GV: ChuÈn bÞ hÖ thèng ba× tËp phï hîp víi ®èi tîng HS HS: ¤n tËp lÝ thuyÕt vµ lµm bµi tËp theo yªu cÇu cña HS C.. TiÕn tr×nh d¹y vµ häc. I)Kiªm tra bµi cò.[r]
Trang 1Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- THTuần 1 Ngày soạn:17/8/2010
Chơng I
Căn Bậc Hai – Căn Bậc Ba
Chủ đề 1: Căn Bậc Hai ,Hằng đẳng thức A2 A (2 tiết)
I: Mục tiêu bài học :
HS nắm đợc định nghĩa căn bậc hai số học,biết đợc liên hệ của phép khai phơng với quan hệ thứ tự và dùng liên hệ này để so sánh các số
HS nắm đợc hằng đẳng thức A2 A ,biết cách tìm điều kiện xác định của biểuthức ,vận dụng hằng đẳng thức để rút gọn biểu thức
II: Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động1 – Kiểm tra kiến thức
Trang 2Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
.Bài tập dạng tìm điều kiện
xác định của biểu thức dới
dấu căn(tìm điều kiện để
mỗi căn thức sau có nghĩa)
0
1
x x
1
x
x
x 3 hoặc x 1d) ĐK: x2 -4 0 (x-2)(x+2) 0 x2 hoặc x -2
0
2
x x
Trang 3Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
0 2
0
2
x x
Chủ đề 2 (4 tiết)
Vận dụng các quy tắc khai phơng một tích nhân các căn
để tính toán và biến đổi bài toán
GV: Bảng phụ ghi đề bài,bài giải mẫu
HS: ôn tập lí thuyết,làm bài tập GV cho vầ nhà
III Ph ơng pháp
Vấn đáp gợi mở
IV.Tiến trình dạy – học
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động1 – Kiểm tra bài cũ
GV: nêu yêu cầu kiểm tra: HS: lênbảng kiểm tra
Trang 4Gi¸o ¸n tù chän to¸n 9 Trêng THCS Phó S¬n – TÜnh Gia- THViÕt c¸c c«ng thøc tæng qu¸t khai c¨n mét
tÝch,chia hai c¨n thøc bËc hai,®a thõa sè ra
ngoµi dÊu c¨n,®a thõa sè vµo trong dÊu
2
14 6
b)
4 3 2
16 8 6 3
1 2
) 1 2 (
16 8 6 3 2
4 3 2
) 2 1 )(
4 3 2 (
4 3 2
) 8 6 4 ( ) 4 3 2 (
4 3 2
4 4 8 6 3 2
Trang 5Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
r) 3 8 4 18 2 50
x)
5 7
1 : 3 1
5 15 2
7
15 2 8 6
2 1
3 1
1 2 3
1 1
1 4
3
1 3
2
1 2
1 8
7
1 7
6
1 6
1
3 2
1 2
2 3
IV Tiến trình dạy – học
Hoạt đông của GV Hoạt động của HS
Hoạt động 1 – Kiểm tra
Trang 6Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- THGV: nêu yêu cầu kiểm tra
:Điền vào (…) để hoàn thành các công thức
B A C B
B A C B
b a b
b a b
1
a
a a a
x x
2 2
2 3 1 : 1 9
8 1 3
1 1
3
1
x
x x
x x
1 1
2
x
x x
x
x x
2 3 3 2
11 15
x x
x
x
Trang 7Gi¸o ¸n tù chän to¸n 9 Trêng THCS Phó S¬n – TÜnh Gia- TH 1) Rót gän biÓu thøc D
2)T×m x khi D =
2 1
3) T×m gi¸ trÞ lín nhÊt cña D vµ gi¸ trÞ
2 3
Trang 8Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
2 4 6 2
2 4 6 2
2 5
5 7 5 7
5 7
x-1 = -4 nếu x-1<0 x = -3 nếu x<1 (TMĐK) vậy x= 5; x = -3
e/ x = 10 (TMĐK) f/ x = 10 (TMĐK).
