Gián án Tiet 78 :rut gon cau

Ghi nhí1SGK/15:thành phần của câu , tạo thành câu rút gọn.. Việc lược bỏ một số thành phần câu thường nhằm những mục đích như sau : -Làm cho câu gọn hơn , vừa thông tin được nhanh , vừ

Câu hỏi: Phân tích cấu tạo ngữ pháp của hai câu sau?

a) Hôm nay, lớp ta đi lao động.

b) Mẹ đi chợ, bố đi làm, em đi học.

CN

CN

1.Ví dụ:

I THế NàO Là RúT GọN

CÂU ?

a) Học ăn, học nói, học gói, học mở.

(Tục ngữ)

b) Hai ba người đuổi theo nó Rồi ba bốn người,

sáu bảy người.

c) Bao giờ cậu đi Hà Nội?

- Ngày mai.

(Nguyễn Công Hoan)

Tiết 78:

 Lửụùc cả chủ và vũ ngửừ

 Lửụùc chủ ngửừ

 Lửụùc vị ngửừ

a) Chúng ta(chúng em) học ăn, học nói, học gói, học mở.

b) Hai ba người

đuổi theo nó Rồi

ba bốn người, sáu

bảy người.

b) Hai ba người đuổi theo nó

Rồi ba bốn người, sáu bảy ngư

ời đuổi theo nó.

c) Bao giờ cậu đi

Hà Nội?

- Ngày mai.

c) Bao giờ cậu đi Hà Nội?

- Ngày mai tớ đi Hà Nội.

a) Học ăn, học

nói, học gói, học

mở.

Ghi nhí1(SGK/15):

thành phần của câu , tạo thành câu rút gọn

Việc lược bỏ một số thành phần câu thường

nhằm những mục đích như sau :

-Làm cho câu gọn hơn , vừa thông tin được

nhanh , vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước ;

- Ngụ ý hành động , đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người (lược bỏ chủ ngữ)

Đâu là câu rút gọn trả lời cho câu hỏi “ Hằng

ngày, cậu dành thời gian cho việc gì nhiều

nhất?”

A.Hằng ngày mình dành thời gian cho việc

đọc sách nhiều nhất.

B Đọc sách là việc mình dành nhiều thời gian nhất.

C Đọc sách.

Bài tập nhanh:

C

b)Cần thêm những từ ngữ nào vào câu rút gọn (in

đậm) dưới đây để thể hiện thái độ lễ phép ?

- Mẹ ơi, hôm nay con được một điểm 10.

- Con ngoan quá ! Bài nào được điểm 10 thế ?

- Bài kiểm tra toán.

1 Những câu in đậm dưới đây thiếu thành phần nào ? Có nên rút gọn câu như vậy không ? Vì sao ?

a) Sáng chủ nhật, trường em tổ chức đi cắm trại.Sân trường thật đông vui

Chạy loăng quăng Nhảy dây Chơi kéo co.

iI CáCH DùNG CÂU RúT

GọN:

b) Saựng chuỷ nhaọt ,trửụứng em toồ chửực caộm traùi Saõn trửụứng thaọt ủoõng vui Nhieàu hoùc sinh chaùy loaờng

quaờng Moọt soỏ baùn nửừ nhaỷy daõy Coứn caực baùn nam chụi keựo co

 Khoõng neõn rút gọn vỡ caõu khoõng ủaày ủuỷ , khoự hieồu

1 Những câu in đậm dưới đây thiếu thành phần nào ? Có nên rút gọn câu như vậy không ? Vì sao ?

a) Sáng chủ nhật, trường em tổ chức đi cắm trại.Sân trường thật đông vui

Chạy loăng quăng Nhảy dây Chơi kéo co.

b - Mẹ ơi , hôm nay con được một điểm 10

- Con ngoan quá ! Bài nào được điểm 10 thế ?

- Bài kiểm tra toán mẹ ạ !

 Không nên sư dơng c©u rĩt gän nh­ vËy, vì thiếu lễ phép

2.a- Mẹ ơi , hôm nay con được một điểm 10.

- Con ngoan quá ! Bài nào được điểm 10 thế ?

-Bài kiểm tra toán

- Mẹ ơi , hôm nay con được một điểm 10.

2.Ghi nhí 2 (SGK/16):

Khi rút gọn câu, cần chú ý:

- Không làm cho người nghe, người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói;

- Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã

Bài 1/16:Trong cỏc cõu tục ngữ sau,cõu nào là cõu rỳt gọn? Những thành phần nào của cõu được rỳt gọn? Rỳt gọn cõu như vậy để làm gỡ?

