy trì và từng bước nâng cao chất lượng đào tạo ở trung tâm dạy nghề công lập vùng Đông Nam bộ Bước đầu khẳng định được tính đúng đắn của giả thuyết khoa học: “Đảm bảo chất lượng là cấp độ quản lí chất lượng phù hợp với các trung tâm dạy nghề công lập Nếu đánh giá đúng thực trạng và triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp theo một hệ thống đảm bảo chất lượng đào tạo phù hợp với đặc điểm và điều kiện cụ thể của

trung tâm dạy nghề công lập thì sẽ duy trì và từng bước nâng cao được chất lượng đào tạo ở các trung tâm dạy nghề công lập vùng Đông Nam Bộ” Về mặt lí luận: Luận án đã tiếp cận quan điểm đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trung tâm dạy nghề công lập theo quá trình: Đầu vào - Quá trình đào tạo - Đầu ra, phù hợp với đặc thù đào tạo nhân lực trong nền kinh tế thị trường Phân tích được các cấp độ quản lí chất lượng, từ đó lựa chọn cấp độ quản lí chất lượng và thiết lập được hệ thống đảm bảo chất lượng đào tạo phù hợp với đặc thù và điều kiện của trung tâm dạy nghề công lập; Lựa chọn được các tiêu chuẩn, tiêu chí để đo kết quả cho việc thực hiện và có thể kiểm định được khi cần thiết Nếu được áp dụng vào thực tiễn sẽ hiện thực hóa việc công khai và minh bạch trong quản lí chất lượng đào tạo ở các trung tâm dạy nghề công lập hiện nay Về mặt thực tiễn: Luận án đã phân tích và đánh giá một cách khách quan thực trạng đảm bảo chất lượng đào tạo, chỉ rõ những tồn tại, nguyên nhân làm cho đảm bảo chất lượng ở các trung tâm dạy nghề công lập vùng Đông Nam Bộ còn hạn chế

Đào Thị Phương Nga, luận văn “Tăng cường sự liên kết giữa trường dạy nghề với các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc giang nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề” chuyên ngành Quản trị kinh doanh của Đại học Nông nghiệp Hà Nội (2008)

Những bài báo, công trình nghiên cứu trên đã cung cấp một cái nhìn tổng thể về thực trạng công tác đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn, thực trạng về việc làm và giải quyết việc làm, cũng như thực trạng về thực hiện các chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn hiện nay

Các bài báo, công trình này hầu hết đã chỉ ra được các tồn tại, hạn chế trong công tác đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn như: Công tác đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ở nước ta vừa qua chưa được quan tâm đúng mức; nhiều cơ quan, bộ ngành, nhiều địa phương và xã hội nhận thức chưa đầy đủ về công tác đào tạo nghề, trong đó có đào tạo nghề cho thanh niên

nông thôn; xem công tác này chỉ là nhiệm vụ nhất thời, giai đoạn, chưa phải

là công việc thường xuyên, được tổ chức một cách liên tục và có hệ thống; việc thực hiện còn cầm chừng, chưa có sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành, các địa phương Ngoài ra, bản thân người dân và người nông dân nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của công tác đào tạo nghề dẫn đến thái độ không mặn mà, thậm chí còn thờ ơ với công tác này Công tác tuyên truyền của các cấp, các ngành, các cơ quan thực hiện chưa tốt; công tác điều tra, khảo sát và dự báo nhu cầu về đào tạo còn gặp nhiều khó khăn đã làm cho công tác đào tạo nghề, trong đó có đào tạo nghề thanh niên nông thôn thời gian qua chưa thực sự hiệu quả

Bên cạnh đó, các công trình, bài viết cũng đã nêu lên được thực trạng của chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ở nước ta hiện nay, qua

đó đề xuất nhiều giải pháp, cách làm nhằm giúp cho chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ngày càng hoàn thiện hơn Các tác giả đều nhất trí cho rằng để hoạt động đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ngày càng đi vào thực tiễn, mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân, cần phải có sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị từ trung ương đến địa phương, nhất là các cấp chính quyền ở địa phương từ tỉnh đến xã và nhu cầu đào tạo nghề phải xuất phát từ yêu cầu thực tế của người dân, người nông dân, từ tình hình phát triển KT-XH của đất nước, của từng địa phương và của các doanh nghiệp… thì việc triển khai, tổ chức thực hiện mới có hiệu quả được…

Tuy nhiên, cho đến nay chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu vấn đề chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ở huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội Xuất phát từ lý do trên học viên chọn đề tài này làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình, đề tài luận văn thực hiện có sự kế thừa, phát triển những thành quả của những tài liệu liên quan trước đó để đánh giá, phân tích, từ đó

đề xuất ra các giải pháp phù hợp với tình hình thực tế và chủ trương phát triển

kinh tế - xã của huyện Thạch Thất trong những năm tới

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở hệ thống hóa những vấn đề lý luận, thực tiễn về thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn, đồng thời phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn, luận văn đưa ra định hướng và những giải pháp hoàn thiện thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ở huyện Thạch Thất, thành phố

Hà Nội

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Luận giải cơ sở lý luận về thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn

- Phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ở huyện Thạch Thất

- Đưa ra những định hướng cơ bản và giải pháp hoàn thiện việc thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn từ thực tiễn huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Việc thực hiện các nội dung chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn ở huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Tác giả tập trung nghiên cứu thực hiện chính sách ĐTN cho TNNT của Huyện Thạch Thất

+ Nội dung: Hoạt động thực hiện chính sách ĐTN cho TNNT

+ Không gian: Địa bàn huyện Thạch Thất

+ Thời gian: Từ năm 2015-2020

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận:

Luận văn sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật Cơ sở lý luận

là tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về đào tạo nghề và chính sách ĐTN

- Phương pháp nghiên cứu:

Sử dụng phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích, so sánh, dự báo,

Kết quả của luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan chuyên môn, các sở, ban, ngành liên quan đến việc hoạch định chính sách, chiến lược ĐTN cho TNNT tại huyện cũng như vận dụng cho các địa phương khác một cách hợp lý Đề xuất những định hướng, giải pháp để tiếp tục thực hiện và hoàn thiện chính sách ĐTN tại huyện Thạch Thất

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương

Chương 1: Cơ sở khoa học về thực hiện chính sách đào tạo nghề cho

thanh niên nông thôn

Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách chính sách đào tạo nghề

cho thanh niên nông thôn ở huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

Chương 3: Định hướng và giải pháp thực hiện chính sách đào tạo nghề

cho thanh niên nông thôn ở huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH

ĐÀO TẠO NGHỀ CHO THANH NIÊN NÔNG THÔN

1.1 Tầm quan trọng của đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn

1.1.1 Vai trò của thanh niên trong phát triển kinh tế nông thôn

Thanh niên là lực lượng xã hội hùng hậu, có sức khoẻ, có trình độ học vấn, có tiềm năng sáng tạo, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học hiện đại Trong giai đoạn cách mạng mới, với bối cảnh thế giới biến động phức tạp, trước những thách thức to lớn của xu thế toàn cầu hoá về kinh tế, sự phát triển của kinh tế tri thức Thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, là nguồn nhân lực quyết định thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước nói chung, của sự nghiệp phát triển kinh tế, phát triển kinh tế nông thôn nói riêng

Phát triển kinh tế nông thôn là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta Để chương trình đạt được hiệu quả cao cần có sự chung tay góp sức của các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân và toàn xã hội, trong đó, thanh niên có một vị trí, vai trò hết sức quan trọng

Có thể khẳng định, thanh niên là một lực lượng quan trọng góp phần đáng kể trong việc tạo ra của cải vật chất cho gia đình và xã hội; là lực lượng xung kích trong các phong trào thi đua xây dựng quê hương ngày càng văn minh giàu đẹp Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thanh niên có trình độ và tay nghề ngày càng cao, được trau dồi các kỹ năng nghề nghiệp, không ngừng phấn đấu vươn lên đáp ứng nhu cầu của quá trình đổi mới Nhiều thanh niên đã tích cực tiếp thu, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn

Phát triển kinh tế nông thôn là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội Trong đó, vai trò của đoàn thanh niên là rất lớn Thanh niên với tinh thần xung kích đi đầu trong các hoạt động, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm Vì vậy, thanh niên là những người tích cực hưởng ứng, thực hiện hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền, vận động và đưa các chủ trương, chính sách đó vào cuộc sống, đến với các các tầng lớp nhân dân Vai trò của thanh niên trong tiến trình phát triển kinh tế nông thôn được thể hiện bằng những việc làm thiết thực và cụ thể sau:

Thứ nhất, đoàn viên là người xung kích đi đầu vận động thanh niên nông thôn tham gia học tập, nâng cao trình độ, tổ chức và xây dựng các phong trào thanh niên tại địa phương như: phong trào thanh niên lập nghiệp, thanh niên nông thôn trong công tác bảo vệ môi trường, thanh niên nông thôn trong phong trào văn nghệ, văn hóa của địa phương

Thứ hai, từng đoàn viên thật sự là người tuyên truyền viên, vận động gia đình, hàng xóm hiểu rõ được vai trò quan trọng của việc phát triển kinh tế nông thôn Gia đình có đoàn viên thanh niên là những gia đình đi đầu trong các hoạt động phát triển kinh tế nông thôn như: tích cực tăng gia phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho hộ gia đình, tham gia trồng cây xanh bảo vệ môi trường

Thứ ba, tuyên truyền vận động tham gia phát triển kinh tế nông thôn bằng các hoạt động: vận động nông dân hiến đất và góp ngày công để xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội; tích cực tham gia phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập; vận động nông dân tham gia các hợp tác xã, áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật để sản xuất ra các sản phẩm an toàn; đẩy mạnh hỗ trợ phát triển các ngành nghề; vay vốn tín dụng để phát triển sản xuất, xây dựng các công trình hầm biogas, nhà vệ sinh…

Với phương châm hành động “Mỗi thanh niên một việc tốt, mỗi cơ sở Đoàn một hoạt động thiết thực tham gia phát triển kinh tế nông thôn”, Thành Đoàn Thanh niên đã phối hợp với các Đoàn cơ sở thực hiện những công trình, phần việc cụ thể góp phần xây dựng nông thôn mới ngày càng giàu đẹp, dân chủ, công bằng, văn minh

1.1.2 Sự cần thiết phải đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn

Đào tạo nghề nói chung và đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn cũng như chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn nói riêng luôn được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 của BCH TW Đảng khóa X về “nông nghiệp, nông thôn, nông dân” đã nêu rõ quan điểm, định hướng, mục tiêu của Đảng ta trong chiến lược phát triển đất nước đó là: “…CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình CNH-HĐH hoá đất nước Một trong những giải pháp và nhiệm vụ quan trọng của Nghị quyết là việc thực hiện đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho LĐNT; với mục tiêu Nghị quyết phấn đấu đến năm 2020 lao động NN còn khoảng 30% trên tổng lao động xã hội, tỉ lệ LĐNT qua đào tạo đạt trên 50%, bảo đảm phát triển hài hòa, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền, giữa thành thị và nông thôn”

Để triển khai thực hiện Nghị quyết của Đảng, Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động tại Nghị quyết số 24/2008/NQ-CP ngày 28/10/2008; trong đó việc xây dựng CTMT quốc gia về đào tạo nguồn nhân ở nông thôn là một trong những Chương trình quan trọng của Nghị quyết, với mục tiêu: “Tập trung đào tạo nguồn nhân lực nông thôn, chuyển một bộ phận lao động NN và dịch vụ, giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập của LĐNT tăng lên 2,5 lần so với hiện nay; tập trung xây dựng kế hoạch, đề ra các giải pháp để đào tạo con

em nông dân có đủ trình độ, năng lực để vào làm việc trong các cơ sở sản xuất công nghiệp, cơ sở dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp; đối với bộ phận nông dân còn tiếp tục sản xuất NN thì tiến hành đào tạo, trang bị kiến thức, kỹ năng

cho họ, để nâng cao trình độ, nắm bắt được kỹ thuật, công nghệ sản xuất mới; bên cạnh đó tập trung đào tạo nhằm nâng cao trình độ cho cán bộ quản lý, các

bộ cơ sở”

Đề án 1956 của Thủ tướng Chính phủ thể hiện rõ quan điểm “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là sự nghiệp của Đảng và Nhà nước, của các ngành, các cấp và của toàn xã hội nhằm đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn lao động nông thôn, phục vụ cho yêu cầu CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn”; thể hiện các chính sách về đào tạo nghề lao động nông thôn của Nhà nước, là cơ sở để huy động các nguồn lực thực hiện nhằm tăng cường, nâng cao số lượng và chất lượng đào tạo nguồn nhân lực lao động nông thôn theo mục tiêu đề ra Với thời gian thực hiện trong 11 năm (2010-2020), mục tiêu của Đề án là: “Dạy nghề cho khoảng 10,6 triệu lao động nông thôn, trong đó

hỗ trợ dạy nghề cho 6,54 triệu người theo chính sách của Đề án; bình quân hàng năm đào tạo nghề cho khoảng 1 triệu lao động nông thôn, trong đó đào tạo, bồi dưỡng 100 ngàn lượt cán bộ, công chức xã; đến năm 2020, lao động ở nông thôn còn khoảng dưới 30% lao động xã hội, tỷ lệ qua đào tạo đạt trên

