Mục tiêu của ch ơng: a, Kiến thức: Nhận biết và hiểu đợc các khái niệm: điểm, đờng thẳng, tia, đoạn thẳng, độ dài đoạn thẳng, trung điểm đoạn thẳng.. * Hs nắm đợc hình ảnh của điểm, hình
Trang 1Chơng I/ Đoạn thẳng
I/ Mục tiêu của ch ơng:
a, Kiến thức: Nhận biết và hiểu đợc các khái niệm: điểm, đờng thẳng, tia, đoạn thẳng, độ dài đoạn thẳng, trung điểm đoạn thẳng
b, Kỹ năng:Biết sử dụng các cộng cụ vẽ, đo Có kỹ năng vẽ đờng thẳng đi qua hai
điểm, ba điểm thẳng hàng, ba điểm không thẳng hàng Biết đo độ dài của một đoạn thẳng cho trớc, Vẽ đoạn thẳng có độ dài cho trớc, vẽ trung điểm của một đoạn thẳng
c, Thái độ: Học sinh bớc đầu làm quen với các hoạt động hình học biết cách tự học hình học theo sách giáo khoa Rèn luyện tính cẩn thận chính xác khi vẽ và đo, biết lựa chọn kết quả thích hợp, lựa chọn giải pháp hợp lý khi giải toán
II/ Ph ơng pháp:
- Dạy học "Đặt và giải quyết vấn đề"
- Hạy học hợp tác trong nhóm nhỏ
III/ Định h ớng thiết bị dạy học:
+ Bảng nhóm, Thớc thẳng, Compa, Các loại mô hình hình học, Sách giáo khoa, sách giáo viên,
+ Thiết bị hổ trợ: Máy tính bỏ túi, đèn chiếu, giấy trong
Ngày soạn: 04/9/2010 Ngày dạy:07/9/2010
I/ Mục tiêu:
Trang 2* Hs nắm đợc hình ảnh của điểm, hình ảnh của đờng thẳng, hiểu đợc quan
hệ điểm thuộc (không thuộc) đờng thẳng
* Kỷ năng biết vẽ và đặt tên cho điểm đờng thẳng sử dụng đúng các ký hiệu ∈ , ∉.
II/.Chuẩn bị:
* Phấn màu, Thớc thẳng, bảng phụ
III/ Tiến trình:
1/ Bài củ: Giáo viên giới thiệu nội dung chơng 1
Dặn dò học sinh chuẩn bị sách vở đồ dùng cần thiết cho bộ môn
2/ Bài mới:
- Gv vẽ một chấm nhỏ lên bảng và đặt
tên
- Gv giới thiệu: Dùng các chữ cái in hoa
A,B,C để đặt tên cho điểm
- Một tên chỉ dùng cho một điểm
- Một điểm có thể có nhiều tên
-Hình vừa vẽ có mấy điểm?
- Đọc mục điểm sgk ta chú ý tới điều
gì?
Làm thế nào để vẽ đợc một đờng thẳng?
Dùng cái gì để đặt tên cho các đờng
thẳng?