Chơng II Hàm số bậc nhất
Chủ đề 1 Tìm hiểu tính chất và cách vẽ đồ thị hàm số bậc nhất
Tiết 10 Tìm hiểu tính chất và cách vẽ đồ thị hàm số bậc nhất
A Mục tiêu:
- Khắc sâu kiến thức hằng số bậc nhất có dạng y = ax + b (a 0) Biết chứng minh hằng số
đồng biến trên R khi a > 0, khi a < 0
Trang 9Gi¸o ¸n tù chän to¸n 9 Trêng THCS Phó S¬n – TÜnh Gia- TH
Bµi 1: C¸c hµm sè sau cã ph¶i lµ hµm
e y = mx + 2 kh«ng lµ hµm sè bËc nhÊt v×cha cã ®iÒu kiÖn m 0
f y = 0x + 7 kh«ng lµ hµm sè bËc nhÊt v× cãd¹ng
f(x1) < f(x2)
Trang 10Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
- Kiểm tra một điểm thuộc đồ thị hàm số y = ax + b (a 0)
- Điều kiện để đờng thẳng y = a/x + b/ song song, cắt nhau, trùng nhau
* Vẽ đồ thị hàm số y = 3x - 2 Trên Oy cho x = 0
y = - 2 C(0; - 2) Trên Ox cho y = 0
Trang 11Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
Giải:
a Để đồ thị hàm số (1) và (2) là hai đờng thẳngsong song khi
k kk
kk
(thoả mãn đk)
b Đồ thị hàm số (1) và (2) là hai đờng thẳng cắtnhau tại gốc toạ độ khi và chỉ khi
0
2 01
k k
Trang 12Gi¸o ¸n tù chän to¸n 9 Trêng THCS Phó S¬n – TÜnh Gia- TH
2 3 2
0 2
0 3 2
m m m
m m m m
VËy
3
4
; 2
; 3
m m
232
02
032
m m m
Trang 13Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
Chủ đề 2 Tìm điều kiện a,b của hai đờng thẳng
khi xét vị trí tơng đối của chúng (3 tiết)
Ngày soạn: 16/11/2009A.Mục tiêu:
- HS nắm vững cỏch vẽ đồ thị y =ax+ b (a 0) c ỏch x ỏc đ ịnh tham số trong cỏc hệ số a,b, cỏch xỏc định a, b của hàm số, cỏch tỡm tọa độ giao điểm của hai đường thẳng.
+ Nếu a a’ thỡ (d) cắt (d’) đặc biệt nếu a a’
và b=b’ thỡ (d) cắt (d’) tại một điểm trờn trục
Tỡm tọa độ giao điểm của (d 1 ) và (d 2 ) bằng
cỏch lập phương trỡnh hũanh độ giao điểm
Trang 14Gi¸o ¸n tù chän to¸n 9 Trêng THCS Phó S¬n – TÜnh Gia- TH
Lập phương trình hòanh độ giao điểm -x+ 1 = 2x+ 3 x= -2
3
Thay x = -2
3 vào y = 2x+ 3 y =
5 3
Vậy tọa độ giao điểm (-2
2 3
m a
2 3 4 3
m m m
m m
Trang 15Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
với giỏ trị nào của k thỡ:
a/ (d1) và (d2) cắt nhau tại một điểm trờn
tức là k = -k 2k = 0 ; k = 0 b/ (d 1 ) và (d 2 ) cắt nhau tại một điểm trờn trục hũanh
1
2
k k
Hoạt động 3 - Bài tập làm thêm
Bài 1:
a) Tỡm a, b để đồ thị hàm số y=ax+b cắt trục
tung tại điểm A cú hoành độ bằng -4 và cắt trục
tung tại điểm B cú tung độ bằng 3
b) Vẽ đồ thị hàm số núi trờn và tớnh khoảng
trục hoành tại điểm cú hoành độ bằng 1 và
song song với đường thẳng OA
a) Phương trỡnh đi qua gốc tọa độ cú dạng y=ax
và đi qua điểm M thỡ tọa độ của M (x=-2; y=4) phải được thỏa món ta thay cỏc giỏ trị này vào phương trỡnh y=ax để tỡm được a=-2
b) y=-2x c) y=-3x d) Do 1 2
b=-2
H ớng dẫn về nhà
