Tiết 78 : Rút gọn câu

Câu hỏi: Xác định chủ ngữ và vị ngữ của các câu sau: Hôm nay, lớp ta đi lao động. Cô giáo giảng bài, học sinh chú ý lắng nghe. I. THẾ NÀO LÀ RÚT GỌN CÂU? Học ăn, học nói, học gói, học mở. b. Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở. c. Hai ba người đuổi theo nó. Rồi ba bốn người, sáu bảy người. d. Bao giờ cậu đi Hà Nội? Ngày mai. Một người sắp đi chơi xa, dặn con:       Ở nhà có ai hỏi thì bảo bố đi vắng nhé     Sợ con mải chơi quên mất, lại cẩn thận lấy giấy bút viết vào tờ giấy rồi bảo:      Có ai hỏi thì con cứ đưa ra tờ giấy này     Con cầm giấy bỏ vào túi áo. Cả ngày chẳng thấy ai hỏi. Tối đến, sẵn có ngọn đèn, nó lấy giấy ra xem, vô ý thế nào lại để giấy cháy mất.      Hôm sau, có người đến chơi hỏi:      Bố cháu có nhà không?     Nó ngẩn ngơ hồi lâu, sực nhớ ra, sờ vào túi không thấy giấy liền nói:      Mất rồi     Khách giật mình hỏi:      Mất bao giờ?      Tối hôm qua      Sao mà mất?      Cháy

KiÓm tra bµi cò

Câu hỏi: Xác định chủ ngữ và vị ngữ của các câu sau:

Hôm nay, lớp ta đi lao động.

Cô giáo giảng bài, học sinh chú ý lắng nghe.

VN CN

CN

Uống nước nhớ nguồn.

I THẾ NÀO LÀ RÚT GỌN CÂU?

a Học ăn, học nói, học gói, học mở.

b Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở.

-> Lược bỏ: VN (đuổi theo nó)

-> Lược bỏ: cả CN và VN (mình đi Hà Nội)

c Hai ba người đuổi theo nó Rồi ba bốn

người, sáu bảy người.

d - Bao giờ cậu đi Hà Nội?

- Ngày mai.

Chúng em

Mọi người

HỌC SINH CHẤP HÀNH LUẬT LỆ ATGT HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH

b - Mẹ ơi, hôm nay con được một điểm 10.

- Con ngoan quá! Bài nào được điểm 10 thế?

- Bài kiểm tra Toán.

2 Nhận xét.

- Các câu in đậm: thiếu CN.

-> Không làm cho người đọc

hiểu sai hoặc không đầy đủ

nội dung câu nói.

Một người sắp đi chơi xa, dặn con:

- Ở nhà có ai hỏi thì bảo bố đi vắng nhé !

Sợ con mải chơi quên mất, lại cẩn thận lấy giấy

bút viết vào tờ giấy rồi bảo:

- Có ai hỏi thì con cứ đưa ra tờ giấy này !

Con cầm giấy bỏ vào túi áo Cả ngày chẳng thấy

ai hỏi Tối đến, sẵn có ngọn đèn, nó lấy giấy ra

xem, vô ý thế nào lại để giấy cháy mất

Hôm sau, có người đến chơi hỏi:

- Bố cháu có nhà không?

Nó ngẩn ngơ hồi lâu, sực nhớ ra, sờ vào túi

không thấy giấy liền nói:

6

3 9

Trò chơi “ Ô cửa bí mật ”.

Luật chơi:

Có 4 ô cửa HS lựa chọn 1 trong các ô cửa

để mở câu hỏi Nếu trả lời đúng sẽ nhận được

1 hộp quà.Trả lời sai sẽ nhường quyền trả lời cho bạn khác HS mở hộp quà và nhận phần thưởng.

Bài tập 1/SGK

1 2

Câu tục ngữ sau có phải là câu rút gọn không ? Vì sao ?

“Người ta là hoa đất”.

Câu tục ngữ trên không phải là câu rút gọn Vì nó có

đầy đủ thành phần chủ ngữ, vị ngữ

Phần thưởng của bạn là:

Một cái bút chi

Trong các câu tục ngữ sau, thành phần nào được rút gọn ? Rút gọn câu như thế nhằm mục đích gì ?

a Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

b Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng.

a Rút gọn CN -> Câu tục ngữ nêu lên quy tắc ứng xử chung cho mọi người nên có thể rút gọn CN làm câu gọn hơn

b Rút gọn CN -> Câu tục ngữ đúc rút kinh nghiệm chung cho mọi người nên có thể rút gọn CN làm câu gọn hơn

Phần thưởng của bạn là:

Một chiếc com-pa

Phần thưởng của bạn là:

Một chiếc com-pa

Tìm câu rút gọn trong ví dụ sau

Một tràng pháo tay dành cho bạn!

Một tràng pháo tay dành cho bạn!

Trong hai câu thơ sau, thành phần nào được rút gọn ?

Khôi phục thành phần được rút gọn

Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ (Xuân Quỳnh)

Bài 2/SGK : Tìm câu rút gọn, khôi phục thành phần bị rút gọn Cho biết vì sao trong thơ, ca dao thường có nhiều câu rút gọn như vậy ?

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.

Lom khom dưới núi, tiều vài chú, Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.

Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc, Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.

Một mảnh tình riêng, ta với ta.

(Bà Huyện Thanh Quan)

Tôi/Ta

Để tránh lặp từ, thơ, ca dao thường chuộng cách diễn đạt súc tích, số chữ trong câu bị hạn chế.

Tôi/Ta

Bước tới đèo Ngang bóng xế tà,

Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,

Bài tập: Xác định câu rút gọn trong

hai trường hợp sau:

a) - Em thích nhất mùa nào trong năm?

- Mùa xuân.

b) Mùa xuân ! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang lừng, mọi vật như có sự thay đổi kì diệu

(Võ Quảng)

- Học bài, làm bài tập

- Viết đoạn văn (chủ đề tự chọn) có sử dụng câu rút gọn.

- Xem trước bài: Câu đặc biệt.

- Soạn: Đặc điểm của văn nghị luận.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