a
Quan sát hình vẽ hãy cho biết điểm nào
thuộc đờng thẳng a, điểm nào không
thuộc đờng thẳng a
Hãy lấy thêm điểm thuộc đờng thẳng a
và điểm không thuộc đờng thẳng a
Giáo viên giới thiệu điểm thuộc đờng
thẳng, điểm không thuộc đờng thẳng và
các ký hiệu và cách đọc nh sgk
Cho học sinh làm ? vào bảng con
I Điểm
- Dùng các chữ cái in hoa A,B,C để đặt tên cho
điểm
-Một tên chỉ dùng cho một điểm
- Một điểm có thể có nhiều tên
- Hình 1: Hình có 3 điểm phân biệt -Hình 2" Hình có 2 điểm trùng nhau
Quy ớc: Nói hai điểm mà không nói gì thêm
thì hiểu đó là hai điểm phân biệt
Chú ý: Bất cứ hình nào củng là tập hợp các
điểm
II Đ ờng thẳng
- Dùng nét bút vạch theo mép thớc thẳng
- Dùng các chữ cái in thờng a;b;c;m;n để đặt tên cho đờng thẳng
a b
Nhận xét: Đờng thẳng không bị giới hại về 2 phía
III Quan hệ giữa điểm và đ ờng thẳng + Điểm A thuộc đờng thẳng a
Ký hiệu: A∈a + Điểm B không thuộc đờng thẳng a
Ký hiệu: B∉a
3/ Củng cố Cho học sinh làm tại lớp bài tập 1;2;3(SGK)
4/ Dăn dò: Học kỷ lý thuyết
Làm các bìa tập 1,2,4,5,8 SBT
A
B
C
A M
B
A
Trang 3Đọc trớc bài "Ba điểm thẳng hàng"
Tiết 2: Ba điểm thẳng hàng
Ngày soạn: 10/9/2010 Ngày dạy:18/9/2010
I/ Mục tiêu:
* Học sinh hiểu ba điểm thẳng hàng, điểm nằm giữa hai điểm Trong ba điểm thẳng hàng có một điểm và chie mọt điểm nằm giữa hai điểm còn lại
* Hs biết vẽ ba điểm thẳng hàng, ba điểm không thẳng hàng, biết sử dụng các thuật ngữ "nằm cùng phía", "nằm khác phía", "nằm giữa"
II/.Chuẩn bị: Phấn màu, Bảng phụ
III/ Tiến trình:
H2: Vẽ đờng thẳng a và điểm A sao cho M∈a; A∈b, A∈a
2/ Bài mới:
Giáo viên lấy thêm trên hình kiểm
tra bài củ một điểm C thuộc đờng
thẳng a
* Các điểm A, M, C cùng thuộc
đ-ờng thẳng nào?
Giáo viên giới thiệu: Khi đó ba
điểm A,M,C đợc gọi là ba điểm
thẳng hàng
* Khi nào ta có thể nói ba điểm
A,B,C thẳng hàng?
* Khi nào ta có thể nói ba điểm A,
B, C không thẳng hàng?
* Có thể xãy ra nhiều điểm cùng
thuộc đờng thẳng không? Vì sao?
=> Giáo viên giới thiệu nhiều điểm
thẳng hàng, nhiều điểm không
thẳng hàng
Với hình vẽ trên kể từ trái sang
phải vị trí các điểm nh thế nào đôi
với nhau?
Trên hình vẽ có bao nhiêu điểm
nằm giữa hai điểm A và C
-Trong ba điểm thẳng hàng có bao
nhiêu điểm nằm giữa hai điểm còn
lại?
I Thế nào là ba điểm thẳng hàng + Khi ba điểm A,B,C cùng thuộcmột đờng thẳng
ta nói chúng thẳng hàng.(Hình 1)
Hình 1
+ Khi ba điểm A,B,C không cùng thuộc bất kỳ một đờng thẳng nào ta nói chúng không thẳng hàng.(Hình 2)
Hình 2
B
II Quan hệ giữa ba điểm thẳng hàng
+ Điểm B nằm giữa hai điểm A và C
+ Điểm A; B nằm cùng phía đối với điểm C + Điểm B; C nằm cùng phía đối với điểm A Nhận xét: (SGK)
Chú ý: Nếu biết một điểm nằm giữa hai điểm thì
ba điểm ấy thẳng hàng
* Không có khái niệm nằm giữa khi ba điểm không thẳng hàng
3/ Củng cố Cho học sinh làm bài tập 11 trang 107 SGK
Trang 4Hoạt động nhóm bài 12 SGK
4/ Dăn dò:
+ Học kỹ bài trong sách giáo khoa + Làm bài tập 13;14 (SGK), 6-13 sách bài tập
Tiết 3: đờng thẳng đi qua hai điểm
Ngày soạn: 22/9/2010 Ngày dạy:28/9/2010
I./ Mục tiêu:
Về kiến thức :
* HS hiểu có một và chỉ một đờng thẳng đi qua hai điểm phân biệt Có vô
số đờng không thẳng đi qua hai điểm
Về kỹ năng
* HS biết vẽ đờng thẳng đi qua hai điểm, đờng thẳng cắt nhau, song song
Thái độ :
* Tính cẩn thận và chính xác trong vẽ hình
II/.Chuẩn bị của GV và HS:
GV :Thớc thẳng, phấn màu, bảng phụ.