50%, tỷ lệ có việc làm sau khi học nghề tối thiểu đạt 80%”[43]

Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn có vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc phát triển nguồn vốn con người, nguồn nhân lực trong tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động Đào tạo nghề là một trong những giải pháp đột phá của chiến lược phát triển KT-XH, nhằm đào tạo nguồn nhân lực, phát triển nhanh đội ngũ lao động kỹ thuật trực tiếp, phục vụ cho sự nghiệp CNH-HĐH đất nước, góp phần đảm bảo an sinh

xã hội và sự phát triển bền vững của đất nước Việc đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn có ý nghĩa rất lớn trong việc góp phần chuyển dịch lao động, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước ta là thực hiện giảm nghèo bền vững, từng bước giảm bớt sự chênh lệch giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn Vì vậy đào tạo nghề và nâng cao chất

lượng đào tạo nghề cho lao động nói chung và lao động nông thôn nói riêng

có một ý nghĩa rất lớn, là yêu cầu cần thiết và cấp bách, là chính sách hàng đầu trong phát triển KT-XH của nước ta trong thời gian qua cũng như trong giai đoạn đến

1.1.3 Khó khăn, thách thức trong đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn

Một là, đào tạo nghề còn có một số hạn chế về nhận thức của xã hội Công tác thông tin tuyên truyền dạy nghề, giải quyết việc làm chưa được sâu rộng, do đó thanh niên chưa thật mặn mà với việc học nghề, chưa có khái niệm đúng về việc làm Có nhiều lý do như: vì quá nghèo, không có tiền đi học nghề; mang nặng tư tưởng đi làm thuê sẽ có "tiền ngay"; kén chọn nghề

để học Phần đông thanh niên nông thôn là lao động phổ thông chưa qua đào tạo Việc thay đổi nhận thức để dạy nghề cho thanh niên nông thôn là bài toán không hề đơn giản Họ ra thành phố làm việc và chỉ tìm được những công việc đơn giản làm theo mùa vụ, với mức thu nhập thấp Số ở lại địa phương làm kinh tế nhỏ lẻ, chưa áp dụng được các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp nên năng suất thu được không cao Do có sự chuyển dịch về lao động tới các vùng miền, lực lượng thanh niên đi làm ăn xa chiếm tỉ lệ lớn,

vì vậy gặp rất nhiều khó khăn trong công tác nắm bắt tình hình, nhu cầu việc làm của thanh niên cũng như công tác đào tạo nghề, tư vấn việc làm cho họ Khi đã tham gia học nghề, số lượng học viên tại các lớp dạy nghề lao động nông thôn nói chung và thanh niên nông thôn nói riêng chưa được duy trì thường xuyên do ảnh hưởng của thời vụ sản xuất nông nghiệp

Hai là, chương trình, chất lượng, quy mô đào tạo cũng như chất lượng giáo viên và trang thiết bị chưa được quan tâm, đầu tư đúng mức Kinh phí dành cho dạy nghề còn hạn chế, dạy nghề chưa gắn với việc làm thực tế Cơ

sở vật chất ở các trung tâm dạy nghề quy mô nhỏ, yếu kém: máy móc, phương tiện, dụng cụ phục vụ cho việc học và thực hành của học viên lạc hậu,

chậm đổi mới Việc mua sắm phương tiện, dụng cụ, nguyên liệu phục vụ đào tạo của một số nghề chưa hợp lý Quá trình dạy nghề ở các trường dạy nghề còn nặng về lý thuyết, dành ít thời gian cho thực hành tại xưởng và thực tập ở các doanh nghiệp nên thiếu tính thực tế

Ba là, chất lượng học nghề chưa cao Người học có trình độ văn hóa thấp; năng lực của một bộ phận giáo viên, cán bộ quản lý, dạy nghề còn hạn chế Hầu hết các trung tâm dạy nghề ở các địa phương còn thiếu đội ngũ giáo viên Đội ngũ giáo viên hiện có phần lớn đều được ký hợp đồng thời vụ Thời gian đào tạo nghề, chuyển đổi ngành nghề cho thanh niên nông thôn còn ngắn dẫn tới chất lượng dạy nghề chưa cao

Bốn là, công tác phối hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể trong công tác chăm lo, giáo dục, đào tạo, giải quyết việc làm cho thanh niên chưa thường xuyên, thiếu chặt chẽ và chưa mang lại hiệu quả cao Chưa huy động được sự đóng góp của toàn xã hội và sự tham gia của các doanh nghiệp Hoạt động của đa số các cơ sở dạy nghề còn trông chờ, ỷ lại, dựa vào chỉ tiêu ngân sách nhà nước cấp, thiếu chủ động đổi mới để đáp ứng nhu cầu sử dụng lao động

Năm là, việc đào tạo chưa thật sự gắn với giải quyết việc làm cho thanh niên Tỷ lệ thanh niên sau đào tạo nghề được giải quyết việc làm còn thấp, cơ hội, khả năng tìm được việc làm của họ chưa cao Nhiều học viên sau khi đào tạo không tìm được việc làm phù hợp với nhu cầu cũng như đáp ứng được yêu cầu của các doanh nghiệp tại địa phương Công tác nắm bắt thị trường lao động, dự báo nhu cầu lao động chưa được quan tâm đúng mức nên việc định hướng nghề nghiệp chưa làm được tốt, nhiều lao động học xong không có việc làm Thiếu sự phối hợp với các doanh nghiệp để đào tạo theo địa chỉ hay đào tạo nghề theo đơn đặt hàng; đồng thời, chưa hình thành hệ thống các trung tâm thông tin về cung - cầu lao động cũng như xây dựng được các tiêu chí kiểm định chất lượng đào tạo nghề Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu suy thoái như hiện nay, nhu cầu tuyển dụng lao động có sự suy giảm

đáng kể, cùng với đó là chế độ tiền lương và các chế độ phúc lợi khác dành cho người lao động không được đảm bảo, thậm chí thấp, dẫn đến khó khăn trong việc giới thiệu lao động đúng theo yêu cầu của doanh nghiệp cũng như không có sự thống nhất giữa các bên nên lao động có việc làm ngày một giảm Bên cạnh đó, nguồn vốn cho thanh niên vay để đầu tư phát triển kinh tế còn hạn chế, vì vậy khó khăn cho việc đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh đối với các dự án của thanh niên

1.2.Thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn

1.2.1 Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn

1.2.1.1 Một số khái niệm cơ bản

Theo Điều 5, Luật Dạy nghề số 76/2006/QH11 năm 2006, “Đào tạo nghề” được hiểu: “là hoạt động dạy và học nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng

và thái độ nghề nghiệp cần thiết cho người học nghề để có thể tìm được việc

làm hoặc tự tạo việc làm sau khi hoàn thành khoá học”