Ôn lại các bài tập đã làm
Trang 16Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- THD.Rút kinh nghiệm
HS nắm chắc hai phơng pháp giải hệ phơng trình bậc nhất hai ẩn
HS: có kĩ năng giải hệ phơng trình bậc nhất một ẩn nhanh và đúng
B Chuẩn bị của GV và HS
GV: Chuẩn bị hệ thống baì tập phù hợp với đối tợng HS
HS: Ôn tập lí thuyết và làm bài tập theo yêu cầu của HS
C Tiến trình dạy và học
Hoạt động của GV và HS
Hoạt động 1 – Lý thuyết giải hệ hai phơng trình bậc nhất hai ẩn.Điều kiện để hệ hai
phơng trình có một nghiệm duy nhất,có vô số nghiệm , vô nhiệm
Nhắc lại cách giải pt dạng a x + b = 0 trong đó x là ẩn,a và b là các hệ số,a có thể bằng 0
Nếu a 0 thì phơng trình có nghiệm duy nhất : x=
-a b
c by
ax
trong đó có ít nhất một trong các hệ số a,a’,b,b’ 0
Để giải hệ phơng trình trên ,ta dùng phơng pháp thế hoặc cộng đại số(chủ yếu là cộng)Trong trờng hợp a’ b’ c’khác 0 hệ phơng trình trên:
- Có nghiệm duy nhất
'
b a
a
đợc viết là ab’ – a’b 0
- Vô số nghiệm
' '
c b
b a
c b
b a
3
y x
Vậy hệ phơng trình có nghiệm duy nhất
Trang 17Gi¸o ¸n tù chän to¸n 9 Trêng THCS Phó S¬n – TÜnh Gia- THCéng tõng vÕ ta cã pt: 3x = 2 => x=
20 10 2
y x
5 37
85 10
1 3 5
y x
16 6
10
y x
106
4 12 3
53
2
vu
vu vu
105 15
20
y x
3
2
y x
y
x
Céng tõng vÕcña hÖ pt,ta co¸ pt:5x = 5 x = 1 Thay vµo pt ®Çu ta cã y = 1
Trang 18Gi¸o ¸n tù chän to¸n 9 Trêng THCS Phó S¬n – TÜnh Gia- TH
7 7
28
y x
21 6
9
y x
14 6
8
y x
9 7
40 7 3 7
1
4
1 7 2 5 2
3
y x
y x
y x y
7 7 2 2 15 6 5 2
y x xy y
x xy
y x xy y
x xy
79 3
Trang 19Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- THVậy nghiệm của hệ PT là (x; y) =
Bài 2: Tìm giá trị của a và b để hệ
93 )1 (
3
ay bx
y b
320 3
20
885
3
a a
a
b ab
320 8815
1
b a
Vì (d1) đi qua A(( 5; - 1) ta có:5.5 - 2 (- 1) = c hay c = 27
Vì (d2) x + by = 2 đi qua điểm B(- 7; 3) nên - 7 + 3b = 2
32 23
32
y
x yy
y x
Vậy toạ độ giao điểm là (5; - 1)
Bài 4: Tìm giá trị m để 3 đờng thẳng đồng quy
(d1) 5x + 11y = 8
Trang 20Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH (d2) 10x - 7y = 74
(d3) 4mx + (2m - 1)y = m + 2
Tìm toạ độ giao điểm của (d1) và (d2)
Giải:
Vậy tạo độ giao điểm của (d1) và (d2) chính là nghiệm của hệ PT
747 10 1622 10 747 10 811 5 yx yx yx yx 6 2 811 5 58 29 x y yx y Toạ độ giao điểm của (d1) và (d2) là M(6; - 2) Muốn (d3), (d2) và (d1) đồng quy thì (d3) phải đi qua M(6; - 2) 4m.6 + (2m - 1)(- 2) = m + 2 24m - 4m + 2 - m - 2 = 0 19m = 0 m = 0 Vậy m = 0 thì (d3), (d2) và (d1) đồng quy D Rút kinh nghiệm ………
………
………
………
Ngày soạn: 26/12/2010
Chủ đề : Rèn luyện kĩ năng giải bài toán
bằng cách lập hệ phơng trình
Tiết 1 GiảI bài toán bằng cách lập hê Phơng trình
A Mục tiêu.