HS : Thớc thẳng, bảng con, bút viết bảng.
III/ Tiến trình bàI dạy:
1/ Bài củ:
- Khi nào ba điểm A, B, C thẳng hàng, không thẳng hàng
- Cho điểm A hãy vẽ đờng thẳng đi qua điểm A Có thể vẽ đợc mấy đờng thẳng đi qua điểm A ?
- Cho thêm điểm B (khác A) Hãy vẽ đờng thẳng đi qua A, B
2/ Bài mới:
GV? Em hãy mô tả cách vẽ đờng thẳng đi
qua hai điểm A và B
GV: Gọi hs lên bảng thực hiện vẽ đờng
thẳng đi qua hai điểm A và B
GV? Có thể vẽ đợc bao nhiêu đờng thẳng đi
qua hai điểm A và B
*Bài tập:
- Cho hai điểm M và N hãy vẽ đờng thẳng
đi qua hai điểm đó? Số đờng thẳng vẽ đợc
- Cho hai điểm P và Q hãy vẽ đờng không
thẳng đi qua hai điểm đó? Số đờng không
thẳng vẽ đợc
GV? Có những cách nào để đặt tên cho
đ-ờng thẳng mà em biết
GV: Có thể thông báo cho hs các cách để
I Vẽ đ ờng thẳng:
a, Cách vẽ đ ờng thẳng:
- Xác định vị trí hai điểm A và B trên mặt phẳng
- Đặt cạnh thớc đi qua hai điểm A và B
- Dùng đầu chì vạch theo cạnh thớc
b, Nhận xét:
Có một và chỉ một đờng thẳng đi qua hai điểm
A và B
HS: vẽ hình vào bảng phụ và nhận xét:
M N
Trang 5đặt tên cho đờng thẳng thông qua các hình
vẽ sẳn ở bảng phụ
GV: Cả lớp đọc ? trong sgk và suy nghĩ
các cách còn lại để trả lời
GV: Hớng dẫn hs giải quyết tình huống của
bài tập này để đi đến khái niệm đờng thẳng
trùng nhau
GV: Nhìn hình 18 sgk ta nói rằng hai đờng
thẳng AB và BC là trùng nhau
? Vậy hai đờng thẳng đợc gọi là trùng nhau
khi nào
GV: Hai đờng thẳng không trùng nhau đợc
gọi nh thế nào?
? Hãy vẽ hai đờng thẳng phân biệt trong hai
trờng hợp Tìm trong thực tế hình ảnh của
hai đờng thẳng cắt nhau, song song
GV? Hai đờng thẳng sau có cắt nhau
không vì sao?
II Cách đặt tên đ ờng thẳng, gọi tên đ ờng thẳng.
Nêu các cách để đặt tên cho đờng thẳng
* Bảng phụ:
III Đ ờng thẳng trùng nhau, cắt nhau, song song.
Hai đờng thẳng a và b trùng nhau (có vô số
điểm chung)
Chú ý: (Sgk) Lấy ví dụ trong thực tế và vẽ hình
Vì đờng thẳng không bị giới hạn về hai phía nên nếu kéo dài ra mà chúng có điểm chung thì chúng cắt nhau Vậy ta nói 2 đờng thẳng a
và b cắt nhau
3 Củng cố
*GV ? a, Tại sao hai điểm bất kì trên một mặt phẳng luôn thẳng hàng
b, Cho ba điểm và một thớc thẳng Làm thế nào để biết ba điểm đó có thẳng hàng hay không ?
