Luận văn: “NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI VIỆC VỀ QUÊ HAY KHÔNG CỦA SINH VIÊN KHOA KINH TẾ TRONG ĐỢT NGHỈ LỄ 30/4 1/5” pdf

Đơn giản là việc suy nghĩ nên ngủ hay thức để xem trận chung kết cúp C1 giữa Manchester United với Barcalona, hay phức tạp hơn là việc chọn ngành nào để thi: ngành yêu thích, ngành theo

1

Luận văn:

“NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI VIỆC VỀ QUÊ HAY KHÔNG CỦA SINH VIÊN KHOA KINH TẾ TRONG ĐỢT NGHỈ

LỄ 30/4 1/5”

2

LỜI GIỚI THIỆU

Trong cuộc sống, mỗi chúng ta ắt hẳn đã nhiều lần đứng trước những ngã ba, ngã tư đường thậm chí còn có thể nhiều hơn thế nữa Đơn giản là việc suy nghĩ nên ngủ hay thức để xem trận chung kết cúp C1 giữa Manchester United với Barcalona, hay phức tạp hơn là việc chọn ngành nào để thi: ngành yêu thích, ngành theo ý kiến cha mẹ hay ngành đang “hot” của xã hội hoặc dĩ là chọn người mình yêu hay chọn người yêu mình để đi trọn cuộc đời… mỗi tình huống thực tế trong cuộc sống đều có tính chất, mức độ khác nhau, có trường hợp thì nó chỉ là xem hay không xem một trận bóng đá hay nếu không xem thì cũng chẳng sao vì đằng nào các nhà đài không phát lại,

có đôi khi nó lại có tác động đến nửa đời còn lại của bạn như ngành nghề làm việc hay người chung sống với bạn suốt cả cuộc đời sau này, có thể là thiên đường nhưng cũng

có thể là địa ngục Tuy thế, tất cả những tình huống đó lại co một điểm chung là đều buộc chúng ta phải chọn một hướng đi cho mình Vậy, bạn sẽ chọn hướng đi nào??? Một lẽ dĩ nhiên là bạn không thể vừa ngủ và vừa thức để xem bóng đá, hay cưới cùng lúc cả hai người để là chồng… Rõ ràng, chúng ta phải chấp nhận đánh đổi, hy sinh một thứ để có thứ còn lại Và một câu hỏi được đặt ra là “yếu tố nào làm bạn có quyết định như thế?”

Mỗi con người đều có một mục đích cũng như có những cơ sở nội tại hoàn toàn khác nhau chính vì thế họ cũng có những lý do khác nhau để giải thích cho sự lựa chọn của mình Tuy nhiên, không phải mọi tình huống trong cuộc sống đều có thể cân, đo, đong, đếm được, nhất là trong vấn đề nhạy cảm như tình cảm Nó có thể xem là một phạm trù mông lung và mỗi người đều có những định nghĩa cũng như trải nghiệm riêng cho nó Do đó, việc đánh đổi trong vấn đề tình cảm hết sức nhạy cảm và cũng không kém phần thu hút và hấp dẫn Mỗi đối tượng xã hội và trong những thời điểm cụ thể thì

có những có những hình thái tình cảm khác nhau để đánh đổi, đó có thể là tình yêu quê hương đất nước, tình cảm gia đình hay tình yêu…

Với đặc thù là những người sống xa nhà, thiếu thốn hơi ấm gia đình nên có lẽ hình thái tình cảm này có ảnh hưởng lớn đến những quyết định của sinh viên đại học

3

Tuy nhiên, mỗi người lại có một sự thể hiện khác nhau, có người tận dụng mọi thời gian rãnh rỗi để về nhà, với gia đình nhưng một số khác lại không quan tâm lắm tới điều này mặc dù có thể họ cũng muốn Với mong muốn tìm hiểu xu hướng đánh đổi giữa việc chọn hơi ấm gia đình hay ở lại cũng như những yếu tố nào tác động tới quyết định đó mà nhóm chúng tôi, những sinh viên của lớp K07405T đã tiến hành thực hiện

đề tài: “Những yếu tố ảnh hưởng tới việc về quê hay không của sinh viên khoa kinh

tế trong đợt nghỉ lễ 30/4 và 1/5”