Rèn kĩ năng giải bài toán bằng cách lập hệ pt,tập trung vào dạng phép viết số,quan hệ số,chuyển động
HS biết cách phân tích đại lợng trong bài bằng cách thích hợp,lập đợng hệ pt và biết cách trình bày bài toán
Cung cấp cho hs kiến thớc thực tế và thấy đợc ứng dụng của toán học vào đời sống
B Chuẩn bi Của GV và HS
GV: bảng phụ ghi sẵn đề bài,một số sơ đồ kẽ sẵn và bài giair mẫu.
HS :Ôn tập cách giải bài toán bằng cách lập pt,làm bài tập theo yêu cầu của gv
C Tiến trình dạy và học
I)Kiêm tra bài cũ Nêu các bớc giải bài toán bằng cách lập hệ pt
II) Bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Bài 37 SBT:
GV: cho hS đọc kĩ đề bài,tìm lời giải HS: làm bài vào vỡ rồi lên bảng trình bàyGọi chữ số hàng chục là x và chữ số hàng
đơn vị là y
ĐK: x,y N ;x,y 9 Vậy số đã cho là xy = 10x + y
Đổi chỗ hai chữ số cho nhau, ta đợc số mới là yx = 10y + x
Theo bài ra ta có hệ pt:
Trang 21Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
Bài42SBT:
GV đa đề bài lên bảng
- Hãy chọn ẩn số,nêu đk của ẩn?
- Lập pt của bài toán
- lâp hệ pt của bài toán
- GV yêu cầu HS giải hệ pt?
GV: yêu cầu HS trả lời bài toán
Bài 47 SBT:
GV: đa đề bài lên bảng
- chọn ẩn số
- Sau khi chọn ẩn GV điên x(km/h) và y
(km/h) dới hai mũi tên chỉ vận tốc
- Lần đầu tiên,biểu thị quãng đờng mỗi
10
63 ) 10 ( ) 10
(
y x x y
y x x
63 )
(9
x y
7
x y
x y
6
3
x y
Số học sinh của lớp là36 học sinh Bài 47 sbt
HS: quan sát sơ đồGọi vận tốc của bác Toàn là x (km/h) và vận tốc của cô Ngần là y (km/h)
38 2 5,
1
y x
y x
Trang 22Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
HS biết tóm tắt đề bài,phân tóch đại lợng bằng bảng,lập hệ pt,giảI hệ pt
Cung cấp kiến thức cho hs
B Chuẩn bị của GV và HS.
GV: Bảng phụ ghi sẵn đề bài ,kẻ sơ đồ và bài giảI mẫu.thớc thẳng.
HS :Ôn tập bài cũ,làm bài tập theo yêu cầu của GV cho về nhà
C Tiến trình dạy học
I)Kiểm tra : Nêu các bớc giảI baìo toán bằng cách lập hệ pt
Nêu cách chọn ẩn thông thờng khi giải bài toán bằng cách lập hệ pt?