c, Tại sao hai đờng thẳng có hai điểm chung phân biệt thì trùng nhau
4/ Dăn dò:
- Học bài, làm các bài tập từ 15 - 21 trong Sgk
- Đọc kỹ bài thực hành trang 110
- Mỗi tổ chuẩn bị 3 cọc tiêu và 1 dây dọi để tiết tới thực hành ngoài trời
Trang 6
Tiết 4: Thực hành trồng cây thẳng hàng
Ngày soạn: 5/10/2010 Ngày dạy:09/10/2010
I/ Mục tiêu:
* Giúp HS biết cách trồng cây hoặc chôn các cọc thẳng hàng với nhau dựa trên khái niệm ba điểm thẳng hàng
* Từ bài học hớng cho HS cách thức t duy ứng dụng kiến thức sách vở vào cuộc sống, rèn luyện tính cẩn thận kỷ luật trong công việc
II/.Chuẩn bị:
*GV : Chuẩn bị 3 cọc tiêu, 1 dây dọi và búa đóng cọc.
*HS : Mỗi tổ thực hành chuẩn bị bị 3 cọc tiêu thẳng có sơn màu khác nhau và 1
dây dọi
III/ Tiến trình:
1/ Hoạt đông 1: Giáo viên thông báo nhiệm vụ
*Chôn các cọc rào thẳng hàng nằm giữa hai cộc mốc A và B
* Đào hố trồng cây thẳng hàng với hai cây A,B đã có ở lề đờng
* Khi đã có dụng cụ trong tay chúng ta cần tiến hành nh thế nào?
2/ Hoạt động 2: Tìm hiểu cách làm:
* Cả lớp cùng đọc mục 3 trang 108 và quan sát kỷ hai tanh vẽ trong sgk
* Cách làm:
Bớc 1: Cắm cọc tiêu thẳng đứng với mặt đất tại hai điểm A và B Bớc 2: Hs1 đứng ở vị trí gần điểm A; Học sinh 2 đứng ở vị trí điểm
C (áng chừng nằm giữa A và B
Bớc 3:Hs1 ngằm và ra hiệu cho học sinh 2 đặt cọc tiêu ở vị trí điểm
C sao cho Học sinh 1 thấy cọc tiêu A hoàn toàn che khuất hai cọc tiêu ở vị trí B và C Khi đó 3 điểm A,B,C thẳng hàng
3/ Hoạt đông 3: Học sinh thực hành theo nhóm theo phân công của Giáo viên.
Giáo viên theo giỏi hớng dẫn , uốn nắn cho học sinh thao tác
4/.Đánh giá nhận xét, Dăn dò:
+ Giáo viên nhận xét kết qảu thực hành của từng nhóm và toàn lớp về hiệu quả, thái độ, ý thức tham gia
+ Về nhà xem trớc bài Tia
Tiết 5: Tia
Ngày soạn: 9/10/2010 Ngày dạy14/10/2010
I/ Mục tiêu:
* HS biết định nghĩa mô tả tia bằng các cách khác nhau
* HS biết thế nào là hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau
* HS biết vẽ tia, biết viết tên và cách đọc tên của một tia
* Biết phân loại hai tia chung gốc
* phát biểu chính xác các mệnh đề toán học, rèn luyện khả năng vẽ hình, quan sát, nhận xét của HS
II/.Chuẩn bị:
*Thớc thẳng, phấn màu, bảng phụ
Trang 7III/ Tiến trình:
1/ Bài củ: H1: Cho hai điểm A,B hãy vẽ đờng thẳng qua hai điểm A,B và gọi
tên đờng thẳng đó
2/ Bài mới:
GV? Vẽ hình lên bảng:
- Cho đờng thẳng xy
- Lấy một điểm O thuộc đờng
thẳng xy
* GV dùng phấn màu tô phần đờng
thẳng Ox và giới thiệu “Hình gồm
điểm O và phần đờng thẳng này là
một tia gốc O” gọi là tia Ox.
GV? Thế nào là một tia gốc O.