Việc chọn dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 là hoàn toàn có mục đích Bởi lẽ, khác với dịp Tết hay nghỉ hè, những dịp có thời gian nghỉ lâu, và nó bắt đầu ngay sau những đợt thi kết thúc nên có không có nhiều ý nghĩa Tuy nhiên, dịp lễ 30/4 và 1/5 lại khác, thời gian nghỉ của nó có hạn thường chỉ khoảng một tuần và nó lại nằm giữa học kỳ 2 nên

có nhiều ý nghĩa hơn trong việc xem xét sự đánh đổi của sinh viên Tuy nhiên, với hạn chế của việc khảo sát mà nhóm chúng tôi chỉ mới nghiên cứu trong phạm vi sinh viên Khoa Kinh Tế - ĐHQG TPHCM

Với việc chọn đề tài này, chúng tôi hi vọng sẽ mang lại hứng thú và tính ứng dụng cao Bởi lẽ, xét cho cùng thì vấn đề tình cảm bao giờ cũng mang tính ẩn cao nên một nghiên cứu có khả năng đưa ra các phân tích về hành vi đánh đổi là một thách thức rất thú vị và đáng đầu tư công sức Hơn nữa, nếu xét về mặt kinh tế thì nếu tìm ra chìa khóa, xu hướng về quê của sinh viên không những giúp cho những trung tâm giải trí dịch vụ phục vụ chi nhu cầu sinh hoạt của sinh viên có những chương trình thu hút đối tượng này trong những đợt lễ mà còn giúp cho chính nhóm chúng tôi – những sinh viên kinh tế có cơ sở hơn để thực hiện chiến lược kinh doanh vé xe của mình

Mặc dù đã rất cố gắng nhưng do năng lực chuyên môn còn nhiều hạn chế nên chắc hẳn đề tài này không thể tránh khỏi những sai sót, hạn chế Rất mong nhận được

sự đóng góp ý kiến của thầy Chúng em xin chân thành cảm ơn!!

NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN

K07405T

cơ sở lý thuyết cho mình

Chọn lý thuyết lựa chọn làm cơ sở cho đề tài của mình chính là điều thú vị đầu tiên của đề tài chúng tôi Bởi lẽ, đây là một lý thuyết sử dụng rộng rãi trong kinh tế chứ không phải trong vấn đề mang tính chất xã hội như đề tài chúng tôi Tuy vậy,con người kinh tế vẫn luôn chứa đựng những bí ẩn xã hội như tình cảm nên chúng tôi nghĩ rằng đi cho hết con đường thì đâu đó chúng cũng có những điểm chung

Lý thuyết này dựa trên khái niệm Hữu dụng (Utility) Hữu dụng được định nghĩa là mức thỏa mãn hoặc hài lòng đi cùng với những sự lựa chọn thay thế Các nhà kinh tế cho là khi các cá nhân đối mặt với một sự lựa chọn những hàng hoá thay thế khả dĩ, họ luôn lựa chọn hàng hoá thay thế mang lại mức Hữu dụng lớn nhất Như vậy, chúng tôi càng có cơ sở cho lập luận của mình Bởi lẽ, trong cuộc sống con người luôn đắn đo chọn lựa nên làm cái này hay cái khác, suy tính thiệt hơn trước khi hành động nếu không muốn mắc phải sai lầm Duy chỉ có thể có một điểm khác biệt đó chính là đôi khi trong các quyết định của mình con người xã hội không tuân theo quy luật tối đa hóa mức hữu dụng cho mình mà cho người và đôi khi nó mang tính định tính theo tình cảm Nhưng tóm lại, nó cũng cho chúng tôi những cơ sở vững chắc để thực hiện đề tài này

Theo lý thuyết lựa chọn (theory of choice) thì có hai nhóm nhân tố ảnh hưởng đến việc ra quyết định chọn lựa của con người Đó sự so sánh giữa những hành động

có thể có và những yếu tố nội tại hay nội lực của cá nhân So sánh những hành động tức là để tìm ra những cái được, cái mất khi thực hiện mỗi hành động xem thử trong hành động nào ta có lợi nhiều nhất và giảm đến tối thiểu những hệ lụy tiêu cực Từ đó, xét đến nội lực tức là những gì mình có để thực hiện được hành động Có thể nói, yếu