Như vậy, đào tạo nghề có những đặc trưng cơ bản sau:

- Đào tạo nghề bao gồm hai quá trình có quan hệ hữu cơ với nhau, đó

là dạy nghề và học nghề

+ Dạy nghề: “Là quá trình giáo viên truyền bá những kiến thức về lý

thuyết và thực hành để các học viên có được một trình độ, kỹ năng, kỹ xảo, sự

khéo léo, thành thục nhất định về nghề nghiệp”

+ Học nghề: “Là quá trình tiếp thu những kiến thức về lý thuyết và thực hành của người lao động để đạt được một trình độ nghề nghiệp nhất định”

+ Đào tạo nghề cho người lao động là giáo dục kỹ thuật sản xuất cho người lao động để họ nắm vững nghề nghiệp, chuyên môn bao gồm đào tạo nghề mới, đào tạo nghề bổ sung, đào tạo lại nghề

Các hình thức đào tạo nghề gồm có: Hình thức kèm cặp trong sản xuất, hình thức mở các lớp nghề tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và hình thức đào tạo tại cơ cơ sở đào tạo nghề tập trung

Sự khác nhau giữa khái niệm “Đào tạo nghề” và “Đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn” là ở đối tượng đào tạo nghề; là những thanh niên trong

độ tuổi lao động vùng nông thôn và những điều kiện gắn với quá trình đào tạo nghề đó Từ sự phân tích trên, ta có thể đưa ra khái niệm:

- Đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn: Là quá trình giảng viên truyền bá những kiến thức về lý thuyết và thực hành để những thanh niên ở

nông thôn có được một trình độ, kỹ năng, kỹ xảo, sự khéo léo, thành thục nhất

định về nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH nông thôn

- Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn là hệ thống những chủ trương, biện pháp của Đảng, Nhà nước, Bộ ngành TW và chính quyền địa phương đề ra nhằm thúc đẩy hoạt động ĐTN cho TNNT, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn lao động ở khu vực nông nghiệp, nông thôn thúc đẩy quá trình CNH,HĐH nông nghiệp, nông thôn

1.2.1.2 Nội dung của chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn Mục tiêu của chính sách ĐTN cho TNNT

Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước, của các cấp, các ngành và xã hội nhằm nâng cao chất lượng lao động nông thôn, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

Chuyển mạnh đào tạo nghề cho lao động nông thôn từ theo năng lực sẵn có của cơ sở đào tạo sang đào tạo theo nhu cầu học nghề của lao động nông thôn và yêu cầu của thị trường lao động; gắn đào tạo nghề với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng vùng, từng ngành, từng địa phương Đổi mới và phát triển đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo và tạo điều kiện thuận lợi để lao động nông thôn tham gia học nghề phù hợp với trình độ học vấn, điều kiện kinh tế và nhu cầu học nghề của mình

Để tiếp tục thực hiện nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2021 và giai đoạn 2022-2025 cần xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể cho từng năm và giai đoạn như sau:

Mục tiêu năm 2021: Đào tạo nghề các cấp trình độ cho 1,43 triệu lao

động nông thôn, trong đó, hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 3 tháng cho 990.000 lao động nông thôn (350.000 người học nghề nông nghiệp, 640.000 người học nghề phi nông nghiệp) Tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo đạt trên 80%

Nhiệm vụ năm 2021: Đối với Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Rà soát, đánh giá và tổ chức tổng kết Đề án Đào tạo nghề cho

lao động nông thôn tại địa phương, trong đó có sự so sánh, đánh giá kết quả đạt được so với mục tiêu trong Đề án, kế hoạch thực hiện, từ đó chỉ ra nguyên nhân,

đề xuất kiến nghị triển khai thực hiện trong giai đoạn sau năm 2021

Chỉ đạo xây dựng, phê duyệt ban hành danh mục nghề đào tạo, định mức kinh tế kỹ thuật cho từng nghề, định mức chi phí đào tạo cho từng nghề đào tạo trình độ sơ cấp và đào tạo dưới 03 tháng; xây dựng và ban hành chuẩn đầu ra và minh chứng kèm theo để làm cơ sở đặt hàng đào tạo

Rà soát, đánh giá lại hoạt động của các Trung tâm GDNN-GDTX sau sát nhập Xây dựng, phê duyệt mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại địa phương

Xây dựng kế hoạch hàng năm, trung hạn về chỉ tiêu đào tạo, nguồn lực thực hiện đào tạo nghề cho lao động nông thôn nói riêng, chính sách hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 03 tháng và tổ chức triển khai thực hiện

có hiệu quả

Gắn chặt việc rà soát, xác định danh mục nghề đào tạo với làm tốt công tác định hướng, tư vấn nghề để người lao động lựa chọn Có những biện pháp tích cực giải quyết đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp Tạo mọi điều kiện thuận

lợi để người lao động được vay vốn sản xuất kinh doanh và tạo việc làm sau khi học để phát huy hiệu quả dạy và học nghề

Tăng cường phối hợp giữa các cấp, các ngành, tổ chức chính trị xã hội,

tổ chức xã hội, cơ sở đào tạo và các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế lớn, Hợp tác xã, cơ sở sản xuất trong việc đào tạo nghề nghiệp, đáp ứng nhu cầu xã hội,

vị trí việc làm của doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế lớn, Hợp tác xã, cơ sở sản xuất và quy hoạt phát triển kinh tế của các Vùng/miền trong cả nước

Tiếp tục chỉ đạo các cơ quan phát thanh, truyền hình, báo, đài của địa phương xây dựng, duy trì, cập nhật chuyên trang, chuyên mục tuyên truyền về đào tạo nghề, tạo việc làm đối với lao động nông thôn, người khuyết tật, lao động nữ

Chủ động bố trí kinh phí từ ngân sách nhà nước (ngân sách trung ương, ngân sách địa phương) để triển khai công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn Thực hiện lồng ghép, huy động có hiệu quả các nguồn lực từ các chương trình, dự án để cùng với nguồn kinh phí hỗ trợ từ ngân sách Trung ương của Đề án để thực hiện hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đào tạo nghề cho người khuyết tật và lao động nữ Xây dựng, phê duyệt mức chi phí đào tạo đối với từng nghề và mức hỗ trợ cụ thể đối với từng đối tượng theo quy định tại Quyết định số 46/2015/QĐ-TTg ngày 28/9/2015 của Thủ tướng Chính phủ

Theo chức năng, nhiệm vụ được phân công tại Quyết định số TTg ngày 01/7/2015 của Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương thực hiện rà soát, đánh giá các giải pháp đã triển khai để điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn

971/QĐ-Năm 2020, tổ chức tổng kết Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn năm 2020” Trong đó, Các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương liên quan (Công Thương, LĐTBXH, NN&PTNT, TTTT, Hội Nông dân, Phụ nữ, Đoàn thanh niên, NHCSXH, các tổ chức của người khuyết tật…) đi sâu nghiên cứu,

tổng kết Đề án theo các nội dung, nhiệm vụ được phân công tại Quyết định số 971/QĐ-TTg

Xây dựng Dự án “Đào tạo nghề, tạo việc làm cho lao động nông thôn, vùng dân tộc thiểu số và các đối tượng chính sách thực hiện giảm nghèo bền vững” trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 với mục tiêu hàng năm đào tạo nghề cho khoảng 1,5 triệu lao động nông thôn, trong đó có khoảng 1 triệu lao động thông được hỗ trợ đào tạo nghề

Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn được triển khai nhất quán từ TW đến các địa phương, trên cơ sở các văn bản về chủ trương của Đảng và chính sách cụ thể của nhà nước như: Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 5/8/2008 của BCH Trung ương Đảng, Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/12/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đào tạo nghề cho LĐNT đến năm 2020, Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 04/6/2010 phê duyệt “Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 -2020”; đây là chương trình tổng thể về xây dựng nông thôn mới với các nhiệm vụ, mục tiêu trên tất cả các lĩnh vực về kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh quốc phòng ; trong đó có việc tập trung đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ở nông thôn, chuyển dịch cơ cấu lao

động ở vùng nông thôn

Theo xu thế phát triển, nông thôn sẽ từng bước được đô thị hóa, các khu đô thị, khu công nghiệp, sản xuất tập trung được hình thành, kéo theo các công ty, doanh nghiệp sản xuất ra đời, với nhu cầu rất lớn về nguồn lao động,

mà chủ yếu là lao động giản đơn, tay nghề thấp, thậm chí lao động không đòi hỏi tay nghề kỹ thuật Do đó, việc ban hành và thực hiện các chiến lược, chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn sẽ góp phần tạo ra nguồn lao động có tay nghề phục vụ trong sản xuất công nghiệp, NN, phi NN ngay

tại địa phương, cũng như phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá

Nội dung thực hiện chính sách chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn

Chỉ thị số 19/CT-TW ngày 05/11/2012 của Ban Bí Thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dạy nghề cho LĐNT, tạo sự chuyển biến về nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên, các cấp ủy, chính quyền các cấp về thực hiên công tác dạy nghề cho LĐNT và ĐTN phát triển nguồn nhân lực

Ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn Thể chế có thể hiểu là những thiết chế chính trị, luật lệ

và quy định mang tính pháp lý của một chế độ xã hội Trong chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn thể chế chính sách có thể hiểu là các văn bản Luật, Nghị định, Thông tư, Quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên quan đến việc xác định các mục tiêu, Giải pháp, các chủ thể với nhau cũng như các quy trình hoạch định, thực thi và đánh giá chính sách

Lập kế hoạch, phổ biến tuyên truyền chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn cần xác định các mục tiêu tuyên truyền về chính sách và lựa chọn các phương thức tuyên truyền để đạt được các mục tiêu đó Nâng cao chất lượng hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách ĐTN cho LĐNT thông qua các hình thức như tuyên truyền trực tiếp,tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông các loại báo hình, qua mạng internet, thông qua các hoạt động tư vấn về đào tạo nghề

Phổ biến chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn qua hình thức tuyên truyền trực tiếp( tuyên truyền miệng ) Tuyên truyền miệng về chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn là hình thức tuyên truyền

mà đặc trưng là dùng lời lẽ trực tiếp truyền đạt nội dung chính sách cho người nghe Tuyên truyền miệng có nhiều ưu thế, đặc biệt là tính linh hoạt, có thể

tiến hành ở bất cứ địa điểm nào, trong bất kỳ điều kiện, hoàn cảnh Do đây là hình thức phổ biến chính sách một cách trực tiếp nên người nói có điều kiện thuận lợi để giải thích, phân tích, người nghe có cơ hội trao đổi, thảo luận

Tuyên truyền chính sách trên các loại hình báo chí Đây là hình thức có tính phổ cập, thường xuyên, kịp thời và rộng khắp, rất có ưu thế trong tuyên truyền chính sách đao tạo nghề cho thanh niên nông thôn Tiếp nhận chính sách thông qua báo chí là con đường tự nhiên, dễ tiếp thu bởi báo chí có các hình thức thể hiện rất sinh động và có nhiều thể loại tin, bài viết hết sức phong phú Phổ biến chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn trên các loại hình báo chí là một công cụ tuyên truyền giáo dục pháp luật có hiệu quả xã hội cao Các phương tiện thông tin đại chúng làm cho mỗi người dân trong đời sống sinh hoạt thường ngày của mình được tiếp cận với các phương tiện thông tin đại chúng một cách trực tiếp, cập nhật, phong phú, đa dạng Các phương tiện thông tin đại chúng cũng phê phán, nêu rõ các hiện tượng sai trái thực hiện không đúng chính sách, những hậu quả cho cá nhân, gia đình và xã hội Cho nên việc tuyên truyền chính sách thông qua các phương tiện thông tin đại chúng là cần thiết, có nhiều ưu thế và là một trong những phương pháp, phương thức tuyên truyefn giáo dục chính sách hiện nay có hiệu quả cao, được nhiều người ở nhiều lứa tuổi quan tâm

Một số cách thức phổ biến tuyên truyền chính sách qua mạng intenet Cung cấp văn bản liên quan đến chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn Hỏi đáp chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn, Xây dựng các chuyên mục chuyên sâu về chính sách Tổ chức giao lưu trực tuyến

Tuyên truyền thông qua hoạt động tư vấn đào tạo nghề Hình thức này

có đặc trưng chính là thông qua việc cung cấp dịch vụ giải đáp về chính sách đào tạo nghề, hướng dẫn người nghe để họ hưởng những quyền, lợi ích của mình