GV: Giới thiệu tên của hai tia Ox,
tia Oy còn đợc gọi là nửa đờng
thẳng Ox, Oy Tia Ox bị giới hạn ở
điểm O, không bị giới hạn về phía
x
GV? Em hãy vẽ đờng thẳng xx’
Lấy điểm B thuộc đờng thẳng xx’
Viết tên hai tia gốc B
GV? Em hãy quan sát hai tia Ox và
Oy cho biết hai tia trên có đặc điểm
gì
GV: Vậy hai tia Ox, Oy có đầy đủ
hai yếu tố trên ta nói rằng hai tia
Ox, Oy là hai tia đối nhau
GV : Hai tia Ox và Oz hình bên có
phải là hai tia đối nhau không ? vì
sao
GV ? Vậy hai tia đối nhau phải có
những điều kiện gì
GV : Cả lớp quan sát hình vẽ rồi trả
lời ?1 trong sgk
GV : Dùng phấn màu vẽ tia AB,
I Tia gốc O:
Định nghĩa: Hình gồm điểm O và phần đờng thẳng bị chia ra bởi điểm O là một tia gốc O.
Hình bên ta có: Tia Ox và tia Oy
Chú ý: Khi đọc (hay viết) tên một tia ta phải đọc (hay viết) tên gốc trớc.
HS: Thực hiện ở bảng con Hai tia gốc B là: Tia Bx và tia Bx’
II Hai tia đối nhau:
Đặc điểm:
- Hai tia có chung gốc O
- Hai tia tạo thành một đờng thẳng
*Kết luận: Hai tia Ox và Oy là hai tia đối nhau.
* Hai tia Ox và Oz không phải là hai tia đối nhau Nhận xét: Sgk
?1
a, Hai tia Ax và By không đối nhau vì không có chung gốc
b, Các tia đối nhau: Ax và Ay
Bx và By III Hai tia trùng nhau :
Trang 8Dùng tiếp phấn khác màu vẽ tia Ax
GV? Em hãy quan sát hai tia AB và
Ax cho biết hai tia trên có đặc điểm
gì
GV ? Vậy thế nào là hai tia trùng
nhau
"Hai tia trùng nhau là hai tia mà
mọi điểm đều là điểm chung"
GV : Dùng bảng phụ minh họa một
số hình ảnh của hai tia phân biệt
GV : Cả lớp quan sát hình vẻ rồi trả
lời ?2 trong sgk
Đặc điểm:
- Hai tia có chung gốc A
- Tia này nằm trên tia kia
*Kết luận: Hai tia AB và Ax là hai tia trùng nhau.
Chú ý: Hai tia không trùng nhau gọi là hai tia
phân biệt
?2 a, Tia OB trùng với tia Oy.
b, Hai tai Ox và Ax không trùng nhau vì không chung gốc
c, Hai tia Ox, Oy không đối nhau vì không tạo thành một đờng thẳng
3/ Củng cố * Vẽ hai tia chung gố Ox, Oy Trong ba trờng hợp
Yêu cầu nhận biết trờng hợp hai tai đối nhau, trùng nhau
* Làm bài tập 23 Sgk : Nhận biết tia, tia trùng nhau, tia đối nhau
4/ Dăn dò:
* Học bài, làm các bài tập từ 22 - 32 trong Sgk
*.Xem trớc các bài tập phân luyện tập
Ngày soạn: 16/10/2010 Ngày dạy: 21/10/2010
I/ Mục tiêu:
* Rèn cho HS kỹ năng phát biểu định nghĩa, tia, hai tia đối nhau
* Rèn cho HS kỹ năng nhận biết tia, hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau, củng cố khái niệm điểm nằm giữa, điểm nằm cùng phía, khác phía thông qua
đọc hình
* Rèn luyện kỹ năng vẽ hình
II/.Chuẩn bị:
* Thớc thẳng, phấn màu, bảng phụ SGK, bảng con, bút viết bảng
III/ Tiến trình:
a, Chỉ ra và viết tên hai tia chung gốc O
b, Viết tên hai tia đối nhau ? hai tia đối nhau có đặc điểm gì ?
HS 2 : Vẽ hai tia đối nhau Ot và Ot’
a, Lấy điểm A ∈ Ot ; B ∈ Ot’ Chỉ ra các tia trùng nhau
b, Tia Ot và At có trùng nhau không ? Vì sao ?
c, Tia At và Bt’ có đối nhau không ? Vì sao ?