5

tố nội tại chính là rào cản giới hạn của mỗi cá nhân khi đưa ra quyết định Bởi vì, nó là điều kiện tiên quyết để mỗi cá nhân có thể thực hiện tốt một hành động đã lựa chọn hay không Đôi khi, chúng ta phải chọn những phương án không phải là tối ưu, trong khi còn có nhiều phương án khác hay hơn vì khả năng bản thân cho phép Những yếu

tố thuộc nhóm các yếu tố nội tại bao gồm: tài chính, địa lý, năng lực cá nhân…

1.2 Áp dụng lý thuyết nhằm đưa ra các biến cho mô hình

Ứng dụng lý thuyết trên vào đề tài nghiên cứu cụ thể này, nhóm nghiên cứu chúng tôi quyết định đưa ra các nhóm nhân tố giải thích cho mô hình như sau:

Thứ nhất, nhóm yếu tố nội tại của cá nhân Nhóm yếu tố này nhằm giải thích những thứ mà một cá nhân phải bỏ ra, chấp nhận khi quyết định về quê ảnh hưởng như thế nào đến quyết định này Nhóm yếu tố này bao gồm:

 Khoảng cách, kí hiệu DIST

 Chi phí, kí hiệu COST

 Số năm học, kí hiệu YEAR

Thứ hai, nhó yếu tố điều kiện xã hội nhóm yếu tố này nhằm giải thích những tác động của tác động từ ngoại cảnh tới quyết định về quê của sinh viên Nhóm yếu tố này bao gồm:

 Gia đình, bạn bè, kí hiệu F&F

 Thời gian được nghỉ, kí hiệu TIME

1.3 Mô hình dự kiến

YES_NO = β1 + β2COST + β3DIST + β4F&F + β5TIME + β6YEAR

(+) (-) (+) (-) (+) (+)

1.4 Giải thích về dấu của các biến

 Biến DIST có dấu âm vì khoảng cách nhà so với trường càng xa thì càng làm cho xu hướng sinh viên về quê càng giảm Bởi vì với một thời gian nghỉ có giới hạn (như đã trình bày ở đầu) thì mất quá nhiều thời gian trên xe, tàu hỏa khiến cho nhiều bạn cảm thấy không đáng

6

 Biến COST: có dấu âm vì sinh viên thường có xu hướng xem xét xem nếu về thì

số tiền bỏ ra sẽ như thế nào nếu ở lại Do đó, với một chi phí cả đi lẫn về quá lớn thì làm cho sinh viên có xu hướng ở lại hơn là đi về

 Biến TIME: có dấu dương vì thời gian được nghỉ càng dài thì càng làm cho sinh viên có động lực về quê vì suy nghĩ không biết làm gì trong suốt thời gian dài như thế

 Biến YEAR: có dấu âm vì khi càng học đại học lâu thì sinh viên quen dần với việc xa nhà, cũng như càng sắp ra trường họ còn có xu hướng bổ túc thêm nhiều

kĩ năng cần thiết cho công việc sau này nên có xu hướng ở lại hơn là đi về

 Biến F&F: có dấu dương vì với một người sống tình cảm thì những dịp có cơ hội hội ngộ với gia đình, bạn bè là vô cùng quý giá nên họ có xu hướng quyết định “hội ngộ” thay vì “ bàng quang” với những người có xu hướng sống thực dụng

7

PHẦN 2: THU THẬP DỮ LIỆU

2.1 Phương pháp thu thập

Nhóm nghiên cứu chúng tôi đã chọn phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp bằng

cách phát phiếu câu hỏi tại Khoa Kinh Tế - ĐHQG TPHCM

2.2 Một số điểm đáng lưu ý về bảng dữ liệu

Sau đây là một số điểm cần biết về bảng dữ liệu như câu hỏi tương ứng, ý nghĩa của các câu trả lời, đơn vị tính

 Câu hỏi: Chi phí cho một lần về quê của bạn cả đi lẫn về ( cả phí xe cộ, tiền

ăn uống, quà vặt…) là bao nhiêu?