GV: Bài này có những đại lợng nào tham
gia?những đối tợng nào tham gia?
GV: Yêu cầu HS kẻ bảng phân tích đại
HS;trình bày miệng Gọi x (ngày) là thời gian ngời thứ nhất hoàn thành công việc đk x>4
Gọi y (ngày )là thời gian ngời thứ hai hoàn thành công việc đk y>4
Một ngày ngời thứ nhất làm đợc phần việclà1/x,ngời thứ hai làm đợc là 1/y công việc
Cả hai ngời làm đợc 1/4 công việc.Ta có pt:1/x + 1/y = 1/4
Ngời thứ nhất làm trong 9 ngày đợc 9/x(CV) khi ngời thứ hai đến cùng làm 1 ngày nữa thì xong việc.ta có pt: 9/x + 1/4=1
1 /9
4/
1 /1
/1
x y x
Trang 23Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- THGV: nhận xét.
Bài 46 SBT tr10
GV: đa đề bài lên bảng yêu cầu hs đọc kĩ
đề bài
GV: yêu cầu HS tóm tắt đề bài
GV: yêu cầu HS lập bảng phân tích đại
1 15
12
v u
v u
GV: yêu cầu HS giảI hệ pt
Bài 46 SBTHS: đọc kĩ đề bài,tóm tắt đề bàiHai cần cẩu lớn (6h) + Năm cần cẩu bé (3h)=>HTCV
Hai cần cẩu lớn (4h) + Năm cần cẩu bé (4h)=>HTCV
HS: lập bảng phân tích đại lợng
Thời gian HTCV Năng suất1 giờCần cẩu lớn x(h) 1/x (CV)Cần cẩu bé y(h) 1/y (CV)
ĐK:x>0,y>0Hai cần cẩu lớn làm trong 6h và 5 cần cẩu
bé làm trong3h thì HTCV nên ta có pt
1 3 5 6
Hai cần cẩu lớn và 5 cần cẩu bé làm từ
đầu trong 4 giờ thì xong việc nên ta có pt:
1 4 5 4
5 4 2
1 3
5 6 2
y x
y x
GiảI hệ pt ta có: x= 24; y = 30Vậy Một cần cẩu lớn làm 24h thì hoàn thành công việc
Một cần cẩu bé làm một minh thì 30h thì
hoàn thành công việc
H ớng dẫn về nhà
Ôn tập các bài đã làm Làm các bài tập: 54,55,56 SBT trang 12
Rút kinh nghiệm sau giờ dạy
Ngày soạn 10/1/2010
Tiết 3 Ôn Tập Chơng III
A Mục tiêu.
- Củng cố các kiến thức đã học trong chơng,trọng tâm là giải bài toán bằng cách lập pt
- Nâng cao kĩ năng phân tích bài toán,trình bày bài toán qua các bớc
B Chuẩn bị của GV và HS
Bảng phụ ,thớc thẳng ,máy tính bỏ túi.
Trang 24Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
Hãy biểu diễn các đại lợng qua ẩn
GV : yêu cầu HS giải hệ pt
HS: làm bài theo yêu cầu của GVGọi x là chữ số hàng chục,y là chữ số hàng đơn vị.ĐK 1x,y 0
Hai lần chữ số hàng chục lớn hơn 5 lần chữ số hàng đơn vị là 1 nên ta có pt2x-5y=1 (1)
Chữ số hàng chục chia cho chữ số hàng
1 5
2
y x
y x
Giải pt đợc x=8;y=3 TMĐKVậy số phải tìm là 83
Bài 55 SBT
Gọi số tấn hàng cần vận chuyển là x (tấn)
số toa tàu là y (toa)
ĐK:x>0,y>0Xếp vào mỗi toa 15 tấn còn thừa 3 tấn nên
ta có pt: x = 15y + 3Xếp vào mỗi toa 16 tấn còn thiếu 5 tấn nên ta có pt: x + 5 = 16y
3
15
x y
y x
Giải hệ pt ta có: x= 123 tấn
y = 8 toaBài 56 SBT
Gọi x(ngày) là thời gian đội thứ nhất làm một mĩnh xong việc đk x>0
đội 2 là y(ngày) đk y>0Một ngày đội thứ nhất làm đợc phần việc
là 1/x (việc)
đội 2 làm đợc 1/y (việc)Một ngày 2 đội làm chung đợc là 1/x + 1/y =1/12
Hai đội làm chung 8 ngày đợc phần việc
là 8/12 việc.Đội thứ 2 làm thêm 7 ngàythì xong nên ta có pt:8/12+7/y=1
12 /1 /1
/1
y
y x
Giải hệ pt ta có x=21;y=28
Hoạt động 2 – H ớng dẫn về nhà
ÔN lại các bài đã làm
Bài tập 57 SBT.