Trang 92/ Bài mới:
1 Điền vào chổ trống để đợc câu
trả lời đúng:
a Điểm K nằm trên đờng thẳng xy
là gốc chung của
b Nếu điểm A nằm giữa hai điểm
B và C thì:
- Hai tia đối nhau
- Hai tia CA và trùng nhau
- Hai tia BA và BC
c Tia AB là hình gồm điểm và
tất cả các điểm với B đối với
d Hai tia đối nhau là
e Nếu ba điểm E, F, H cùng nằm
trên một đờng thẳng thì trên hình
có:
- Các tia đối nhau là
- Các tia trùng nhau là
Bài 1: Vẽ ba điểm không thẳng
hàng A, B, C
a, Vẽ ba tia AB, AC, BC
b, Vẽ các tia đối nhau:
AB và AD
AC và AE
c, Lấy M ∈ tia AC vẽ tia BM
Bài 2: vẽ hai tia chung gốc Ox và
Oy
Bài 3. Vẽ một số trờng hợp về hai
tia phân biệt:
I dạng bài tập sử dụng ngôn ngữ:
a
b
c
e
II dạng bài tập luyện cách vẽ hình:
3/ Củng cố: -Thế nào là một tia gốc O
- Hai tia đối nhau phải thoả mãn những điều kiện gì
4/ Dăn dò: - Ôn tập kỹ lý thuyết, Làm Tốt các bài tập 24; 26; 28
Ngày soạn: 29/10/2010 Ngày dạy: 30/10/2010
I/ Mục tiêu:
Học sinh biết định nghĩa đoạn thẳng, biết cách vẽ và ký hiệu một đoạn thẳng, biết nhận dạng đoạn thẳng cắt đờng thẳng, đoạn thẳng cắt tia, đoạn thẳng cắt đoạn thẳng Rèn luyện tính chính xác trong vẽ hình
Trang 10II/.Chuẩn bị:
Thớc thẳng, phấn màu, bảng phụ, bảng con
III/ Tiến trình:
2/ Bài mới:
Giáo viên hớng dẫn học sinh l mà
việc:
GV: Lấy hai điểm A; B
GV:Đặt mép thớc đi qua hai điểmA,B
Lấy bút vạch theo cạnh thớc nối hai
điểm A,B
GV: Nét bút trên trang giấy là hình
ảnh của đoạn thẳng AB
Khi vẽ đoạn thẳng AB thì đầu bút luôn
nằm ở đâu?
GV: Nêu câu hỏi bài tập áp dụng HS
vẽ hình
Em hãy vẽ đoạn thẳng MN
GV: Treo bảng phụ có vẽ sẵn các hình
vẽ biểu diễn đoạn thẳng cắt đoạn
thẳng, cắt tia, cắt đờng thẳng
Cho học sinh nhận dạng các hình
Hình 1: Đoạn thẳng AB cắt đoạn
thẳng CD
Hai đoạn thẳng cắt nhau có mấy điểm
chung?
Hình 2: Đoạn thẳng AB cắt tia Ox tại
K
Hình 3 : Đoạn thẳng ML cắt đờng
thẳng n tại H
Giáo viên nhấn mạnh trờng hợp có
nhiều cách vẽ khác nhau?
Giáo viên nêu tổng quát:
Ι Đoạn thẳng AB là gì?
Lu ý: Khi vẽ đoạn thẳng AB thì đầu bút luôn luôn trùng với A hoặc B hoặc nằm giữa hai
điểm A,B
Định nghĩa: SGK Hai điểm A,B là hai đầu mút của đoạn thẳng Học sinh: Vẽ vào bảng con hai điểm NM rồi vẽ
đờng thẳng MN
ΙΙ Đoạn thẳng cắt đoạn thẳng, cắt tia,cắt đ - ờng thẳng
HS: Quan sát và nhận dạng các hình
Đoạn thẳng AB và đoạn thẳng AC có 1 điểm chung
- Hai đoạn thẳng cắt nhau chỉ có 1 điểm chung
n H
L
M
Hinh3