12

PHẦN 3: ƯỚC LƯỢNG VÀ KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH

3.1 Ước lượng mô hình

Bảng ANOVA

Dependent Variable: YES_NO

Method: ML - Binary Probit (Quadratic hill climbing)

Date: 05/27/09 Time: 21:58

Sample: 1 170

Included observations: 170

Convergence achieved after 4 iterations

Covariance matrix computed using second derivatives

Variable Coefficient Std Error z-Statistic Prob

Mean dependent var 0.535294 S.D dependent var 0.500226

S.E of regression 0.400812 Akaike info criterion 1.033392

Sum squared resid 26.34663 Schwarz criterion 1.144067

Log likelihood -81.83834 Hannan-Quinn criter 1.078303

Restr log likelihood -117.4111 Avg log likelihood -0.481402

LR statistic (5 df) 71.14560 McFadden R-squared 0.302976

Probability(LR stat) 5.92E-14

Obs with Dep=1 91

Từ bảng ANOVA ta có mô hình (số trong ngoặc là Prob)

YES/NO = 0.560535 - 0.000244*COST - 0.001381*DIST + 0.200907*F&F (0.2116) (0.5273) (0.0005) (0.0029) + 0.084369*TIME - 0.273875*YEAR

13

- Biến COST: có dấu âm chứng tỏ là khi mà chi phí càng cao thì khả năng về quê của sinh viên càng thấp Dựa trên mô hình ta thấy rằng cứ tăng thêm 1 đồng chi phí thì khả năng về sẽ giảm 0.0244%

- Biến DIST: cũng có dấu âm điều đó chứng tỏ rằng là đường về nhà càng xa thì họ càng không muốn về quê, khả năng về quê lại càng giảm đi 0.1381% khi mà quãng đường về nhà tăng thêm 1 Km

- Biến F&F: có dấu dương điều này thể hiện rằng là khi mà yếu tố gia đình, bạn bè mà lôi kéo hay rủ rê hoặc là sự mong muốn của cha mẹ muốn gặp con sau lâu ngày xa nhà (có lẽ là từ tết đến giờ) Cũng có khi là bạn bè cùng phòng trọ hay kí túc xá về hết ở lại mình buồn không biết làm gì nên cũng về theo, hay là nhà có em đang học lớp 10 hoặc lớp 12 mong anh chị về cho em một ít kinh nghiệm đi thi hay là tư vấn trường nào nên thi vào hoặc là những lời dặn dò gì đó nên lúc đó khả năng về nhà càng tăng lên Vì đời người ai

mà chẳng mong gặp lại những người thân những người bạn để hàn huyên tâm sự để tìm lại hơi ấm tình người sau những ngày sống ở đất khách quê người Dựa vào mô hình ta sẽ thấy là sự tác động của các yếu tố này tăng lên một lần thì khả năng về tăng lên 0.200907 lần

- Biến TIME: có dấu dương điều thể hiện rằng là khi số ngày nghỉ tăng lên thì khả năng về quê của họ càng cao Nếu số ngày nghỉ tăng lên 1 ngày thì khả năng về quê tăng lên 0.084369 lần

- Biến YEAR: có dấu âm chứng tỏ rằng là khi mà sinh viên càng về về cuối khóa học của mình tức là họ là những sinh viên năm cuối thì khả năng về quê của họ càng thấp bởi vì họ lo học hành và chuẩn bị thi cuối kỳ hay là tìm công ty và chuẩn bị đi thực tập Họ còn phải tham gia các lớp học báo cáo chuyên đề hay báo cáo luận án tốt nghiệp nên khả năng họ về quê càng thấp xuống Cụ thể là cứ tăng lên 1 năm thì khả năng về quê của họ giảm đi 0.273875 lần

Chúng ta dễ dàng thấy rằng dấu của các hệ số β đều đúng như kỳ vọng mà chúng ta đã nêu Bây giờ chúng ta xem xét thử các biến mà chúng ta đã đưa ra có ý

YES/NO = β1 + β2COST + β3DIST + β4F&F + β5TIME + β6YEAR

Với mô hình này nhóm đã tiến hành khảo sát và chạy mô hình thì thấy rằng các biến có dấu đúng như kỳ vọng như mà pvalue của các biến lại không như kỳ vọng thông qua kiểm định t-test cho các biến giải thích mô hình này ta có thể đưa ra một số nhận xét

Còn lại β3, β4 là các biến có ý nghĩa giải thích cho mô hình

3.2.2 Kiểm định Wald test:

Dùng Eviews chạy kiểm định này cho mô hình với giả thuyết:

Null Hypothesis Summary:

Normalized Restriction (= 0) Value Std Err

15

Theo kết quả của bảng trên thì, vì P value (F=9.436849) = 0.0000 < 0.05 nên ta bác bỏ giả thiết H0, tức là các hệ số hồi quy không đồng thời bằng 0 Hay là trong mô hình này các biến có ý nghĩa giải thích

Thế như theo kiểm định T-test thì hai biến COST, TIME, YEAR thì không có ý nghĩa giải thích nên chúng ta cần loại nó ra khỏi mô hình để mà tìm ra mô hình phù hợp hơn

3.3 Tìm mô hình hợp lý sau khi loại biến COST, TIME, YEAR

3.3.1 Lý giải tại sao loại biến COST, TIME, YEAR

Tuy nhiên tại sao một quyết định về quê mà COST, TIME, YEAR lại không có

ý nghĩa Bởi vì sự thật theo thực tế thì khi thời gian nghỉ càng kéo dài thì khả năng về của sinh viên càng lớn chứ, như vậy biến này phải có ý nghĩa Ta nhận thấy rằng biến COST và biến DIST có thể có sự liên quan hay là quan hệ với nhau nên nó làm cho một biến không có ý nghĩa Khi kiểm tra sự tương quan giữa hai biến này thì theo ma trận tương quan giữa hai biến thì ta nhận thấy rằng mối quan hệ giữa hai biến này có liên quan với nhau Thông qua ma trận tương quan giữa hai biến này thì chúng ta cần loại bỏ một trong hai biến

DIST 0.7602244522 1 Tại sao chúng tôi lại loại bỏ biến COST vì theo như chúng tôi dựa vào giá trị kiểm định trên thì chúng ta nên bỏ biến COST đi là hợp lý nhất theo phương diện toán học và theo như lập luận thì có lẽ là biến COST sẽ phụ thuộc vào DIST vì là nếu như quãng đường càng dài thì chi phí cho tiền tàu xe hay máy bay (các phương tiện dùng để

đi về) cộng với tiền chi phí ăn uống quà cáp dọc đường nữa càng tăng lên nên có thể xem như là biến COST là biến phụ thuộc vào DIST Mặt khác khi mà họ đã quyết định

về quê rồi thì chắc chắn chi phí cũng không là vấn đề và họ sẽ xem coi cái nào đi lại là hợp lý nhất cho vừa khả năng chi phí của mình có được chưa kể là được sự hậu thuẫn của gia đình nếu như gia đình ủng hộ họ về thì cũng sẽ hỗ trợ một phần chi phí do đó chi phí đối với họ không là gì

16

Và chúng ta sẽ loại bỏ các biến COST, TIME VÀ YEAR theo thứ tự từ p-value lớn đến nhỏ Bảng kiết xuất mới khi loại bỏ biến COST như sau:

Dependent Variable: YES_NO

Method: ML - Binary Probit (Quadratic hill climbing)

Date: 05/27/09 Time: 22:04

Sample: 1 170

Included observations: 170

Convergence achieved after 4 iterations

Covariance matrix computed using second derivatives

Variable Coefficient Std Error z-Statistic Prob

Mean dependent var 0.535294 S.D dependent var 0.500226

S.E of regression 0.399898 Akaike info criterion 1.024075

Sum squared resid 26.38655 Schwarz criterion 1.116305

Log likelihood -82.04641 Hannan-Quinn criter 1.061501

Restr log likelihood -117.4111 Avg log likelihood -0.482626

LR statistic (4 df) 70.72947 McFadden R-squared 0.301204

Probability(LR stat) 1.59E-14

Mô hình số trong ngoặc là Prob:

YES/NO = 0.574491-0.001574*DIST+0.202716*F&F+0.080379*TIME-0.273394*YEAR

(0.1978) (0.0000) (0.0025) (0.2885) (0.0736)

Nhận xét là các hệ số đều có dấu giống như kỳ vọng mà chúng ta đã nêu

Rồi ta tiến hành kiểm định T-test cho các biến:

Với giả thiết Ho: β1 = 0 vs H1: β1 ± 0, rõ ràng β1 với Prob=0.1978 không có ý nghĩa giải thích tại mức 5% Và tương tự cho β4, β5 cũng không có ý nghĩa giải thích tại mức ý nghĩa 5%

Tiến hành kiểm định như thế thì ta thấy β2, β3 có ý nghĩa giải thích cho mô hình Hay là trong mô hình này biến DIST và F&F có ý nghĩa giải thích