Chuẩn bị nguồn lực tài chính thực hiện chính sách đào tạo nghề cho TNNT Nguồn ngân sách nhà nước gồm 3 nội dung: Nguồn kinh phí thường xuyên, vốn đầu tư xây dựng cơ bản và vốn chương trình mục tiêu quốc gia Nguồn tài chính ngoài ngân sách nhà nước gồm học phí, lệ phí tuyển sinh, các khoản thu từ dịch vụ, hoạt động sản xuất kinh doanh, tư vấn chuyển giao công nghệ, vốn đầu tư tài trợ của các tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước Nguồn lực tài chính từ ngân sách nhà nước thời gian qua luôn quan tâm đầu

tư cho đào tạo nghề, đặc biệt là đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn và đào tạo nghề cho đối tượng yếu thế Ngân sách nhà nước cũng được bố trí đào tạo nghề cho lao động nông thôn thông qua các chương trình cho vay giải quyết việc làm, cho vay vốn hộ nghèo… Tuy ngân sách nhà nước hiện nay dành cho công tác đào tạo nghề khá cao, song hiệu quả dạy nghề cho thanh niên nông thôn không đồng đều giữa các vùng trong cả nước, các vùng trung du và miền núi phía Bắc, tây nguyên có số lao dộng nông thôn được hỗ trợ học nghề và tỷ

lệ lao động có việc làm sau học nghề thấp Trong khi đó cả nước có không ít

cơ sở đào tạo hoạt động cầm chừng hoặc đứng trước nguy cơ ngừng hoạt động Nguồn lực tài chính ngoài ngân sách dành cho lao động nông thôn bao gòm các nguồn sau học phí, nguồ viện trợ phát triển ODA trong khi nguồn kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước còn hạn chế thì việc phát triển các nguồn lực tài chính cho đào tạo nghề trong thòi gian tới là rất cần thiết Cần tăng cường thu hút nguồn xã hội hóa vào hỗ trợ đào tạo nghề, đồng thời đẩy mạnh cơ chế tự chủ để đổi mới quản lý giáo dục nghề nghiệp

Thanh tra, kiểm tra, giám sát Hằng năm, đưa việc thanh tra, kiểm tra các cơ sở dạy nghề đóng trên địa bàn vào kế hoạch kiểm tra pháp luật dạy nghề nói riêng Công tác quản lý nhà nước về ĐTN cho TNNT đã được tăng cường, đặc biêt là sự phối hợp giữa các sở ban ngành trong công tác kiểm tra, giám sát

Nội dung thanh tra, kiểm tra, giám sát bao gồm Việc chấp hành các quy định về đăng ký hoạt động dạy nghề, việc xây dựng điều lệ trường, liên kết đào tạo nghề, việc bổ nhiệm hiệu trưởng, hiệu phó, việc thực hiện công tác tuyển sinh, việc phối hợp các cơ quan, doanh nghiệp trong việc tổ chức lớp dạy nghề, việc thực hiện mục tiêu chương trình đào tạo biên soạn giáo trình đào tạo, biên soạn giáo trình dạy nghề, việc chấp hành các quy chế, quy định

ở tất cả các khâu trong quá trình đào tạo nghề

1.2.1.3 Các bước thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn

Thứ nhất, việc xây dựng kế hoạch, chương trình đào tạo nghề cho thanh niên đã được triển khai sâu rộng, thông qua việc phát triển mạng lưới

cơ sở dạy nghề bao gồm các trường dạy nghề, các trung tâm dạy nghề và các

tổ chức cá nhân

Đây là nội dung rất quan trọng và có ý nghĩa hàng đầu để thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn hiện nay, bởi thông qua thực hiện chính sách dạy nghề giúp cho các cơ sở đào tạo có sự phát triển về

số lượng, chất lượng, hình thức, quy mô các cơ sở đào tạo Mỗi bước tiến của

sự phát triển về chính sách xã hội nói chung và chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nói riêng là sự phản ánh của các cơ sở đào tạo nghề, đến lượt mình các cơ sở đào tạo chính là nơi cụ thể hóa của chính sách đào tạo nghề

Vì thế, mối quan hệ giữa chính sách đào tạo nghề và cơ sở đào tạo nghề

là mối quan hệ biện chứng tác động qua lại với nhau Chính sách đào tạo nghề khoa học, hợp lý, phản ánh đúng thực trạng các cơ sở đào tạo là điều kiện, tiền đề để cho những cơ sở đào tạo nghề có những điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn vận động, phát triển của xã hội Trong những năm vừa qua, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều chỉ thị, hướng dẫn về việc điều chỉnh,

mở rộng, xây dựng, đầu tư mới cho các cơ sở đào tạo dạy nghề cho thanh niên nói chung và thanh niên nông thôn nói riêng: Chỉ thị số 15/2009/CT-TU ngày

20/7/2009 của Thành ủy Hà Nội về “Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh công tác dạy nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội”; Đề án Đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2015 của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” trên địa bàn thành phố Hà Nội; Quyết định số 3658/QĐ-UBND ngày 17/7/2016 về tổ chức điểu tra, khảo sát nhu cầu đào tạo nghề cho lao động nông thôn thành phố Hà Nội… UBND thành phố đã lãnh đạo, chỉ đạo các sở, ban, ngành các tổ chức lực lượng có liên quan làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục về các văn bản, chỉ thị, hướng dẫn đó đến từng cơ sở đào tạo, cử lực lượng tiến hành phát tờ rơi cho thanh niên để họ nắm bắt được quan điểm chỉ đạo thực hiện đề án 1956 của Đảng, Nhà nước, UBND thành phố, trên cơ sở đó quán triệt và nghiêm túc thực hiện

Qua việc thực hiện những chính sách đó đã thu hút được lượng lớn lao động nông thôn vào làm việc Mô hình thực hiện hiệu quả, người lao động sau khi học nghề có kiến thức, tích cực, chủ động vận động thanh niên tham gia vào công tác đào tạo nghề

Thứ hai, việc phân công phối hợp giữa các cơ quan, các cấp được tiến hành thường xuyên, liên tục trong xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo nghề cho thanh niên

Thực chất của việc thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn là giải quyết việc làm cho thanh niên Do đó, chính sách đào tạo nghề cũng phải hướng vào thanh niên, đem lại nhiều cơ hội mới cho thanh niên, tạo hành lang thông thoáng cho thanh niên có điều kiện tìm kiếm cơ hội việc làm nhờ vào những chính sách đào tạo nghề do Đảng, Nhà nước, UBND thành phố, các cơ quan, chức năng, ban ngành ban hành Thanh niên nông thôn

là lực lượng trẻ, khỏe có trình độ, có khả năng tiếp thu nhanh những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào một lĩnh vực cụ thể Thực hiện tốt chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn sẽ lôi kéo, thu hút được nhiều lao động khác,