Trang 25Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
HS hiểu thêm về mối quan hệ chặt chẽ của h/á bậc nhất và h/s bậc hai để sau này tìm nghiệm của pt bằng đồ thị
a)Biết A(-2;b) thuộc đồ thị hàm số hãy
tính b.Điểm A’(2;b) có thuuộc đồ thị h/s
b)Tìm toạ độ các giao điểm của hai đồ thị
Bài 11 tr38 SBT Cho h/s y=a.x2
có b= 0,2.(-2)2 = 0,8b) Vậy A’(2;0,8)thay vào h/s ta có 0,8 = 0,2.22 thoã mãn.Vậy A’(2;b) thuộc
đồ thị h/sb)Điểm C(c;6) thuộc đths nên thay vào h/s
ta có 6=0,2.c2 =30=>c= 30
điểm C(c;-6)không thuộc đths vì 0,2.c2 6
Bài 10 SBTa)Vẽ đồ thị h/s
0,2.x2= x
x=0,x=5 Thay x=0 vào h/s y=x có y=oThay x=5 vào h/s ta có y = 5 vậy toạ độ giao
điểm là O(0;0) và M(5;5)Bài 11 SBT
HS làm a) Điểm A có hoành độ bằng 1 là giaođiểm của hai đồ thị.Vậy ađths y=a.x2
Thay x=1vào h/s y=-2x+3 ta có y=1Thay A(1;-1) vào y=a.x2=>a=1
Trang 26Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- THphẳng toạ độ với a vừa tìm đợc b)vẽ đồ thị h/s
HS hiểu thêm về mối quan hệ chặt chẽ của h/á bậc nhất và h/s bậc hai để sau này tìm nghiệm của pt bằng đồ thị
3
1
x và y=-x +6
y=
2
3
Trang 27Giáo án tự chọn toán 9 Trờng THCS Phú Sơn – Tĩnh Gia- TH
bằng -2.Bằng đồ thi tìm tung độ của A
GV:Yêu cầu HS làm tiếp câu c
x=-6 hoặc x=3Thay x=-6 vào h/s y=-x+6 có y=12Thay x=3 vào h/s có y=3
Vậy toạ độ giao điểm là (-6;12) và (3;3)Bài 12 SBT
Giải thành thạo các phơng trình thuộc hai dạng đặc biệt khuyết b, và khuyết c
Biết và hiểu cách biến đổi một pt có dạng tổng quát a.x2 +b.x+c = 0(a 0) để đợc một pt có vế trái là một bình phơng,vế phải là một hằng số
B.Chuẩn bị của GV và HS
GV: bảng phụ ghi sẵn bài tập
HS: làm bài tập GV cho về nhà
C Tiến trình dạy và học
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động1 – Kiểm tra bài củ
GV: nêu yêu cầu kiểm tra
Hãy ĐN pt bậc hai một ấn số và cho ví dụ
pt bậc hai một ẩn?Hãy chỉ rõ hệ số a,b,c