A Người ta là hoa đất.

B Ăn quả nhớ kẻ trồng cõy

C Nuụi lợn ăn cơm nằm, nuụi tằm ăn cơm đứng

D Tấc đất tấc vàng.

III Luyện tập

 Cả hai câu đều rút gọn CN

Mục đích : Vỡ 2 caõu tuùc ngửừ neõu moọt quy taộc ửựng xửỷ

chung cho moùi ngửụứi , neõn coự theồ ruựt goùn chuỷ ngửừ laứm cho caõu goùn hụn

-Tìm câu rút gọn.

-Khôi phục lại thành phần đã được rút gọn.

-Vì sao trong thơ, ca dao thường dùng câu rút gọn?

Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa

Lom khom dưới núi, tiều vài chú, Lác đác bên sông, chợ mấy nhà

Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc, Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia

Dừng chân đứng lại, trời, non, nước

Một mảnh tình riêng, ta với ta

+ Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà

+ Dừng chân đứng lại, trời, non, nước

Trong thơ ca có nhiều câu rút gọn bởi thơ ca,ca dao chuộng lối diễn đạt súc tích,vả lại số chữ trong một dòng thơ được qui định rất chặt chẽ

- Câu rút gọn:

- Giải thích:

Bài tập 2:

- Khôi phục câu :

+ Bà huyện thanh Quan Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà

+ Nhà thơ dừng chân đứng lại, trời, non, nước

*Cậu bé và người khách hiểu lÇm nhau, vì cậu bé khi

trả lời vị khách đã dùng ba câu rút gọn khiến cho vị khách

hiểu sai ý nghĩa.

-Vì sao cậu bé và vị khách hiểu lầm nhau?

-Qua câu chuyện này em rút ra bài học gì?

Bài tập 3:

- Mất rồi: Ý cậu bé là tờ giấy mất

Vị khách hiểu là bố cậu bÐ mất

- Thưa … tối hôm qua: Ý cậu bé là tờ giấy mất tối hôm qua

Vị khách hiểu là bố cậu bÐ mất tối hôm qua

- Cháy ạ.: - Ý cậu bé là tờ giấy mất vì cháy

- Người khách hiểu bố cậu bé mất vì cháy

*Qua câu chuyện này, cần rút ra bài học: Phải cẩn thận khi dùng

câu rút gọn, vì dùng câu rút gọn không đúng có thể gây ra hiểu lầm

4 Đọc truyện cười sau đây Cho biết chi tiết nào trong truyện có tác dụng gây cười và phê phán

_Chẳng hay ông người ở đâu ta ?

Anh chàng đáp :

Rồi cắm cúi ăn

- Thế ông được mấy cô , mấy cậu rồi ?

-Nói xong, lại gắp lia gắp lịa

-Ông khách hỏi tiếp :

- Các cụ thân sinh ông chắc còn cả chứ ?

-Anh chàng vẫn không ngẩng đầu lên bảo :

- Tiệt!

Bài 6:

Có bạn nói câu “Mùa xuân” trong hai trường hợp sau đều là câu rút gọn Ý kiến của em thế nào?

a)- Em thích nhất mùa nào trong năm?

- Mùa xuân.

b)Mùa xuân! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang lừng, mọi vật như có sự thay đổi kì diệu.

( Võ Quảng )

Mục đích:

+ Làm cho cõu gọn hơn, vừa thụng tin được nhanh, vừa trỏnh lặp những từ ngữ đó xuất hiện trong cõu trước.

+ Ngụ ý hành động, đặc điểm núi trong cõu là của chung

Khái niệm:

Khi nói

hoặc viết,có

thể lược bỏ

một số

thành phần

của câu, tạo

thành

câu rút gọn.

Cỏch dựng cõu rỳt gọn:

+ Khụng làm cho Người nghe người đọc hiểu sai hoặc hiểu khụng đầy đủ nội dung cõu núi + Khụng biến cõu núi thành cõu

cộc lốc,khiếm nhó

Daởn doứ :

1.Hoùc thuoọc ghi nhụự Tỡm hieồu theỏ naứo laứ caõu ruựt goùn , khi ruựt goùn caõu , caàn lửu yự ủieàu gỡ ? Taọp ủaởt theõm vớ duù ?

2.Chuaồn bũ baứi mụựi : Soaùn baứi “Câu đặc biệt”