giúp cho các cơ sở đào tạo có thêm nguồn nhân lực phục vụ cho quá trình giáo dục, đào tạo Mặt khác, chính sách đào tạo nghề là một mặt hoạt động của những chính sách xã hội nói chung, do đó, thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn sẽ giúp cho việc phát triển sản xuất, kinh doanh, phát triển nghề truyền thống, chuyển đối cơ cấu kinh tế ở khu vực ngoại thành tạo việc làm cho thanh niên ngoại thành được tạo điều kiện vay từ Quỹ Quốc gia giải quyết việc làm Chính sách thị trường giúp cho việc sản xuất kinh doanh của thanh niên ngoại thành phát triển thuận lợi như giúp quảng bá, trưng bày sản phẩm, giới thiệu ấn phẩm, tham gia hội chợ Thực hiện tốt chính sách về đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn sẽ tạo điều kiện về thủ tục đầu tư và xây dựng, đền bù giải phóng mặt bằng, ưu đãi về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất đối với các tổ chức, cá nhân có các dự án xây nhà cho thuê, bán cho thanh niên ngoại thành theo phương thức trả góp với thời hạn và giá cả hợp lý ở những khu vực ngoại thành tập trung nhiều lao động trẻ.Từ đó, hỗ trợ thanh niên ngoại thành lập nghiệp, khởi sự doanh nghiệp, đào tạo, bồi dưỡng về khởi sự doanh nghiệp, chuyển giao tiến bộ khoa học, kỹ thuật, biểu dương, tôn vinh các doanh nghiệp trẻ tiêu biểu, làm kinh tế giỏi Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn khi được mở rộng sẽ tạo rất nhiều thời cơ thuận lợi cho họ tìm kiếm việc làm như: Chính sách thuế, tín dụng ưu đãi để đào tạo bồi dưỡng doanh nhân trẻ và khởi sự doanh nghiệp, mở rộng làng nghề, phát triển sản xuất kinh doanh; tự tạo việc làm, xây dựng cơ sở sản xuất kinh doanh thu hút thanh niên ngoại thành vào làm việc; xuất khẩu lao động Đồng thời UBND các cấp và hệ thống chính quyền cơ sở cũng có những cơ chế, chính sách đúng đắn, hợp lý để lôi kéo, động viên, khuyến khích thanh niên nông thôn vào học nghề như: chính sách hỗ trợ vốn cho thanh niên làm kinh tế tại địa phương, chính sách mời những chuyên gia của phòng, tỉnh, thành phố về tư vấn cho thanh niên, tìm kiếm thị trường lao động cho thanh niên, bảo trợ cho thanh niên

trong quá trình đi xuất khẩu lao động, tìm việc làm cho thanh niên sau khi học nghề xong

Thứ ba, việc huy động các nguồn lực bao gồm xây dựng đội ngũ giáo viên, trường nghề vững mạnh được tiến hành chặt chẽ nghiêm túc bảo đảm về

số lượng và chất lượng

Chính sách đào tạo nghề cho thanh niên không chỉ hướng tới một đối tượng cụ thể mà còn hướng tới các tổ chức, lực lượng có liên quan để góp phần nâng cao chất lượng của các cơ sở đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn Đội ngũ giáo viên ở các cơ sở đào tạo là nhân tố cấu thành trong việc thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên, họ là chủ thể truyền tải những chủ trương, đường lối về thực hiện chính sách đào tạo nghề đến thanh niên, căn cứ vào những văn bản, chỉ thị, hướng dẫn đó, đội ngũ giáo viên cụ thể hóa vào từng đối tượng, từng chuyên ngành đào tạo cụ thể Thực hiện chính sách đào tạo nghề cũng tạo điều kiện để kiện toàn lại cơ cấu tổ chức, biên chế đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên ở các cơ sở đào tạo bảo đảm đủ về

số lượng và chất lượng; hỗ trợ đào tạo chuẩn hoá giáo viên, tạo điều kiện cho giáo viên học tập nâng cao trình độ, công tác đào tạo lại giáo viên cho phù hợp với thực tế của xã hội để cập nhật phương pháp dạy học mới, đánh giá công tác cho đi đào tạo và tự đào tạo trong nhà trường

Các chính sách về chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho giáo viên được quan tâm, chú trọng như: ưu tiên giáo viên có kinh nghiệm trong dạy nghề bằng việc hỗ trợ kinh phí; bồi dưỡng giáo viên dạy ở những ngành đỏi hỏi hàm lượng khoa học cao; tổ chức cho giáo viên đi nghỉ mát thăm quan vào những dịp hè, lễ tết Việc đầu tư nhiều cho trong công tác giảng dạy như soạn giáo trình, đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm cập nhật các kiến thức mới nhất cho bài giảng để nâng cao chất lượng của giờ giảng, nâng cao tinh thần tự học, tự nghiên cứu, tự rèn luyện bản thân đáp ứng tiêu chí của trường:

“Mỗi thầy giáo là một tấm gương để sinh viên noi theo” Hiện nay, đội ngũ

giáo viên ở các cơ sở đào tạo nghề về cơ bản là đáp ứng được với mục tiêu, yêu cầu của quá trình đổi mới nội dung, chương trình giáo dục, đào tạo

Thứ tư, Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy và học tập

Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học ở các cơ sở đào tạo có ý nghĩa rất quan trọng, tác động rất lớn đến việc nâng cao chất lượng ở các cơ sở đào tạo đó Cơ sở vật chất, trang thiết bị cũng là sự phản ánh của chính sách đào tạo nghề và đến lượt mình các cơ sở đào tạo tác động trở lại đối với việc thực hiện những chính sách đào tạo nghề Đối với bất kỳ

cơ sở đào tạo nghề nào thì hệ thống cơ sở vật chất bao gồm: địa điểm, hệ thống phòng học, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ cho việc dạy và học của giáo viên và sinh viên; chỗ ở cho sinh viên, tài liệu nghiên cứu là những yếu tố không thể thiếu, nói lên tiềm lực của cơ sở đào tạo đó, thu hút được sinh viên vào học ở mức độ nào Nếu không có cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học tập thì bất thành cơ sở đào tạo, cho nên cơ sở vật chất, trang thiết bị được coi là điều kiện đủ để bảo đảm cho sự hoạt động bền vững của các cơ sở đào tạo Trong các văn bản, chỉ thị, hướng dẫn của UBND thành phố về đầu tư, xây dựng các cơ sở đào tạo dạy nghề cho thanh niên nông thôn đã thể hiện rõ thông qua những dự án tăng cường đầu tư kinh phí vốn, sửa chữa lại các phòng chuyên dùng, các trang thiết bị máy móc, phương tiện kỹ thuật phục vụ cho việc dạy và học của giáo viên, sinh viên; Đặc biệt, trong điều kiện ngày nay, để quá trình thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên được tốt thì những máy móc, trang thiết bị phục vụ cho quá trình thực hành phải là những máy móc tốt nhất và hiện đại nhất hay ít nhất cũng phải phù hợp với quá trình sản xuất để người học sau khi kết thúc khóa học mới không bị bỡ ngỡ khi tiến hành thực tế Cơ sở vật chất là cầu nối giữa khoa học giáo dục và thực tiễn sản xuất, là yếu tố căn bản tạo nên môi trường tiếp cận dẫn đến sản xuất, giúp người học có cái nhìn trực quan hơn về nghề

mà mình theo học

Trang thiết bị giảng dạy là một trong các yếu tố quyết định hình thành

kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp của học sinh, quyết định tính chất công nghệ sản xuất, gia công chế tạo sản phẩm, chất lượng bài thực hành của học sinh học nghề Một cơ sở vật chất, kỹ thuật tốt sẽ cho ra một kết quả đào tạo rất khả quan, sản phẩm của quá trình đó là những người lao động có trình độ chuyên môn, sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu của công việc

Nếu cơ sở vật chất không đáp ứng được yêu cầu đặt ra thì quá trình học

lý thuyết, thực hành có những hụt hẫng, việc học với các cơ sở dạy nghề và ra ngoài thực tế làm việc có những khoảng cách lớn, từ đó giảm hiệu quả của công tác đào tạo, gây lãng phí cho quá trình đào tạo

Thứ năm, việc duy trì và đôn đốc thực hiện các chính sách đào tạo nghề cho thanh niên

Duy trì và thực hiện chính sách là hoạt động của cơ quan, cán bộ, công chức có thẩm quyền thực hiện thông qua các công cụ hữu ích nhằm làm cho các chủ thể thực thi nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực hiện các biện pháp theo định hướng chính sách Trên thực tế, khi triển khai thực hiện chính sách, không phải bộ phận nào cũng làm tốt, làm nhanh như nhau, vì thế, cần có hoạt động đôn đốc để vừa thúc đẩy các chủ thể nỗ lực nhiều hơn để hoàn thành nhiệm vụ, vừa phòng, chống những hành vi vi phạm quy định trong thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên Những nội dung về thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên khu vực ngoại thành Hà Nội là một chỉnh thể thống nhất có mối quan hệ biện chứng tác động qua lại với nhau, thực hiện tốt nội dung này là cơ sở, tiền đề để thực hiện các nội dung tiếp theo Trong đó, nội dung về tăng cường công tác đào tạo và giải quyết việc làm cho thanh niên nông thôn là quan trọng nhất, có ý nghĩa quyết định đến việc nâng cao tính hiệu quả, bền vững của những chính sách đào tạo nghề của Đảng, Nhà nước, UBND và của các cơ quan, chức năng, ban ngành có liên quan

1.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn

Chính sách đào tạo nghề cho TNNT chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau, nhưng xem xét trên một số mặt, một số khía cạnh nhất định, thì chính sách này chịu ảnh hưởng của một số yếu tố chính như sau:

1.2.2.1 Điều kiện tự nhiên

Điều kiện tự nhiên các vùng có tác động đến sự phân bố lao động, chất lượng lao động, từ đó sẽ ảnh hưởng đến công tác đào tạo nghề Điều kiện tự nhiên, thời tiết, khí hậu tạo ra các đặc điểm con người khác nhau giữa các địa phương, vùng, miền dẫn đến những đặc điểm khác nhau giữa lao động các vùng, miền như lao động thuộc các dân tộc khác nhau, lao động ở các vùng sinh thái khác nhau, lao động ở đồng bằng và miền núi, hải đảo đều có những đặc trưng về tập quán, phương thức sản xuất khác nhau Khí hậu, thời tiết giữa các vùng khác nhau dẫn đến hệ sinh thái khác nhau, cây trồng, con vật nuôi khác nhau, tạo ra cách thức sản xuất, cách thức canh tác khác nhau của người lao động Vùng đồng bằng người dân thường giỏi về nghề trồng lúa, người dân ở vùng ven biển thường giỏi nghề thủy sản, người dân vùng miền núi, trung du lại giỏi về nghề trồng cây công nghiệp, lâm nghiệp…

Điều kiện về khí hậu, thời tiết cũng tạo ra tính chất mùa vụ khác nhau dẫn đến công việc và thời gian của lao động làm nghề nông cũng khác nhau Điều kiện khí hậu, thời tiết làm cho một số vùng thường xuyên gặp bão lụt, dẫn đến sản xuất của người dân hay gặp rủi ro Tất cả các yếu tố về điều kiện

tự nhiên đều ảnh hưởng đến việc xây dựng kế hoạch, lựa chọn hình thức, danh mục nghề đào tạo cho lao động nông thôn

1.2.2.2 Quy mô và chất lượng của lực lượng thanh niên nông thôn

Để chính sách đào tạo nghề cho TNNT thực hiện đạt hiệu quả, thì người lao động cần phải có trình độ học vấn nhất định Điều kiện này có sự

khác biệt giữa các ngành nghề đào tạo mà người lao động mong muốn học nghề cho bản thân; như đối với đào tạo nghề trong lĩnh vực NN thì điều kiện học vấn của người lao động chỉ cần ở mức tốt nghiệp THCS (chiếm khoảng 64%); nhưng đối với ngành công nghiệp và dịch vụ thì điều kiện về học vấn cao hơn, tối thiểu người lao động phải tốt nghiệp THPT (chiếm khoảng 61%), còn đối với việc làm trong ngành dịch vụ thì đòi hỏi người lao động phải có học vấn cao hơn (gần 80% yêu cầu tối thiểu tốt nghiệp THPT)

Quy mô và chất lượng của lực lượng lao động phụ thuộc vào nhiều yếu

tố, trong đó yếu tố đào tạo là rất quan trọng và trong thực tế mỗi ngành nghề hoạt động nhu cầu về trình độ chuyên môn, kỹ thuật, tay nghề của lao động khác nhau; do đó, trong quá trình tư vấn cho người lao động tham gia học nghề cũng cần chú ý đến trình độ, khả năng để người lao động học các nghề nào là phù hợp thì mới phát huy được khả năng, tay nghề sau đào tạo; bên cạnh đó, chính sách đào tạo nghề cho các đối tượng cũng khác nhau thì mới mang lại hiệu quả

1.2.2.3 Đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và cơ sở vật chất trong dạy nghề

Đội ngũ nhà giáo có trình độ chuyên môn, có kỹ năng, kinh nghiệm và nhiệt huyết trong dạy nghề, truyền nghề sẽ góp phần rất lớn trong việc nâng cao chất lượng đào tạo Bên cạnh đó đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý trong dạy nghề được xác định là chủ thể trong quá trình dạy nghề, truyền nghề; trong quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị, cơ sở vật chất giảng dạy; trong xây dựng chương trình, giáo trình phục vụ giảng dạy…; do đó, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng dạy nghề cũng như sự thành công trong việc thực hiện chính sách đào tạo nghề, trong đó có đào tạo nghề cho TNNT

Theo chương trình đào tạo nghề, bên cạnh học lý thuyết thì việc thực hành rèn luyện tay nghề và rèn luyện kỹ năng cho người học là chủ yếu (thời